Kościół
Wielki Piątek – dzień ciszy, krzyża i najgłębszej refleksji w Kościele
Wielki Piątek należy do najbardziej przejmujących i symbolicznych dni w roku liturgicznym. To czas wspomnienia męki i śmierci Jezusa Chrystusa, a zarazem dzień szczególny, ponieważ jako jedyny w roku nie jest sprawowana Msza święta. Wierni uczestniczą w Liturgii Męki Pańskiej, podejmują post ścisły i często biorą udział w publicznych nabożeństwach Drogi Krzyżowej.
Początek najważniejszych dni roku liturgicznego
Choć w potocznym rozumieniu Wielki Piątek jest drugim dniem Triduum Paschalnego, w rzeczywistości – zgodnie z tradycją żydowską liczenia dni od zachodu słońca – stanowi jego pierwszy pełny dzień. Triduum obejmuje najważniejsze wydarzenia wiary chrześcijańskiej: Mękę, Śmierć i Zmartwychwstanie Chrystusa.
Znaczenie tego dnia wielokrotnie podkreślał papież Benedykt XVI, wskazując, że choć jest on pełen smutku, stanowi jednocześnie wyjątkowy moment umocnienia wiary, nadziei i odwagi w niesieniu własnego krzyża, z ufnością w Bożą pomoc i zwycięstwo.
Korzenie liturgii sięgające starożytności
Pierwsze obchody Wielkiego Piątku sięgają starożytnej Jerozolimy, gdzie wierni gromadzili się już przed świtem przy miejscach związanych z męką Chrystusa, aby adorować krzyż. W Rzymie opisy celebracji pojawiły się w VII wieku.
Z czasem ukształtowały się dwa typy liturgii: jeden sprawowany przez papieża, obejmujący czytanie Męki Pańskiej, modlitwę i procesję z relikwiami krzyża, oraz drugi, praktykowany w kościołach, z adoracją krzyża i Komunią świętą konsekrowaną wcześniej. Ten drugi model rozpowszechnił się w średniowiecznej Europie.
W kolejnych wiekach rozwijała się także tradycja przenoszenia Najświętszego Sakramentu do Grobu Pańskiego, która szczególnie w Polsce nabrała również wymiaru patriotycznego.
Liturgia Męki Pańskiej i centralne znaczenie krzyża
Popołudniowa Liturgia Męki Pańskiej ma wyjątkowy, niepowtarzalny charakter. Celebracja odbywa się w ciszy, a kapłan wraz z asystą rozpoczyna ją od gestu prostracji. Następnie odczytywane są fragmenty Pisma Świętego, w tym opis Męki Pańskiej według św. Jana.

Grób Pański Kościół św. Franciszka w Warszawie (2023)
Ważnym elementem liturgii jest uroczysta modlitwa powszechna, obejmująca cały świat i wszystkich ludzi. Centralnym momentem pozostaje adoracja krzyża, który stopniowo odsłaniany jest przed wiernymi i staje się głównym punktem skupienia aż do Wigilii Paschalnej.
Po adoracji wierni przyjmują Komunię świętą, a Najświętszy Sakrament zostaje przeniesiony do specjalnie przygotowanego Grobu Pańskiego.
Grób Pański – szczególna tradycja w Polsce
W polskiej tradycji Wielki Piątek kończy się procesją do Grobu Pańskiego. W specjalnie przygotowanej kaplicy umieszcza się Najświętszy Sakrament w monstrancji przykrytej welonem symbolizującym całun Chrystusa. W wielu kościołach przez całą noc trwa adoracja, a wierni gromadzą się na modlitwie, koncentrując się na tajemnicy śmierci i oczekiwania na Zmartwychwstanie.
Post ścisły i duchowe przygotowanie
Wielki Piątek jest dniem obowiązkowego postu ścisłego dla osób między 18. a 60. rokiem życia, co oznacza spożycie jednego posiłku do syta oraz dwóch lekkich. Dodatkowo wszystkich wiernych od 14. roku życia obowiązuje wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych.
Post ma charakter nie tylko fizyczny, ale przede wszystkim duchowy, prowadząc do refleksji nad cierpieniem Chrystusa i własnym życiem.
