News USA
Zwycięstwo Trumpa: Sądy nie mają prawa rządzić krajem. Co z obywatelstwem z urodzenia?
W dzisiejszym przełomowym orzeczeniu Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych ograniczył możliwość wydawania przez sądy federalne tzw. nakazów ogólnokrajowych (ang. nationwide injunctions), które w ostatnich latach stały się kluczowym narzędziem blokowania działań kolejnych administracji — zarówno republikańskich, jak i demokratycznych. Orzeczenie zapadło stosunkiem głosów 6 do 3 w sprawie związanej z dekretem Donalda Trumpa mającym na celu ograniczenie konstytucyjnie gwarantowanego obywatelstwa z urodzenia.
Sędzina Amy Coney Barrett, pisząc w imieniu konserwatywnej większości, uznała, że sądy federalne „nie posiadają ogólnych uprawnień nadzorczych nad władzą wykonawczą” i nie powinny wydawać decyzji wykraczających poza konkretne spory sądowe. Liberalni sędziowie – z Sonią Sotomayor na czele – ostro skrytykowali orzeczenie, oskarżając większość o rezygnację z obrony praw konstytucyjnych.
Tło sprawy: obywatelstwo z urodzenia i dekret Trumpa
Orzeczenie Sądu Najwyższego dotyczy trzech pozwów przeciwko dekretowi wykonawczemu Prezydenta Trumpa, który ma pozbawić obywatelstwa dzieci urodzonych w USA z rodziców niebędących obywatelami lub stałymi rezydentami. Administracja argumentowała, że 14. Poprawka nie obejmuje takich przypadków, co zdaniem części ekspertów podważa ustalony od ponad 100 lat porządek konstytucyjny.
Trzy federalne sądy niższej instancji zablokowały dekret w całości, uniemożliwiając jego wdrożenie na terenie całego kraju. Administracja Trumpa odwołała się do Sądu Najwyższego, żądając ograniczenia tych decyzji tylko do powodów w konkretnej sprawie.
Co orzekł Sąd Najwyższy?
Sąd zgodził się z wnioskiem administracji, uznając, że decyzje sądowe powinny być „nie szersze niż to konieczne” do zapewnienia pełnej ochrony dla bezpośrednio poszkodowanych. Oznacza to, że sądy nie mogą automatycznie wydawać decyzji mających zastosowanie do wszystkich obywateli czy mieszkańców kraju, jeśli nie są oni stronami sporu.

Amy Coney Barrett podkreśliła, że nakazy ogólnokrajowe „nie mają tradycji w prawie amerykańskim” i nie były praktykowane przez ponad sto lat od powstania systemu federalnego. Zdaniem sądu, takie nakazy wykraczają poza uprawnienia przyznane sądom przez Kongres.
Głos sprzeciwu: „Sąd ustępuje wobec bezprawia”
W stanowczym zdaniu odrębnym sędzina Sonia Sotomayor zarzuciła większości, że uchyla się od odpowiedzialności za ochronę praw obywatelskich. „Prezydent uczynił z Konstytucji kpinę, a Sąd nie tylko nie reaguje, ale ustępuje”, napisała. Odczytała fragmenty swojego zdania z ławy sędziowskiej — co w Sądzie Najwyższym zdarza się rzadko i sygnalizuje szczególne niezadowolenie.

Sotomayor ostrzegła, że orzeczenie zagraża prawom milionów ludzi, którzy – choć potencjalnie dotknięci działaniami władzy – nie są formalnie stronami procesów. Zasugerowała, że teraz konieczne będą szybkie działania w ramach pozwów zbiorowych, by chronić dzieci, które mogą stracić obywatelstwo w wyniku dekretu Donalda Trumpa.
Reakcje i konsekwencje
Sam Donald Trump natychmiast ogłosił decyzję „monumentalnym zwycięstwem Konstytucji i rządów prawa”. Departament Sprawiedliwości zapowiedział, że w ciągu 30 dni agencje federalne opublikują wytyczne dotyczące wdrażania kontrowersyjnej polityki imigracyjnej.
Jednocześnie grupa CASA, jedna z organizacji pozywających rząd, zwróciła się do sądu o zgodę na prowadzenie pozwu zbiorowego obejmującego wszystkie dzieci urodzone po 19 lutego 2025 r., którym – zgodnie z rozporządzeniem – odmawia się obywatelstwa.

