News USA
Broń w USA powoduje pilny kryzys zdrowia publicznego, wg naczelnego chirurga
Przemoc z użyciem broni w Stanach Zjednoczonych to pilny kryzys zdrowia publicznego wymagający „zbiorowego zaangażowania narodu”, aby ją powstrzymać, stwierdził naczelny chirurg dr Vivek Murthy w nowym poradniku opublikowanym we wtorek.
Po raz pierwszy publikacja Biura Naczelnego Chirurga skupia się na przemocy z użyciem broni palnej i jej „głębokich konsekwencjach” dla ocalałych, społeczności i zdrowia psychicznego. Według amerykańskiego Departamentu Zdrowia i Opieki Społecznej porady lekarza ogólnego są zwykle wykorzystywane w celu zwrócenia uwagi na istotne wyzwania w zakresie zdrowia publicznego.
We wtorkowym poradniku opisano, jak niszczycielska jest przemoc z użyciem broni w Stanach Zjednoczonych, i w jaki sposób strategie w zakresie zdrowia publicznego mogą pomóc.
Według wstępnych danych tylko w 2022 r. w USA ponad 48 000 osób zmarło w wyniku obrażeń spowodowanych bronią palną. Liczba ta obejmuje zabójstwa, samobójstwa i niezamierzone śmierci.
Według raportu wskaźnik zgonów związanych z bronią palną w USA rośnie, a w 2021 r. osiągnął najwyższy poziom od trzech dekad. Od tego czasu dane wskazują na spadek liczby zabójstw związanych z bronią, natomiast liczby samobójstw związanych z bronią pozostały mniej więcej takie same.
Chociaż masowe strzelaniny są nadal rzadkie i są odpowiedzialne za zaledwie około 1% ofiar śmiertelnych w związku z użyciem broni palnej, według raportu liczba takich przypadków rośnie.
Ponad połowa dorosłych mieszkających w USA twierdzi, że oni sami lub ich bliscy doświadczyli zdarzenia związanego z bronią palną. 1 na 5 osób dorosłych mówi, że osobiście grożono jej użyciem broni, a prawie taka sama liczba twierdzi, że członek jej rodziny został zabity przy użyciu broni. Do tej ostatniej liczby zaliczają się osoby, które popełniły samobójstwo z użyciem broni palnej.
W zaleceniu naczelnego chirurga osoby kolorowe są nieproporcjonalnie dotknięte przemocą z użyciem broni palnej. W 2022 r. wśród osób czarnoskórych we wszystkich grupach wiekowych wskaźnik zabójstw związanych z bronią palną był najwyższy.
W tym samym roku czarnoskóre dzieci i młodzież odpowiadały za połowę wszystkich zgonów spowodowanych bronią palną, mimo że stanowiły zaledwie 14% tej grupy demograficznej – wynika z poradnika.
Przemoc nie jest tylko bezpośrednim zagrożeniem fizycznym: może zagrozić dobremu samopoczuciu całej społeczności i może prowadzić do podwyższonego poziomu stresu i problemów ze zdrowiem psychicznym.
Badania pokazują, że dzieci w wieku od 1 do 19 lat umierają z powodu broni palnej w USA częściej niż z innych powodów.
Amerykańskie dzieci, odnotowały zdecydowanie najwyższy wskaźnik śmiertelności z powodu przemocy z użyciem broni palnej wśród podobnych krajów. W USA na milion osób w wieku od 1 do 19 lat przypadało 36,4 zgonów; w Kanadzie – 6,2, w Australii – 1,6, a w Wielkiej Brytanii – 0,5.
Analiza przypadkowych zgonów z powodu broni palnej wśród dzieci i młodzieży wykazała, że 56% tych zdarzeń miało miejsce we własnym domu dziecka.
Częścią problemu jest sposób przechowywania broni palnej: wśród incydentów, w przypadku których znane były szczegóły, 74% broni było przechowywane załadowane, a 76% broni palnej przechowywano bez zabezpieczeń. Najczęściej broń znajdowano w miejscach przeznaczonych do spania, na przykład na szafkach nocnych, pod poduszką, materacem lub na łóżku.
Oprócz problemów fizycznych, jakie może powodować taka przemoc, przemoc z użyciem broni palnej może również odcisnąć piętno na zdrowiu psychicznym – czytamy w poradniku. Jak wynika z poradnika, obawy związane z przemocą z użyciem broni są szczególnie powszechne wśród dzieci, a wiele z nich boi się, że doświadczą takiej przemocy w szkole.