Początek nowenny do Miłosierdzia Bożego
Wielki Piątek rozpoczyna także nowennę przed świętem Miłosierdzia Bożego. Zgodnie z przekazem św. Faustyny, modlitwa ta polega na dziewięciodniowym odmawianiu Koronki do Miłosierdzia Bożego jako przygotowaniu do święta, które przypada w pierwszą niedzielę po Wielkanocy.

Wielkopiątkowe tradycje na świecie
Na całym świecie Wielki Piątek obchodzony jest w sposób szczególnie uroczysty. W Hiszpanii, zwłaszcza w Sewilli, odbywają się monumentalne procesje z udziałem dziesiątek bractw i setek scen przedstawiających Mękę Pańską.
W Aragonii towarzyszy im rytmiczne bicie bębnów, a w niektórych regionach organizowane są widowiskowe obrzędy o charakterze ludowym. W Brazylii procesje łączą wątki religijne i teatralne, prowadząc do symbolicznego spotkania Matki Bożej z Chrystusem.
Jednym z najbardziej znanych widowisk pasyjnych jest spektakl w Nova Jerusalem, w którym bierze udział kilkuset aktorów, a wydarzenie przyciąga dziesiątki tysięcy widzów. Na Filipinach praktykowana jest kontrowersyjna tradycja dobrowolnego ukrzyżowania, która mimo krytyki Kościoła stała się znaną atrakcją przyciągającą turystów.
Dzień ciszy prowadzący do Zmartwychwstania
Wielki Piątek pozostaje dniem głębokiej ciszy, refleksji i modlitwy. To moment, w którym wierni konfrontują się z tajemnicą cierpienia i śmierci, przygotowując się jednocześnie na radość Zmartwychwstania, która nadejdzie w poranek wielkanocny.
Źródło: deon
Foto: YouTube, Ivonna Nowicka, Vatican Media, istock/artplus/
News USA
Kalifornia dokonała największego w historii złagodzenia wyroków – setki osób uniknie egzekucji
Gubernator Kalifornii Gavin Newsom zamienił wyroki śmierci wszystkich 548 skazanych oczekujących na egzekucję na dożywotnie pozbawienie wolności bez możliwości warunkowego zwolnienia. O amnestii ogłoszonej 5 listopada mówi Jezuita, Ojciec Paweł Kosiński. Decyzja spotkała się z uznaniem katolickiej organizacji Catholic Mobilizing Network, która określiła ją jako historyczny krok w obronie życia i godności człowieka.
548 skazanych uniknie egzekucji
Demokratyczny Gubernator Gavin Newsom poinformował w publicznym liście, że skorzystał ze swoich konstytucyjnych uprawnień do zastosowania prawa łaski wobec wszystkich osób skazanych na śmierć w Kalifornii. Ich kary zostały zamienione na dożywotnie więzienie bez możliwości ubiegania się o zwolnienie warunkowe. O decyzji informowaliśmy 5 listopada.
Newsom, który deklaruje się jako katolik, uzasadnił decyzję przekonaniem, że wykonywanie egzekucji przez państwo jest sprzeczne z wartościami Kalifornii, podważa fundamenty systemu prawnego i narusza godność człowieka. Podkreślił, że dożywotnie pozbawienie wolności bez możliwości zwolnienia jest najsurowszą karą, jaką może zgodnie z prawem zastosować.
Gubernator zaznaczył jednocześnie, że skazani pozostaną w więzieniach do końca życia, ale ich śmierć nie będzie wynikiem działania państwa.
Od moratorium w 2019 roku do masowego złagodzenia kar
Decyzja stanowi kolejny etap polityki Newsoma wobec kary śmierci. Już w 2019 roku gubernator podpisał rozporządzenie wprowadzające moratorium na egzekucje, które miało obowiązywać przez cały okres sprawowania przez niego urzędu. Nowe rozstrzygnięcie idzie znacznie dalej, ponieważ obejmuje wszystkie 548 osób znajdujące się w kalifornijskich celach śmierci.
Katolicka organizacja chwali decyzję gubernatora
Decyzję Newsoma pozytywnie oceniła Catholic Mobilizing Network, organizacja działająca na rzecz zniesienia kary śmierci w Stanach Zjednoczonych.
