News Chicago
Obama Presidential Center: Monument za 850 milionów dolarów, który budzi kontrowersje
W czerwcu 2026 roku w Jackson Park na chicagowskim South Side otwarto Obama Presidential Center – jeden z najbardziej charakterystycznych i zarazem kontrowersyjnych projektów prezydenckich w historii Stanów Zjednoczonych. Na zdjęciu widoczna jest główna wieża muzeum, masywna konstrukcja z perforowanego granitu z wyciętymi fragmentami przemówień Baracka Obamy. Budynek, nazywany przez niektórych „Obamaliskiem” lub „monolitem”, natychmiast stał się symbolem zarówno ambicji, jak i podziałów.
Początkowe szacunki z 2016–2017 roku mówiły o ok. 300–500 milionach dolarów na budowę centrum. Ostateczna kwota sięgnęła 850 milionów co czyni je zdecydowanie najdroższym prezydenckim centrum w historii USA. Całość sfinansowano z prywatnych darowizn zbieranych przez Obama Foundation – nie z pieniędzy podatników na sam budynek.
Wzrost kosztów wynikał z:
- Opóźnień w budowie (pierwotnie planowano otwarcie w 2021 r.).
- Zmian w projekcie i licznych „change orders”.
- Inflacji, kosztów materiałów i wykończenia (w tym 28 instalacji artystycznych site-specific).
- Rozbudowy całego kampusu o 19,3 akra (muzeum, biblioteka publiczna, centrum sportowe, ogrody, placówki edukacyjne).
Dodatkowo podatnicy Chicago i Illinois ponieśli koszty infrastruktury -drogi, parkingi, przygotowanie terenu) – szacowane na 123–229 milionów dolarów (niektóre źródła mówią nawet o zbliżaniu się do 200 mln). Obama Foundation zobowiązała się do utworzenia funduszu rezerwowego na poziomie 470 mln dolarów na utrzymanie i ochronę podatników, jednak według doniesień na otwarcie fundusz był mocno niedofinansowany (ok. 1 mln dolarów).
Wieża muzeum ma ok. 225 stóp (70 metrów) wysokości i wyróżnia się szarą, niemal forteczną bryłą z granitu. Na fasadzie wycięto teksty z przemówień Obamy – m.in. „You are America”, „What a glorious task to improve this great nation”.
Projekt architektoniczny (Tod Williams Billie Tsien Architects) miał symbolizować siłę, otwartość i refleksję, ale wielu krytyków określa budynek jako „brutalny”, „pogrzebowy” lub „przypominający więzienie Klingonów”. Perforowana fasada wygląda efektownie z daleka, ale z bliska tekst bywa mało czytelny.

Główne kontrowersje
Lokalizacja w Jackson Park — historycznym parku zaprojektowanym przez Fredericka Law Olmsteda (miejsce Wystawy Światowej 1893). Protesty organizacji ochrony dziedzictwa, grup środowiskowych i lokalnych mieszkańców. Sprawa trafiła do sądów, w tym rozpatrywana była przez Sąd Najwyższy.
Gentryfikacja South Side — obawy, że centrum podniesie ceny nieruchomości i wypchnie afroamerykańską społeczność z dzielnicy.
Płatności dla podwykonawców — przy otwarciu pojawiły się głośne zarzuty czarnych firm podwykonawczych, które twierdzą, że nie otrzymały milionów dolarów za wykonaną pracę z powodu opóźnień i zmian projektu. Foundation podkreśla, że zapłaciła głównemu wykonawcy w pełni.

Obama-Presidential-Center
Krytyka polityczna i estetyczna — z prawej strony sceny politycznej oskarżenia o „lewicowy pomnik” i nadmierny rozmach. Z lewej – zarzuty braku wystarczającego Community Benefits Agreement i niedostatecznego zaangażowania lokalnej społeczności.
Model prezydenckiego centrum — w przeciwieństwie do tradycyjnych prezydenckich bibliotek (z archiwami NARA), OPC jest bardziej „living center” z przestrzeniami publicznymi, sportowymi i edukacyjnymi. Bilet do muzeum kosztuje 30 dolarów (dla dorosłych).

Obama Presidential Center
Podsumowanie
Obama Presidential Center to inwestycja w przyszłość. South Side – miejsce mające przyciągać setki tysięcy turystów rocznie i generować miliardy dolarów wpływu ekonomicznego. Jednocześnie stało się katalizatorem dyskusji o kosztach, estetyce, ochronie dziedzictwa i prawdziwych korzyściach dla lokalnej społeczności.
Dla jednych to inspirujący pomnik postępu, dla drugich – kosztowny symbol elitarnego oderwania od realiów.
Niezależnie od kontrowersji, budynek już na stałe zmienił krajobraz Chicago i zapisał się w historii amerykańskich centrów prezydenckich jako najdroższy i jeden z najbardziej dyskutowanych.
Autor: Jacek Boczarski
Foto: Jacek Boczarski, Obama Foundation
Polonia Amerykańska
Wieczór poezji w Chicago. Wisława Szymborska i twórcy z czterech krajów w Poetry Foundation
W czwartek, 5 listopada, w Chicago odbędzie się druga edycja wydarzenia literackiego Chicago Transatlantic, poświęconego poezji, wielojęzyczności i wymianie kulturalnej. Jednym z najważniejszych punktów programu będzie upamiętnienie Wisławy Szymborskiej w 30. rocznicę przyznania jej Literackiej Nagrody Nobla.
Wisława Szymborska bohaterką wieczoru
Wydarzenie organizowane przez EUNIC i Poetry Foundation zgromadzi poetów i tłumaczy reprezentujących różne tradycje literackie. Szczególne miejsce w programie zajmie twórczość Wisławy Szymborskiej, która w 1996 roku otrzymała Literacką Nagrodę Nobla.
Gościem specjalnym będzie Clare Cavanagh, wybitna tłumaczka współczesnej poezji polskiej i wielokrotnie nagradzana badaczka literatury. Podczas spotkania zaprezentuje wiersz Szymborskiej „Kot w pustym mieszkaniu”, jeden z najbardziej znanych utworów polskiej noblistki.
Poezja w kilku językach
Chicago Transatlantic II będzie okazją do poznania twórczości poetów z różnych krajów Europy. Oprócz polskiej poezji publiczność usłyszy utwory w językach litewskim, irlandzkim i niemieckim.
W programie wezmą udział Marius Burokas z Litwy, Annemarie Ní Churreáin z Irlandii oraz Lin Hierse z Niemiec. Podczas prezentacji na ekranie wyświetlane będą angielskie tłumaczenia utworów, umożliwiające uczestnikom poznanie ich treści niezależnie od znajomości poszczególnych języków.
Spotkanie ma podkreślić znaczenie poezji jako przestrzeni dialogu między kulturami oraz rolę przekładu literackiego w przybliżaniu twórczości zagranicznych autorów amerykańskiej publiczności.

