News USA
Prorodzinny zwrot w Wietnamie – kraj znosi limit 2 dzieci
Po ponad 30 latach przymusowej polityki dwójki dzieci Wietnam znosi ograniczenia, próbując odwrócić trend spadającej dzietności. Kraj ten odnotowuje najwyższy na świecie wskaźnik aborcji, w tym także aborcji selektywnych ze względu na płeć.
Zegar demograficzny tyka
Wietnam, kraj komunistyczny, który przez dekady ograniczał liczebność rodzin w imię walki z przeludnieniem, zmienia kierunek. Zgromadzenie Narodowe tego azjatyckiego państwa zatwierdziło poprawkę znoszącą limit dwójki dzieci. Teraz każda para ma prawo decydować o tym, ile dzieci chce mieć i kiedy.
Zmiana wynika z dramatycznie niskiego wskaźnika dzietności – w 2024 roku wyniósł on 1,91 dziecka na kobietę, co jest najniższym wynikiem w historii.
Według ONZ populacja Wietnamu szybko się starzeje. Udział osób poniżej 15. roku życia w całej populacji spadł z 43 do 25 procent. ONZ przewiduje, że przy zachowaniu tych trendów Wietnam osiągnie status „starego społeczeństwa” w zaledwie 20 lat.
Aborcyjna hekatomba
Choć wiele krajów mierzy się dziś z niską dzietnością, Wietnam wyróżnia się szczególnie wysokim wskaźnikiem aborcji – aż 64 na 1000 ciąż kończy się aborcją, co czyni go liderem w tej dramatycznej statystyce. Co więcej, popularne są tam aborcje selektywne ze względu na płeć – w 2024 roku na każde 100 dziewczynek przypadało aż 111 chłopców.
Polityka kontroli urodzeń była wdrażana w Wietnamie od lat 60. XX wieku – początkowo w północnej części kraju, a po jego zjednoczeniu w 1975 roku objęła całe terytorium. W latach 90. stała się obowiązującą linią państwową.
Od „bomby ludnościowej” do zapaści
Wietnam nie jest odosobnionym przypadkiem. Spadek dzietności dotyczy dziś wielu krajów – zarówno rozwiniętych, jak i rozwijających się. W 2000 roku globalna dzietność wynosiła 2,7. W 2023 roku spadła do 2,3 – blisko poziomu zastępowalności pokoleń.
W konsekwencji w wielu rozwiniętych krajach, tak jak w Stanach Zjednoczonych, maleje liczba pracujących, a rośnie liczba emerytów.
Karol Darmoros
Foto: istock/Thirawatana Phaisalratana/
News USA
Dwie pandy wielkie z Chin wkrótce zamieszkają w Zoo Atlanta
Dwie pandy wielkie z Chin – samiec Ping Ping i samica Fu Shuang – w ciągu najbliższych dni mają przybyć do Ogrodu Zoologicznego w Atlancie. Informację przekazał w czwartek Prezydent Chin Xi Jinping podczas wizyty w Białym Domu i rozmów z Prezydentem Donaldem Trumpem. Tym samym wznowiony zostanie wieloletni program współpracy, który zakończył się w Atlancie w 2024 roku.
Chiny i Zoo Atlanta już w kwietniu informowały, że Ping Ping i Fu Shuang zostaną wysłane do Stanów Zjednoczonych. Jednak dopiero czwartkowa wypowiedź Xi Jinpinga przyniosła pierwsze publiczne potwierdzenie, że zwierzęta pojawią się w Atlancie w najbliższych dniach.
Chiński przywódca poinformował, że Ping Ping i Fu Shuang przyjadą do swojego nowego domu w Zoo Atlanta i wkrótce będą mogły spotkać się z amerykańską publicznością. Określił ich przyjazd jako dobrą wiadomość oraz przykład przyjaźni między mieszkańcami Chin i Stanów Zjednoczonych.
