Mieszkanka Chicago pokonała agresywną postać raka piersi dzięki udziałowi w badaniu klinicznym prowadzonym przez UChicago Medicine. Nowoczesne leczenie pozwoliło jej uniknąć szczególnie toksycznej chemioterapii. Naukowcy pracują teraz nad wykorzystaniem sztucznej inteligencji do jeszcze dokładniejszego dobierania terapii dla pacjentek.

U Crystal Hendricks-Kretzer zdiagnozowano raka piersi w stadium 2B. Lekarze wykryli szybko rosnący, agresywny nowotwór, którego guz osiągnął wielkość grejpfruta. Choroba zdążyła już rozprzestrzenić się na węzły chłonne. Za radą chirurga pacjentka zdecydowała się uczestniczyć w badaniu klinicznym UChicago Medicine, którego celem jest opracowanie bardziej precyzyjnych metod leczenia raka piersi.

Naukowcy analizują aktywność genów w komórkach nowotworowych, aby określić, które terapie mogą być najskuteczniejsze u konkretnej osoby.

Skuteczne leczenie bez najbardziej toksycznej chemioterapii

Onkolog pacjentki, dr Frederick Howard, adiunkt University of Chicago, wyjaśnia, że współczesna onkologia dąży do jak najlepszego dopasowania intensywności leczenia do potrzeb chorego. Celem jest zastosowanie terapii wystarczająco skutecznej, ale bez niepotrzebnego narażania pacjentów na poważne działania niepożądane.

Hendricks-Kretzer otrzymała nowoczesny lek będący koniugatem przeciwciała z substancją przeciwnowotworową. Terapia doprowadziła do znacznego zmniejszenia guza, dzięki czemu pacjentka mogła uniknąć szczególnie silnej chemioterapii, powodującej działania uboczne.

Zamiast tego przez kolejne 12 tygodni otrzymywała mniej toksyczną kombinację leków chemioterapeutycznych. Po łącznie 21 tygodniach leczenia badania nie wykazały już obecności nowotworu.

Kobieta podkreśla, że zdecydowała się na udział w badaniu klinicznym również dlatego, że chciała pomóc przyszłym pacjentkom. Jej zdaniem dzisiejsze standardy leczenia są możliwe dzięki osobom, które uczestniczyły w podobnych badaniach kilkanaście lub kilkadziesiąt lat temu.

Sztuczna inteligencja pomoże dobierać leki?

Zespół dr. Howarda wykorzystuje obecnie próbki pochodzące z tego samego badania klinicznego do rozwijania narzędzi opartych na sztucznej inteligencji. Naukowcy analizują cyfrowe obrazy preparatów histopatologicznych, aby ustalić, czy AI potrafi przewidywać reakcję nowotworów na poszczególne metody leczenia.

Dr Frederick Howard

Badacze liczą, że połączenie danych dotyczących cech guza z informacjami o skuteczności zastosowanych terapii pozwoli wykrywać wzorce niewidoczne podczas tradycyjnej analizy. W przyszłości mogłoby to przyspieszyć podejmowanie decyzji terapeutycznych, ograniczyć koszty i zmniejszyć ryzyko niepotrzebnych działań ubocznych.

Sztuczna inteligencja nie była wykorzystywana przy ustalaniu planu leczenia Hendricks-Kretzer. Jej terapia została dobrana na podstawie wyników badania klinicznego. AI jest natomiast rozwijana jako kolejne narzędzie, które może pomóc lekarzom w podobnych przypadkach.

Eksperci apelują o dalsze badania

Sztuczna inteligencja od lat wspomaga diagnostykę raka piersi, między innymi przy analizowaniu mammogramów. Zdaniem dr. Howarda jej kolejnym ważnym zastosowaniem może być indywidualne planowanie leczenia.

Onkolog przestrzega jednak przed zbyt szybkim wdrażaniem nowych rozwiązań. Podkreśla, że zainteresowanie sztuczną inteligencją bywa obecnie większe niż jej rzeczywiste, potwierdzone możliwości kliniczne. Przed powszechnym zastosowaniem takich systemów konieczne są dalsze badania nad ich skutecznością i bezpieczeństwem.

