W czwartek Komisja ds. Zabytków Chicago jednomyślnie zaleciła uznanie 110-letniego pustego budynku kościoła św. Wojciecha w Pilsen jako zabytku, dzięki czemu będzie on chroniony przed rozbiórką i większością zmian na zewnątrz. Batalia o polski kościół trwa już od lat.

Głosowanie odbyło się podczas hałaśliwego posiedzenia w sali Rady Miejskiej, któremu kilkakrotnie przeszkadzała publiczność zgromadzona na galerii. W trakcie publicznych komentarzy niektórzy mówcy opisali, w jaki sposób kwestia kościoła św. Wojciecha  postawiła przeciwko sobie społeczności latynoską i polską.

Komisja ds. Zagospodarowania Przestrzennego Rady musi teraz głosować za przyjęciem zalecenia, po czym nastąpi ostateczne głosowanie całej Rady Miejskiej. Status zabytku ograniczałby możliwości właścicieli, aby zmienić fasadę kościoła wykonaną w stylu neorenesansowym, ale nie zabraniałby niektórych renowacji wnętrz.

Archidiecezja Chicago zamknęła kościół w 2019 roku i sprzeciwiała się aby nadać mu status punktu “landmark”. Przedstawiciele archidiecezji twierdzą, że ograniczenia spowodowałyby obciążenie finansowe i utrudniłyby znalezienie kupca na nieruchomość pod adresem 1650 W. 17th St. Co najmniej jeden deweloper stara się wybudować na tym terenie niedrogie mieszkania, jak podaje South Side Weekly.

10 maja w ratuszu odbyła się seria publicznych komentarzy na temat przyszłości kościoła św. Wojciecha podczas spotkania z przedstawicielami komisji ds. zabytków, które zgromadziło dziesiątki zwolenników zachowania kościoła.

113 osób wyraziło poparcie dla objęcia go ochroną zabytkową, a 13 zasygnalizowało swój sprzeciw.

Niektórzy parafianie kościoła św. Pawła, który wchłonął parafię św. Wojciecha, wyrazili sprzeciw wobec przyznanie statusu zabytku kościołowi, ze względu na obciążenie finansowe, jakie stanowiłoby to dla parafii, która w dalszym ciągu pokrywa koszty jego utrzymania kościoła św. Wojciecha.

Kwestia ta skonfrontowała ze sobą dwie grupy: latynoskich parafian kościoła św. Pawła, którzy sprzeciwiają się ochronnemu statusowi dla budynku, oraz polskich imigrantów, którzy kiedyś uczęszczali do kościoła św. Wojciecha, ale przenieśli się gdzie indziej.

Kościół mieszczący się pod adresem 1650 W. 17th St. został zbudowany na początku XX wieku przez polskich imigrantów na wzór bazyliki św. Pawła w Rzymie. Został ukończony w 1914 r. ale w 2016 roku Archidiecezja Chicago ogłosiła, że kościół zostanie zamknięty ze względu na malejącą liczbę wiernych i wysokie koszty utrzymania. Liczba członków kościoła św. Wojciecha zmieniła się radykalnie. Niegdyś polska społeczność jest obecnie w przeważającej mierze latynoska.

Prawnicy archidiecezji argumentowali z kolei, że budynek kościoła nie spełnia kryteriów komisji dotyczących statusu zabytku. Twierdzili również, że status ten zagraża przetrwaniu parafii św. Jana, która wiele lat wcześniej wchłonęła parafie św. Wojciecha i św. Anny w obliczu spadającej frekwencji i trudności finansowych.

Wielu zwolenników ochrony kościoła stwierdziło w czwartek, że ich polskie rodziny mają korzenie w Pilsen, a kościół zajmuje dla nich szczególne miejsce. Niektórzy wypowiadali się podczas publicznego komentowania za pośrednictwem tłumacza.

W zeszłym roku komisja głosowała za przyznaniem wstępnego statusu zabytku po tym, jak zwolennicy konserwacji kościoła oskarżyli archidiecezję o usunięcie witraży. O sprawie pisaliśmy 16 sierpnia.

Zanim usunięto witraże, zostały one sfotografowane przez Polish Heritage 3D – projekt mający na celu digitalizację polskich artefaktów kulturowych w USA.

Ci sami zwolennicy ochrony kościoła św. Wojciecha prowadzili długą kampanię na rzecz jego zachowania i groziło im aresztowanie, gdy chcieli zapobiec usunięciu ukochanego posągu — marmurowej repliki Piety Michała Anioła, przedstawiającej ciało Jezusa na kolanach jego matki Marii, po ukrzyżowaniu.

W czwartek komisja głosowała także za rekomendacją statusu zabytku dla teatru Ramova pod adresem 3508-3518 S. Halsted St., który został ponownie otwarty w grudniu jako teatr czynny po prawie czterdziestu latach pustostanu.

Źródło: suntimes
Foto: YouTube, Polish Heritage 3D