News USA

Nie żyje O.J. Simpson – legenda futbolu, showbiznesu i procesu o podwójne zabójstwo

Opublikowano

2 lata temu

dnia

12 kwietnia 2024

Autor:

bwyderka

W środę zmarł O.J. Simpson, gwiazda futbolu amerykańskiego i hollywoodzki aktor, uniewinniony w 1995 roku z zarzutu zabicia swojej byłej żony i jej przyjaciela, a następnie uznany za winnego w odrębnym procesie cywilnym, 2 lata później. Miał 76 lat.

Adwokat Simpsona potwierdził, że zmarł on w środę wieczorem w Las Vegas. W wiadomości opublikowanej w czwartek na oficjalnym koncie O.J. Simpsona na X podano, że zmarł po walce z rakiem, otoczony przez swoje dzieci i wnuki.

Simpson zdobył sławę, fortunę i uwielbienie dzięki występach w futbolu i showbiznesie, ale jego dziedzictwo zostało na zawsze zmienione w czerwcu 1994 r., gdy w Los Angeles zamordowano nożem jego byłą żonę Nicole Brown Simpson i jej przyjaciela Ronalda Goldmana.

Transmisja telewizyjna na żywo przedstawiająca aresztowanie O.J. Simpsona po słynnym pościgu oznaczała dla sportowego bohatera oszałamiający upadek.

Publiczność była zahipnotyzowana jego „procesem stulecia” transmitowanym w telewizji na żywo. Jego sprawa wywołała debaty na temat rasy, płci, przemocy domowej, wymiaru sprawiedliwości wobec gwiazd i niewłaściwego postępowania policji.

Ława przysięgłych sądu karnego uznała go za niewinnego morderstwa w 1995 r., ale w 1997 r. odrębna ława przysięgłych procesu cywilnego uznała go za odpowiedzialnego za śmierć i nakazała mu zapłacić 33,5 miliona dolarów członkom rodziny Brown i Goldmana.

10 lat później, wciąż w cieniu wyroku w Kalifornii, Simpson poprowadził pięciu mężczyzn, których ledwo znał, do konfrontacji z dwoma handlarzami pamiątek sportowych w ciasnym pokoju hotelowym w Las Vegas. Dwóch mężczyzn z Simpsonem miało broń. Ława przysięgłych skazała go za napad z bronią w ręku i inne przestępstwa.

Uwięziony w wieku 61 lat, spędził 9 lat w odległym więzieniu w północnej Nevadzie, pełniąc tam funkcję woźnego na siłowni. Nie okazał skruchy, kiedy w październiku 2017 r. został zwolniony warunkowo. Komisja ds. zwolnień warunkowych usłyszała, jak po raz kolejny utrzymywał, że próbował jedynie odzyskać pamiątki sportowe i pamiątki rodzinne skradzione mu po procesie karnym w Los Angeles.

Jego zwolnienie warunkowe zakończyło się pod koniec 2021 roku.

Fascynacja Simpsonem nigdy nie osłabła. Wielu zastanawiało się, czy został ukarany w Las Vegas za uniewinnienie w Los Angeles. W 2016 roku był bohaterem miniserialu FX i pięcioczęściowego filmu dokumentalnego ESPN.

„Nie sądzę, żeby większość Ameryki wierzyła, że to zrobiłem” – powiedział O.J. Simpson dziennikowi The New York Times w 1995 roku, tydzień po tym, jak ława przysięgłych ustaliła, że nie zabił Brown i Goldmana. „Otrzymałem tysiące listów i telegramów od osób, które mnie wspierały”.

12 lat później, w odpowiedzi na falę publicznego oburzenia, Rupert Murdoch odwołał planowaną książkę wydawnictwa HarperCollins, w której Simpson przedstawił swoją hipotetyczną relację z zabójstw. Miała nosić tytuł “If I Did It”(„Gdybym to zrobił”).

Rodzina Ronalda Goldmana, wciąż uparcie walcząca o wielomilionowy wyrok w sprawie morderstwa, zdobyła kontrolę nad rękopisem i zmieniła tytuł książki na “If I Did It: Confessions of the Killer”(„Gdybym to zrobił: Wyznania Zabójcy”).

