Rząd Stanów Zjednoczonych ogłosił w czwartek, że tymczasowe przepisy wprowadzone po zeszłorocznej kolizji samolotu pasażerskiego z wojskowym śmigłowcem zostaną wdrożone na stałe. Celem nowych regulacji jest poprawa bezpieczeństwa w wyjątkowo zatłoczonej przestrzeni powietrznej wokół Waszyngtonu, w tym w rejonie lotniska Reagan National Airport.

Koniec współdzielenia przestrzeni przez samoloty i śmigłowce

Federalna Administracja Lotnictwa FAA podjęła działania krótko po rozpoczęciu śledztwa w sprawie katastrofy z 29 stycznia, aby zapobiec sytuacjom, w których samoloty pasażerskie i wojskowe śmigłowce operują w tej samej przestrzeni powietrznej. Nowe przepisy jednoznacznie rozdzielają te ruchy, eliminując ryzyko podobnych kolizji w przyszłości.

Nowe obowiązki dla wojska i kontrolerów

Regulacje wprowadzają także zakaz polegania przez kontrolerów ruchu lotniczego na tzw. separacji wzrokowej.

Oznacza to, że piloci nie mogą być już jedynym źródłem oceny bezpiecznej odległości między statkami powietrznymi w pobliżu lotniska. Dodatkowo wszystkie wojskowe statki powietrzne muszą obowiązkowo nadawać swoją pozycję za pomocą systemu ADS-B Out, co wcześniej nie było standardem.

Katastrofa i jej konsekwencje

W wyniku zderzenia wojskowego śmigłowca Black Hawk z samolotem American Airlines, przygotowującym się do lądowania, zginęło 67 osób. Była to najtragiczniejsza katastrofa lotnicza na terytorium USA od 2001 roku. Narodowa Rada Bezpieczeństwa Transportu NTSB zapowiedziała przesłuchanie w przyszłym tygodniu, podczas którego szczegółowo omówione zostaną wszystkie czynniki, które doprowadziły do tragedii.

Presja rodzin ofiar

Rodziny ofiar liczą, że zarówno Departament Transportu, jak i Kongres poważnie potraktują zalecenia, które mają zostać przedstawione po zakończeniu analizy. Bliscy zmarłych zapowiadają dalszą obecność w Waszyngtonie i naciski na decydentów, aby zmiany nie pozostały jedynie deklaracjami, lecz przełożyły się na realne działania poprawiające bezpieczeństwo.

Wejście przepisów w życie

Federalna Administracja Lotnictwa poinformowała, że nowe, ostateczne regulacje wchodzą w życie w piątek. Mają one stanowić trwały element systemu bezpieczeństwa w rejonie stolicy i zapobiec powtórzeniu się podobnej tragedii w przyszłości.

Źródło: baynews9
Foto: YouTube

Po kilku opóźnieniach, w tym spowodowanych obecnością nieuprawnionych osób na terenie startowym, firma Blue Origin przeprowadziła załogowy lot suborbitalny rakiety New Shepard. Misja NS-38 wystartowała w czwartek o godz. 11:25AM czasu wschodniego z Launch Site One w zachodnim Teksasie.

Chwilowe wstrzymanie startu i lot ponad granicę kosmosu

Tuż przed startem ogłoszono krótkie wstrzymanie odliczania, gdy ochrona usuwała osoby nieposiadające zezwoleń na przebywanie na poligonie. Po rozwiązaniu sytuacji rakieta wzbiła się w powietrze zgodnie z planem i przekroczyła linię Kármána, uznawaną za umowną granicę kosmosu, na wysokości około 100 kilometrów nad powierzchnią Ziemi.

Po separacji stopni uczestnicy lotu doświadczyli przez kilka minut stanu nieważkości, zanim kapsuła R.S.S. First Step rozpoczęła powrót na Ziemię, lądując bezpiecznie przy użyciu trzech spadochronów. Booster rakiety, podobnie jak w przypadku konstrukcji SpaceX, wylądował autonomicznie na wyznaczonym lądowisku.

Prędkość i techniczne szczegóły misji

Przed oddzieleniem stopni rakieta poruszała się z prędkością około 2 000 mil na godzinę. Cała sekwencja lotu przebiegła zgodnie z procedurami, a misja zakończyła się bezpiecznym powrotem załogi na Ziemię.

Załoga misji NS-38

W skład sześcioosobowej załogi weszli Tim Drexler, Linda Edwards, Alain Fernandez, Alberto Gutiérrez, Jim Hendren oraz dr Laura Stiles, dyrektor operacyjna startów New Shepard w Blue Origin. Pierwotnie w misji miał uczestniczyć także Andrew Yaffe, jednak z powodu choroby został wycofany i poleci w jednej z przyszłych wypraw.