Nakazy ogólnokrajowe pod lupą
Spór o zakres nakazów sądowych toczy się od lat. Zarówno administracja Trumpa, jak i Bidena, wielokrotnie musiały mierzyć się z decyzjami sądów federalnych, które blokowały ich polityki na skalę ogólnokrajową. Według Congressional Research Service, podczas pierwszej kadencji Trumpa wydano co najmniej 86 takich nakazów. W pierwszych 100 dniach jego drugiej kadencji – już 17.
Konserwatyści argumentują, że nakazy te podważają władzę wykonawczą, zaś zwolennicy nakazów ogólnokrajowych twierdzą, że stanowią one jedyny skuteczny sposób na zatrzymanie nielegalnych lub konstytucyjnie wątpliwych działań rządu.
Co dalej z obywatelstwem z urodzenia?
Decyzja Sądu Najwyższego nie przesądza, czy dekret Prezydenta Trumpa dotyczący obywatelstwa z urodzenia jest zgodny z Konstytucją – to dopiero zostanie ocenione przez sądy niższej instancji. Jednak ograniczenie stosowania nakazów ogólnokrajowych może znacząco utrudnić organizacjom obywatelskim i władzom stanowym szybkie blokowanie kontrowersyjnych polityk rządu.
Źródło: cbs
Foto: YouTube, Fred Schilling, Collection of the Supreme Court of the United States,
News USA
Wynajem domu tańszy niż jego zakup. Różnica przekracza 1000 dolarów miesięcznie
Wynajęcie domu lub mieszkania jest obecnie w Stanach Zjednoczonych znacznie tańsze w ujęciu miesięcznym niż zakup własnej nieruchomości. Z analizy Zillow wynika, że różnica między przeciętnym czynszem a miesięcznymi kosztami ponoszonymi przez nowego właściciela przekracza 1000 dolarów. Tendencja jest widoczna we wszystkich 50 największych obszarach metropolitalnych kraju.
Według Zillow Observed Rent Index przeciętny miesięczny czynsz w USA wynosił w sierpniu 1948 dolarów. Tymczasem typowe miesięczne wydatki osoby kupującej obecnie dom, obejmujące kredyt hipoteczny, podatki oraz ubezpieczenie, sięgały 3014 dolarów.
Oznacza to różnicę wynoszącą średnio 1066 dolarów miesięcznie, czyli aż 12 792 dolary rocznie na korzyść wynajmu. Według Zillow dysproporcja zwiększa się, ponieważ koszty kredytów hipotecznych rosną szybciej niż czynsze.
Podobna sytuacja w największych metropoliach
Przewaga wynajmu pod względem bieżących miesięcznych wydatków występuje obecnie we wszystkich 50 największych obszarach metropolitalnych Stanów Zjednoczonych. Jednym z przykładów jest Tampa, gdzie jednocześnie zwiększa się liczba dostępnych do wynajęcia domów i mieszkań.
Dobrze pokazuje to porównanie typowego domu z trzema sypialniami i dwiema łazienkami. Przeciętna cena takiej nieruchomości w Tampie wynosi około 390 tys. dolarów. Miesięczne koszty związane z kredytem wynoszą w takim przypadku około 3000 dolarów. To mniej więcej o 500 dolarów więcej niż koszt wynajęcia porównywalnego domu.
Dane Zillow obejmujące cały obszar metropolitalny Tampy wskazują na jeszcze większą różnicę.
Co można zrobić z zaoszczędzonymi pieniędzmi?
Zillow zwraca uwagę, że osoby wynajmujące nieruchomości mogłyby wykorzystać różnicę pomiędzy czynszem a kosztami zakupu do budowania własnego majątku. Warunkiem jest jednak systematyczne oszczędzanie i inwestowanie tych pieniędzy zamiast przeznaczania ich na bieżącą konsumpcję.
Według przedstawionych wyliczeń inwestowanie miesięcznej różnicy wynoszącej 1066 dolarów mogłoby przynieść dodatkowe 322 dolary już w pierwszym roku. Po pięciu latach skumulowana wartość mogłaby wynieść około 72 tys. dolarów, przy założeniu, że wysokość czynszów i koszty zakupu domu pozostaną stabilne.

