Połącz się z nami

News USA

Prawo obywatelstwa z urodzenia ponownie znajduje się w centrum debaty w USA

Opublikowano

dnia

dziecko-z-flaga-usa

Kwestia obywatelstwa nabywanego z chwilą urodzenia ponownie stała się przedmiotem ogólnokrajowej debaty w Stanach Zjednoczonych. Spór dotyczy interpretacji 14. Poprawki do Konstytucji USA, która stanowi, że wszystkie osoby urodzone lub naturalizowane na terytorium Stanów Zjednoczonych i podlegające ich jurysdykcji są obywatelami kraju oraz stanu, w którym mieszkają.

Obowiązujące w kraju przepisy od dawna oznaczają automatyczne przyznawanie obywatelstwa osobom urodzonym w USA, niezależnie od statusu imigracyjnego ich rodziców. Wyjątki dotyczą jedynie bardzo wąskich grup, takich jak dzieci dyplomatów czy przedstawicieli sił okupacyjnych.

Rozporządzenie Donalda Trumpa przed Sądem Najwyższym

W styczniu 2025 roku Prezydent Donald Trump podpisał rozporządzenie wykonawcze, w którym stwierdzono, że 14. Poprawka nigdy nie była interpretowana jako gwarantująca obywatelstwo wszystkim osobom urodzonym na terytorium Stanów Zjednoczonych.

Nowe przepisy miałyby pozbawić obywatelstwa większość dzieci rodziców przebywających w kraju nielegalnie lub tymczasowo. Szacuje się, że zmiana mogłaby dotknąć około 250 tysięcy dzieci rocznie.

Rozporządzenie zostało jednak zablokowane przez sąd niższej instancji, a obecnie jego zgodność z Konstytucją analizuje Sąd Najwyższy.

Badanie przeprowadzone przez Pew Research Center pokazuje, że amerykańskie społeczeństwo jest niemal równo podzielone w tej sprawie. Około 50 procent respondentów opowiada się za przyznawaniem obywatelstwa dzieciom nieudokumentowanych imigrantów, podczas gdy 49 procent jest temu przeciwnych.

Od sprawy Dreda Scotta do 14. poprawki

Dyskusja na temat obywatelstwa ma głębokie korzenie historyczne. W 1857 roku Sąd Najwyższy wydał decyzję w sprawie Dred Scott vs. Sandford, uznawaną dziś za jedno z najbardziej kontrowersyjnych orzeczeń w historii amerykańskiego sądownictwa.

W wyroku stwierdzono, że osoby czarnoskóre, zarówno zniewolone, jak i wolne, nie mogą być obywatelami Stanów Zjednoczonych.

Po wojnie secesyjnej Kongres odpowiedział na tę decyzję uchwaleniem w 1868 roku 14. Poprawki, której celem było zagwarantowanie obywatelstwa około czterem milionom wyzwolonych niewolników oraz dzieciom coraz liczniej przybywających do kraju imigrantów.

Przełomowa sprawa Wong Kim Arka

Trzy dekady później przed Sądem Najwyższym stanęła sprawa Wong Kim Arka, urodzonego w San Francisco syna chińskich imigrantów. Po powrocie z podróży do Chin odmówiono mu ponownego wjazdu do Stanów Zjednoczonych.

Wong Kim Ark podjął walkę o uznanie swoich praw obywatelskich. W okresie silnych nastrojów antychińskich sąd orzekł na jego korzyść, co przez lata uznawano za ostateczne potwierdzenie zasady obywatelstwa z urodzenia.

Potomek Wong Kim Arka, Norman Wong, podkreśla, że jego przodek nie był osobą wpływową ani bogatą, lecz zwykłym człowiekiem, który zdecydował się dochodzić swoich praw jako obywatel Stanów Zjednoczonych.

Spór o interpretację przepisów

Nie wszyscy eksperci zgadzają się jednak co do zakresu działania 14. Poprawki. Politolog Rogers Smith zwraca uwagę, że jej treść jest bardzo krótka i nie odnosi się bezpośrednio do statusu dzieci osób przebywających w kraju nielegalnie. Jego zdaniem autorzy poprawki nie rozważali tej kwestii podczas jej tworzenia i ratyfikacji.

Administracja Donalda Trumpa powołuje się między innymi na wcześniejsze publikacje Smitha.

Sam naukowiec uważa, że Kongres posiada kompetencje do ograniczania obywatelstwa w takich przypadkach, jednak jednocześnie sprzeciwia się obecnym próbom ograniczenia tego prawa. Podkreśla, że jego prace bywają wykorzystywane przez środowiska prezentujące negatywne stereotypy dotyczące imigrantów, z czym się nie utożsamia.

