Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych odmówił administracji Donalda Trumpa zgody na natychmiastowe wprowadzenie nowych ograniczeń w opiece medycznej nad transpłciowymi więźniami federalnymi. Środowa decyzja oznacza, że wcześniejszy nakaz sądu niższej instancji, zobowiązujący więzienia do kontynuowania leczenia, pozostaje w mocy.

Nowe przepisy zostały opracowane na podstawie rozporządzenia wykonawczego Prezydenta Donalda Trumpa, który podczas drugiej kadencji wprowadza kolejne ograniczenia dotyczące praw osób transpłciowych. Rozporządzenie zobowiązało Federalne Biuro Więziennictwa do zmiany zasad finansowania świadczeń medycznych dla osadzonych.

Nowa polityka przewiduje wstrzymanie operacji, stopniowe wycofywanie terapii hormonalnej oraz zakończenie udogodnień związanych z ekspresją płciową, takich jak możliwość korzystania z makijażu czy peruk. Więzienia miałyby nadal zapewniać osadzonym opiekę psychologiczną i psychiatryczną.

Sąd nakazał kontynuowanie leczenia

Wcześniej prawnicy reprezentujący transpłciowych więźniów zakwestionowali nowe zasady przed sądem federalnym. Sędzia Royce Lamberth, nominowany na stanowisko przez Prezydenta Ronalda Reagana, nakazał utrzymanie dotychczasowych świadczeń medycznych. W uzasadnieniu wskazał, że nieleczona dysforia płciowa może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, w tym depresji, stanów lękowych oraz myśli samobójczych.

Administracja Trumpa odwołała się od decyzji, argumentując, że stosowane terapie budzą obawy dotyczące bezpieczeństwa więzień i nie znajdują już wystarczającego uzasadnienia. Podzielony skład sądu apelacyjnego pozostawił jednak wcześniejsze postanowienie w mocy.

Około 600 więźniów korzystało z terapii hormonalnej

Według danych przedstawionych przez Federalne Biuro Więziennictwa w dokumentach sądowych w 2025 roku około 600 osadzonych otrzymywało terapię hormonalną.

Prawnicy więźniów podkreślają, że przerwanie leczenia mogłoby mieć poważne konsekwencje zarówno dla zdrowia fizycznego, jak i psychicznego ich klientów. Zwrócili również uwagę, że rząd nie przedstawił szczegółowych dowodów potwierdzających problemy z bezpieczeństwem wynikające ze stosowania terapii hormonalnej, która jest dostępna w federalnym systemie więziennictwa od około 30 lat.

Dwóch sędziów poparło stanowisko Trumpa

Za umożliwieniem natychmiastowego wprowadzenia nowych ograniczeń opowiedzieli się sędziowie Sądu Najwyższego Samuel Alito i Clarence Thomas. Większość składu nie zgodziła się jednak na uchylenie obowiązującego zabezpieczenia sądowego.

Kolejny spór o politykę wobec osób transpłciowych

Sprawa wpisuje się w szersze działania administracji Trumpa dotyczące praw osób transpłciowych. Sąd Najwyższy USA wcześniej dopuścił do tymczasowego obowiązywania innych rozwiązań, w tym ograniczeń dotyczących służby wojskowej oraz oznaczania płci w paszportach.

Sąd Najwyższy, w którym większość mają konserwatywni sędziowie, podtrzymywał również stanowe przepisy ograniczające określone formy leczenia transpłciowej młodzieży oraz udział transpłciowych sportowców w kobiecych rozgrywkach sportowych.

W przypadku federalnych więzień dotychczasowe orzeczenia oznaczają, że zakwestionowane ograniczenia leczenia pozostają zablokowane. Spór prawny dotyczący zakresu opieki medycznej dla transpłciowych osadzonych nie został jednak ostatecznie rozstrzygnięty.

Źródło: scrippsnews
Foto: YouTune, istock/kaptnali/

Mieszkanka Chicago pokonała agresywną postać raka piersi dzięki udziałowi w badaniu klinicznym prowadzonym przez UChicago Medicine. Nowoczesne leczenie pozwoliło jej uniknąć szczególnie toksycznej chemioterapii. Naukowcy pracują teraz nad wykorzystaniem sztucznej inteligencji do jeszcze dokładniejszego dobierania terapii dla pacjentek.

U Crystal Hendricks-Kretzer zdiagnozowano raka piersi w stadium 2B. Lekarze wykryli szybko rosnący, agresywny nowotwór, którego guz osiągnął wielkość grejpfruta. Choroba zdążyła już rozprzestrzenić się na węzły chłonne. Za radą chirurga pacjentka zdecydowała się uczestniczyć w badaniu klinicznym UChicago Medicine, którego celem jest opracowanie bardziej precyzyjnych metod leczenia raka piersi.