Pandy urodziły się w Chengdu
Przyjazd zwierząt jest częścią porozumienia dotyczącego ochrony gatunku zawartego między Zoo Atlanta a China Wildlife Conservation Association. Zarówno Ping Ping, jak i Fu Shuang przyszły na świat w Chengdu Research Base of Giant Panda Breeding w Chinach.
Nowa para zastąpi pandy, które przez lata były jedną z największych atrakcji ogrodu zoologicznego w Atlancie. W 2024 roku Lun Lun, Yang Yang, Ya Lun i Xi Lun wróciły do Chin, kończąc 25-letni okres współpracy Zoo Atlanta z chińskimi partnerami.
W 2024 roku Atlanta pożegnała cztery pandy
Wyjazd czterech zwierząt z Atlanty sprawił, że przez kilka miesięcy w Stanach Zjednoczonych nie było żadnych pand wielkich wypożyczonych z Chin. Wcześniej, w 2023 roku, National Zoo w Waszyngtonie również odesłało do Chin trzy pandy po wygaśnięciu dotychczasowej umowy.
Sytuacja zmieniła się w październiku 2024 roku, kiedy do National Zoo przybyły Bao Li i Qing Bao, o czym informowaliśmy tutaj. Także inne amerykańskie ogrody zoologiczne wcześniej zwracały pandy do Chin po zakończeniu obowiązywania umów dotyczących ich wypożyczenia.

Zoo Atlanta ponownie opiekunem pand wielkich
Kiedy wiosną oficjalnie zapowiedziano powrót pand do Atlanty, dyrektor generalny Zoo Atlanta Raymond B. King podkreślał znaczenie tych zwierząt dla odwiedzających. Zaznaczał również, że ogród jest zadowolony i zaszczycony ponownym powierzeniem mu opieki nad tym wyjątkowym gatunkiem.
Przyjazd Ping Ping i Fu Shuang oznacza więc powrót do tradycji, która przez ćwierć wieku łączyła Atlantę z programem ochrony pand wielkich. Tym razem zwierzęta ponownie trafią do Georgii w ramach współpracy z chińską organizacją zajmującą się ochroną dzikiej przyrody.
Źródło: scrippsnews
Foto: National Zoo, istock/Sam Miz/
News USA
Chcesz milion dolarów? Udowodnij że Wielka Stopa istnieje. Hard Mountain Dew ogłasza nietypowy konkurs
Milion dolarów może trafić do osoby, która przedstawi przekonujący i możliwy do zweryfikowania dowód na istnienie Wielkiej Stopy. Marka Hard Mountain Dew uruchomiła jesienną akcję „Bigfoot Bounty”, w której mogą uczestniczyć osoby mające co najmniej 21 lat. Zgłoszenia będą przyjmowane do 30 listopada.
Kampania nawiązuje do jednej z najbardziej znanych amerykańskich legend. Uczestnicy mają jednak zrobić znacznie więcej niż przesłać niewyraźne zdjęcie tajemniczej sylwetki w lesie. Firma przygotowała konkretne wymagania dotyczące materiałów, które mogą zostać uznane za dowód.
Potrzebne są co najmniej cztery rodzaje dowodów
Aby zgłoszenie mogło zostać uwzględnione w walce o główną nagrodę w wysokości 1 miliona dolarów, uczestnik musi przedstawić przekonujące materiały spełniające wymagania dotyczące ich weryfikacji. Zgłoszenie powinno obejmować co najmniej cztery rodzaje dowodów.
Przedstawiciele Hard Mountain Dew wymieniają wśród przykładów domniemane odciski stóp lub dłoni Wielkiej Stopy, obrazy wykonane kamerą termowizyjną, próbki włosów, nagrania dźwiękowe, ślady pozostawione w środowisku oraz fotografie mające przedstawiać legendarne stworzenie.
Zgłoszenia będą oceniane zgodnie ze standardami opracowanymi przy współpracy z badaczem Wielkiej Stopy Bryce’em Johnsonem. Johnson występował również w serialu dokumentalnym poświęconym doniesieniom o tajemniczym stworzeniu i uczestniczył w jego produkcji.