Rogers Smith

Rogers Smith

Świat odchodzi od obywatelstwa z urodzenia

Większość państw stosujących zasadę powszechnego obywatelstwa z urodzenia znajduje się obecnie w obu Amerykach. W wielu innych regionach świata odchodzi się od tego rozwiązania. Przykładem jest Irlandia, która w styczniu 2005 roku zakończyła obowiązywanie takiego systemu po referendum, w którym 79 procent głosujących poparło zaostrzenie przepisów.

Jednak zdaniem ekspertów sukces Stanów Zjednoczonych w dużej mierze wynika z umiejętności integrowania kolejnych pokoleń imigrantów. Około połowa firm z listy Fortune 500 jest prowadzona przez imigrantów lub dzieci imigrantów.

W oczekiwaniu na decyzję Sądu Najwyższego USA

Decyzja Sądu Najwyższego USA w sprawie obywatelstwa z urodzenia jest oczekiwana końcem czerwca lub początkiem lipca.

 

Źródło: cbs
Foto; YouTube, istock/EyeEm Mobile GmbH/

News USA

Dlaczego młodzi mężczyźni zwracają się ku kontrowersyjnym influencerom?

Opublikowano

dnia

Autor:

Coraz więcej młodych mężczyzn szuka życiowych wskazówek u internetowych influencerów, często reprezentujących kontrowersyjne poglądy na relacje między kobietami a mężczyznami. Zdaniem amerykańskiego publicysty Aarona M. Renna problem polega nie tylko na atrakcyjności tych postaci, ale również na sposobie, w jaki tradycyjne instytucje i komentatorzy zwracają się do młodego pokolenia. Jego obserwacje przytacza Jezuita, Ojciec Paweł Kosiński.

Jordan Peterson pokazał, czego szukają młodzi mężczyźni

Około dziesięciu lat temu kanadyjski psycholog Jordan Peterson zdobył ogromną popularność wśród młodych mężczyzn poszukujących kierunku w życiu. Jego wykłady i porady dotyczące odpowiedzialności, samodyscypliny oraz rozwoju osobistego przyciągnęły miliony odbiorców.

Zdaniem Aarona M. Renna, eksperta związanego z American Reformer, sukces Petersona ujawnił słabość tradycyjnych instytucji, w tym Kościołów, które od lat mają trudności z dotarciem do młodych mężczyzn. Zamiast analizować przyczyny popularności takich postaci, przedstawiciele głównego nurtu często ograniczają się do krytykowania internetowych influencerów.

Dotyczy to również środowiska określanego jako manosfera, skupiającego internetowych twórców zajmujących się męskością, relacjami i rolami płciowymi. Renn wskazuje, że postacie takie jak Andrew Tate czy Clavicular przyciągają uwagę młodych ludzi między innymi dlatego, że poruszają problemy pomijane w debacie publicznej.

Czy mężczyźni są obwiniani za problemy kobiet?

Publicysta przywołuje badania Daniela Coxa z Survey Center on American Life przy American Enterprise Institute. Wynika z nich, że około dwie trzecie młodych kobiet popierających Demokratów uważa, iż problemy współczesnych kobiet są w dużej mierze powodowane przez mężczyzn.

Dla porównania 16 procent mężczyzn, niezależnie od sympatii politycznych, obwinia kobiety za własne problemy. Renn zaznacza jednak, że przytoczone dane nie pozwalają na bezpośrednie porównanie wszystkich kobiet i mężczyzn, ponieważ pierwsza statystyka dotyczy konkretnej grupy politycznej.

Według autora jednostronne przedstawianie odpowiedzialności za trudności w relacjach między płciami może wzmacniać nieufność młodych mężczyzn wobec tradycyjnych mediów. Internetowi influencerzy wykorzystują tę sytuację, prezentując informacje, które ich odbiorcy uznają za pomijane w głównym nurcie debaty.

Jordan Peterson

Kontrowersyjny poradnik randkowy obejrzały miliony

Aaron Renn analizuje również przypadek Chrisa Hatcha, przedsiębiorcy z Utah, który opublikował na platformie X jedenastopunktowy poradnik dla młodych mężczyzn mających trudności ze znalezieniem partnerki.

Autor zauważa, że podobne rady przekazywane przez influencerów manosfery są odbierane znacznie lepiej, ponieważ są przedstawiane jako sposób na poprawę życia samych mężczyzn, a nie wyłącznie jako obowiązek wobec kobiet.

