News USA
Dostęp do pigułki aborcyjnej przedłużono do czwartku w tym tygodniu
W poniedziałek Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych zdecydował o utrzymaniu dostępu do popularnej pigułki aborcyjnej co najmniej do czwartku, dając sobie dodatkowy czas na rozważenie, czy ograniczenia dotyczące leku mifepriston powinny wejść w życie.
Decyzja Samuela Alito blokuje nowe restrykcje
Postanowienie wydane w poniedziałek przez sędziego Samuela Alito pozwala kobietom nadal uzyskiwać dostęp do mifepristonu w aptekach oraz drogą pocztową, bez konieczności osobistej wizyty u lekarza. Decyzja tymczasowo blokuje wejście w życie ograniczeń nałożonych wcześniej przez federalny sąd apelacyjny.
Tydzień temu sędzia Alito przyznał tymczasową ulgę producentowi leku Danco Laboratories oraz firmie GenBioPro, która wytwarza wersję generyczną mefepristonu, wstrzymując ograniczenia do 11 maja. W tym czasie Sąd Najwyższy miał rozważyć wnioski firm o uchylenie decyzji sądu apelacyjnego oraz możliwość zajęcia się sprawą merytorycznie.
Wczoraj przedłużono ten termin co najmniej do 14 maja.
Kolejna odsłona sporu o aborcję po obaleniu Roe v. Wade
Sprawa jest kolejnym dużym konfliktem dotyczącym prawa do aborcji od czasu, gdy konserwatywna większość Sądu Najwyższego cztery lata temu unieważniła precedens Roe v. Wade. W wyniku tamtego wyroku kilkanaście stanów praktycznie całkowicie zakazało aborcji.
Luizjana chce ograniczenia dostępu do mifepristonu
Obecna sprawa wynika z pozwu wniesionego przez stan Luizjana, który domaga się cofnięcia zasad wprowadzonych przez Food and Drug Administration FDA dotyczących sposobu przepisywania mifepristonu.
Władze Luizjany argumentują, że obowiązujące przepisy podważają obowiązujący tam zakaz aborcji i kwestionują bezpieczeństwo leku.
Mifepriston został po raz pierwszy zatwierdzony do użycia w 2000 roku i wielokrotnie był uznawany przez naukowców FDA za bezpieczny i skuteczny.

Sąd apelacyjny chciał ograniczyć dostęp pocztowy i telemedycynę
Niższe instancje uznały, że Luizjana ma duże szanse na wygraną. Trzyosobowy skład 5. Sądu Apelacyjnego USA orzekł, że dostęp do leku drogą pocztową oraz konsultacje telemedyczne powinny zostać zawieszone do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy.
Aborcja farmakologiczna dominuje w USA
Mifepriston jest najczęściej stosowany w połączeniu z drugim lekiem – mizoprostolem. Aborcje farmakologiczne stanowiły niemal dwie trzecie wszystkich aborcji przeprowadzonych w Stanach Zjednoczonych w 2023 roku, czyli w ostatnim roku, dla którego dostępne są pełne statystyki.
Podobny spór trafił już wcześniej do Sądu Najwyższego
Obecna sytuacja przypomina sprawę sprzed 3 lat, gdy niższe sądy również próbowały ograniczyć dostęp do mifepristonu. Wówczas pozew został wniesiony przez lekarzy przeciwnych aborcji wkrótce po uchyleniu Roe v. Wade.

Sąd Najwyższy zablokował wtedy decyzję 5. Sądu Apelacyjnego mimo sprzeciwu Samuela Alito i Clarence’a Thomasa. W 2024 roku sąd jednogłośnie oddalił tamten pozew, uznając, że lekarze nie mieli podstaw prawnych do występowania w tej sprawie.
FDA stopniowo łagodziła wcześniejsze ograniczenia
Food and Drug Administration FDA w ostatnich latach złagodziła wiele wcześniejszych restrykcji dotyczących mifepristonu. Zmiany dotyczyły między innymi tego, kto może przepisywać lek, sposobu jego wydawania oraz rodzaju komplikacji zdrowotnych, które muszą być zgłaszane.
Przeciwnicy aborcji od lat kwestionują bezpieczeństwo leku
Przeciwnicy aborcji od ponad 25 lat podważają bezpieczeństwo mifepristonu. Przez lata składali kolejne petycje i pozwy przeciwko agencji federalnej, zarzucając jej ignorowanie potencjalnych zagrożeń związanych z lekiem.