Według zalecenia, liderzy zdrowia publicznego powinni zająć się wysokim wskaźnikiem samobójstw w kraju.
Ponad połowa zgonów spowodowanych bronią w 2022 r. (56%) była spowodowana samobójstwem.
W przeciwieństwie do zabójstw, najwyższy wskaźnik samobójstw z użyciem broni palnej wśród dorosłych w wieku 45 lat i starszych dotyczył rasy białej. W przypadku młodszych osób najwyższy wskaźnik samobójstw z użyciem broni palnej mieli ci, którzy identyfikowali się jako Indianie amerykańscy lub rdzenni mieszkańcy Alaski.
W 2021 r. wskaźnik samobójstw wśród mężczyzn będących weteranami był o 62,4% wyższy niż w przypadku mężczyzn niebędących weteranami, a także aż o 281,1% wyższy dla kobiet, które były weterankami, w porównaniu z kobietami, które nimi nie były.

W poradniku wzywa się także do wprowadzenia większej liczby przepisów dotyczących broni, w tym wymogów dotyczących bezpiecznego przechowywania broni palnej, zakazu posiadania broni szturmowej, powszechnego sprawdzania przeszłości i skutecznych zasad usuwania broni palnej. Mówi on także, że broń palną należy traktować jak inne produkty konsumenckie podlegające przepisom, takie jak samochody czy pestycydy.
„Nie ma federalnych standardów ani przepisów dotyczących bezpieczeństwa broni palnej produkowanej w USA” – czytamy w poradniku.
„Broń palna produkowana i sprzedawana w USA nie może być poddawana testom bezpieczeństwa ani zawierać elementów zabezpieczających, takich jak etykiety ostrzegawcze dotyczące powiązanego ryzyka lub technologii autoryzowanego użycia umożliwiającej dostęp do broni. Traktowanie broni palnej jako produktu konsumenckiego może skutkować zmianami, które mogą zwiększyć bezpieczeństwo.”
Źródło: cnn
Foto: YouTube, istock/ephraimphotography/ MarianVejcik/
News USA
JD Vance przyznaje, że jego słowa o biskupach katolickich mogły być zbyt ostre
Wiceprezydent Stanów Zjednoczonych JD Vance przyznał, że mógł wyrazić się bardziej ostrożnie, komentując stanowisko amerykańskich biskupów wobec polityki imigracyjnej. Sprawa dotyczy wypowiedzi z początku 2025 roku, gdy w trakcie dyskusji o zaostrzeniu przepisów imigracyjnych zasugerował, że część hierarchów kościelnych może kierować się względami finansowymi. Jego sprostowanie przytacza Jezuita, Ojciec Paweł Kosiński.
W styczniu 2025 roku JD Vance wystąpił w programie „Face the Nation” w telewizji CBS, gdzie odniósł się do krytyki ze strony episkopatu wobec działań administracji Prezydenta Donalda Trumpa w zakresie egzekwowania prawa imigracyjnego. Wówczas zasugerował, że biskupi sprzeciwiający się tym działaniom powinni rozważyć, czy ich stanowisko nie jest związane z finansowymi interesami instytucji kościelnych.
Finansowanie programów dla uchodźców
Amerykańska Konferencja Biskupów Katolickich USCCB otrzymuje od lat znaczące środki z budżetu federalnego na programy przesiedleń uchodźców. Kościelne instytucje podkreślają jednak, że dotacje rządowe nie pokrywają pełnych kosztów prowadzenia tych działań.
Krytycy wcześniejszych słów wiceprezydenta wskazywali, że jego wypowiedź mogła sugerować niewłaściwe motywacje Kościoła w sprawach dotyczących migrantów.
Rozmowa z kardynałem Timothy Dolanem
W lutym kardynał Timothy Dolan poinformował w rozmowie z mediami katolickimi, że wiceprezydent przeprosił za swoje słowa. W wywiadzie udzielonym na początku marca amerykańskim mediom JD Vance nie zaprzeczył, że do takiej rozmowy doszło, choć przyznał, że nie pamięta dokładnie treści swojej wypowiedzi skierowanej do hierarchy.
Różne role Kościoła i rządu
JD Vance podkreślił, że w rozmowie z kardynałem Dolanem zwracał uwagę na potrzebę ostrożności w sytuacji, gdy kwestie finansowe i spór o politykę imigracyjną mogą wpływać na ocenę sytuacji. Jednocześnie zaznaczył, że jego rola jako przedstawiciela władz państwowych różni się od misji Kościoła.