O.J. Simpson dostał 880 000 dolarów zaliczki na książkę, co pomogło mu wyjść z długów. Niecałe dwa miesiące po utracie praw do książki Simpson został aresztowany w Las Vegas.

O.J. Simpson rozegrał 11 sezonów w NFL, w tym 9 w drużynie Buffalo Bills, gdzie stał się znany jako „The Juice” w ofensywnej linii znanej jako „The Electric Company”. W swojej karierze zdobył cztery tytuły mistrza NFL, przebiegł 11 236 jardów, zdobył 76 przyłożeń i zagrał w pięciu meczach Pro Bowl.

Jego najlepszym sezonem był rok 1973, kiedy przebiegł 2003 jardów – był pierwszym zawodnikiem, który przekroczył granicę 2000 jardów w biegu.

O.J. Simpson 1973 rok

Orenthal James Simpson urodził się 9 lipca 1947 w San Francisco, gdzie dorastał w projektach mieszkaniowych dotowanych przez rząd. Po ukończeniu szkoły średniej zapisał się na półtora roku do City College w San Francisco, po czym przeniósł się na semestr wiosenny 1967 roku na Uniwersytet Południowej Kalifornii.

Ożenił się ze swoją pierwszą żoną, Marguerite Whitley, 24 czerwca 1967 r., przenosząc się następnego dnia do Los Angeles, aby mógł rozpocząć przygotowania do swojego pierwszego sezonu w USC, który w dużej mierze dzięki Simpsonowi zdobył w tym roku mistrzostwo kraju.

Zdobył Trofeum Heismana w 1968 roku. Przyjął statuetkę tego samego dnia, w którym urodziło się jego pierwsze dziecko, Arnelle.

O.J. Simpson 19910 rok

Ze swoją pierwszą żoną miał dwóch synów, Jasona i Aarena; jeden z chłopców, Aaren, utonął jako małe dziecko w wypadku na basenie w 1979 r., w tym samym roku, w którym Simpson rozwiódł się z Whitley.

Simpson i Nicole Brown pobrali się w 1985 roku. Mieli dwójkę dzieci, Justina i Sydney, i rozwiedli się w 1992 roku. Dwa lata później Nicole Brown Simpson znaleziono zamordowaną.

Źródło: suntimes
Foto: YouTube, wikimedia

Powiązane tematy:O.J. Simpson

Nastepne

Specjaliści badają maszynownię statku, który uderzył w most w Baltimore

Nie przegap

Gdzie przeprowadzają się milenialsi – najbardziej mobilne pokolenie Amerykanów?

News USA

ICE aresztowało 261 beneficjentów programu DACA w ciągu 10 miesięcy

Opublikowano

1 godzinę temu

dnia

26 lutego 2026

Autor:

bwyderka

Federalne służby imigracyjne zatrzymały 261 beneficjentów programu Deferred Action for Childhood Arrivals w ciągu pierwszych dziesięciu miesięcy drugiej administracji Donalda Trumpa. Dane te pochodzą z oficjalnych statystyk rządowych przekazanych Kongresowi i obejmują okres od początku roku do listopada 2025 roku.

Większość zatrzymanych z historią kryminalną

Z przedstawionych informacji wynika, że zdecydowana większość zatrzymanych beneficjentów DACA posiadała historię kryminalną wykraczającą poza naruszenia przepisów imigracyjnych. Według Departamentu Bezpieczeństwa Krajowego DHS dotyczyło to 241 osób, co stanowi 92 procent wszystkich przypadków objętych raportem.

W tym samym czasie 86 beneficjentów programu zostało deportowanych.

Program DACA i jego założenia

Program Deferred Action for Childhood Arrivals został wprowadzony w okresie administracji Baracka Obamy. Obejmuje osoby, które przybyły do Stanów Zjednoczonych jako dzieci, nie posiadając uregulowanego statusu imigracyjnego lub przekraczając dozwolony czas pobytu.

Uczestnicy programu otrzymują czasowe pozwolenia na pracę oraz ochronę przed deportacją, pod warunkiem spełnienia określonych kryteriów, w tym przejścia kontroli przeszłości oraz braku poważnych wyroków karnych.