Tradycyjne wzorce męskości nie zawsze pasują do współczesności

Kolejnym przykładem jest wypowiedź psychologa Leonarda Saxa, który komentując sprawę domniemanego gwałtu na Uniwersytecie Cornell, zwrócił uwagę na brak znajomości tradycyjnych zasad zachowania dżentelmena. Sax podkreślał, że mężczyzna nie powinien wykorzystywać seksualnie kobiety znajdującej się pod wpływem alkoholu.

Aaron Renn zgadza się z koniecznością potępiania takich zachowań, ale kwestionuje odwoływanie się wyłącznie do wybranych zasad dawnego kodeksu obyczajowego. Jego zdaniem tradycyjne wzorce funkcjonowały w określonym systemie społecznym, który nakładał wzajemne obowiązki zarówno na mężczyzn, jak i kobiety.

Wybiórcze przywracanie dawnych oczekiwań wobec jednej płci, bez uwzględnienia szerszych zmian społecznych, może być odbierane przez młodych ludzi jako niesprawiedliwe i niespójne.

Cztery zasady skuteczniejszego dialogu z młodymi mężczyznami

Aaron Renn proponuje cztery rozwiązania, które jego zdaniem mogłyby pomóc tradycyjnym instytucjom odzyskać zaufanie młodych mężczyzn. Po pierwsze, publiczna dyskusja powinna opierać się na rzetelnych danych i uwzględniać rzeczywiste problemy obu płci. Po drugie, należy uznać, że zarówno kobiety, jak i mężczyźni mogą popełniać błędy i ponosić odpowiedzialność za nieudane relacje.

Po trzecie, autor przestrzega przed bezrefleksyjnym odwoływaniem się do dawnych norm społecznych, których szerszy kontekst już nie istnieje. Po czwarte, podkreśla znaczenie empatii i autentycznego zainteresowania dobrostanem młodych mężczyzn.

Zdaniem Renna właśnie ostatni element odegrał kluczową rolę w sukcesie Jordana Petersona. Psycholog potrafił przekonać odbiorców, że zależy mu na ich rozwoju, dzięki czemu mógł stawiać im wysokie wymagania bez wywoływania poczucia odrzucenia.

 

Źródło: ifstudies
Foto: YouTube, Gage Skidmore, istock/AND-ONE/
Czytaj dalej

News USA

JD Vance obwinia wojnę z Iranem za porażkę Republikanów. Dystansuje się od Trumpa?

Opublikowano

dnia

Autor:

W środę Wiceprezydent USA JD Vance wywołał polityczne poruszenie w Waszyngtonie, wskazując wojnę z Iranem jako główną przyczynę porażki Republikanów w wyborach do Kongresu. Jego publiczna krytyka decyzji o rozpoczęciu konfliktu została odebrana jako próba zdystansowania się od Donalda Trumpa przed możliwym startem w wyborach prezydenckich w 2028 roku.

Wiceprezydent wskazuje przyczynę wyborczej porażki

4 listopada JD Vance opublikował na platformie X obszerne, liczące około 600 słów oświadczenie, w którym ocenił przyczyny utraty przez Republikanów kontroli nad Izbą Reprezentantów i Senatem. Jego zdaniem decydującym czynnikiem była wojna z Iranem, rozpoczęta w lutym po amerykańsko-izraelskich atakach na Teheran.

Wiceprezydent przyznał, że część wyborców, którzy w 2024 roku poparli Donalda Trumpa, tym razem odwróciła się od Partii Republikańskiej. Zasugerował również, że zwolennicy kontynuowania wojny powinni otwarcie przyznać, iż uznają jej cele za warte politycznej ceny, jaką jest utrata większości w Senacie na najbliższe lata.

Choć Vance wielokrotnie publicznie popierał działania militarne administracji, według doniesień już wcześniej wyrażał w prywatnych rozmowach z jej przedstawicielami sprzeciw wobec konfliktu. Dotychczas jednak nie ujawniał tych rozbieżności tak wyraźnie.

Donald Trump nie skrytykował swojego zastępcy

Zaskoczeniem była reakcja prezydenta, który przyznał, że wojna w dużej mierze wpłynęła na wynik wyborów. Jednocześnie Donald Trump zapewnił, że gdyby ponownie stanął przed decyzją o rozpoczęciu działań militarnych, postąpiłby tak samo.

Prezydent uzasadnił swoje stanowisko przekonaniem, że amerykańska interwencja uniemożliwiła Iranowi zdobycie broni nuklearnej. Nie potępił przy tym wypowiedzi Vance’a, mimo że zwykle oczekuje od najbliższych współpracowników pełnej lojalności.