Historia Crystal Hendricks-Kretzer pokazuje, jak duże znaczenie może mieć udział w badaniach klinicznych i indywidualne podejście do terapii nowotworowej. Naukowcy mają nadzieję, że rozwój nowych technologii pozwoli w przyszłości zapewnić podobnie precyzyjne leczenie większej liczbie pacjentek.

Źródło: nbc
Foto: UChicago Medicine, istock/yacobchuk/

Tofu zajęło pierwsze miejsce w nowym rankingu 20 źródeł białka, wyprzedzając między innymi mięso, ryby i jajka. Badacze oceniali nie tylko wartości odżywcze produktów, ale również ich cenę, dostępność i wpływ na środowisko. Eksperci przypominają jednak, że wysoka pozycja w zestawieniu nie oznacza, iż dany produkt jest najlepszym wyborem dla każdego.

Ranking BPI Score został przedstawiony w lipcowej publikacji naukowej w czasopiśmie Frontiers in Sustainable Food Systems. Opracował go Chris Macdonald, badacz Uniwersytetu Cambridge, we współpracy z Better Protein Institute. System przyznaje produktom maksymalnie 40 punktów, uwzględniając zarówno korzyści dla człowieka, jak i obciążenie środowiska związane z produkcją żywności.

Najwyższą ocenę, 36 na 40 możliwych punktów, otrzymało tofu. Kolejne miejsca zajęły fasola, nasiona chia i komosa ryżowa, znana jako quinoa. Wśród najniżej ocenionych produktów znalazły się mozzarella, jagnięcina, wołowina i ser cheddar.

Jak oceniano poszczególne produkty?

System BPI Score składa się z dwóch głównych kategorii. Pierwsza, określana jako People Score, uwzględnia zawartość sodu, tłuszczów nasyconych i cholesterolu, a także obecność wszystkich dziewięciu niezbędnych aminokwasów. Znaczenie mają również cena produktu oraz jego dostępność dla konsumentów.

Druga kategoria, Planet Score, dotyczy wpływu produkcji żywności na środowisko. Analizowane są emisje gazów cieplarnianych, zanieczyszczenie wód, wykorzystanie gruntów oraz zużycie słodkiej wody.

Tofu uzyskało najwyższe oceny w obu kategoriach. Autor analizy wskazuje, że produkt sojowy może stanowić wartościowe źródło białka, którego wytwarzanie wiąże się ze stosunkowo niewielkim obciążeniem środowiska.

Ogromna różnica między tofu a wołowiną

Jednym z najbardziej wyrazistych wyników analizy jest porównanie emisji gazów cieplarnianych. Według przedstawionych szacunków wyprodukowanie tofu dostarczającego 100 gramów białka wiąże się z emisją około 0,61 kilograma gazów cieplarnianych. W przypadku wołowiny wartość ta wynosi aż 64,19 kilograma.

Soja

Podobnie duże różnice dotyczą wykorzystania gruntów. Produkcja ilości tofu zawierającej 100 gramów białka wymaga około 21,5 stopy kwadratowej powierzchni, podczas gdy wytworzenie analogicznej ilości białka z wołowiny wiąże się z wykorzystaniem ponad 2 271 stóp kwadratowych.

Autorzy zaznaczają jednak, że zestawienie porównuje ilości produktów potrzebne do uzyskania 100 gramów białka, a nie porcje o jednakowej masie. Ma to istotne znaczenie przy interpretacji wyników i planowaniu codziennych posiłków.

Nie każde źródło białka jest równie praktyczne

Corry Matthews, ekspertka ds. fitnessu i żywienia z Kalifornii oraz założycielka Strength & Grace Fitness, zwraca uwagę, że konsumenci powinni uwzględniać nie tylko miejsce produktu w rankingu, ale również zawartość białka w typowej porcji i możliwość zaspokojenia indywidualnego zapotrzebowania.

Przykładowo około 85 gramów ugotowanej piersi kurczaka dostarcza przeciętnie 26 gramów białka. Pół szklanki twardego tofu zawiera zwykle od 10 do 15 gramów, zależnie od produktu, natomiast dwie łyżki nasion chia zapewniają jedynie około 4–5 gramów białka.