Tampa, Floryda
Do potencjalnych oszczędności dochodzą również wydatki, których najemca nie musi ponosić w takim zakresie jak właściciel nieruchomości. Chodzi między innymi o koszty zamknięcia transakcji przy zakupie domu oraz późniejsze wydatki związane z jego utrzymaniem i naprawami.
Zakup domu nadal może budować majątek
Niższe miesięczne koszty wynajmu nie oznaczają jednak, że zakup nieruchomości przestaje mieć finansowy sens. Właściciel, spłacając kredyt, buduje własny majątek, podczas gdy najemca poprzez czynsz w praktyce finansuje nieruchomość należącą do kogoś innego.
Eksperci uważają, że dla rodzin i osób planujących pozostać w jednym miejscu przez kilka lub kilkanaście lat nieruchomości nadal mogą być jednym z najważniejszych sposobów długoterminowego budowania majątku. Podkreślają jednak, że przyszłych zmian na rynku nie można przewidzieć z całkowitą pewnością.

Czynsze spadają, a oferta wynajmu rośnie
Analiza pojawia się w czasie, gdy ceny najmu w skali kraju wykazują tendencję spadkową. Według wcześniejszych danych Realtor.com przeciętne ceny wynajmu w USA spadały przez ponad 35 kolejnych miesięcy.
Jednocześnie na niektórych rynkach, w tym w rejonie Tampa Bay, zwiększa się liczba dostępnych domów i mieszkań na wynajem. Większa podaż nieruchomości w połączeniu z wysokimi kosztami finansowania zakupu dodatkowo zwiększa różnicę pomiędzy miesięcznym kosztem wynajmu i posiadania domu.
Duże różnice na drogich rynkach
Zillow wskazuje, że kalkulacja może mieć szczególne znaczenie dla osób, które przewidują przeprowadzkę w ciągu najbliższych pięciu lat. W niektórych częściach kraju różnica w przepływach pieniężnych pomiędzy wynajmem a zakupem może w takim okresie wynosić dziesiątki, a nawet setki tysięcy dolarów.

Największe dysproporcje występują na części drogich rynków nadmorskich. W San Jose najemcy wydają według Zillow przeciętnie aż 94 596 dolarów mniej rocznie niż osoby kupujące nieruchomość. Zainwestowanie powstałych w ten sposób oszczędności mogłoby przynieść dodatkowe 2381 dolarów.
Analiza podkreśla jednocześnie, że porównując zakup i wynajem, nie należy kierować się wyłącznie wysokością miesięcznej raty lub czynszu. Znaczenie mają również koszty transakcji i utrzymania nieruchomości, długość planowanego zamieszkania w danym miejscu, możliwość inwestowania oszczędności oraz długoterminowe korzyści wynikające z posiadania własnego domu.
Źródło: fox13
Foto: istock/Angel Soto/Feverpitched/Daenin Arnee/Diamond Dogs/
News USA
Sprawdź terminy świątecznych przesyłek, żeby paczki dotarły przed Bożym Narodzeniem
Amerykańska Poczta oraz firma kurierska FedEx podały zalecane terminy nadawania listów i paczek przed Bożym Narodzeniem w 2026 roku. Osoby, które chcą, aby przesyłki dotarły do ich bliskich przed 25 grudnia, powinny zwrócić szczególną uwagę na grudniowe terminy. W okresie przedświątecznym najlepiej nie czekać z wysyłką do ostatniej chwili.
Poczta Amerykańska USPS
Terminy różnią się w zależności od wybranej usługi oraz miejsca przeznaczenia przesyłki. Dla 48 stanów kontynentalnej części USA najwcześniejszy z zalecanych terminów przypada na 17 grudnia, natomiast przy najszybszej z wymienionych usług paczkę można nadać do 19 grudnia. Amerykańska Poczta zaleca następujące terminy nadania, aby można było oczekiwać dostarczenia przed 25 grudnia:
- USPS Ground Advantage – 17 grudnia
- First-Class Mail – 17 grudnia
- Priority Mail – 18 grudnia
- Priority Mail Express – 19 grudnia
USPS podkreśla, że są to zalecane daty wysyłki na okres świąteczny. Klienci powinni planować nadawanie listów i paczek możliwie wcześnie, aby zwiększyć szanse na ich dotarcie przed Bożym Narodzeniem.
Alaska, Hawaje, Portoryko i terytoria USA
Nieco inne terminy obowiązują w przypadku Alaski, Hawajów, Portoryko oraz terytoriów Stanów Zjednoczonych. Dla usługi USPS Ground Advantage przesyłkę należy nadać najpóźniej 16 grudnia.
- USPS Ground Advantage – 16 grudnia
- First-Class Mail – 17 grudnia
- Priority Mail – 18 grudnia
- Priority Mail Express – 19 grudnia
Przesyłki zagraniczne i do amerykańskich żołnierzy
Osobny harmonogram będzie dotyczył paczek i listów kierowanych pod adresy międzynarodowe oraz wojskowe. Pełna lista sugerowanych terminów dla takich przesyłek ma być dostępna na stronie poświęconej świątecznym wysyłkom USPS od połowy października.
Ma to szczególne znaczenie dla osób planujących wysyłkę prezentów poza Stany Zjednoczone. Czas dostawy może być dłuższy, dlatego USPS zaleca odpowiednio wcześniejsze przygotowanie i nadanie świątecznych paczek.