W jego ocenie obowiązkiem rządu jest dbanie o bezpieczeństwo i dobrobyt obywateli Stanów Zjednoczonych. Dlatego administracja państwowa musi brać pod uwagę legalność wjazdu migrantów do kraju i podejmować działania w sytuacji, gdy przepisy imigracyjne są łamane.
Spór w duchu dialogu
Wiceprezydent zaznaczył, że stara się prowadzić spór między rządem a Kościołem w duchu wzajemnego szacunku i chrześcijańskiej życzliwości. Jednocześnie podkreślał, że choć docenia działalność charytatywną Kościoła i jego zaangażowanie w pomoc potrzebującym, to zadaniem władz publicznych jest podejmowanie decyzji dotyczących polityki państwa.
Kardynał Timothy Dolan przyznał wcześniej, że mimo różnic zdań w niektórych kwestiach politycznych ocenia wiceprezydenta pozytywnie i docenia możliwość dialogu. Hierarcha zaznaczył, że zgadza się z częścią jego poglądów i uważa go za osobę otwartą na rozmowę.
Źródło: cna
Foto: YouTube
News USA
Odwet Iranu: Amerykanie „gorzko pożałują” zatopienia okrętu wojennego
Iran przeprowadził w czwartek rano kolejną falę ataków na cele izraelskie oraz amerykańskie bazy wojskowe w regionie. Jednocześnie izraelskie wojsko poinformowało o rozpoczęciu zakrojonej na szeroką skalę operacji militarnej przeciwko celom w Teheranie. Konflikt między Iranem, Stanami Zjednoczonymi i Izraelem wchodzi w kolejną fazę eskalacji, a napięcie w całym regionie Bliskiego Wschodu nadal rośnie.
W Izraelu ogłoszono alarmy przeciwlotnicze w Tel Awiwie i Jerozolimie po wykryciu nadlatujących pocisków. Irańska telewizja państwowa informowała równocześnie o kolejnych uderzeniach wymierzonych w amerykańskie instalacje wojskowe w regionie.
Izrael rozpoczyna szeroką operację w Teheranie
Izraelska armia przekazała, że rozpoczęła dużą falę ataków na infrastrukturę w stolicy Iranu. Według dostępnych informacji uderzenia objęły obiekty związane z aparatem bezpieczeństwa oraz inne strategiczne instalacje w Teheranie. Niedługo po ogłoszeniu operacji w wielu częściach miasta słychać było eksplozje.
Izraelskie wojsko prowadziło również operacje przeciwko wspieranej przez Iran organizacji Hezbollah w Libanie, uderzając w wybrane cele związane z infrastrukturą tej formacji.
Zatopienie irańskiej fregaty w Oceanie Indyjskim
Jednym z wydarzeń, które znacząco podniosły napięcie w regionie, było zatopienie przez amerykańską marynarkę wojenną irańskiej fregaty IRIS Dena. Do ataku doszło we wtorek wieczorem na wodach Oceanu Indyjskiego.
Według informacji przekazanych przez władze Sri Lanki uratowano 32 członków załogi, natomiast z morza wydobyto 87 ciał marynarzy. Irański minister spraw zagranicznych Abbas Araghchi określił zatopienie okrętu jako poważny incydent na morzu i ostrzegł, że Stany Zjednoczone mogą w przyszłości odczuć konsekwencje tej decyzji.
Radykalne wypowiedzi irańskich duchownych
W trakcie narastającego konfliktu pojawiły się także ostre wypowiedzi ze strony części irańskiego duchowieństwa. Jeden z ajatollahów, Abdollah Javadi Amoli, w wystąpieniu w telewizji państwowej mówił o zbliżającej się wielkiej próbie dla Iranu i wzywał do walki z wrogami kraju. W swoich słowach duchowny użył bardzo agresywnej retoryki wobec Stanów Zjednoczonych i Izraela, co dodatkowo zaostrzyło atmosferę w regionie.
Konflikt rozszerza się na kolejne państwa regionu
Wraz z trwającą wojną napięcia rozprzestrzeniają się także na inne kraje Bliskiego Wschodu. W czwartek dron rozbił się w pobliżu lotniska w Nachiczewanie, azerskiej eksklawie graniczącej z północnym Iranem. W innym incydencie bezzałogowiec spadł w pobliżu szkoły, raniąc dwie osoby cywilne.
