Kościół
Polscy biskupi oskarżają władze o łamanie prawa i marginalizowanie religii
W najnowszym dokumencie opublikowanym 9 września przez Konferencję Episkopatu Polski (KEP), biskupi katoliccy ostro skrytykowali polskie władze państwowe za działania, które ich zdaniem prowadzą do łamania prawa, a także marginalizacji religii i etyki w życiu publicznym. Oświadczenie, zatytułowane „W trosce o Ojczyznę”, podkreśla, że obecne działania rządu budzą poważne obawy, szczególnie w kontekście dążeń do liberalizacji prawa aborcyjnego, złego traktowania więźniów oraz szerzenia nienawiści w społeczeństwie.
Episkopat wymienia konkretne przykłady rzekomych nadużyć, w tym rozszerzenie możliwości legalnej aborcji, wprowadzanie antagonizmów społecznych i ograniczanie roli religii w sferze publicznej. „Obserwujemy tendencje do ateizacji życia publicznego i eliminowania etyki z polityki” — napisali biskupi. Dodali, że działania te prowadzą do „głębokich podziałów, braku wzajemnego szacunku i wyobcowania społecznego”.
Wśród najpoważniejszych zarzutów znalazło się „niewłaściwe traktowanie aresztowanych”, a także dążenie do rozszerzenia prawa do aborcji, które, według biskupów, pozwoliłoby na przerywanie ciąży aż do dziewiątego miesiąca.
Kościół wyraził także sprzeciw wobec promowania antagonizmów społecznych oraz ograniczania wolności religijnej, co miałoby objawiać się eliminacją symboli religijnych z przestrzeni publicznej oraz utrudnianiem praktyk religijnych.
Episkopat stwierdził, że te „negatywne trendy” zagrażają fundamentom społeczeństwa opartym na chrześcijańskiej tradycji i narodowym dziedzictwie. „Polska jest naszym wspólnym domem, a dziedzictwo chrześcijańskie jest jego fundamentem od wieków” — podkreślili biskupi, wzywając rząd do powstrzymania się od działań, które, ich zdaniem, „degradują życie społeczne”.
Nowy rząd pod ostrzałem Kościoła
Krytyka ze strony Episkopatu jest skierowana głównie do nowego, bardziej liberalnego rządu, który objął władzę po ośmiu latach rządów konserwatywnej partii Prawo i Sprawiedliwość (PiS). Kościół katolicki w Polsce był blisko związany z poprzednim rządem, który wprowadził niemal całkowity zakaz aborcji.

Nowy rząd koalicyjny zapowiedział zmiany w polityce dotyczącej praw reprodukcyjnych, w tym złagodzenie restrykcyjnych przepisów aborcyjnych. Choć do tej pory nie udało się jeszcze wprowadzić nowych regulacji z powodu rozbieżności wśród koalicjantów, ministerstwo zdrowia i sprawiedliwości opublikowało wytyczne mające ułatwić kobietom dostęp do legalnych aborcji.
Jednak konserwatywni krytycy, w tym Kościół, oskarżają rząd o umożliwienie aborcji w późnym okresie ciąży. Rząd odpiera te zarzuty, twierdząc, że nowe wytyczne jedynie precyzują, co jest dozwolone na mocy obecnie obowiązującego prawa, które przewiduje możliwość aborcji w przypadkach zagrożenia życia lub zdrowia matki.
Sprawa złego traktowania więźniów
Episkopat odniósł się także do zarzutów o złe traktowanie więźniów, co najprawdopodobniej dotyczy trzech znanych postaci związanych z poprzednią władzą, w tym dwóch byłych ministrów PiS oraz księdza oskarżonego o korupcję. PiS i jego zwolennicy twierdzili, że więźniowie byli „torturowani” w areszcie, jednak obecny rząd zaprzecza tym oskarżeniom.

Konflikt o religię w przestrzeni publicznej
Dodatkowym źródłem napięć między Kościołem a nowym rządem są zmiany w edukacji religii w szkołach publicznych. Rząd koalicyjny dąży do ograniczenia liczby godzin katechezy, a także wykluczenia ocen z religii z średniej ocen na świadectwach szkolnych. Kościół ostro sprzeciwia się tym zmianom, twierdząc, że prowadzą one do marginalizacji znaczenia religii w życiu społecznym.