Konkurs potrwa do 30 listopada
Promocja „Bigfoot Bounty” rozpoczęła się w środę i potrwa do 30 listopada. Udział mogą wziąć osoby w wieku co najmniej 21 lat, które przedstawią materiały mające potwierdzać istnienie Wielkiej Stopy.
Marka od początku stawia na odważne doświadczenia, a poszukiwanie Wielkiej Stopy ma przenieść tę ideę na kolejny poziom. Jesienna kampania została zbudowana wokół legendy, która od pokoleń pobudza wyobraźnię Amerykanów.
Nagrody także bez odnalezienia Wielkiej Stopy
Nawet jeśli nikomu nie uda się zdobyć miliona dolarów, część uczestników nie pozostanie bez nagrody. Firma zapowiedziała, że 100 osób otrzyma w gotówce równowartość bezpłatnego 12-paku Hard Mountain Dew.

Legenda, która żyje od pokoleń
Opowieści o Wielkiej Stopie, znanej również jako Bigfoot lub Sasquatch, krążą od stuleci, szczególnie na północno-zachodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych. Według legend jest to duże, owłosione stworzenie przypominające człowieka, które ma zamieszkiwać rozległe tereny leśne.
Przez lata pojawiały się liczne relacje osób twierdzących, że widziały Wielką Stopę. Odnajdywano także domniemane ślady jej stóp, a zainteresowanie legendą podsycały niewyraźne fotografie i nagrania wideo. Teraz Hard Mountain Dew chce sprawdzić, czy ktoś będzie w stanie przedstawić dowody wystarczająco mocne, aby zdobyć nagrodę w wysokości miliona dolarów.
Źródło: foxbusiness
Foto: Gnashes30, istock/Bloodyboppa /
News USA
Startuje Fat Bear Week. Który miś będzie najgrubszy przed zimowym snem?
Jedna z najbardziej nietypowych i popularnych internetowych rywalizacji przyrodniczych ponownie rozpoczyna się w Parku Narodowym Katmai na Alasce. Podczas Fat Bear Week internauci wybierają niedźwiedzia brunatnego, który ich zdaniem najlepiej pokazuje sukces w gromadzeniu zapasów przed zimową hibernacją. Zwycięzca zostanie wyłoniony na początku października.
Fat Bear Week ma formę turnieju pucharowego. Niedźwiedzie rywalizują ze sobą w kolejnych pojedynkach, a zwierzę, które otrzyma więcej głosów internautów, przechodzi do następnej rundy. Ostatecznie tylko jeden uczestnik otrzyma tytuł Mistrza Fat Bear Week 2026.
Tegoroczna stawka obejmuje zarówno znane już niedźwiedzie z Brooks River, jak i debiutantów. Wśród uczestników są samotne dorosłe osobniki, młodsze niedźwiedzie oraz samice występujące razem ze swoimi młodymi.
Chunk broni tytułu
Jedną z największych gwiazd rywalizacji jest 32 Chunk, ubiegłoroczny zwycięzca Fat Bear Week. W 2025 roku pojawił się nad rzeką ze złamaną szczęką, która według ekspertów mogła być skutkiem walki z innym niedźwiedziem. Uraz nie przeszkodził mu jednak w zgromadzeniu imponujących zapasów i zdobyciu tytułu.
W tym roku Chunk ponownie pojawia się nad rzeką i będzie próbował obronić zwycięstwo. Wśród jego konkurentów znajduje się 89 Backpack, którego matką jest Holly, była triumfatorka Fat Bear Week. Gdy jako młode w 2006 roku po raz pierwszy pojawił się nad Brooks River, podczas przepraw przez wodę często wspinał się na grzbiet matki, czemu zawdzięcza swój przydomek.
Backpack nie wykazuje tak dużej agresji wobec innych niedźwiedzi, jakiej można spodziewać się po dorosłych samcach, ale w razie potrzeby potrafi bronić swojej pozycji.
