Mieszkańcy Florydy, którzy we wtorek 13 października wstali przed wschodem słońca, mogli obserwować niezwykły spektakl na niebie. Start rakiety SpaceX, realizującej misję zaopatrzeniową NASA na Międzynarodową Stację Kosmiczną, wywołał efekt znany jako „kosmiczna meduza”. Nad stanem pojawiły się rozległe, świecące smugi w odcieniach błękitu, fioletu i pomarańczu, tworząc widowiskowy obraz przypominający ogromną meduzę unoszącą się w przestrzeni.

Do startu rakiety doszło we wtorek 13 października 2026 roku o godzinie 6:33 AM z bazy Cape Canaveral Space Force Station na Florydzie. Misja została przeprowadzona przez NASA i SpaceX w ramach programu komercyjnych lotów zaopatrzeniowych na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS).

Na pokładzie kapsuły Dragon znalazły się eksperymenty naukowe oraz zaopatrzenie przeznaczone dla astronautów pracujących na stacji orbitalnej. Była to 35. misja programu Commercial Resupply Services (CRS-35), którego celem jest regularne dostarczanie niezbędnych materiałów na ISS.

Czym jest zjawisko kosmicznej meduzy?

Choć widok może przypominać niezwykłe zjawisko astronomiczne, jego powstanie ma naukowe wyjaśnienie. Tak zwana kosmiczna meduza, czyli „space jellyfish”, jest efektem oddziaływania światła słonecznego z gazami wylotowymi emitowanymi przez silniki rakiety.

W miarę wznoszenia się rakiety na coraz większą wysokość gazy wydobywające się z silników rozszerzają się w rozrzedzonej atmosferze. Tworzą rozległą chmurę, która przy odpowiednim oświetleniu zaczyna przypominać świecącą, półprzezroczystą meduzę.

Kluczowe znaczenie ma położenie Słońca. Zjawisko najczęściej występuje podczas startów odbywających się wczesnym rankiem, jeszcze przed wschodem słońca. Podczas gdy obserwatorzy na powierzchni Ziemi znajdują się w półmroku, gazy na dużej wysokości są już oświetlane promieniami słonecznymi.

Odbijające i rozpraszające się światło nadaje chmurze charakterystyczny blask. W zależności od warunków atmosferycznych i kąta padania promieni słonecznych na niebie mogą pojawiać się odcienie niebieskiego, fioletowego, pomarańczowego i białego.

Niezwykły spektakl nad Florydą

Wtorkowy start rakiety SpaceX stworzył szczególnie efektowny obraz. Rozświetlone gazy rozciągnęły się na niebie, przybierając kształt ogromnej, świecącej chmury z długimi smugami przypominającymi ramiona meduzy. Zjawisko było na tyle widowiskowe, że mieszkańcy Florydy zaczęli fotografować i nagrywać niebo.

Na fotografiach przesłanych przez widzów widać charakterystyczną świetlistą formację, która pojawiła się po starcie misji CRS-35. Intensywne kolory i nietypowy kształt sprawiły, że poranny lot zaopatrzeniowy stał się również atrakcją dla obserwatorów na Ziemi.

Dlaczego nie każda rakieta tworzy taki efekt?

Powstanie “kosmicznej meduzy” zależy przede wszystkim od pory startu oraz warunków oświetleniowych. Najbardziej sprzyjające okoliczności występują wtedy, gdy rakieta wznosi się na dużą wysokość przed wschodem słońca, a jej gazy wylotowe są już oświetlane przez promienie słoneczne.

W takich warunkach chmura gazów może być wyraźnie widoczna na tle ciemniejszego nieba. Zjawisko jest związane z normalną pracą silników rakietowych i samo w sobie nie oznacza żadnej awarii ani zagrożenia.

Wtorkowa misja NASA i SpaceX połączyła więc dwa wydarzenia: kolejny transport materiałów naukowych i zaopatrzenia na Międzynarodową Stację Kosmiczną oraz niezwykły pokaz świetlny, który na krótko rozświetlił niebo nad Florydą.