Catholic Mobilizing Network podkreśliła, że decyzja pokazuje możliwość budowania wymiaru sprawiedliwości na miłosierdziu i resocjalizacji, zamiast na odwecie i odbieraniu życia. Jej zdaniem skazani otrzymali szansę na przemianę, choć nadal będą ponosić konsekwencje popełnionych przestępstw.
Godność skazanych i cierpienie rodzin ofiar
Organizacja od lat zabiega o zamianę wyroków śmierci oraz całkowite zniesienie tej kary w USA. Odwołuje się przy tym do nauczania Kościoła katolickiego, którego Katechizm uznaje karę śmierci za niedopuszczalną ze względu na nienaruszalność i godność osoby ludzkiej.
Decyzja Gavina Newsoma stanowi jeden z najważniejszych kroków w amerykańskiej debacie nad karą śmierci. Jej pełne skutki prawne będą zależały również od rozstrzygnięć Sądu Najwyższego Kalifornii.
Źródło: ewtnnews
Foto: istock
News USA
Aborcja i wybory do Kongresu. Biskupi katoliccy komentują wyniki referendów i zwycięstwo Demokratów
Zwolennicy prawa do aborcji zwyciężyli w trzech z czterech stanowych referendów przeprowadzonych 3 listopada w Stanach Zjednoczonych. Jednocześnie Demokraci przejęli kontrolę nad Senatem i Izbą Reprezentantów. Wyniki wywołały reakcje amerykańskich biskupów katolickich oraz organizacji pro-life, które zapowiadają kontynuowanie działań na rzecz ochrony życia nienarodzonych dzieci. Ich komentarze przedstawia Jezuita, Ojciec Paweł Kosiński.
Trzy zwycięstwa zwolenników aborcji, jedno przeciwników
W Wirginii i Nevadzie wyborcy poparli poprawki do konstytucji stanowych ustanawiające prawne gwarancje dostępu do aborcji. W obu stanach za zmianami opowiedziało się ponad 62 procent głosujących.
W Missouri 55,5 procent wyborców odrzuciło propozycję uchylenia konstytucyjnej ochrony prawa do aborcji. Odmienny wynik przyniosło referendum w Idaho, gdzie 56 procent głosujących sprzeciwiło się zmianie przepisów, która wprowadziłaby ustawowe prawo do aborcji.
Katoliccy biskupi aktywnie uczestniczyli w kampaniach poprzedzających wszystkie cztery głosowania, zachęcając wiernych do opowiedzenia się za ochroną życia od poczęcia.
Biskupi Wirginii ostrzegają przed konsekwencjami zmian
Po referendum w Wirginii biskup diecezji Richmond Barry C. Knestout oraz biskup diecezji Arlington Michael F. Burbidge wydali wspólne oświadczenie, w którym wyrazili głębokie rozczarowanie wynikiem. Ocenili, że poprawka może wprowadzić bardzo szeroką ochronę konstytucyjną aborcji, a nowe przepisy mogą również ograniczyć wpływ rodziców na decyzje dotyczące niepełnoletnich córek oraz zagrozić bezpieczeństwu kobiet.
Olivia Gans Turner, przewodnicząca Virginia Society for Human Life, wyraziła obawę, że zmiany osłabią nadzór nad placówkami wykonującymi aborcje i pozbawią kobiety oraz dzieci nienarodzone dotychczasowych zabezpieczeń prawnych.
Kościół w Nevadzie i Missouri zapowiada dalsze działania
Konferencja Katolicka Nevady, reprezentująca diecezję Reno i archidiecezję Las Vegas, podkreśliła, że wynik referendum nie zmienia godności ani wartości ludzkiego życia. Przedstawiciele Kościoła zapowiedzieli dalsze wspieranie kobiet, rodzin oraz ochrony życia od poczęcia do naturalnej śmierci.
Carol Tobias, przewodnicząca National Right to Life, uznała wynik głosowania w Missouri za poważne niepowodzenie ruchu pro-life. Zaznaczyła jednak, że nie oznacza ono zakończenia walki o zmianę przepisów i ochronę dzieci nienarodzonych.