W Katarze ewakuowano mieszkańców w pobliżu ambasady Stanów Zjednoczonych w Dosze, natomiast w Dubaju w Zjednoczonych Emiratach Arabskich nad miastem patrolowały myśliwce. Arabia Saudyjska poinformowała o zniszczeniu drona w prowincji graniczącej z Jordanią.
Zagrożone szlaki transportu ropy
Konflikt zaczyna także wpływać na światowy handel i transport morski. W czwartek nad ranem doszło do eksplozji w pobliżu wybrzeży Kuwejtu, gdzie według brytyjskiego centrum monitorującego żeglugę mogło dojść do ataku na tankowiec.
Wcześniejsze incydenty odnotowano również w Zatoce Omańskiej oraz w Cieśninie Ormuz, przez którą przepływa około jednej piątej światowych dostaw ropy naftowej. Zakłócenia w ruchu statków spowodowały wzrost cen surowca na światowych rynkach.
Tysiące ofiar i setki tysięcy osób uwięzionych w regionie
Według oficjalnych danych konflikt pochłonął już ponad tysiąc ofiar w Iranie, ponad 70 w Libanie oraz kilkanaście w Izraelu. W działaniach wojennych zginęło także sześciu amerykańskich żołnierzy.
Walki doprowadziły do poważnych zakłóceń w ruchu lotniczym i morskim, a setki tysięcy podróżnych zostało uwięzionych w regionie Bliskiego Wschodu.
Iran wybiera nowego najwyższego przywódcę
Równolegle w Teheranie trwa proces wyboru nowego najwyższego przywódcy po śmierci ajatollaha Alego Khameneiego, który rządził Iranem przez 37 lat. Jest to dopiero drugi taki moment od czasu rewolucji islamskiej w 1979 roku.

Mojtaba Khamenei
Wśród potencjalnych kandydatów wymieniani są zarówno twardogłowi zwolennicy konfrontacji z Zachodem, jak i politycy opowiadający się za dyplomacją. Jednym z nazwisk pojawiających się w spekulacjach jest Mojtaba Khamenei, syn zmarłego przywódcy. Jednocześnie irańskie władze ostrzegły, że osoby współpracujące z przeciwnikami państwa będą traktowane jak wrogowie.
Z kolei izraelski Minister Obrony Israel Katz zapowiedział, że każdy przyszły przywódca Iranu, który będzie groził Izraelowi lub Stanom Zjednoczonym, może stać się celem eliminacji.
Kurdowie dołączają do wojny
Doniesienia wskazują, że kurdyjsko-irańskie ugrupowania bojowników rozpoczęły ofensywę przeciwko siłom reżimu irańskiego w północno-zachodniej części kraju, rzekomo przy wsparciu USA.
Kurdowie stanowią jedną z największych mniejszości etnicznych w Iranie i są skupieni wzdłuż zachodniej granicy kraju z Irakiem i Turcją.
Podczas rewolucji w 1979 roku wielu Kurdów liczyło na to, że nowa Republika Islamska przyzna im pewien stopień autonomii regionalnej. Rozczarowani tym, co postrzegali jako brak uznania, kilka partii kurdyjskich wkrótce starło się z nowym państwem w konflikcie zbrojnym, który ostatecznie został stłumiony.
Źródło: AP
Foto: Tasnim News Agency, YouTube
News USA
Pentagon ujawnił nazwiska ostatnich dwóch żołnierzy poległych w ataku drona w Kuwejcie
Pentagon podał nazwiska dwóch ostatnich z sześciu amerykańskich żołnierzy, którzy zginęli w niedzielnym ataku drona na centrum dowodzenia w porcie Shuaiba w Kuwejcie. Informacja została opublikowana w środę i uzupełniła listę ofiar ogłoszoną dzień wcześniej. Poległymi są Chief Warrant Officer 3 Robert Marzan, 54-letni żołnierz z Sacramento w Kalifornii, oraz major Jeffrey O’Brien, 45-letni oficer pochodzący z Indianoli w stanie Iowa.
Atak dzień po rozpoczęciu operacji wojskowej
Żołnierze zginęli w niedzielę, kiedy dron uderzył w centrum dowodzenia w porcie Shuaiba. Atak nastąpił dzień po rozpoczęciu wspólnej kampanii militarnej Stanów Zjednoczonych i Izraela przeciwko Iranowi. W odpowiedzi Iran rozpoczął ostrzał rakietowy i ataki dronów na Izrael oraz kilka państw Zatoki Perskiej, na których terytorium stacjonują amerykańskie siły zbrojne.