Administracja Trumpa zachowuje ostrożność
Administracja Donalda Trumpa zachowała wyjątkową powściągliwość wobec sprawy rozpatrywanej przez Sąd Najwyższy. Rząd federalny nie przedstawił pisemnego stanowiska rekomendującego konkretne rozwiązanie, mimo że sprawa dotyczy federalnych regulacji.
Sprawa stawia administrację republikańską w trudnej sytuacji politycznej. Donald Trump korzysta z poparcia środowisk antyaborcyjnych, ale jednocześnie wyniki referendum i sondaży pokazują, że większość Amerykanów popiera utrzymanie dostępu do aborcji.
Obie strony sporu interpretują milczenie administracji jako pośrednie poparcie dla decyzji sądu apelacyjnego.

Samuel Alito
Samuel Alito odgrywa kluczową rolę w sprawie
Samuel Alito odpowiada za rozpatrywanie pilnych odwołań pochodzących z Luizjany. To właśnie ten sędzia był autorem przełomowego wyroku z 2022 roku, który uznał, że prawo do aborcji nie jest gwarantowane konstytucyjnie i przekazał decyzje w tej sprawie poszczególnym stanom.
Źródło: AP
Foto: Fred Schilling, Collection of the Supreme Court of the United States, istock/AndreyPopov/, YouTube
News USA
Dwie pandy wielkie z Chin wkrótce zamieszkają w Zoo Atlanta
Dwie pandy wielkie z Chin – samiec Ping Ping i samica Fu Shuang – w ciągu najbliższych dni mają przybyć do Ogrodu Zoologicznego w Atlancie. Informację przekazał w czwartek Prezydent Chin Xi Jinping podczas wizyty w Białym Domu i rozmów z Prezydentem Donaldem Trumpem. Tym samym wznowiony zostanie wieloletni program współpracy, który zakończył się w Atlancie w 2024 roku.
Chiny i Zoo Atlanta już w kwietniu informowały, że Ping Ping i Fu Shuang zostaną wysłane do Stanów Zjednoczonych. Jednak dopiero czwartkowa wypowiedź Xi Jinpinga przyniosła pierwsze publiczne potwierdzenie, że zwierzęta pojawią się w Atlancie w najbliższych dniach.
Chiński przywódca poinformował, że Ping Ping i Fu Shuang przyjadą do swojego nowego domu w Zoo Atlanta i wkrótce będą mogły spotkać się z amerykańską publicznością. Określił ich przyjazd jako dobrą wiadomość oraz przykład przyjaźni między mieszkańcami Chin i Stanów Zjednoczonych.
Pandy urodziły się w Chengdu
Przyjazd zwierząt jest częścią porozumienia dotyczącego ochrony gatunku zawartego między Zoo Atlanta a China Wildlife Conservation Association. Zarówno Ping Ping, jak i Fu Shuang przyszły na świat w Chengdu Research Base of Giant Panda Breeding w Chinach.
Nowa para zastąpi pandy, które przez lata były jedną z największych atrakcji ogrodu zoologicznego w Atlancie. W 2024 roku Lun Lun, Yang Yang, Ya Lun i Xi Lun wróciły do Chin, kończąc 25-letni okres współpracy Zoo Atlanta z chińskimi partnerami.
W 2024 roku Atlanta pożegnała cztery pandy
Wyjazd czterech zwierząt z Atlanty sprawił, że przez kilka miesięcy w Stanach Zjednoczonych nie było żadnych pand wielkich wypożyczonych z Chin. Wcześniej, w 2023 roku, National Zoo w Waszyngtonie również odesłało do Chin trzy pandy po wygaśnięciu dotychczasowej umowy.
Sytuacja zmieniła się w październiku 2024 roku, kiedy do National Zoo przybyły Bao Li i Qing Bao, o czym informowaliśmy tutaj. Także inne amerykańskie ogrody zoologiczne wcześniej zwracały pandy do Chin po zakończeniu obowiązywania umów dotyczących ich wypożyczenia.