USPS radzi przygotować przesyłki wcześniej
Amerykańska Poczta przypomina, że okres poprzedzający Boże Narodzenie należy do najbardziej intensywnych w całym roku. Z tego powodu klienci nie powinni traktować podanych terminów jako powodu do odkładania wysyłki do ostatniego możliwego dnia.
USPS udostępnia również informacje dotyczące prawidłowego przygotowania przesyłek, zasad pakowania oraz przedmiotów objętych ograniczeniami lub zakazem wysyłki. Klienci mogą także zamawiać bezpłatne materiały do wysyłki i sprawdzać godziny otwarcia placówek pocztowych.
Dodatkowe informacje związane z przygotowaniami do intensywnego sezonu świątecznego są publikowane przez USPS w specjalnym serwisie poświęconym przesyłkom i obsłudze klientów w okresie Bożego Narodzenia.

FedEx
W okresie przedświątecznym liczba przesyłek gwałtownie rośnie, ponieważ wiele osób wysyła prezenty rodzinie i znajomym mieszkającym w innych częściach kraju. Większe obciążenie sieci kurierskiej może oznaczać dłuższy czas dostawy, dlatego FedEx zachęca klientów do odpowiednio wczesnego planowania wysyłek.
Firma oferuje kilka rodzajów usług – od ekonomicznych przesyłek lądowych po dostawy tego samego dnia. Rzeczywisty czas doręczenia może zależeć również od miejsca nadania i adresu odbiorcy, dlatego w przypadku konkretnych przesyłek terminy mogą się różnić.

FedEx Ground i Home Delivery – najważniejsze terminy
W przypadku standardowych krajowych usług FedEx Ground i Home Delivery termin nadania zależy od przewidywanej liczby dni potrzebnych na transport. Przy obliczaniu tego czasu należy pamiętać, że podane dni przewozu nie obejmują weekendów.
- 1 dzień transportu: środa, 23 grudnia
- 2 dni transportu: wtorek, 22 grudnia
- 3 dni transportu: poniedziałek, 21 grudnia
- 4 dni transportu: piątek, 18 grudnia
- 5 dni transportu: czwartek, 17 grudnia
Oznacza to na przykład, że przesyłkę wymagającą trzech dni transportu należy nadać najpóźniej w poniedziałek, 21 grudnia. W przypadku czterodniowego czasu przewozu termin przesuwa się na piątek, 18 grudnia, ponieważ weekend nie jest wliczany do podanego czasu transportu.
Przesyłki ekspresowe można nadać później
Osoby, które nie zdążą wysłać prezentów z większym wyprzedzeniem, mogą skorzystać z szybszych usług FedEx. Najpóźniejszy termin przewidziano dla usługi SameDay, która umożliwia nadanie przesyłki jeszcze w Wigilię, 24 grudnia.
- FedEx SameDay: czwartek, 24 grudnia
- FedEx First Overnight: środa, 23 grudnia
- FedEx Priority Overnight: środa, 23 grudnia
- FedEx Standard Overnight: środa, 23 grudnia
- Extra Hours: środa, 23 grudnia
- FedEx 2Day i FedEx 2Day AM: wtorek, 22 grudnia
- FedEx Express Saver: poniedziałek, 21 grudnia
- FedEx Ground Economy: wtorek, 15 grudnia