Reakcja senatorów Partii Demokratycznej

Demokratyczni senatorowie wyrazili zaniepokojenie skalą zatrzymań. Podkreślili potencjalne konsekwencje społeczne, wskazując na wpływ działań egzekucyjnych na rodziny i lokalne społeczności. Zakwestionowali również sposób prezentacji danych dotyczących historii kryminalnych, domagając się bardziej szczegółowych informacji.

Pomimo wzrostu liczby zatrzymań, przypadki te stanowią niewielki odsetek ogólnej liczby uczestników programu. W połowie 2025 roku aktywny status DACA posiadało około 516 tysięcy osób.

Niepewna przyszłość programu

Program DACA pozostaje przedmiotem sporów prawnych. W ostatnich latach federalne sądy kwestionowały legalność polityki, jednocześnie dopuszczając możliwość odnawiania ochrony dla obecnych beneficjentów.

Stany kierowane przez Republikanów kontynuują działania prawne zmierzające do stopniowego wygaszenia programu. Termin oraz zakres ewentualnych decyzji sądowych pozostają niejasne.

Departament Bezpieczeństwa Krajowego DHS przypomina, że program DACA nie stanowi trwałego prawa do pobytu. Status ten może zostać cofnięty w przypadku naruszenia warunków programu.

Szerszy kontekst działań ICE

Statystyki dotyczące beneficjentów DACA kontrastują z danymi odnoszącymi się do ogólnej liczby zatrzymań prowadzonych przez ICE. W pierwszym roku drugiej administracji zatrzymano blisko 400 tysięcy imigrantów podejrzewanych o nieuregulowany status pobytowy.

Wśród wszystkich zatrzymanych odsetek osób z poważnymi, przemocowymi wyrokami karnymi pozostaje znacząco niższy niż w przypadku beneficjentów DACA objętych raportem.

Źródło: cbs
Foto: Pax Ahimsa Gethen, ICE

Czytaj dalej

News USA

Nowe konta emerytalne w planach prezydenta – Czy rozwiążą problem?

Opublikowano

2 godziny temu

dnia

26 lutego 2026

Autor:

bwyderka

Podczas wtorkowego Orędzia o stanie państwa Prezydent Donald Trump zapowiedział inicjatywę, która ma – jak podkreślił – zlikwidować rażącą nierówność w amerykańskim systemie oszczędzania na emeryturę. Propozycja zakłada utworzenie nowych kont dla około 56 milionów Amerykanów, którzy nie mają dostępu do pracowniczych programów emerytalnych.

Według przedstawionych danych, znaczna część pracujących obywateli wciąż pozostaje poza systemem umożliwiającym regularne odkładanie środków z udziałem pracodawcy. Brak programów takich jak 401(k) oznacza nie tylko mniejsze oszczędności, ale również brak dopłat, które dla wielu pracowników stanowią kluczową zachętę do budowania zabezpieczenia finansowego na przyszłość.

Model oparty na rozwiązaniach federalnych

Zapowiadane konta mają być wzorowane na Thrift Savings Plan, czyli programie oferowanym pracownikom federalnym. W nowym systemie rząd miałby zapewniać dopłatę w wysokości do 1000 dolarów rocznie. Mechanizm ten ma stworzyć realną motywację dla osób, które dotąd nie miały możliwości korzystania z podobnych narzędzi.

Dziedzictwo wcześniejszych reform

Plan administracji wpisuje się w ciąg zmian legislacyjnych dotyczących zabezpieczenia emerytalnego. Punktem odniesienia jest ustawa Secure Act 2.0, podpisana w 2022 roku. Dokument ten przewiduje uruchomienie programu Savers Match, który od 2027 roku ma zapewniać dopłaty dla pracowników o niskich i umiarkowanych dochodach. Nowa propozycja ma rozszerzyć zakres tych rozwiązań.

Konta przypisane do pracownika

Jednym z kluczowych założeń programu ma być mobilność kont. Oznacza to, że rachunki byłyby przypisane do pracownika, a nie do konkretnego pracodawcy. Takie rozwiązanie ma umożliwić zachowanie ciągłości oszczędzania niezależnie od zmian miejsca zatrudnienia. Dodatkowo przewidziano możliwość wpłat ze strony prywatnych darczyńców.