Marshmallow coraz większa, a 132 debiutuje z trzema młodymi
131 Marshmallow z każdym rokiem staje się większa, a jednocześnie rozwija swoje umiejętności łowienia ryb. Zdaniem pracowników parku może przygotowywać się w ten sposób do przyszłego macierzyństwa. We wrześniu wygląda na proporcjonalnie grubszą niż kiedykolwiek wcześniej.
Po raz pierwszy w Fat Bear Week uczestniczy 132 wraz z trzema młodymi. Jest obecnie jedną z największych i najbardziej doświadczonych niedźwiedzic-matek nad Brooks River. Trzy tegoroczne młode są jej czwartym znanym miotem, a jednym z jej wcześniejszych potomków jest 806, również startująca w tegorocznej rywalizacji.
151 Walker w młodości był spokojnym niedźwiedziem, który dobrze tolerował obecność innych osobników. Z wiekiem stał się jednak bardziej skłonny do konfrontacji i walki o swoją pozycję w hierarchii nad rzeką.
Bucky ma własny sposób na łososie
164 Bucky wyróżnia się wyjątkową techniką łowienia ryb. Staje na skraju najgłębszego basenu niemal bezpośrednio pod wodospadem Brooks Falls i poluje na łososie wypływające z wody, wyskakujące w powietrze lub spadające z góry. Według pracowników parku żaden inny niedźwiedź nie wykorzystuje regularnie tego samego miejsca do połowów.

W rywalizacji uczestniczy także 284 ze swoimi dwoma młodymi. Dorosła samica potrafi rzucać wyzwanie innym niedźwiedziom, a czasami również ludziom, gdy broni swojej przestrzeni lub potomstwa.
Córka byłej mistrzyni wśród uczestników
428 Studious jest córką słynącej z obrony swojego terytorium 128 Grazer, która wcześniej zdobyła tytuł Fat Bear Week. Dzięki matce jako młoda niedźwiedzica miała dostęp do szczególnie atrakcyjnych miejsc połowu przy Brooks Falls, niedostępnych dla większości młodych.
Debiutuje również 610 wraz z dwoma młodymi. Jej własne dzieciństwo nie było łatwe. Większość niedźwiedzi w Katmai pozostaje przy matce przez dwa lub trzy lata, tymczasem 610 została od niej oddzielona w młodym wieku, prawdopodobnie wskutek nagłego zagrożenia lub wypadku. Teraz sama jest matką.

620 znajduje się natomiast na granicy dorosłości. Jej młodość była nietypowa, ponieważ latem 2022 roku jej matka i ciotka połączyły swoje rodziny. Tego rodzaju sytuacje przypominające adopcję są rzadkie wśród niedźwiedzi brunatnych.
Towarzyski 694 i niezwykła historia 806
694 jest młodym niedźwiedziem, który często spędza czas na zabawie i kontaktach z innymi osobnikami. Jedzenie pozostaje jednak priorytetem i potrafi przerwać zabawę, gdy zauważy łososia.
Po raz pierwszy w Fat Bear Week pojawia się również 806 ze swoim młodym oraz adoptowanym niedźwiadkiem. Przyjęcie drugiego młodego pokazuje jedną stronę zachowania niedźwiedzicy, jednak pracownicy parku zwracają uwagę również na brutalne realia życia dzikich zwierząt.

Wcześniej tego lata 806 zaatakowała, zabiła i częściowo zjadła jedno z młodych należących do 909. Ta ostatnia przybyła nad rzekę z dwoma młodymi, ale jedno zniknęło, a drugie zginęło w ataku 806. Mimo utraty potomstwa 909 pozostała nad rzeką i przez resztę lata radziła sobie samodzielnie.
Znane niedźwiedzice i rodzinne historie
901 wraz ze swoim młodym należy do najbardziej rozpoznawalnych niedźwiedzic nad Brooks River. Jej wcześniejsze lata macierzyństwa były jednak naznaczone utratą młodych.