Według doniesień dziennika The New York Times wiceprezydent pokazał Trumpowi treść oświadczenia przed jego publikacją. Może to oznaczać, że publiczne przedstawienie różnic zdań odbyło się za wiedzą prezydenta.

Cztery punkty programu JD Vance’a

W swoim wystąpieniu JD Vance nie ograniczył się do oceny wyborczej porażki. Przedstawił również cztery priorytety, które jego zdaniem powinny wyznaczać dalszą strategię Partii Republikańskiej.

  • Po pierwsze, zakończenie wojny z Iranem.
  • Po drugie, skoncentrowanie się na kosztach życia i inflacji.
  • Po trzecie, przywrócenie polityki America First, stawiającej interesy Stanów Zjednoczonych na pierwszym miejscu.
  • Po czwarte, zmiana charakteru relacji USA z Izraelem.

Propozycje te odzwierciedlają poglądy, które Vance prezentował jeszcze przed objęciem stanowiska wiceprezydenta. Jednocześnie mogą stanowić podstawę jego przyszłego programu wyborczego.

Początek rywalizacji o Biały Dom w 2028 roku?

Ekspert ds. polityki zagranicznej Daniel Byman z Center for Strategic and International Studies ocenił, że wypowiedź Vance’a może być próbą politycznego uniezależnienia się od Trumpa. Zwrócił jednak uwagę, że ewentualny kandydat Republikanów będzie musiał ostrożnie równoważyć własne stanowisko z koniecznością utrzymania poparcia zwolenników obecnego prezydenta.

Republikańska strateg Ashley Davis uznała wystąpienie wiceprezydenta za próbę sprawdzenia reakcji opinii publicznej i partyjnego zaplecza na bardziej samodzielną postawę polityczną.

JD Vance jest wymieniany wśród potencjalnych kandydatów Republikanów w wyborach prezydenckich w 2028 roku, ale dotychczas nie ogłosił decyzji o starcie. Donald Trump również nie wskazał swojego następcy, choć wielokrotnie pozytywnie wypowiadał się zarówno o Vance’ie, jak i Sekretarzu Stanu Marco Rubio.

Na razie nie wiadomo, czy środowe oświadczenie okaże się początkiem samodzielnej kampanii politycznej wiceprezydenta. Pokazało jednak, że po wyborczej porażce Republikanów rozpoczęła się dyskusja o przyszłości partii i kierunku, w jakim powinna podążać po zakończeniu prezydentury Donalda Trumpa.

 

Źródło: bbc
Foto: YouTube
Czytaj dalej

News USA

Po 9 dniach w Missouri złapano więźnia, który uciekł z zakładu w Tennessee

Opublikowano

dnia

Autor:

Jacob morley

Dziewięciodniowe poszukiwania niebezpiecznego zbiega, prowadzone na terenie trzech stanów, zakończyły się w Missouri. 28-letni Jacob Morley, skazany na dożywocie za zabójstwo współpracownika, został zatrzymany we wtorek po tym, jak próbował zjechać z drogi skradzionym samochodem i ugrzązł w błocie. Podczas ucieczki ukrywał się w lasach Illinois i ukradł dwa pojazdy.

Ucieczka z więzienia i opóźniony alarm

Jacob Morley odbywał karę dożywotniego pozbawienia wolności w zakładzie Northwest Correctional Complex w Tiptonville w stanie Tennessee. Został skazany za zabójstwo pierwszego stopnia swojego współpracownika Cody’ego Birchfielda, którego zaginięcie zgłoszono w lutym 2022 roku. Kilka tygodni później ciało mężczyzny znaleziono w skrzyni pod domem Morleya.

Skazany odpowiadał również za włamanie z okolicznościami obciążającymi, manipulowanie dowodami, unikanie zatrzymania i wandalizm. 25 października wydostał się z więzienia, przecinając ogrodzenia zabezpieczające. Następnie ukrył się za główną kuchnią, w pobliżu palet i kontenera na śmieci.

Podczas wieczornego liczenia więźniów około 9:30 PM inny osadzony fałszywie zapewnił strażnika, że Morley znajduje się w celi. Jego nieobecność potwierdzono dopiero dwie godziny później. Jak poinformował prokurator Danny Goodman Jr., powiadomienie odpowiednich służb nastąpiło z kolejnym opóźnieniem.

Około 1:00 AM 26 października zbieg ukradł białego Forda F-350 z 2008 roku. Kilkanaście minut później samochód zarejestrowały kamery straży pożarnej w Hornbeak. Zanim rozpoczęto szeroko zakrojone poszukiwania, Jacob Morley zdążył przedostać się do Illinois.