Zoo Atlanta ponownie opiekunem pand wielkich
Kiedy wiosną oficjalnie zapowiedziano powrót pand do Atlanty, dyrektor generalny Zoo Atlanta Raymond B. King podkreślał znaczenie tych zwierząt dla odwiedzających. Zaznaczał również, że ogród jest zadowolony i zaszczycony ponownym powierzeniem mu opieki nad tym wyjątkowym gatunkiem.
Przyjazd Ping Ping i Fu Shuang oznacza więc powrót do tradycji, która przez ćwierć wieku łączyła Atlantę z programem ochrony pand wielkich. Tym razem zwierzęta ponownie trafią do Georgii w ramach współpracy z chińską organizacją zajmującą się ochroną dzikiej przyrody.
Źródło: scrippsnews
Foto: National Zoo, istock/Sam Miz/
News USA
Rozmowa z urzędnikiem imigracyjnym. Każde słowo ma znaczenie
Dziesięć lat temu Tirso Mendez Maldonado przyszedł na rozmowę do urzędu imigracyjnego w Tucson w Arizonie. Starał się o zieloną kartę. Rozmowa odbywała się pod przysięgą, z udziałem tłumacza. W pewnym momencie urzędnik zaczął pytać o narkotyki. Mendez Maldonado powiedział prawdę. Przyznał, że kupował kokainę od ludzi na ulicy a używał jej w domu. Nie potrzeba było wyroku skazującego. To, co powiedział podczas rozmowy imigracyjnej, wystarczyło.
Sędzia imigracyjny uznał później, że jego własne słowa stanowiły przyznanie się do czynów związanych z narkotykami. W konsekwencji uznano, że nie spełnia warunków pozwalających na otrzymanie zielonej karty. Sprawa trafiła do Rady Apelacyjnej do Spraw Imigracyjnych. I właśnie 22 września 2026 roku, niemal dokładnie dziesięć lat po tamtej rozmowie w Tucson, zapadła precedensowa decyzja w sprawie Maldonado.
Ale znaczenie tej decyzji wykracza daleko poza jednego człowieka i jego przyznanie się do używania kokainy.
Przez dziesięciolecia w prawie imigracyjnym obowiązywała zasada wynikająca z dwóch bardzo starych decyzji — jednej z 1945 roku i drugiej z 1957 roku. Zgodnie z dotychczasowym podejściem, aby takie przyznanie się mogło wywołać konsekwencje imigracyjne, cudzoziemiec powinien wcześniej otrzymać zrozumiałe wyjaśnienie, na czym polega dane przestępstwo i jakie są jego istotne elementy. Chodziło o to, aby człowiek rozumiał, do czego właściwie się przyznaje.
Po niemal siedemdziesięciu latach ta zasada właśnie została zmieniona. Rada Apelacyjna uznała, że urzędnik nie musi najpierw przedstawiać cudzoziemcowi dokładnej prawnej definicji przestępstwa ani wyjaśniać wszystkich jego elementów. Jeżeli osoba dobrowolnie przyzna się do konkretnych czynów, a opisane przez nią zachowanie spełnia prawne elementy przestępstwa, jej własne słowa mogą wystarczyć, aby poniosła konsekwencje imigracyjne.
Co ciekawe, w przypadku Mendez Maldonado urzędnik zrobił nawet więcej, niż według nowej decyzji musiał. Wyjaśnił mu prawo Arizony, powiedział, że posiadanie i używanie kokainy jest nielegalne, i zapytał, czy to rozumie. Rada Apelacyjna stwierdziła jednak, że tak szczegółowe wyjaśnienie nie jest konieczne.
Jest jeszcze jeden szczegół tej historii, który pokazuje, jak długo słowa wypowiedziane przed urzędnikiem mogą podążać za człowiekiem. Mendez Maldonado później ponownie przyznał przed sędzią imigracyjnym — tym razem pod przysięgą i w obecności swojego adwokata — że posiadał i używał kokainy. Rada Apelacyjna uznała, że również to drugie przyznanie się stanowiło niezależną podstawę do odmowy. Jego odwołanie zostało oddalone.
Ta decyzja jest ważna nie dlatego, że zmieniło się prawo dotyczące kokainy. Ważne jest to, co zmieniło się w rozmowie pomiędzy imigrantem a urzędnikiem.

