Połącz się z nami

News USA

Lista Ładosia – Świadectwo heroizmu polskich dyplomatów podczas Holokaustu

Opublikowano

dnia

Ponad 3000 Żydów, którym polscy dyplomaci podczas II Wojny Światowej wydali fałszywe dokumenty, aby uratować ich przed niemiecką nazistowską machiną zagłady, zostało uwiecznionych w bazie danych Muzeum Holokaustu Stanów Zjednoczonych (USHMM) w Waszyngtonie. „Lista Ładosia” – tak nazwano zestawienie imion i nazwisk tych ocalonych – to świadectwo odwagi i determinacji polskich dyplomatów oraz organizacji żydowskich, które podjęły ryzyko, by ratować życie.

Kim byli bohaterowie tej historii?

Lista Ładosia została nazwana na cześć Aleksandra Ładosia, kierującego polską placówką dyplomatyczną w Szwajcarii w czasie wojny. To on, wraz z grupą współpracowników znaną jako Grupa Ładosia, zorganizował tajną operację polegającą na produkcji fałszywych paszportów państw Ameryki Łacińskiej.

Dokumenty miały umożliwić ich właścicielom uniknięcie deportacji do obozów zagłady oraz ewentualne wyjście z okupowanej Europy w ramach wymiany więźniów. Fałszywe dokumenty wydawano m.in. w imieniu Paragwaju, Hondurasu, Haiti i Peru. Akcja była możliwa dzięki współpracy polskich dyplomatów z organizacjami żydowskimi, które przekazywały fundusze na realizację operacji.

Efekty heroicznej akcji

Dzięki badaniom Instytutu Pileckiego udało się zidentyfikować 3282 osoby, które otrzymały fałszywe dokumenty. Z tej liczby potwierdzono tożsamość 3023 osób, których dane są już dostępne na stronie Muzeum Holokaustu Stanów Zjednoczonych USHMM. Szacuje się jednak, że dokumenty mogło otrzymać nawet 5000–7000 Żydów, z których wielu pozostaje nieznanych.

Od 24% do 45% osób z listy przeżyło Holokaust. Wśród nich znalazły się takie postaci jak Cywia Lubetkin i Icchak Zuckerman – liderzy powstania w getcie warszawskim, którzy po wojnie osiedlili się w Izraelu, oraz Hannah Goslar, bliska przyjaciółka Anny Frank.

Jednym z beneficjentów był także Uri Strauss z Amsterdamu. W 2021 roku podczas wydarzenia organizowanego przez Instytut Pileckiego pokazał fałszywy paszport Paragwaju, który uratował mu życie.

Aleksander Ładoś

Znaczenie Listy Ładosia

Włączenie Listy Ładosia do bazy danych USHMM to nie tylko sposób na uhonorowanie bohaterów, ale również szansa na odkrycie kolejnych historii i dokumentów. Krzysztof Ruchniewicz, dyrektor Instytutu Pileckiego, wyraził nadzieję, że to przedsięwzięcie przyczyni się do dalszego badania nieznanych aspektów ratowania Żydów podczas wojny.

Zeszły tydzień przyniósł kolejne uznanie dla bohaterów Holokaustu. Kongres USA zatwierdził Ustawę o Złotym Medalu Kongresu Zapomnianych Bohaterów Holokaustu, która ma uhonorować 60 dyplomatów ratujących Żydów. Wśród nich znajdą się Aleksander Ładoś oraz jego współpracownicy Konstanty Rokicki i Stefan Ryniewicz.

Innym jest Henryk Sławik, polski dyplomata, który uratował tysiące Żydów na Węgrzech.

Żydzi uratowani przez grupę Ładosia

Polacy – liderzy wśród „Sprawiedliwych wśród Narodów Świata”

Polacy, którzy z narażeniem życia pomagali Żydom, stanowią największą grupę uhonorowaną tytułem „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata” przez Instytut Yad Vashem. Lista Ładosia to kolejny dowód na ich odwagę i niezłomność w najciemniejszych czasach historii.

Więcej o Liście Ładosia można się dowiedzieć z dedykowanej jej strony internetowej.

 

Źródło: NFP
Foto: pasport for life, wikipedia, Instytut Pileckiego

BIZNES

Potężne odbicie na Wall Street: Dow Jones przekroczył historyczną granicę

Opublikowano

dnia

Autor:

giełda nowy jork

Piątkowa sesja przyniosła gwałtowne odbicie na amerykańskich rynkach finansowych. Po tygodniach niepewności i zmienności inwestorzy wrócili do zakupów, windując główne indeksy giełdowe do poziomów nienotowanych w historii. Największe emocje wzbudził Dow Jones Industrial Average, który wzrósł o około 1 200 punktów i po raz pierwszy w historii przekroczył poziom 50 000 punktów.