Terminy wysyłek z USA do Kanady
FedEx opublikował również terminy dla przesyłek międzynarodowych. W przypadku paczek wysyłanych ze Stanów Zjednoczonych do Kanady czas dostawy może zależeć od miejsca nadania oraz miejsca docelowego.
- FedEx International Next Flight: środa, 23 grudnia
- FedEx International First: środa, 23 grudnia
- FedEx International Priority: środa, 23 grudnia
- FedEx International Priority Distribution: wtorek, 22 grudnia
- FedEx International Economy: poniedziałek, 21 grudnia
- FedEx International Connect Plus: poniedziałek, 21 grudnia
FedEx Ground z USA do Kanady
W przypadku usługi FedEx Ground do Kanady ostateczny termin wysłania paczki jest uzależniony od liczby dni potrzebnych na jej przewiezienie. Najwcześniejszy termin dotyczy przesyłek wymagających siedmiu dni transportu.
- 1 dzień transportu: środa, 23 grudnia
- 2 dni transportu: wtorek, 22 grudnia
- 3 dni transportu: sobota, 19 grudnia
- 4 dni transportu: piątek, 18 grudnia
- 5 dni transportu: czwartek, 17 grudnia
- 6 dni transportu: środa, 16 grudnia
- 7 dni transportu: wtorek, 15 grudnia

Przesyłki ze Stanów Zjednoczonych do Meksyku
Osoby planujące wysłanie świątecznych paczek do Meksyku powinny zwrócić uwagę na wcześniejsze terminy dla najszybszych usług. W większości przypadków ostatnie przesyłki powinny zostać nadane 21 lub 22 grudnia.
- FedEx International Next Flight: wtorek, 22 grudnia
- FedEx International First: wtorek, 22 grudnia
- FedEx International Priority: wtorek, 22 grudnia
- FedEx International Economy: poniedziałek, 21 grudnia
- FedEx International Connect Plus: poniedziałek, 21 grudnia
Terminy przesyłek z USA do Portoryko
FedEx przedstawił również harmonogram dla paczek kierowanych do Portoryko. Przy najszybszych usługach termin nadania przypada na 23 grudnia, natomiast w przypadku International Economy przesyłkę należy wysłać dzień wcześniej.
- FedEx International Next Flight: środa, 23 grudnia
- FedEx International First: środa, 23 grudnia
- FedEx International Priority: środa, 23 grudnia
- FedEx International Economy: wtorek, 22 grudnia