Rozmowa w urzędzie imigracyjnym nie jest zwykłą rozmową. Odpowiedź na pozornie proste pytanie dotyczące wydarzenia sprzed wielu lat może stać się dowodem w sprawie imigracyjnej — nawet wtedy, gdy dana osoba nigdy nie została skazana za przestępstwo.
Co więcej, znaczenie tej decyzji nie ogranicza się wyłącznie do narkotyków. Rada Apelacyjna wskazała, że przedstawiona przez nią zasada dotycząca skuteczności takiego przyznania się odnosi się również do określonej kategorii przestępstw uznawanych przez prawo imigracyjne za naruszające zasady moralne.
Dlatego sprawa Maldonado jest czymś więcej niż historią człowieka, który przed laty używał kokainy. To historia o tym, jak jedno zdanie wypowiedziane pod przysięgą przed urzędnikiem imigracyjnym może mieć konsekwencje wiele lat później — i o tym, że od 22 września 2026 roku jedna z wieloletnich ochron dotyczących takich przyznań się już nie istnieje.
Autorka: Mecenas Magdalena Grobelski
Petycje imigracyjne i konsultacje dostępne online
[email protected]
Źródło: Matter of Mendez Maldonado, U.S. Department of Justice, Executive Office for Immigration Review, 22 września 2026 r.
Foto: istock/AndreyPopov/
News USA
Jeden test krwi może wykrywać 50 nowotworów. Federalni eksperci poparli nowe badanie
Federalni doradcy ds. zdrowia poparli test krwi Galleri, który ma wykrywać sygnały mogące wskazywać na obecność wielu różnych nowotworów u osób bez objawów choroby. Eksperci podkreślają jednak, że badanie nie diagnozuje raka, nie zastępuje mammografii, kolonoskopii ani innych standardowych badań przesiewowych, a jego rzeczywiste korzyści wymagają dalszych badań.
Zespół doradczy federalnej Agencji Żywności i Leków FDA zagłosował w środę stosunkiem głosów 7 do 2, przy jednym głosie wstrzymującym się, uznając, że potencjalne korzyści testu Galleri firmy Grail Inc. przewyższają związane z nim ryzyko. Wcześniej eksperci ocenili również, że badanie wydaje się bezpieczne i skuteczne w przypadku osób w wieku co najmniej 50 lat.
Pozytywna rekomendacja jest znaczącym krokiem, ponieważ po raz pierwszy federalna grupa doradcza poparła eksperymentalne podejście polegające na poszukiwaniu za pomocą jednego pobrania krwi oznak wielu różnych nowotworów. Ostateczna decyzja należy jednak do FDA i jest spodziewana w ciągu kilku miesięcy.
Test nie stawia diagnozy
Galleri wykorzystuje analizę DNA i poszukuje we krwi sygnału wskazującego, że u badanego może występować jeden z wielu rodzajów nowotworów. Sam pozytywny wynik nie oznacza jednak rozpoznania raka. Osoba, u której zostanie wykryty taki sygnał, musi przejść kolejne badania pozwalające ustalić, czy rzeczywiście jest chora.
Przedstawiciele Grail podkreślają, że test może wychwytywać sygnały ponad 50 rodzajów nowotworów. Wśród nich znajdują się dziesiątki chorób, dla których obecnie nie istnieją rutynowe badania przesiewowe, w tym rak wątroby i rak jajnika.
Przedstawiciele Grail argumentują, że pacjenci oczekują większej liczby możliwości pozwalających wykryć chorobę w czasie, kiedy nadal istnieją szanse na skuteczną walkę i przeżycie.
Eksperci ostrożni z określeniem „wczesne wykrywanie”
Obecnie zalecane badania przesiewowe, takie jak mammografia czy kolonoskopia, koncentrują się na konkretnych rodzajach nowotworów. Ich celem jest wykrywanie zmian we wczesnych stadiach, kiedy leczenie może być łatwiejsze i skuteczniejsze.
Federalni eksperci nie chcieli jednak określać Galleri jako testu służącego do „wczesnego wykrywania” raka. Zwrócili uwagę, że przedstawione dane nie wykazały wystarczającej skuteczności badania właśnie w odniesieniu do nowotworów znajdujących się we wczesnym stadium.