Matthews podkreśla, że nasiona chia pozostają wartościowym składnikiem diety, ale niekoniecznie powinny stanowić główne źródło białka w posiłku, jeśli celem jest dostarczenie 25–30 gramów tego składnika.

Białko roślinne i zwierzęce – ważna jest jakość

Produkty zwierzęce, takie jak jajka, nabiał, ryby i chude mięso, zazwyczaj dostarczają białka pełnowartościowego, zawierającego wszystkie niezbędne aminokwasy. Mogą również zapewniać ich znaczną ilość w stosunkowo niewielkich porcjach.

Tofu, jako produkt sojowy, także zawiera komplet dziewięciu niezbędnych aminokwasów. Osoby opierające dietę przede wszystkim na produktach roślinnych powinny jednak zwracać szczególną uwagę na wielkość porcji i całkowitą ilość spożywanego białka.

Ashley Koff, dietetyczka z Oregonu i założycielka The Better Nutrition Program, przypomina, że potrzeby żywieniowe różnią się w zależności od osoby. Zaznacza również, że nie wszyscy dobrze tolerują tofu, dlatego przy wyborze źródeł białka należy uwzględniać także trawienie, preferencje smakowe i dostępność produktów.

Ranking nie zastępuje zaleceń żywieniowych

Eksperci podkreślają, że BPI Score jest wstępnym systemem oceny opracowanym przez jednego badacza, a nie wynikiem kontrolowanego badania klinicznego ani oficjalnym zaleceniem dietetycznym. Analiza opiera się ponadto na danych dotyczących cen i dostępności żywności w Wielkiej Brytanii, dlatego jej wyniki nie muszą w pełni odpowiadać warunkom na innych rynkach.

Specjaliści zalecają, aby nie traktować rankingu jako gotowej instrukcji komponowania diety. Najważniejsze pozostaje zrozumienie, co dokładnie oceniano, oraz wybieranie produktów odpowiadających indywidualnym potrzebom zdrowotnym, żywieniowym i codziennym możliwościom.

Źródło: fox35
Foto: H. Zell, Quintin Soloviev, fireworks, istock/Olga Mosman/Liudmila Chernetska/

W czwartek rozpoczął się coroczny okres wyboru planów Medicare na 2027 rok. Seniorzy i pozostali uprawnieni mają czas do 7 grudnia na przeanalizowanie dostępnych ubezpieczeń i ewentualną zmianę planu. Od 1 stycznia wejdą w życie nowe zasady dotyczące kosztów leków, składek i zakresu świadczeń.

Podczas otwartego okresu zapisów można wybrać tradycyjny Medicare lub prywatny plan Medicare Advantage, a także ubezpieczenie leków na receptę w ramach Medicare Part D. Tegoroczne decyzje są szczególnie istotne ze względu na rosnące koszty opieki zdrowotnej oraz zmiany w ofertach firm ubezpieczeniowych.

Okres zapisów daje możliwość sprawdzenia, czy dotychczasowe ubezpieczenie nadal odpowiada potrzebom pacjenta i czy na rynku dostępne są korzystniejsze rozwiązania.

Wyższe wydatki na leki w Medicare Part D

Jedną z najważniejszych zmian będzie podwyższenie rocznego limitu wydatków własnych na leki objęte Medicare Part D. W 2027 roku wyniesie on 2400 dolarów, podczas gdy w 2026 roku obowiązuje limit 2100 dolarów. Wzrośnie również standardowa kwota udziału własnego, którą pacjent musi zapłacić przed rozpoczęciem określonego zakresu refundacji. Zwiększy się ona z 615 do 700 dolarów.

Pod koniec 2026 roku administracja Donalda Trumpa zakończy także tymczasowy program federalnych dopłat do składek Medicare Part D. Mechanizm ten wprowadzono w 2024 roku za administracji Joe Bidena, aby ograniczyć wzrost kosztów ubezpieczenia leków po zmianach wynikających z ustawy Inflation Reduction Act z 2022 roku.

Federalne Centra Usług Medicare i Medicaid (CMS) przewidują, że dla większości ubezpieczonych wzrost składek będzie umiarkowany. Nie oznacza to jednak, że wszyscy beneficjenci unikną większych podwyżek.