Źródło: fox13
Foto: Strumtastic16, YouTube

Mieszkańcy Tampy mogą otrzymać nawet 3 tys. dolarów za zastąpienie tradycyjnego, wymagającego intensywnego podlewania trawnika roślinami przystosowanymi do warunków panujących na Florydzie. Program Florida-Friendly Landscaping Incentive Program, czyli FLIP, ma ograniczyć zużycie wody, a pieniądze na dopłaty pochodzą z kar nakładanych za naruszanie ograniczeń dotyczących podlewania.

Program prowadzony przez Departament Wody miasta Tampa właśnie zakończył pierwszy rok działalności. Właściciele domów mogą w jego ramach zastąpić nawet 500 stóp kwadratowych nawadnianego trawnika roślinnością wymagającą znacznie mniejszej ilości wody.

Aby skorzystać z programu, uczestnicy muszą ukończyć trzy prowadzone warsztaty organizowane wspólnie z Hillsborough County UF/IFAS Extension Office. Następnie przygotowują i realizują zatwierdzony projekt ogrodu zgodnego z zasadami Florida-Friendly Landscaping.

Miasto pokrywa połowę kwalifikujących się kosztów

Po zakończeniu prac właściciele nieruchomości mogą ubiegać się o zwrot 50 proc. kwalifikujących się wydatków, maksymalnie do 3 tys. dolarów. Co ciekawe, pieniądze przeznaczone na finansowanie programu pochodzą z mandatów za łamanie miejskich ograniczeń dotyczących zużycia wody.

Podczas pierwszego roku działania FLIP wystawiono 12 czeków na łączną kwotę około 14 tys. dolarów. Z programu skorzystali mieszkańcy siedmiu różnych kodów pocztowych.

Rodzina z South Tampa otrzymała 1654 dolary

Jednym z przykładów działania programu są Chris i Stephanie Kern z South Tampa. We wtorek przedstawiciele miasta przekazali małżeństwu czek na 1654 dolary jako zwrot części kosztów przebudowy ich przydomowego terenu. Kernowie usunęli z podwórka trawę St. Augustine, a w zamian posadzili rośliny rodzime dla Florydy.

Zmiana sprawiła, że teren przed domem stał się miejscem przyjaznym dla pszczół, ptaków i innych zwierząt, a jednocześnie wymaga znacznie mniej wody.

Zużycie wody spadło z 12 tys. do 4 tys. galonów

Efekty zmiany są widoczne na rachunkach. W przypadku wielu właścicieli domów w rejonie Tampa Bay nawadnianie terenów zewnętrznych odpowiada za około 50 proc. całkowitego zużycia wody.

Kernowie wcześniej zużywali średnio od 10 tys. do 12 tys. galonów wody miesięcznie. Po zastąpieniu tradycyjnego trawnika rodzimymi roślinami ich ostatnie miesięczne zużycie spadło do około 4 tys. galonów.

Rodzime rośliny zamiast tradycyjnych trawników

Miasto liczy, że zastępowanie trawy roślinami przystosowanymi do klimatu Florydy oraz stosowanie systemów mikronawadniania pozwoli znacząco ograniczyć obciążenie lokalnych zasobów wodnych. Szczególne znaczenie ma zmniejszenie ilości wody zużywanej do podlewania posesji.

Program nie wymaga jednak, aby właściciele od razu przebudowywali cały teren wokół domu. Można na przykład usunąć trawę wokół skrzynki pocztowej albo przy krawędzi domu i w jej miejsce posadzić odpowiednie rośliny. Następnie, wraz z doświadczeniem, można stopniowo powiększać obszar ogrodu niewymagającego intensywnego podlewania.

Następne warsztaty FLIP w marcu 2027 roku

Warunkiem uzyskania dopłaty jest udział w wymaganych warsztatach i realizacja zatwierdzonego projektu. Kolejne warsztaty programu Florida-Friendly Landscaping Incentive Program zaplanowano na 13 marca 2027 roku.