Naukowcy analizują aktywność genów w komórkach nowotworowych, aby określić, które terapie mogą być najskuteczniejsze u konkretnej osoby.

Skuteczne leczenie bez najbardziej toksycznej chemioterapii

Onkolog pacjentki, dr Frederick Howard, adiunkt University of Chicago, wyjaśnia, że współczesna onkologia dąży do jak najlepszego dopasowania intensywności leczenia do potrzeb chorego. Celem jest zastosowanie terapii wystarczająco skutecznej, ale bez niepotrzebnego narażania pacjentów na poważne działania niepożądane.

Hendricks-Kretzer otrzymała nowoczesny lek będący koniugatem przeciwciała z substancją przeciwnowotworową. Terapia doprowadziła do znacznego zmniejszenia guza, dzięki czemu pacjentka mogła uniknąć szczególnie silnej chemioterapii, powodującej działania uboczne.

Zamiast tego przez kolejne 12 tygodni otrzymywała mniej toksyczną kombinację leków chemioterapeutycznych. Po łącznie 21 tygodniach leczenia badania nie wykazały już obecności nowotworu.

Kobieta podkreśla, że zdecydowała się na udział w badaniu klinicznym również dlatego, że chciała pomóc przyszłym pacjentkom. Jej zdaniem dzisiejsze standardy leczenia są możliwe dzięki osobom, które uczestniczyły w podobnych badaniach kilkanaście lub kilkadziesiąt lat temu.

Sztuczna inteligencja pomoże dobierać leki?

Zespół dr. Howarda wykorzystuje obecnie próbki pochodzące z tego samego badania klinicznego do rozwijania narzędzi opartych na sztucznej inteligencji. Naukowcy analizują cyfrowe obrazy preparatów histopatologicznych, aby ustalić, czy AI potrafi przewidywać reakcję nowotworów na poszczególne metody leczenia.

Dr Frederick Howard

Badacze liczą, że połączenie danych dotyczących cech guza z informacjami o skuteczności zastosowanych terapii pozwoli wykrywać wzorce niewidoczne podczas tradycyjnej analizy. W przyszłości mogłoby to przyspieszyć podejmowanie decyzji terapeutycznych, ograniczyć koszty i zmniejszyć ryzyko niepotrzebnych działań ubocznych.

Sztuczna inteligencja nie była wykorzystywana przy ustalaniu planu leczenia Hendricks-Kretzer. Jej terapia została dobrana na podstawie wyników badania klinicznego. AI jest natomiast rozwijana jako kolejne narzędzie, które może pomóc lekarzom w podobnych przypadkach.

Eksperci apelują o dalsze badania

Sztuczna inteligencja od lat wspomaga diagnostykę raka piersi, między innymi przy analizowaniu mammogramów. Zdaniem dr. Howarda jej kolejnym ważnym zastosowaniem może być indywidualne planowanie leczenia.

Onkolog przestrzega jednak przed zbyt szybkim wdrażaniem nowych rozwiązań. Podkreśla, że zainteresowanie sztuczną inteligencją bywa obecnie większe niż jej rzeczywiste, potwierdzone możliwości kliniczne. Przed powszechnym zastosowaniem takich systemów konieczne są dalsze badania nad ich skutecznością i bezpieczeństwem.

Historia Crystal Hendricks-Kretzer pokazuje, jak duże znaczenie może mieć udział w badaniach klinicznych i indywidualne podejście do terapii nowotworowej. Naukowcy mają nadzieję, że rozwój nowych technologii pozwoli w przyszłości zapewnić podobnie precyzyjne leczenie większej liczbie pacjentek.

Źródło: nbc
Foto: UChicago Medicine, istock/yacobchuk/

Tofu zajęło pierwsze miejsce w nowym rankingu 20 źródeł białka, wyprzedzając między innymi mięso, ryby i jajka. Badacze oceniali nie tylko wartości odżywcze produktów, ale również ich cenę, dostępność i wpływ na środowisko. Eksperci przypominają jednak, że wysoka pozycja w zestawieniu nie oznacza, iż dany produkt jest najlepszym wyborem dla każdego.

Ranking BPI Score został przedstawiony w lipcowej publikacji naukowej w czasopiśmie Frontiers in Sustainable Food Systems. Opracował go Chris Macdonald, badacz Uniwersytetu Cambridge, we współpracy z Better Protein Institute. System przyznaje produktom maksymalnie 40 punktów, uwzględniając zarówno korzyści dla człowieka, jak i obciążenie środowiska związane z produkcją żywności.

Najwyższą ocenę, 36 na 40 możliwych punktów, otrzymało tofu. Kolejne miejsca zajęły fasola, nasiona chia i komosa ryżowa, znana jako quinoa. Wśród najniżej ocenionych produktów znalazły się mozzarella, jagnięcina, wołowina i ser cheddar.