Warto zaplanować świąteczne wysyłki wcześniej
Podane terminy pokazują, że osoby korzystające z najtańszych i wolniejszych usług powinny przygotować paczki już w połowie grudnia. Klienci wybierający przesyłki ekspresowe mają więcej czasu, a w przypadku SameDay możliwe jest nadanie paczki nawet 24 grudnia.
FedEx zaznacza jednak, że dokładny czas dostawy może zależeć od miejsca nadania i miejsca przeznaczenia przesyłki. Przy planowaniu wysyłki prezentów warto więc uwzględnić dodatkowy zapas czasu, szczególnie w najbardziej intensywnym okresie poprzedzającym Boże Narodzenie.
Źródło: scrippsnews
Foto: istock/Jennifer J Taylor/pixabay-isnewsroom
News USA
Dwie pandy wielkie z Chin wkrótce zamieszkają w Zoo Atlanta
Dwie pandy wielkie z Chin – samiec Ping Ping i samica Fu Shuang – w ciągu najbliższych dni mają przybyć do Ogrodu Zoologicznego w Atlancie. Informację przekazał w czwartek Prezydent Chin Xi Jinping podczas wizyty w Białym Domu i rozmów z Prezydentem Donaldem Trumpem. Tym samym wznowiony zostanie wieloletni program współpracy, który zakończył się w Atlancie w 2024 roku.
Chiny i Zoo Atlanta już w kwietniu informowały, że Ping Ping i Fu Shuang zostaną wysłane do Stanów Zjednoczonych. Jednak dopiero czwartkowa wypowiedź Xi Jinpinga przyniosła pierwsze publiczne potwierdzenie, że zwierzęta pojawią się w Atlancie w najbliższych dniach.
Chiński przywódca poinformował, że Ping Ping i Fu Shuang przyjadą do swojego nowego domu w Zoo Atlanta i wkrótce będą mogły spotkać się z amerykańską publicznością. Określił ich przyjazd jako dobrą wiadomość oraz przykład przyjaźni między mieszkańcami Chin i Stanów Zjednoczonych.
Pandy urodziły się w Chengdu
Przyjazd zwierząt jest częścią porozumienia dotyczącego ochrony gatunku zawartego między Zoo Atlanta a China Wildlife Conservation Association. Zarówno Ping Ping, jak i Fu Shuang przyszły na świat w Chengdu Research Base of Giant Panda Breeding w Chinach.
Nowa para zastąpi pandy, które przez lata były jedną z największych atrakcji ogrodu zoologicznego w Atlancie. W 2024 roku Lun Lun, Yang Yang, Ya Lun i Xi Lun wróciły do Chin, kończąc 25-letni okres współpracy Zoo Atlanta z chińskimi partnerami.
W 2024 roku Atlanta pożegnała cztery pandy
Wyjazd czterech zwierząt z Atlanty sprawił, że przez kilka miesięcy w Stanach Zjednoczonych nie było żadnych pand wielkich wypożyczonych z Chin. Wcześniej, w 2023 roku, National Zoo w Waszyngtonie również odesłało do Chin trzy pandy po wygaśnięciu dotychczasowej umowy.
Sytuacja zmieniła się w październiku 2024 roku, kiedy do National Zoo przybyły Bao Li i Qing Bao, o czym informowaliśmy tutaj. Także inne amerykańskie ogrody zoologiczne wcześniej zwracały pandy do Chin po zakończeniu obowiązywania umów dotyczących ich wypożyczenia.

Zoo Atlanta ponownie opiekunem pand wielkich
Kiedy wiosną oficjalnie zapowiedziano powrót pand do Atlanty, dyrektor generalny Zoo Atlanta Raymond B. King podkreślał znaczenie tych zwierząt dla odwiedzających. Zaznaczał również, że ogród jest zadowolony i zaszczycony ponownym powierzeniem mu opieki nad tym wyjątkowym gatunkiem.
Przyjazd Ping Ping i Fu Shuang oznacza więc powrót do tradycji, która przez ćwierć wieku łączyła Atlantę z programem ochrony pand wielkich. Tym razem zwierzęta ponownie trafią do Georgii w ramach współpracy z chińską organizacją zajmującą się ochroną dzikiej przyrody.
Źródło: scrippsnews
Foto: National Zoo, istock/Sam Miz/
-
News Chicago4 tygodnie temu57 osób szuka Marcina Bachledę-Błaszczaka z Illinois. Polak zaginął w Great Smoky Mountains
-
News USA2 tygodnie temuTrump zapowiada po 5 tys. dolarów dla Amerykanów. Dostaniemy te pieniądze?
-
GOŚCIE BUDZIK MORNING SHOW2 dni temuJanusz Stokłosa wystąpi z batutą w Chicago. W niedzielę koncert „Polish Soul, American Spirit”
-
GOŚCIE BUDZIK MORNING SHOW4 dni temuWici zapraszają dzieci, młodzież i dorosłych. Ruszył nabór do zespołu w Algonquin
-
GOŚCIE BUDZIK MORNING SHOW6 dni temuGrażyna Auguścik nagra koncert na żywo. Publiczność będzie częścią nowego albumu
-
News Chicago2 tygodnie temuJohnson rusza po drugą kadencję. Przed burmistrzem trudna i kosztowna kampania
-
News USA1 tydzień temuDonald Trump: obawy o bezpieczeństwo AI to „oszustwo”
-
News Chicago7 dni temu15 mieszkańców Illinois pozwało administrację Trumpa po operacji „Midway Blitz”