Źródło: fox13
Foto: YouTube

Po kilku dniach deszczu w rejonie Tampa Bay służby zwiększają działania przeciwko komarom, aby stojąca woda nie doprowadziła do dalszego rozwoju epidemii dengi. Na Florydzie odnotowano już 296 przypadków choroby, z czego aż 259 w powiecie Hillsborough. Do walki z komarami kierowane są dodatkowe ekipy, a opryski prowadzone będą zarówno z ziemi, jak i z powietrza.

Powiat Hillsborough stał się głównym ogniskiem epidemii dengi na Florydzie. Spośród 296 przypadków zgłoszonych w całym stanie aż 259 przypada właśnie na ten powiat, dlatego lokalne władze intensyfikują działania mające ograniczyć populację komarów przenoszących wirusa.

Sytuację komplikuje deszczowa pogoda. Po kilku dniach opadów w wielu miejscach pozostaje stojąca woda, która stwarza dogodne warunki do rozmnażania się komarów. Służby obawiają się, że bez szybkiego usuwania takich miejsc liczba zachorowań może nadal rosnąć.

Największa dotąd akcja oprysków

Miasto Tampa już w ubiegłym tygodniu zwiększyło liczbę kontroli prowadzonych w dzielnicach. Teraz Hillsborough County Mosquito Services sprowadza dodatkowe ekipy z powiatów Lee i Manatee, a także prywatnego wykonawcę, aby przeprowadzić największą dotychczas akcję oprysków.

Działania prowadzone są zarówno z ziemi, jak i z powietrza. W tym tygodniu powiat Hillsborough rozpoczyna także nowe akcje opryskiwania przeciwko komarom, które będą odbywały się w ciągu dnia oraz w godzinach nocnych i obejmą rozległe obszary Tampy.

Przedstawiciele służb podkreślają jednak, że nawet szeroko zakrojone opryski nie wystarczą bez pomocy mieszkańców i przedsiębiorców. Kluczowe znaczenie ma regularne usuwanie stojącej wody z prywatnych posesji oraz terenów należących do firm.

Kontrole od drzwi do drzwi

W dzielnicy Historic Forest Hills w Tampie pracownicy odpowiedzialni za egzekwowanie przepisów miejskich oraz przedstawiciele Departamentu Zdrowia chodzą od domu do domu. Rozmawiają z właścicielami nieruchomości, rozdają materiały informacyjne i sprawdzają miejsca, w których może gromadzić się woda.

Komar Aedes aegypti

Stojąca woda jest również zabezpieczana rozpuszczalnym środkiem larwobójczym. Komary nie potrzebują dużych zbiorników wodnych, aby się rozmnażać dlatego mieszkańcy powinni zwracać uwagę również na pozornie nieistotne miejsca gromadzenia się deszczówki.

Największa epidemia dengi w USA od lat 40.

Przedstawiciele służb zdrowia określają obecną sytuację jako największą epidemię dengi w którymkolwiek ze stanów USA od lat 40. XX wieku. Chorobę przenoszą komary Aedes aegypti, które mogą rozmnażać się nawet w bardzo małych ilościach stojącej wody.

Służby odpowiedzialne za zwalczanie komarów liczą również na zmianę pogody. Gdy temperatury zaczną regularnie spadać poniżej 70 stopni Fahrenheita, aktywność komarów powinna się zmniejszyć, co może pomóc w zahamowaniu dalszego rozwoju epidemii.

Mieszkańcy mogą zabezpieczać miejsca ze stojącą wodą

Mieszkańcy mogą kupować specjalne preparaty larwobójcze typu mosquito dunks w dużych sklepach lub przez internet. Są one przeznaczone do stosowania w miejscach, w których regularnie zbiera się woda i których nie można łatwo osuszyć.

Preparaty mogą być wykorzystywane między innymi w zagłębieniach terenu na podwórkach oraz pomiędzy budynkami, gdzie występują problemy z odpływem wody. Władze podkreślają, że ograniczenie epidemii zależy nie tylko od oprysków prowadzonych przez służby, ale także od systematycznych działań mieszkańców i przedsiębiorców.

Źródło: baynews9
Foto: James Gathany, Muhammad Mahdi Karim, istock