903 Gully jest uznawany za prawdopodobnego syna byłej mistrzyni 128 Grazer. Przydomek zawdzięcza nietypowemu upodobaniu do mew, którymi większość niedźwiedzi żyjących w tej okolicy nie jest szczególnie zainteresowana.

W stawce znajduje się również 910, siostra 909. Obie są córkami byłej mistrzyni Fat Bear Week, 409 Beadnose. Niedźwiedzicę 910 można rozpoznać po charakterystycznym i częstym unoszeniu głowy.
Łososie pomagają przygotować się do hibernacji
Po rozpoczęciu rywalizacji miłośnicy niedźwiedzi mogą nie tylko głosować na swoich faworytów, ale również obserwować transmisje na żywo z kamer ustawionych w rejonie Brooks River. Pokazują one zwierzęta intensywnie żerujące na łososiach i gromadzące zapasy przed zimą.
Park Narodowy Katmai jest domem dla jednych z największych niedźwiedzi brunatnych na świecie. Pod koniec lata dorosłe samce mogą ważyć ponad 1200 funtów. Samice ważą przeciętnie około połowy tej wartości, między innymi ze względu na większą aktywność związaną z opieką nad młodymi.

Niedźwiedzie brunatne są wszystkożerne, ale obfitość łososi w Brooks River ma kluczowe znaczenie dla ich diety. Przed hibernacją muszą zgromadzić ogromne zapasy energii, ponieważ podczas zimowego snu mogą stracić od 15 do 30 procent masy ciała.
Od Fat Bear Tuesday do niemal miliona głosów
Historia zabawy rozpoczęła się w 2014 roku jako Fat Bear Tuesday. Inicjatywa miała zwracać uwagę na przygotowania alaskańskich niedźwiedzi do zimy oraz zdrowy ekosystem, który pozwala im zgromadzić wystarczające zapasy.
Z czasem jednodniowa inicjatywa przerodziła się w Fat Bear Week, przyciągający uczestników z całego świata. Każdego roku konkurs gromadzi obecnie blisko milion głosów, a internauci śledzą kolejne rundy i wybierają niedźwiedzia, który zrobił na nich największe wrażenie.

Po zakończeniu konkursu pracownicy parku publikują zazwyczaj zdjęcia pokazujące przemianę uczestników i skalę przyrostu masy w ciągu sezonu. Tegoroczny Mistrz Fat Bear Week zostanie wyłoniony na początku października.
Głosować można tutaj.
Źródło: scrippsnews
Foto: Fat Bear Week, U.S. National Park Service
-
News Chicago4 tygodnie temu57 osób szuka Marcina Bachledę-Błaszczaka z Illinois. Polak zaginął w Great Smoky Mountains
-
News USA2 tygodnie temuTrump zapowiada po 5 tys. dolarów dla Amerykanów. Dostaniemy te pieniądze?
-
GOŚCIE BUDZIK MORNING SHOW2 dni temuJanusz Stokłosa wystąpi z batutą w Chicago. W niedzielę koncert „Polish Soul, American Spirit”
-
Festiwal Taste of Polonia4 tygodnie temuTaste of Polonia 2026 coraz bliżej. Czekamy na największe święto polskiej kultury w USA
-
GOŚCIE BUDZIK MORNING SHOW4 dni temuWici zapraszają dzieci, młodzież i dorosłych. Ruszył nabór do zespołu w Algonquin
-
GOŚCIE BUDZIK MORNING SHOW6 dni temuGrażyna Auguścik nagra koncert na żywo. Publiczność będzie częścią nowego albumu
-
News Chicago2 tygodnie temuJohnson rusza po drugą kadencję. Przed burmistrzem trudna i kosztowna kampania
-
News USA1 tydzień temuDonald Trump: obawy o bezpieczeństwo AI to „oszustwo”