Pentagon wcześniej ujawnił cztery nazwiska
We wtorek Departament Obrony ogłosił nazwiska czterech innych żołnierzy poległych w ataku. Byli to sierżant Declan Coady z West Des Moines w stanie Iowa, sierżant pierwszej klasy Nicole Amor z White Bear Lake w Minnesocie, kapitan Cody Khork z Winter Haven na Florydzie oraz sierżant pierwszej klasy Noah Tietjens z Bellevue w stanie Nebraska.
Prezydent Donald Trump zapowiedział, że weźmie udział w ceremonii tzw. godnego powrotu poległych żołnierzy do kraju, podczas której oddawany jest hołd wojskowym poległym w służbie.
Żołnierze zapamiętani przez bliskich
Major Jeffrey O’Brien służył w rezerwie armii przez niemal 15 lat. Był oficerem łączności i inżynierem systemów informacyjnych, a w cywilu pracował w branży cyberbezpieczeństwa. Jego zawodowa kariera obejmowała ponad dwie dekady pracy w sektorze technologii informacyjnych i bezpieczeństwa cyfrowego. Rodzina podkreśliła, że pozostawił żonę i dzieci. Bliscy wspominali go jako osobę pogodną i oddaną rodzinie.
Sierżant Nicole Amor była matką dwójki dzieci i miała wkrótce wrócić do domu z misji. Jej rodzina wspominała, że uwielbiała ogrodnictwo, przygotowywanie potraw z własnych warzyw oraz aktywność na świeżym powietrzu.
Declan Coady należał do najmłodszych żołnierzy w jednostce. Studiował cyberbezpieczeństwo na Drake University i planował w przyszłości zostać oficerem. Rodzina podkreśliła jego pracowitość oraz oddanie służbie wojskowej.
Oddanie służbie i patriotyzm
Kapitan Cody Khork od dzieciństwa marzył o służbie wojskowej. Wstąpił do rezerwy armii i uczestniczył w programie ROTC podczas studiów w Florida Southern College. Rodzina opisywała go jako osobę pełną energii i życzliwości wobec innych.

Sierżant pierwszej klasy Noah Tietjens pochodził z rodziny o tradycjach wojskowych. Był instruktorem sztuk walki i mentorem dla młodszych żołnierzy. Bliscy podkreślali jego zaangażowanie w szkolenie innych oraz troskę o kolegów z jednostki.
Hołd dla poległych
Władze stanowe i rodziny żołnierzy podkreślały, że polegli oddali życie w służbie bezpieczeństwu i wolności. Gubernator stanu Iowa Kim Reynolds wyraziła współczucie dla rodzin dwóch żołnierzy pochodzących z jej stanu i podkreśliła ich odwagę oraz poświęcenie.
Śmierć sześciu żołnierzy jest jednym z pierwszych tragicznych skutków eskalacji konfliktu na Bliskim Wschodzie, który rozpoczął się po rozpoczęciu operacji militarnej przeciwko Iranowi 28 lutego.
Źródło: baynews9
Foto: US Army
-
News Chicago3 tygodnie temuRodzina i przyjaciele pożegnali Austina Stanka podczas ogłoszenia wyroku dla kobiety, która go potrąciła
-
GOŚCIE BUDZIK MORNING SHOW3 tygodnie temu50 lat Naszej Unii: Świętujemy wielki sukces polonijnej instytucji
-
News USA1 tydzień temu„Wygrywamy tak bardzo”: Donald Trump wygłosił najdłuższe do tej pory Orędzie
-
News USA1 tydzień temuAdministracja federalna wstrzymuje część środków Medicaid dla Minnesoty
-
Kościół3 tygodnie temuZamknięto etap diecezjalny procesu kanonizacyjnego siostry Mary Thei Bowman
-
News USA4 tygodnie temuPrezydent Donald Trump o wierze, modlitwie i „ponownym oddaniu Ameryki Bogu”
-
Polonia Amerykańska1 tydzień temuObchody Dnia Gen. Kazimierza Pułaskiego w Związku Podhalan w Północnej Ameryce
-
Polonia Amerykańska1 tydzień temuDialog najlepszą inwestycją w małżeństwo. Zapraszamy na warsztaty w Darien IL