Silne wzrosty zanotowały również pozostałe indeksy – S&P 500 zyskał 2 procent, notując najlepszą sesję od maja, a Nasdaq Composite wzrósł o 2,2 procent.

Prezydent reaguje na rekordy

Historyczne osiągnięcie zostało szybko skomentowane przez Prezydenta Donalda Trumpa, który w mediach społecznościowych pogratulował Amerykanom, podkreślając symboliczne znaczenie przekroczenia kolejnej bariery psychologicznej na giełdzie.

Technologia motorem wzrostów

Do piątkowego rajdu w największym stopniu przyczynił się sektor technologiczny, a szczególnie producenci chipów. Akcje Nvidii wzrosły o 7,8 procent, znacząco ograniczając straty z wcześniejszej części tygodnia. Broadcom zyskał 7,1 procent, całkowicie odrabiając wcześniejsze spadki.

Optymizm inwestorów napędzają oczekiwania dalszych, ogromnych nakładów na rozwój sztucznej inteligencji i nowoczesnych technologii. Jedna z największych firm technologicznych zapowiedziała, że w tym roku planuje przeznaczyć około 200 miliardów dolarów na inwestycje związane między innymi z AI, półprzewodnikami, robotyką oraz technologiami satelitarnymi.

Uspokojenie na rynku kryptowalut

Po tygodniach silnych spadków stabilizację zanotował również bitcoin. Najpopularniejsza kryptowaluta odbiła powyżej poziomu 70 000 dolarów, po tym jak dzień wcześniej zbliżyła się do granicy 60 000 dolarów. Odbicie przerwało gwałtowną przecenę, która wcześniej zepchnęła notowania na ponad połowę poniżej październikowego rekordu.

wall street nowy jork

Metale szlachetne także na plusie

Spokojniejszą sesję zanotował rynek metali szlachetnych. Cena złota wzrosła o 1,8 procent, osiągając poziom 4 979,80 dolara za uncję, natomiast srebro zyskało 0,2 procent. Było to odreagowanie po wcześniejszych, gwałtownych wahaniach cen.

Optymizm po burzliwym okresie

Piątkowe wzrosty zostały odebrane jako sygnał powrotu zaufania inwestorów po okresie dużej niepewności. Rekordowy poziom Dow Jonesa i silne odbicie szerokiego rynku pokazały, że kapitał ponownie płynie w stronę akcji, a inwestorzy stawiają na dalszy rozwój technologii jako kluczowy motor wzrostu amerykańskiej gospodarki.

 

Źródło: fox32
Foto: Tobias Deml, istock/hapabapa/
Czytaj dalej

News USA

Dwie trzecie Amerykanów uważa, że ICE “posunęło się za daleko” w egzekwowaniu prawa imigracyjnego

Opublikowano

dnia

Autor:

ICE, CBP

Nowy sondaż NPR/PBS News/Marist pokazuje znaczną zmianę w opinii publicznej na temat egzekwowania prawa imigracyjnego po dwóch śmiertelnych strzelaninach w Minnesocie, w których zginęli obywatele USA z udziałem federalnych agentów imigracyjnych.

65% Amerykanów twierdzi, że ICE posunęło się „za daleko” w egzekwowaniu prawa imigracyjnego — to wzrost o 11 punktów procentowych od zeszłego lata.

60% nie aprobuje ogólnej działalności ICE, a podobny odsetek uważa, że ICE zmniejsza bezpieczeństwo w USA.

59% uważa, że protesty anty-ICE są głównie uzasadnione.

• Republikanie w dużej mierze nadal wspierają ICE i prezydenta Trumpa, dając wysokie oceny w kwestiach imigracji, gospodarki i polityki zagranicznej.

• Niezależni wyborcy i Demokraci wyraźnie odchodzą od Trumpa i polityki ICE.

• Poparcie wśród Latynosów oraz niezależnych wyborców znacznie spadło w porównaniu z wynikami z poprzednich wyborów.

[Źródło: NPR/PBS News/Marist poll reported Feb. 5, 2026]
Autorka: Mecenas Magdalena Grobelski
Petycje imigracyjne i konsultacje dostępne online
info@magdalenagrobelski.com
Foto: Chad Davis

 

Czytaj dalej

News USA

Rząd USA uzależnił środki na tunel Gateway od zmiany nazw kluczowych obiektów?