Idaho odrzuciło rozszerzenie prawa do aborcji
Inaczej głosowali mieszkańcy Idaho, którzy większością 56 procent odrzucili propozycję ustanowienia ustawowego prawa do aborcji. Wynik został przyjęty z zadowoleniem przez organizacje pro-life.
Emily Naugle, przewodnicząca Right to Life of Idaho, oceniła, że wyborcy poparli utrzymanie obowiązujących przepisów, które według jej organizacji chronią zarówno kobiety, jak i dzieci nienarodzone. Podziękowała również działaczom za zaangażowanie w kampanię.
Diecezja Boise nie opublikowała bezpośrednio po referendum oficjalnego stanowiska. Wcześniej jej biskup Peter Christensen zachęcał kapłanów, aby podczas Mszy świętych poprzedzających głosowanie przypominali katolickie nauczanie o świętości życia.

Demokraci przejmują kontrolę nad Kongresem
Wybory z 3 listopada przyniosły również znaczącą zmianę układu sił politycznych w Waszyngtonie – Partia Demokratyczna przejęła kontrolę zarówno nad Senatem jak i nad Izbą Reprezentantów. Wyniki te wzbudziły obawy organizacji pro-life ze względu na stanowisko wielu demokratycznych polityków popierających dostęp do aborcji.
Gospodarka ważniejsza od aborcji dla republikańskich wyborców
Październikowe badanie Pew Research Center wskazało jednak, że aborcja nie była najważniejszą kwestią dla większości wyborców Partii Republikańskiej. Za bardzo istotny czynnik wpływający na decyzję wyborczą uznało ją 43 procent respondentów.
Znacznie większe znaczenie miała gospodarka, wskazana przez 82 procent Republikanów. Wyżej niż aborcję oceniano również takie zagadnienia jak imigracja, polityka zagraniczna oraz przestępczość z użyciem przemocy.
Wyniki listopadowych wyborów pokazują, że spór o aborcję mimo wszystko pozostaje ważnym elementem amerykańskiej debaty publicznej. Przedstawiciele Kościoła katolickiego i organizacji pro-life zapowiadają kontynuowanie swojej działalności mimo niekorzystnych dla nich rozstrzygnięć w większości stanowych referendów.
Źródło: ewtnnews
Foto: YouTube, istock/Rawf8/
Kościół
Kościół katolicki zachęca młodych do odkrywania powołania. Tydzień modlitwy i świadectw
Kościół katolicki w Stanach Zjednoczonych obchodził w dniach 1–7 listopada Krajowy Tydzień Świadomości Powołań. Inicjatywa, o której mówi Ojciec Paweł Kosiński SJ, ma zachęcać wiernych do modlitwy za osoby rozważające kapłaństwo, diakonat i życie konsekrowane, a także wspierać młodych ludzi w rozeznawaniu ich życiowej drogi. Amerykańscy biskupi podkreślają, że świadectwo radości płynącej z powołania może inspirować kolejne pokolenia.
Modlitwa i wsparcie dla osób rozeznających powołanie
Krajowy Tydzień Świadomości Powołań, znany jako National Vocation Awareness Week, był obchodzony w amerykańskich diecezjach, parafiach, szkołach katolickich i wspólnotach zakonnych. Wydarzenia organizowane w całym kraju obejmowały spotkania, modlitwy oraz inicjatywy edukacyjne przybliżające życie kapłanów, diakonów i osób konsekrowanych.
Arcybiskup Nowego Jorku Ronald Hicks, przewodniczący Komisji ds. Duchowieństwa, Życia Konsekrowanego i Powołań USCCB, zachęcił wiernych do szczególnej modlitwy za powołania i wspierania osób, które zastanawiają się nad podjęciem służby w Kościele. Zwrócił też uwagę, że zbliżający się okres Święta Dziękczynienia i radosnego oczekiwania na Boże Narodzenie jest okazją do wdzięczności za tych, którzy odpowiedzieli na Boże wezwanie.
Siostra Ruby Sampang: powołanie przyniosło jej radość i wolność
Jednym ze świadectw przedstawianych podczas tegorocznych obchodów jest historia siostry Ruby Sampang, pochodzącej z Filipin członkini zgromadzenia Religiosas de María Inmaculada, czyli Sióstr Maryi Niepokalanej.