Emocje po powrocie na Ziemię

Po lądowaniu dr Laura Stiles, nie kryjąc wzruszenia, mówiła o niezwykłym doświadczeniu obserwowania Ziemi i Księżyca z perspektywy kosmosu. Jak podkreśliła, był to moment, który na długo pozostanie w pamięci całej załogi.

Źródło: baynews9
Foto: Blue Origin

Rząd Polski zatwierdził projekt ustawy przewidujący zakończenie specjalnych form wsparcia dla uchodźców z Ukrainy, które zostały wprowadzone po masowym napływie ludności w 2022 roku, po rozpoczęciu pełnoskalowej rosyjskiej inwazji. Obecnie w Polsce przebywa niemal milion obywateli Ukrainy objętych tymi regulacjami.

Jak poinformował we wtorek rzecznik rządu Adam Szłapka, po blisko czterech latach sytuacja znacząco się ustabilizowała. Podkreślił, że Polska nie mierzy się już z jednoczesnym, masowym napływem uchodźców, większość Ukraińców pracuje, a ich dzieci uczęszczają do szkół. Zdaniem rządu pozwala to odejść od nadzwyczajnych rozwiązań i przejść do systemowych zasad.

Spór polityczny i kompromis z prezydentem

Specjalne przepisy, wprowadzone w marcu 2022 roku, były wielokrotnie przedłużane. W ubiegłym roku stały się jednak przedmiotem ostrego sporu politycznego pomiędzy rządem a nowo wybranym Prezydentem Karolem Nawrockim, związanym z prawicową opozycją.

W sierpniu prezydent zawetował ustawę przedłużającą wsparcie na dotychczasowych zasadach, argumentując, że uprzywilejowuje ona obywateli Ukrainy względem innych cudzoziemców. Ostatecznie osiągnięto kompromis, który wydłużył obowiązywanie przepisów do marca 2026 roku, uzależniając część świadczeń od podjęcia pracy. Jednocześnie zapowiedziano, że będzie to ostatnie takie przedłużenie.

Nowe zasady od 2026 roku

Projekt ustawy, który musi jeszcze zostać przyjęty przez parlament i podpisany przez prezydenta, ma wejść w życie w marcu 2026 roku. Część form wsparcia zostanie zakończona natychmiast, inne będą stopniowo wygaszane do marca 2027 roku.

W zamian rząd Premiera Donalda Tuska zapowiada wprowadzenie jednolitego systemu wsparcia dla wszystkich cudzoziemców objętych czasową ochroną w Unii Europejskiej. Nowy model ma zapewnić równe zasady dostępu do świadczeń, rynku pracy i opieki zdrowotnej, niezależnie od obywatelstwa.

Zmiany w ochronie zdrowia i edukacji

Jednym z kluczowych elementów reformy ma być stopniowe przejście w ochronie zdrowia na zasady zbliżone do tych, które obowiązują obywateli Polski, oparte na składkach i ubezpieczeniu. Osoby bez ubezpieczenia będą traktowane tak samo jak nieubezpieczeni Polacy, z wyjątkiem dzieci, kobiet w ciąży, ofiar przemocy oraz rannych żołnierzy.

Z końcem bieżącego roku szkolnego zakończyć się mają również specjalne rozwiązania wspierające adaptację ukraińskich dzieci w polskich szkołach, takie jak dodatkowe lekcje języka polskiego, oddziały przygotowawcze czy uproszczone zasady zatrudniania asystentów międzykulturowych.

Obawy organizacji społecznych i rynku pracy

Część organizacji praw człowieka ostrzega, że nowe przepisy mogą pozbawić ochrony najbardziej wrażliwe grupy, zwiększając ryzyko bezdomności. Zastrzeżenia budzi m.in. 14-dniowy termin na uzyskanie numeru PESEL jako warunek otrzymania pomocy, co dla części uchodźców może być trudne do spełnienia ze względu na trwającą wojnę.

Krytyczne stanowisko zajęli również przedstawiciele dużych pracodawców, wskazując, że ograniczenie uproszczonych zasad zatrudniania Ukraińców może negatywnie wpłynąć na rynek pracy. Obywatele Ukrainy stanowią obecnie około dwóch trzecich wszystkich cudzoziemców pracujących w Polsce.

Zmieniające się nastroje społeczne

Choć w 2022 roku masowemu napływowi uchodźców towarzyszyła fala solidarności i oddolnej pomocy, badania opinii publicznej pokazują, że nastroje społeczne ulegają zmianie. Rośnie odsetek Polaków sprzeciwiających się przyjmowaniu uchodźców z Ukrainy, a ich obecność w kraju coraz częściej oceniana jest krytycznie.

Projekt ustawy może jeszcze ulec modyfikacjom w trakcie prac parlamentarnych. Ostateczna decyzja należeć będzie do prezydenta, który po uchwaleniu przepisów będzie mógł je podpisać, zawetować lub skierować do Trybunału Konstytucyjnego.

Źródło: NFP
Foto: YouTube, Ivonna Nowicka