Opublikowano

dnia

Autor:

projekt gateway

Administracja Donalda Trumpa miała zaproponować nietypowy warunek uwolnienia federalnych środków na strategiczny projekt infrastrukturalny Gateway. Według relacji kilku osób, w zamian za przekazanie funduszy wymaganych do realizacji inwestycji oczekiwano nadania imienia Prezydenta Trumpa międzynarodowemu lotnisku Dulles w Waszyngtonie oraz nowojorskiemu dworcowi Penn Station.

Wstrzymane miliardy

Projekt Gateway, polegający na modernizacji infrastruktury kolejowej między Nowym Jorkiem a New Jersey, którego całkowity koszt szacowany jest na ponad 16 miliardów dolarów, został objęty blokadą finansową na początku ubiegłorocznego zamknięcia rządu federalnego. Choć shutdown zakończył się w listopadzie, a pakiety budżetowe zostały uchwalone, środki do tej pory nie trafiły na konto inwestycji.

Biały Dom tłumaczył wcześniej decyzję o wstrzymaniu finansowania koniecznością upewnienia się, że pieniądze nie będą wykorzystywane w sposób sprzeczny z konstytucją, w tym na programy określane jako DEI.

Sąd odblokował środki

W piątek sędzina federalna w Nowym Jorku podjęła  decyzję o odblokowaniu tych funduszy. Orzeczenie zapadło w momencie narastającego napięcia, gdy władze obu stanów ostrzegały, że bez natychmiastowego finansowania prace budowlane zostaną wstrzymane. Pieniądze miały wyczerpać się 6 lutego.

Projekt o znaczeniu strategicznym dla regionu

Gateway Project zakłada budowę nowego tunelu kolejowego dla pociągów podmiejskich pomiędzy Manhattanem a New Jersey oraz gruntowny remont istniejącego, stuletniego tunelu pod rzeką Hudson. Każdego dnia korzysta z niego ponad 200 tysięcy pasażerów, a trasą przejeżdża około 425 pociągów, co czyni ją najbardziej obciążoną linią kolejową w kraju.

Obecny tunel Hudson został poważnie uszkodzony w 2012 roku podczas huraganu Sandy. Od tamtej pory wymaga częstych napraw awaryjnych, które regularnie zakłócają ruch kolejowy. Zdaniem ekspertów dalsze odkładanie kompleksowej modernizacji zwiększa ryzyko poważnych awarii i utrudnień dla setek tysięcy podróżnych.

Zarzuty o polityczną motywację

W pozwie złożonym na początku stycznia władze stanów stanów Nowy Jork i New Jersey twierdziły, że zamrożenie środków było jawnym aktem politycznego odwetu wobec demokratycznych liderów regionu. Podkreślano, że wstrzymanie prac nie tylko zagrozi kluczowej inwestycji infrastrukturalnej, lecz także uderzy w lokalne gospodarki i narazi stany na dodatkowe koszty związane z zabezpieczaniem nieczynnych placów budowy.

Stanowisko Departamentu Transportu

Departament Transportu wyjaśniał wcześniej, że zamrożenie funduszy nastąpiło w związku z przeglądem zgodności projektu z nowymi zasadami zakazującymi uwzględniania kryteriów rasowych i płciowych w procesach kontraktowych.

Komisja ds. Rozwoju Gateway poinformowała, że dokonała wymaganych zmian i przeprowadziła wewnętrzny audyt, jednak do tej pory nie otrzymała odpowiedzi ze strony resortu.

Nazwisko Donalda Trumpa dodano do fasady Kennedy Center 19 grudnia 2025 r.

 

Szerszy kontekst działań wizerunkowych

Sprawa wpisuje się w szerszy trend działań Prezydenta Donalda Trumpa, zmierzających do umieszczania jego nazwiska przy kolejnych inicjatywach i instytucjach. W ostatnich miesiącach pojawiły się projekty i programy sygnowane jego nazwiskiem, a także próby zmiany nazw istniejących obiektów publicznych, co niejednokrotnie wywoływało sprzeciw i kontrowersje.

 

Źródło: nbc
Foto: Metropolitan Transportation Authority of the State of New York, Dclemens1971,
Czytaj dalej
Reklama

Popularne

Kalendarz

grudzień 2024
P W Ś C P S N
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031  

Nasz profil na fb

Popularne w tym miesiącu