W maju prezydent Warszawy, powiązany z koalicją rządzącą, nakazał usunięcie symboli religijnych z budynków ratusza, co spotkało się z krytyką ze strony Kościoła. Premier Donald Tusk, jeszcze jako lider opozycji, zapowiadał, że jego celem jest usunięcie krzyży z parlamentu i szkół publicznych.
Ostre stanowisko biskupów katolickich wyraźnie pokazuje, że relacje między Kościołem a nowymi władzami są napięte, a przyszłe zmiany w polityce społecznej mogą jeszcze bardziej pogłębić te różnice.
Źródło: NFP
Foto: YouTube, istock/Elena Loginova/
News USA
Lourdes University w Ohio zakończy działalność w tym roku
Lourdes University w stanie Ohio ogłosił decyzję o zamknięciu uczelni w związku z malejącą liczbą studentów, rosnącymi kosztami funkcjonowania oraz – jak wskazano – nie do utrzymania modelem finansowania. O zakończeniu działalności placówki oraz innych kwestiach związanych z edukacją katolicką mówi Jezuita, Ojciec Paweł Kosiński.
Lourdes University będzie kontynuować działalność do końca roku akademickiego 2025–2026. Władze zapowiedziały, że szczegóły dotyczące wpływu tej decyzji na studentów, wykładowców i pracowników zostaną przekazane bezpośrednio zainteresowanym.
William Bisset ustąpi ze stanowiska prezydenta uniwersytetu. Na czas przejściowy funkcję tę obejmie siostra Nancy Linenkugel z zakonu franciszkanek. W komunikacie podkreślono, że przez dekady siostry wspierały uczelnię z dużym zaangażowaniem, jednak dalsze finansowanie na dotychczasowym poziomie nie jest już możliwe.
Lourdes University został założony w 1958 roku jako instytucja oparta na tradycji katolickiej i franciszkańskiej.
Pozew przeciwko zakazowi finansowania szkół religijnych w Kolorado
W Kolorado złożono federalny pozew kwestionujący stanowy zakaz finansowania szkół religijnych ze środków publicznych. Skargę w imieniu organizacji Education ReEnvisioned oraz chrześcijańskiej szkoły Riverstone Academy wniesiono do Sądu Okręgowego USA dla Dystryktu Kolorado.
Pozew pojawił się po tym, jak Departament Edukacji Kolorado odmówił przyznania finansowania Riverstone Academy. Sprawę wspiera First Liberty Institute wraz z kancelariami Miller Farmer Carlson, First & Fourteenth PLLC oraz Dechert LLP.
Zmarł Norman Francis, były prezydent Xavier University
W wieku 94 lat zmarł Norman Francis, działacz na rzecz praw obywatelskich i wieloletni prezydent Xavier University of Louisiana. Był pierwszym świeckim prezydentem tej uczelni, obejmując stanowisko w dniu zamachu na Martina Luthera Kinga Jr.
Przez 47 lat kierował Xavier University, wcześniej pełniąc funkcję dziekana ds. studentów. Był także pierwszym czarnoskórym absolwentem wydziału prawa Loyola University w Nowym Orleanie.

Norman Francis – uroczystość wręczenia Prezydenckiego Medalu Wolności w roku 2006.
Francis współtworzył Liberty Bank and Trust Company, jeden z najstarszych banków należących do Afroamerykanów w USA, a także odegrał rolę w sprowadzeniu drużyny NFL Saints do Nowego Orleanu. Rodzina podkreśliła, że jego wiara katolicka stanowiła fundament życia i działalności publicznej.
Santa Clara University przenosi jezuicką szkołę teologii
Uniwersytet Santa Clara w Kalifornii ogłosił przeniesienie swojej Jezuickiej Szkoły Teologii z Berkeley na główny kampus uczelni. Decyzję poprzedził ponad rok analiz i konsultacji dotyczących przyszłości i optymalnej lokalizacji szkoły.
Przeniesienie zbiega się z otrzymaniem przez uczelnię grantu w wysokości 20 milionów dolarów od Lilly Endowment Inc. Środki mają zostać przeznaczone na rozwój formacji teologicznej, w tym uruchomienie nowego Instytutu Papieża Franciszka ds. Rozwoju Duszpasterskiego.