Niektóre plany Medicare Advantage ograniczą świadczenia

Część osób korzystających z Medicare może odczuć poważniejsze zmiany. Niektóre firmy wycofują bowiem swoje plany Medicare Advantage z określonych regionów lub ograniczają dostępne świadczenia. Zmiany mogą dotyczyć między innymi ubezpieczenia stomatologicznego oraz wysokości dopłat ponoszonych przez pacjentów.

Osoby zapisane do Medicare Advantage powinny zatem sprawdzić nie tylko wysokość miesięcznej składki, ale również dostępność lekarzy, placówek medycznych, refundowanych leków i dodatkowych świadczeń.

Nowe ceny leków negocjowane przez Medicare

Od 1 stycznia 2027 roku mają zacząć obowiązywać kolejne ceny leków wynegocjowane przez Medicare na podstawie przepisów przyjętych za administracji Joe Bidena. Nowe rozwiązania obejmują między innymi preparaty stosowane w leczeniu cukrzycy i kontroli masy ciała, takie jak Ozempic, Rybelsus i Wegovy.

Wśród wymienionych leków znajdują się także Trelegy Ellipta, Xtandi, Pomalyst, Ibrance, Ofev, Linzess, Calquence, Austedo i Austedo XR, Breo Ellipta, Tradjenta, Xifaxan, Vraylar, Janumet i Janumet XR oraz Otezla.

Według prognoz CMS nowe ceny mają przynieść osobom objętym Medicare oszczędności na kosztach leków wynoszące łącznie około 685 milionów dolarów w 2027 roku.

Świadczenia Social Security wzrosną o 3,6 procent

Rozpoczęcie zapisów do Medicare zbiegło się z ogłoszeniem nowej waloryzacji świadczeń Social Security. Administracja Ubezpieczeń Społecznych poinformowała w środę, że od 2027 roku świadczenia zostaną podwyższone o 3,6 procent. Oznacza to przeciętnie około 75 dolarów więcej miesięcznie.

Zmiana obejmie niemal 72 miliony osób pobierających świadczenia Social Security oraz około 7,3 miliona beneficjentów programu Supplemental Security Income (SSI). Waloryzacja ma częściowo zrekompensować rosnące koszty utrzymania, jednak organizacje reprezentujące seniorów zwracają uwagę, że coraz wyższe wydatki na leczenie nadal stanowią poważne obciążenie dla domowych budżetów.

Jednorazowe 90 dolarów dla części beneficjentów Medicare

Administracja Donalda Trumpa zapowiedziała również jednorazową wypłatę 90 dolarów na osobę, która ma pomóc w pokryciu składek Medicare Part B. Według przedstawionych informacji wsparcie obejmie ponad 20 milionów beneficjentów, czyli mniej niż jedną trzecią wszystkich osób korzystających z Medicare.

Łączny koszt programu oszacowano na około 2 miliardy dolarów. Do wypłaty nie kwalifikuje się około 35 milionów uczestników Medicare Advantage, a także miliony innych beneficjentów, w tym część osób z niepełnosprawnościami i osób o niskich dochodach.

Z informacji opublikowanych przez CMS wynika, że uprawnieni mają otrzymać jednorazowy zwrot w wysokości 90 dolarów jeszcze w październiku. Większość płatności ma zostać przekazana przelewem bezpośrednim, natomiast pozostali otrzymają papierowe czeki z Departamentu Skarbu USA.

Prezydent Trump zapowiedział ponadto wypłatę czeków refundacyjnych w wysokości 500 dolarów dla około miliona osób opłacających składki ubezpieczeniowe w ramach Affordable Care Act (ACA).

Otwarty okres zapisów do Medicare trwa od 15 października do 7 grudnia 2026 roku. Wybrane w tym czasie plany zaczną obowiązywać 1 stycznia 2027 roku. Przed podjęciem decyzji warto sprawdzić aktualne składki, udział własny, listę refundowanych leków oraz zakres usług medycznych dostępnych w danym planie.

Źródło: scrippsnews
Foto: istock/roobcio/Darren415/Ankabala/