Badanie wykryło około jednej trzeciej nowotworów
Główne badanie Grail objęło około 140 tys. starszych osób. Galleri wykrył około jednej trzeciej nowotworów zdiagnozowanych u uczestników w ciągu roku. Spośród osób, u których test wskazał obecność sygnału nowotworowego, około dwóch trzecich rzeczywiście otrzymało później diagnozę raka.
Eksperci Agencji Żywności i Leków zwrócili jednak uwagę również na drugą stronę tych wyników. Oznaczają one bowiem, że test nie wykrył dwóch na trzy nowotwory zdiagnozowane w następnym roku, co może dawać części pacjentów fałszywe poczucie bezpieczeństwa.
Problemem są także wyniki fałszywie dodatnie, kiedy badanie wskazuje możliwy nowotwór u zdrowej osoby. Może to prowadzić do stresu oraz konieczności przeprowadzania dodatkowych badań diagnostycznych. Jednocześnie Galleri okazał się mniej dokładny w przypadku nowotworów znajdujących się na wcześniejszych etapach rozwoju.

Negatywny wynik nie oznacza, że raka nie ma
Zespół ekspertów przygotował listę ważnych zastrzeżeń, o których powinni być informowani lekarze i pacjenci. Galleri ma być stosowany dodatkowo, a nie zamiast rutynowych badań przesiewowych. Negatywny wynik nie gwarantuje również, że badana osoba nie ma nowotworu.
Eksperci podkreślili także, że potrzebne są dalsze badania, aby ustalić, czy Galleri przynosi korzyści porównywalne z uznanymi metodami przesiewowymi. Grail nie przedstawił danych wykazujących, że stosowanie testu prowadzi do zmniejszenia liczby zgonów z powodu nowotworów. Uzyskanie takich danych wymagałoby wieloletniej obserwacji pacjentów.
Galleri już można kupić w USA
Test Galleri jest już dostępny dla pacjentów w Stanach Zjednoczonych, choć zazwyczaj trzeba zapłacić za niego z własnej kieszeni co najmniej 700 dolarów. Ewentualne zatwierdzenie przez FDA mogłoby znacznie zwiększyć jego dostępność.

Formalna aprobata mogłaby również otworzyć drogę do pokrywania kosztów badania przez Medicare oraz prywatnych ubezpieczycieli. Jeśli Agencja Żywności i Leków przychyli się do rekomendacji swoich doradców, technologia umożliwiająca poszukiwanie sygnałów wielu nowotworów w jednej próbce krwi może stać się znacznie szerzej stosowana w Stanach Zjednoczonych.
Źródło: AP
Foto: grail, istock/JHVEPhoto/megaflopp/
-
News Chicago4 tygodnie temu57 osób szuka Marcina Bachledę-Błaszczaka z Illinois. Polak zaginął w Great Smoky Mountains
-
News USA2 tygodnie temuTrump zapowiada po 5 tys. dolarów dla Amerykanów. Dostaniemy te pieniądze?
-
GOŚCIE BUDZIK MORNING SHOW2 dni temuJanusz Stokłosa wystąpi z batutą w Chicago. W niedzielę koncert „Polish Soul, American Spirit”
-
Festiwal Taste of Polonia4 tygodnie temuTaste of Polonia 2026 coraz bliżej. Czekamy na największe święto polskiej kultury w USA
-
GOŚCIE BUDZIK MORNING SHOW4 dni temuWici zapraszają dzieci, młodzież i dorosłych. Ruszył nabór do zespołu w Algonquin
-
GOŚCIE BUDZIK MORNING SHOW5 dni temuGrażyna Auguścik nagra koncert na żywo. Publiczność będzie częścią nowego albumu
-
News Chicago2 tygodnie temuJohnson rusza po drugą kadencję. Przed burmistrzem trudna i kosztowna kampania
-
News USA1 tydzień temuDonald Trump: obawy o bezpieczeństwo AI to „oszustwo”