Jesuit School of Theology
Władze uczelni podkreśliły, że integracja szkoły teologicznej z głównym kampusem wzmocni współpracę akademicką i stworzy największy wydział teologii katolickiej i duszpasterstwa w zachodnich Stanach Zjednoczonych.
Przytoczone wydarzenia wpisują się w szerszy trend przekształceń w szkolnictwie katolickim, które mierzy się z wyzwaniami finansowymi, demograficznymi i organizacyjnymi.
Źródło: cna
Foto: Lourdes University, The White House, Jesuit School of Theology
News USA
Kościół może być odsunięty od kształtowania sztucznej inteligencji
Katolickie i inne organizacje wyznaniowe mogą zostać zepchnięte na margines w procesie kształtowania zasad dotyczących sztucznej inteligencji, jeśli debata ta będzie zdominowana przez środowiska techniczne i komercyjne. Takie ostrzeżenie wybrzmiało podczas niedawnego dialogu poświęconego etyce AI, który odbył się w stolicy Unii Europejskiej. O wydarzeniu mówi Jezuita, Ojciec Paweł Kosiński.
Spotkanie „Ethics of AI” zostało zorganizowane przez Komisję Episkopatów Wspólnoty Europejskiej oraz European Future Talks. Uczestnicy zwracali uwagę, że w obliczu luk regulacyjnych i narastających kontrowersji wokół systemów AI konieczne jest silniejsze zaangażowanie środowisk religijnych w debatę publiczną.
Ryzyko wykluczenia głosu etycznego
Doradczyni COMECE ds. etyki, badań i zdrowia, Friederike Ladenburger, wskazała, że istnieje realne ryzyko marginalizacji organizacji wyznaniowych, jeśli wytyczne dotyczące sztucznej inteligencji będą kształtowane głównie przez ekspertów technicznych, regulatorów i przedstawicieli biznesu. Jej zdaniem stała obecność środowisk religijnych pomaga utrzymać podejście oparte na wartościach i godności osoby ludzkiej.
Zgodnie z unijnym Aktem o sztucznej inteligencji za systemy wysokiego ryzyka uznaje się te, które mogą zagrażać bezpieczeństwu lub prawom podstawowym w takich obszarach jak zatrudnienie, migracja czy ochrona zdrowia.
Szczególne wyzwania w ochronie zdrowia
W kontekście medycyny podkreślono, że systemy AI wykorzystywane w diagnostyce, podejmowaniu decyzji terapeutycznych czy segregacji pacjentów mogą bezpośrednio wpływać na dostęp do opieki. Błędy w narzędziach wspomagających decyzje kliniczne lub w systemach chirurgii robotycznej mogą prowadzić do poważnych obrażeń, a nawet śmierci.
Unijne przepisy już teraz zakazują niektórych zastosowań, w tym tzw. scoringu społecznego, rozpoznawania emocji w szkołach i miejscach pracy oraz większości form biometrycznej identyfikacji w czasie rzeczywistym w przestrzeni publicznej.

Globalne kontrowersje wokół AI
Ostatnie wydarzenia na świecie dodatkowo uwidaczniają skalę wyzwań. Irlandzki organ ochrony danych wszczął formalne postępowanie wobec chatbota Grok należącego do platformy X w związku z zarzutami generowania szkodliwych treści typu deepfake, w tym materiałów z udziałem nieletnich. We Francji prokuratura przeszukała biura firmy w Paryżu w ramach śledztwa dotyczącego cyberprzestępczości.
Z kolei w Stanach Zjednoczonych szef Meta Mark Zuckerberg zeznawał w procesie cywilnym dotyczącym wpływu mediów społecznościowych na dzieci, w tym roli algorytmów zwiększających zaangażowanie użytkowników.
Potrzeba stałego dialogu
Profesor Philip McDonagh z Dublin City University zwrócił uwagę, że organizacje religijne docierają poprzez swoje sieci do około 84 procent światowej populacji. Jego zdaniem ich niedostateczna reprezentacja w debacie o AI może pogłębiać luki w nadzorze etycznym i edukacji cyfrowej.
Etyka skoncentrowana na człowieku
W debacie przywołano również koncepcję MANAV, zaprezentowaną podczas szczytu AI Impact w Nowym Delhi, która promuje podejście zakładające, że sztuczna inteligencja powinna wspierać, a nie zastępować ludzkie decyzje.