Jak oceniano poszczególne produkty?

System BPI Score składa się z dwóch głównych kategorii. Pierwsza, określana jako People Score, uwzględnia zawartość sodu, tłuszczów nasyconych i cholesterolu, a także obecność wszystkich dziewięciu niezbędnych aminokwasów. Znaczenie mają również cena produktu oraz jego dostępność dla konsumentów.

Druga kategoria, Planet Score, dotyczy wpływu produkcji żywności na środowisko. Analizowane są emisje gazów cieplarnianych, zanieczyszczenie wód, wykorzystanie gruntów oraz zużycie słodkiej wody.

Tofu uzyskało najwyższe oceny w obu kategoriach. Autor analizy wskazuje, że produkt sojowy może stanowić wartościowe źródło białka, którego wytwarzanie wiąże się ze stosunkowo niewielkim obciążeniem środowiska.

Ogromna różnica między tofu a wołowiną

Jednym z najbardziej wyrazistych wyników analizy jest porównanie emisji gazów cieplarnianych. Według przedstawionych szacunków wyprodukowanie tofu dostarczającego 100 gramów białka wiąże się z emisją około 0,61 kilograma gazów cieplarnianych. W przypadku wołowiny wartość ta wynosi aż 64,19 kilograma.

Soja

Podobnie duże różnice dotyczą wykorzystania gruntów. Produkcja ilości tofu zawierającej 100 gramów białka wymaga około 21,5 stopy kwadratowej powierzchni, podczas gdy wytworzenie analogicznej ilości białka z wołowiny wiąże się z wykorzystaniem ponad 2 271 stóp kwadratowych.

Autorzy zaznaczają jednak, że zestawienie porównuje ilości produktów potrzebne do uzyskania 100 gramów białka, a nie porcje o jednakowej masie. Ma to istotne znaczenie przy interpretacji wyników i planowaniu codziennych posiłków.

Nie każde źródło białka jest równie praktyczne

Corry Matthews, ekspertka ds. fitnessu i żywienia z Kalifornii oraz założycielka Strength & Grace Fitness, zwraca uwagę, że konsumenci powinni uwzględniać nie tylko miejsce produktu w rankingu, ale również zawartość białka w typowej porcji i możliwość zaspokojenia indywidualnego zapotrzebowania.

Przykładowo około 85 gramów ugotowanej piersi kurczaka dostarcza przeciętnie 26 gramów białka. Pół szklanki twardego tofu zawiera zwykle od 10 do 15 gramów, zależnie od produktu, natomiast dwie łyżki nasion chia zapewniają jedynie około 4–5 gramów białka.

Matthews podkreśla, że nasiona chia pozostają wartościowym składnikiem diety, ale niekoniecznie powinny stanowić główne źródło białka w posiłku, jeśli celem jest dostarczenie 25–30 gramów tego składnika.

Białko roślinne i zwierzęce – ważna jest jakość

Produkty zwierzęce, takie jak jajka, nabiał, ryby i chude mięso, zazwyczaj dostarczają białka pełnowartościowego, zawierającego wszystkie niezbędne aminokwasy. Mogą również zapewniać ich znaczną ilość w stosunkowo niewielkich porcjach.

Tofu, jako produkt sojowy, także zawiera komplet dziewięciu niezbędnych aminokwasów. Osoby opierające dietę przede wszystkim na produktach roślinnych powinny jednak zwracać szczególną uwagę na wielkość porcji i całkowitą ilość spożywanego białka.

Ashley Koff, dietetyczka z Oregonu i założycielka The Better Nutrition Program, przypomina, że potrzeby żywieniowe różnią się w zależności od osoby. Zaznacza również, że nie wszyscy dobrze tolerują tofu, dlatego przy wyborze źródeł białka należy uwzględniać także trawienie, preferencje smakowe i dostępność produktów.

Ranking nie zastępuje zaleceń żywieniowych

Eksperci podkreślają, że BPI Score jest wstępnym systemem oceny opracowanym przez jednego badacza, a nie wynikiem kontrolowanego badania klinicznego ani oficjalnym zaleceniem dietetycznym. Analiza opiera się ponadto na danych dotyczących cen i dostępności żywności w Wielkiej Brytanii, dlatego jej wyniki nie muszą w pełni odpowiadać warunkom na innych rynkach.

Specjaliści zalecają, aby nie traktować rankingu jako gotowej instrukcji komponowania diety. Najważniejsze pozostaje zrozumienie, co dokładnie oceniano, oraz wybieranie produktów odpowiadających indywidualnym potrzebom zdrowotnym, żywieniowym i codziennym możliwościom.

Źródło: fox35
Foto: H. Zell, Quintin Soloviev, fireworks, istock/Olga Mosman/Liudmila Chernetska/