Federalna Administracja Lotnictwa (FAA) wstrzymała w piątek po południu starty samolotów w całych Stanach Zjednoczonych z powodu problemów z łącznością w regionalnych centrach kontroli ruchu lotniczego. To dopiero drugi taki przypadek od zamachów z 11 września 2001 r. Do godz. 18.05 czasu Chicago co najmniej 827 samolotów zawróciło na lotniska wylotu lub zostało skierowanych na inne lotniska.

Sekretarz transportu USA Sean Duffy poinformował, że FAA bada awarię łączności, która dotknęła 22 regionalne centra kontroli ruchu lotniczego. Centra te nadzorują samoloty na trasach między lotniskami. W komunikacie FAA uzasadniła decyzję „nadzwyczajnymi okolicznościami” i względami bezpieczeństwa. W piątek wieczorem nie podano terminu wznowienia startów.

Sekretarz bezpieczeństwa krajowego Markwayne Mullin powiedział dziennikarzom w Białym Domu, że dotychczas nic nie wskazuje na celowy atak. Według dostępnych informacji przyczyną zakłóceń była awaria telekomunikacyjna.

– Wszyscy są bezpieczni. Jeśli wasi bliscy są teraz w powietrzu, nie ma powodu, by się o nich martwić – zapewnił Mullin.

Poprzedni ogólnokrajowy nakaz wstrzymania startów FAA wydała w styczniu 2023 r. po awarii jednego ze swoich kluczowych systemów komputerowych.

Setki samolotów zawróciły na lotniska wylotu

Według firmy analitycznej Cirium do godz. 18.05 czasu Chicago 670 samolotów zawróciło na lotniska, z których wystartowały, a 157 skierowano na inne lotniska. Wiele przekierowanych maszyn wylądowało na lotniskach Waszyngton-Dulles, Los Angeles, Cincinnati/Northern Kentucky i Nashville.

Po godz. 15.00 czasu Chicago z amerykańskich lotnisk miało wystartować około 11 tys. samolotów z ponad 1,5 mln pasażerów. Zakłócenia mogły potrwać co najmniej do późnego wieczora. Linie United Airlines i American Airlines przekazały, że samoloty będące już w powietrzu mogą kontynuować lot. Decyzje dotyczące rejsów międzynarodowych podejmowano indywidualnie i część maszyn wystartowała w piątek wieczorem. Według Alaska Airlines ograniczenia ominęły również niektóre połączenia lokalne na Alasce i Hawajach.

O’Hare International Airport

Jeff Dubner, prawnik z Waszyngtonu, wracał do domu z Los Angeles liniami Alaska Airlines. Jego samolot miał już pół godziny opóźnienia i kołował w stronę pasa startowego, kiedy się zatrzymał.

– To frustrujące. Wygląda na to, że czeka nas coś więcej niż zwykłe opóźnienie. Chciałbym się dowiedzieć, dlaczego do tego doszło – powiedział.

Na O’Hare pasażerowie wysiadali z samolotów

Na chicagowskim lotnisku O’Hare część podróżnych dowiedziała się o wstrzymaniu startów tuż po kontroli bezpieczeństwa. Na tablicach odlotów przy kolejnych rejsach widniała informacja o opóźnieniu. Pasażerowie dzwonili do bliskich i zastanawiali się, czy zostać w Chicago na noc, czy szukać innego sposobu dotarcia do celu.

27-letnia Amber McQuilkin, inżynierka oprogramowania z Seattle, wzięła tydzień urlopu, by pojechać ze znajomymi na finały mistrzostw świata w grze „League of Legends”. Jej znajomi dotarli już do Nowego Jorku, a ona wciąż czekała na O’Hare.

– Właściwie nie dostaję żadnych informacji. Myślałam, żeby zrezygnować z lotu i pojechać samochodem, ale im dłużej się nad tym zastanawiałam, tym bardziej zdawałam sobie sprawę, jak męcząca byłaby ta podróż – powiedziała.

Austin Curtis i jego żona lecieli z South Bend w Indianie do Denver na przyjęcie z okazji zbliżających się narodzin dziecka u znajomych. Podczas przesiadki w Chicago zdążyli już zająć miejsca w samolocie, gdy poproszono pasażerów o powrót do terminalu.

– Widzieliśmy, jak wyładowują bagaże z naszego samolotu i z innych maszyn, więc zakładamy, że opóźnienie będzie spore – powiedział Curtis. Małżonkowie mieli już zapewnioną opiekę dla dwojga małych dzieci i rozważali spędzenie weekendu w Chicago.

Utrudnienia dla drużyn sportowych i przewoźników cargo

Na lotniskach utknęły także drużyny koszykarskiej ligi NBA, hokejowej NHL oraz zespoły akademickie. Kluby futbolowej ligi NFL czekały na informację, czy zdążą wylecieć na weekendowe mecze.

Wstrzymanie startów opóźniło również loty towarowe. FedEx, największy lotniczy przewoźnik cargo na świecie, poinformował, że jest gotowy uruchomić plany awaryjne. Według organizacji branżowej Airlines for America amerykańskie linie lotnicze przewożą dziennie około 61 tys. ton przesyłek do i z ponad 220 krajów.

Mimo ograniczeń w ruchu lotniczym firma SpaceX przeprowadziła w piątek po południu w Teksasie kolejny lot testowy rakiety Starship.

FAA sprawdza przyczynę awarii

Mullin zapowiedział, że śledczy sprawdzą, czy awaria mogła mieć związek z wdrażaniem przez FAA nowego systemu opartego na sztucznej inteligencji. Ma on pomagać w wykrywaniu problemów i wyznaczaniu alternatywnych tras. System działa w jednym ośrodku w pobliżu Waszyngtonu i przesyła regionalnym centrom zalecenia dotyczące ruchu.

W ubiegłym roku Kongres przyznał 12,5 mld dolarów na modernizację infrastruktury, z której korzystają kontrolerzy. Część starych przewodów miedzianych zastąpiono światłowodami. Na lotniskach trwa też wymiana systemów radiowych. Według Duffy’ego do zakończenia prac potrzeba kolejnych 30 mld dolarów. Biały Dom zabiega w Kongresie o przyznanie tych środków.

Steve Arroyo, ekspert ds. bezpieczeństwa lotniczego i były pilot United Airlines, ocenił, że piątkowa awaria przypominała wrześniowe problemy z łącznością, które zakłóciły setki lotów na północnym wschodzie USA. Tym razem jednak problem objął cały kraj. Zdaniem Arroyo jedną z możliwych przyczyn jest stan infrastruktury.

– Jeśli nie można zapewnić łączności, czy to z powodu zużytych przewodów, czy z innego powodu, trzeba zatrzymać samoloty na ziemi. Wypuszczając je w powietrze, ryzykowalibyśmy utratę kontaktu z załogami – powiedział.

Arroyo zwrócił uwagę na istotną różnicę w porównaniu z 11 września 2001 r. W piątek załogi nie dostały nakazu natychmiastowego lądowania, a piloci najprawdopodobniej mogli nadal kontaktować się z kontrolerami na lotniskach.

źródło: ABC7Chicago, WGN, Chicago Tribune, Daily Mail, AP, Routers