Podkreślono jej zbieżność z watykańskimi inicjatywami, takimi jak „Rome Call for AI Ethics” Papieskiej Akademii Życia czy dokument „Antiqua et Nova” dotyczący relacji między sztuczną inteligencją a ludzką inteligencją.
Źródło: cna
Foto: YouTube, Vatican Media, istock/Boy Wirat/
Kościół
Diecezja Syracuse zawarła porozumienie o wartości 176 mln USD w sprawie nadużyć
Diecezja Syracuse w stanie Nowy Jork ogłosiła, że opuści postępowanie upadłościowe po ostatecznym zatwierdzeniu ugody w sprawach dotyczących wykorzystania seksualnego. Federalna sędzina ds. upadłości Wendy Kinsella zatwierdziła porozumienie o wartości 176 milionów dolarów, co – jak podkreślono – kończy proces mający na celu zapewnienie zadośćuczynienia osobom pokrzywdzonym.
Podział kosztów ugody
Warunki porozumienia ogłoszono w sierpniu 2025 roku. Biskup Douglas Lucia poinformował wówczas, że sama diecezja przekaże 50 milionów dolarów, a kolejne 50 milionów pochodzić będzie z parafii oraz innych podmiotów katolickich. Pozostała część środków zostanie pokryta przez ubezpieczycieli diecezji.
Przeprosiny biskupa
W komunikacie wydanym po zatwierdzeniu ugody biskup Lucia ponownie wyraził ubolewanie z powodu krzywd wyrządzonych ofiarom oraz przyznał, że w przeszłości nie zawsze podejmowano wystarczające działania w celu rozwiązania problemu.
Ugody w północno-wschodnich Stanach Zjednoczonych
Decyzja diecezji Syracuse wpisuje się w szerszą serię porozumień zawieranych w ostatnich miesiącach przez diecezje w północno-wschodniej części kraju. Archidiecezja Nowego Jorku ogłosiła w grudniu 2025 roku plan wypłaty 300 milionów dolarów w ramach globalnej ugody z ofiarami. Finansowanie ma zostać częściowo zapewnione poprzez sprzedaż znaczących nieruchomości.
W lutym diecezja Brooklyn zapowiedziała podjęcie rozmów ugodowych z ponad tysiącem osób zgłaszających zarzuty nadużyć. Zarówno w Nowym Jorku, jak i na Brooklynie mediatorem w sprawach został emerytowany sędzia Daniel Buckley.
Również w lutym diecezja Camden w stanie New Jersey ogłosiła porozumienie o wartości 180 milionów dolarów, co oznaczało ponad dwukrotne zwiększenie pierwotnie proponowanej kwoty.
Zakończenie kilkuletniego procesu
Zatwierdzenie ugody w Syracuse oznacza formalne zakończenie kilkuletniego procesu restrukturyzacyjnego i rozliczeniowego. Diecezja podkreśla, że decyzja sądu stanowi zamknięcie etapu postępowania upadłościowego oraz umożliwia dalsze funkcjonowanie instytucji przy jednoczesnym wypłaceniu odszkodowań osobom poszkodowanym.
Źródło: cna
Foto: Andre Carrotflower
-
News Chicago3 tygodnie temuRodzina i przyjaciele pożegnali Austina Stanka podczas ogłoszenia wyroku dla kobiety, która go potrąciła
-
GOŚCIE BUDZIK MORNING SHOW3 tygodnie temu50 lat Naszej Unii: Świętujemy wielki sukces polonijnej instytucji
-
News Chicago4 tygodnie temuJohnson: Policja Chicago będzie kontrolować działania służb federalnych
-
News USA5 dni temu„Wygrywamy tak bardzo”: Donald Trump wygłosił najdłuższe do tej pory Orędzie
-
News USA4 dni temuAdministracja federalna wstrzymuje część środków Medicaid dla Minnesoty
-
Kościół3 tygodnie temuZamknięto etap diecezjalny procesu kanonizacyjnego siostry Mary Thei Bowman
-
News USA3 tygodnie temuPrezydent Donald Trump o wierze, modlitwie i „ponownym oddaniu Ameryki Bogu”
-
Polonia Amerykańska1 tydzień temuObchody Dnia Gen. Kazimierza Pułaskiego w Związku Podhalan w Północnej Ameryce