Zakonnica pełni obecnie funkcję dyrektorki ośrodka mieszkalnego Centro Maria Catholic Housing w Waszyngtonie, który zapewnia bezpieczne zakwaterowanie i wsparcie młodym kobietom. Przez dziesięciolecia pracowała z kobietami w różnych częściach świata, pomagając im rozwijać się i odkrywać własną drogę życiową.
Siostra Ruby przyznała, że początkowo nie chciała zostać zakonnicą, ponieważ miała inne plany na przyszłość. Z czasem jednak coraz silniej odczuwała wewnętrzne wezwanie do życia konsekrowanego. Ostatecznie zrozumiała, że odpowiedź na nie może przynieść jej prawdziwe szczęście.
Po latach posługi podkreśla, że decyzja o wstąpieniu do zgromadzenia stała się źródłem głębokiej radości i poczucia wolności. Szczególne znaczenie ma dla niej możliwość towarzyszenia młodym kobietom w ich rozwoju oraz pomagania im w rozeznawaniu własnego powołania. Zakonnica zachęca do cierpliwości i zaufania Bogu, przypominając, że odkrywanie powołania nie zawsze przebiega zgodnie z osobistymi planami i oczekiwaniami.

Centro Maria Catholic Housing
Tradycja sięgająca 1976 roku
Krajowy Tydzień Świadomości Powołań został ustanowiony przez Konferencję Biskupów Katolickich Stanów Zjednoczonych w 1976 roku. Początkowo obchodzono go w 28. niedzielę roku liturgicznego. W kolejnych latach termin obchodów ulegał zmianom i niekiedy zbiegał się ze świętem Chrztu Pańskiego. W 2014 roku amerykańscy biskupi zdecydowali o przeniesieniu wydarzenia na pierwszy pełny tydzień listopada.
Od tego czasu inicjatywa pozostaje ważnym elementem duszpasterstwa powołaniowego w Stanach Zjednoczonych. Jej celem jest nie tylko zachęcanie młodych ludzi do rozważenia kapłaństwa czy życia zakonnego, ale również budowanie w parafiach i rodzinach atmosfery sprzyjającej odkrywaniu Bożego wezwania.
Papież zwrócił w ten sposób uwagę na osobisty i wspólnotowy wymiar odpowiedzi na Boże wezwanie. Powołanie nie ogranicza się bowiem do indywidualnej decyzji, lecz wiąże się także ze służbą innym i budowaniem wspólnoty wierzących.
Arcybiskup Ronald Hicks podkreślił, że modlitwa, wdzięczność i radosne świadectwo osób realizujących swoje powołanie są szczególnie potrzebne w świecie, w którym młodzi ludzie stają przed wieloma trudnymi wyborami dotyczącymi swojej przyszłości.
Źródło: ewtnnews
Foto: YouTube, Centro Maria Catholic Housing, istock/Thales Antonio/
-
News Chicago4 tygodnie temuPolski neurochirurg dr Maciej Leśniak przyjęty do prestiżowej National Academy of Medicine
-
News USA2 dni temuSzef Nvidii odchodzi po skandalu szpiegowskim. Kontakty z Chinką pod lupą amerykańskich służb
-
GOŚCIE BUDZIK MORNING SHOW2 tygodnie temuŚmierć to nie koniec. O. Jarosław Mikuczewski o nadziei i sztuce dobrego umierania
-
Polonia Amerykańska6 dni temuBeata Siemionkowicz z Round Lake IL odzyska wolność po ponad roku w areszcie ICE. Może być jednak deportowana
-
News USA2 tygodnie temuDemokraci faworytami wyborów do Kongresu USA. Czy sondaże znów się mylą?
-
News USA3 tygodnie temuMelania Trump pomogła wynegocjować lokalne zawieszenie broni na Ukrainie
-
Kościół4 tygodnie temuNie żyje o. Kazimierz Garbacz SVD. Wieloletni misjonarz w Ghanie i duszpasterz Polonii w Chicago miał 81 lat
-
News Chicago3 tygodnie temuNowe podatki i miliardowe wydatki. Johnson przedstawił projekt budżetu dla Chicago na 2027 rok