Przez osiem dni ukrywał się w Illinois

Pierwszy skradziony samochód odnaleziono w Marion w powiecie Williamson, ponad 130 mil od więzienia. Nagrania monitoringu pokazały Morleya oddalającego się pieszo w kierunku drogi stanowej. Później ślad po nim zaginął na osiem dni.

Biuro Śledcze Tennessee umieściło zbiega na liście najbardziej poszukiwanych przestępców i wyznaczyło 17 500 dolarów nagrody za informacje prowadzące do jego zatrzymania. Mieszkańcy okolic Marion obawiali się o bezpieczeństwo i dodatkowo zabezpieczali swoje domy oraz samochody.

Przełom nastąpił we wtorek, kiedy śledczy otrzymali informację, że Jacob Morley mógł ukrywać się w szopie na terenie obozu myśliwskiego. W pobliżu zgłoszono kradzież kolejnego samochodu. Sprawca pozostawił odręcznie napisany list z przeprosinami za kradzież i prośbą o przekazanie matce, że ją kocha.

Szeryf powiatu Williamson Jeff Diederich wyjaśnił, że szczegóły zawarte w liście pozwoliły powiązać kradzież z Morleyem. Śledczy ustalili, że zbieg prawdopodobnie przez kilka dni ukrywał się na rozległych terenach leśnych, korzystając z opuszczonych obiektów myśliwskich.

Pościg zakończył się w błocie

Dzięki danym z tablic rejestracyjnych, lokalizatorowi zamontowanemu w samochodzie oraz kamerom FLOCK policjanci ustalili, że Morley przemieszczał się autostradą Interstate 70 w kierunku Kansas City. Następnie zauważono go na drodze stanowej Missouri 291.

Policja zatrzymuje Jacoba Morely’ego w pobliżu Kansas City w stanie Missouri. Missouri State Highway Patrol/Missouri State Highway Patrol

Policja zatrzymuje Jacoba Morely’ego w pobliżu Kansas City w stanie Missouri.

Do poszukiwań włączyły się patrole stanowe, lokalna policja oraz śmigłowiec Departamentu Policji Kansas City. Kiedy funkcjonariusze zaczęli zbliżać się do podejrzanego, Jacob Morley próbował zjechać z jezdni, ale jego samochód ugrzązł w błocie.

Zbieg został zatrzymany bez dalszych incydentów około 11:30 AM we wtorek, 3 listopada, w powiecie Carroll, niedaleko Norborne w Missouri, około 50 mil na północny wschód od Kansas City. W skradzionym pojeździe policjanci znaleźli trzy skradzione sztuki broni palnej.

Kolejne zarzuty i pytania o bezpieczeństwo więzień

Według prokuratora Danny’ego Goodmana Jr. Morley usłyszy w Tennessee zarzuty dotyczące ucieczki, wandalizmu i kradzieży. Może również odpowiadać za przestępstwa popełnione podczas pobytu w Illinois i Missouri.

Sprawa wywołała pytania o bezpieczeństwo więzień w Tennessee. Jacob Morley był drugim osadzonym, który uciekł spod nadzoru stanowego departamentu więziennictwa w październiku. Wcześniej, 21 października, 63-letni Gregory Redden zbiegł ze szpitala Nashville General Hospital, ale został później schwytany.

Departament znalazł się także pod presją po nieudanej wrześniowej egzekucji Christy Pike, w następstwie której komisarz Frank Strada ustąpił ze stanowiska.

Zatrzymanie Morleya przyniosło ulgę rodzinie zamordowanego Cody’ego Birchfielda, dla której wiadomość o ucieczce sprawcy ponownie otworzyła bolesne wspomnienia. Siostra ofiary, Carrie Norman, przyznała, że informacja o ucieczce wywołała u niej silne emocje związane ze śmiercią brata.

Niecodzienny szczegół zatrzymania zauważył również Josh Malone, właściciel sklepu Little Creeks Outdoors w Marion. Na zdjęciu przedstawiającym schwytanego Morleya rozpoznał bluzę z logo swojej firmy. Niedawno z jego sklepu skradziono odzież, a jeden ze skradzionych samochodów pochodził z gospodarstwa, na którym znajduje się siedziba jego przedsiębiorstwa.

 

Źródło: cnn
Foto: Biuro Szeryfa Powiatu Williamson, Missouri State Highway Patrol/Missouri State Highway Patrol, YouTube
Czytaj dalej

Popularne

Kalendarz

czerwiec 2026
P W Ś C P S N
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
2930  

Popularne w tym miesiącu