Skala wyzwań finansowych

Dane pokazują, że problem niedostatecznych oszczędności emerytalnych ma charakter masowy. Przeciętny amerykański pracownik posiada mniej niż 1000 dolarów odłożonych na przyszłość. Nawet wśród osób objętych programami pracowniczymi mediany zgromadzonych środków pozostają dalekie od kwot, które sami Amerykanie uznają za niezbędne do spokojnej emerytury.

Reakcje ekspertów

Propozycja spotkała się z mieszanym odbiorem środowisk ekonomicznych. Część specjalistów wskazuje, że inicjatywa może pomóc w zmniejszeniu luki emerytalnej i zwiększyć udział osób o niższych dochodach w systemie oszczędzania. Podkreślają oni, że problem braku zabezpieczenia finansowego staje się coraz bardziej odczuwalny wraz ze starzeniem się społeczeństwa.

senior dolar emerytura

Inni eksperci zwracają jednak uwagę na potencjalne bariery. Wskazują, że nie wszyscy pracownicy zdecydują się na otwarcie kont, szczególnie w sytuacji rosnącego zadłużenia gospodarstw domowych i napiętych budżetów. Pojawiają się również pytania dotyczące źródeł finansowania programu oraz jego długofalowej efektywności.

Debata o przyszłości systemu

Zapowiedź nowych kont emerytalnych ponownie otworzyła dyskusję o kondycji amerykańskiego systemu zabezpieczenia finansowego. W centrum debaty pozostaje pytanie, czy kolejne programy dopłat i ulg podatkowych wystarczą, by rozwiązać problem, który od lat narasta i dotyka milionów pracujących obywateli.

Źródło: cbs
Foto: The White House, istock/EllenaZ/

Czytaj dalej

News USA

Kalifornia: Pardon dla skazanego za przestępstwa z użyciem broni

Opublikowano

2 godziny temu

dnia

26 lutego 2026

Autor:

bwyderka

Gubernator Kalifornii, Gavin Newsom, wydał w grudniu 2025 roku ułaskawienie (pardon gubernatorski) dla Somboon Phaymany’ego, imigranta pochodzącego z Kambodży, który w 1997 roku został skazany za liczne poważne przestępstwa, w tym usiłowanie zabójstwa oraz przestępstwa związane z użyciem broni palnej.

Skazania Phaymany’ego skutkowały wcześniej wieloletnim wyrokiem pozbawienia wolności oraz cofnięciem jego zielonej karty, po czym federalny sędzia imigracyjny wydał wobec niego ostateczny nakaz deportacji.

Ułaskawienie przywraca mu prawa obywatelskie na poziomie stanowym oraz usuwa – dla celów prawa stanu Kalifornia – kwalifikujące wyroki karne, co umożliwia Phaymany’emu ponowne otwarcie jego postępowania imigracyjnego.

Kiedy Phaymany był sądzony w 1997 roku w hrabstwie San Diego, ława przysięgłych uznała go winnym licznych poważnych przestępstw (felonies) wynikających z jego udziału w gangowym ostrzale z przejeżdżającego samochodu (drive-by shooting).

Skazania obejmowały m.in.:

usiłowanie zabójstwa z premedytacją przy użyciu broni palnej
napaść z użyciem broni półautomatycznej
napaść z użyciem broni palnej
spisek związany z napaściami z użyciem broni palnej

Sąd w Kalifornii skazał Phaymany’ego na karę od 14 lat do dożywotniego pozbawienia wolności za te łączne skazania.

Somboon-Phaymany

Departament Bezpieczeństwa Wewnętrznego Stanów Zjednoczonych (DHS) ostro skrytykował ułaskawienie, twierdząc, że podważa ono egzekwowanie prawa imigracyjnego poprzez umożliwienie osobie z historią poważnych przestępstw z użyciem przemocy pozostania w USA oraz ponownego otwarcia postępowania imigracyjnego zamiast deportacji.

Urzędnicy federalni, w tym kierownictwo DHS, określili tę decyzję jako niebezpieczną i sprzeczną z priorytetami bezpieczeństwa publicznego, wskazując na szersze napięcia między polityką „sanctuary” stanu Kalifornia a federalnym egzekwowaniem prawa imigracyjnego.