Kiedy i gdzie odbędzie się wydarzenie?
Chicago Transatlantic II odbędzie się w czwartek, 5 listopada 2026 roku, od 6:00 PM do 7:30 PM w Poetry Foundation, przy 61 W Superior St, Chicago, IL, United States, 60654. Wydarzenie jest organizowane przy udziale EUNIC i Poetry Foundation, a w jego promocję zaangażowany jest również Konsulat Generalny Rzeczypospolitej Polskiej w Chicago.
Rejestracja na bezpłatne wydarzenie znajduje się tutaj.
Organizatorzy zapraszają miłośników literatury, poezji i kultury europejskiej do udziału w wieczorze, który połączy twórczość polskiej noblistki z głosami współczesnych poetów z innych krajów.

Źródło: Konsulat Generalny RP w Chicago
Foto: Konsulat Generalny RP w Chicago, szymborska.org
Polonia Amerykańska
Wieczór z tenorem w Akademii Muzyki przy Paderewski Symphony Orchestra
Akademia Muzyki Paso serdecznie zaprasza na recital pieśni wybitnych polskich kompozytorów połączony z komentarzem historycznym pt. „Polski Folklor i Nasza Wolność”. Wystąpią tenor, Konrad Artur Cygal oraz pianistka, Maria Pragłowska.
Konrad Artur Cygal to tenor, artysta i performer. Działa w obszarze opery, pieśni artystycznej oraz interdyscyplinarnych projektów recitalowych. Zajmuje się badaniem muzyki Heinricha von Herzogenberga.
Jest wychowankiem polskich uczelni muzycznych w Krakowie i Katowicach. Na stałe mieszka w Wiedniu. Koncertuje w Europie i Ameryce Północnej, łącząc klasyczną operę z kameralnymi recitalami pieśni i arii tenorowych.
„Polski Folklor i Nasza Wolność”, to autorski program wykładów i projekt akademicko-artystyczny, który tenor Konrad Cygal stworzył wspólnie z polską pianistką i laureatką konkursów muzycznych Marią Pragłowską. Głównym celem artystów jest prezentowanie zagranicznej publiczności bogactwa polskiej kultury tradycyjnej oraz jej unikalnej roli w zachowaniu tożsamości narodowej.
Szczegóły wydarzenia:
- Akademia Muzyki PaSO (5400 N. Lawler Ave., IL 60630)
- Niedziela, 8 listopada, 5 PM
- Wstęp wolny
- Sugerowana donacja $30.
- Rezerwacje: biuro AM PaSO tel. 773 467 9000
Źródło: Akademia Muzyki PaSO, polishtenor.com
NEWS Florida
Niezwykłe rzeźby Jerzego Kędziory na Florydzie. Wystawa ELEVATE w Punta Gorda
Polska sztuka ponownie zachwyci amerykańską publiczność. Od 7 listopada 2026 roku do 2 maja 2027 roku w Peace River Botanical & Sculpture Gardens w Punta Gorda na Florydzie będzie można oglądać wystawę ELEVATE, prezentującą niezwykłe rzeźby balansujące autorstwa światowej sławy polskiego artysty Jerzego Kędziory.
Rzeźby, które przeczą prawom grawitacji
Jerzy Kędziora, pseudonim JotKa, jest znany z wyjątkowych instalacji rzeźbiarskich, które sprawiają wrażenie zawieszonych w powietrzu. Jego postacie balansują na linach, prętach i innych podporach, tworząc iluzję lekkości i swobodnego unoszenia się nad ziemią.
Wystawa ELEVATE zaprezentuje te niezwykłe dzieła w otoczeniu tropikalnej przyrody Florydy. Połączenie rzeźb z krajobrazem ogrodów botanicznych stworzy przestrzeń, w której sztuka, natura i otoczenie będą wzajemnie się uzupełniać.
Twórczość polskiego artysty wyróżnia się umiejętnym wykorzystaniem równowagi, ruchu i przestrzeni. Jego prace przyciągają uwagę nie tylko oryginalną formą, ale również precyzją konstrukcji, dzięki której masywne figury zdają się pokonywać siłę ciążenia.
Polski artysta w amerykańskich ogrodach
Peace River Botanical & Sculpture Gardens w Punta Gorda to miejsce łączące kolekcje roślinne ze sztuką prezentowaną na świeżym powietrzu. Właśnie w tej scenerii rzeźby Jerzego Kędziory staną się częścią artystycznego dialogu z naturą.
Wystawa ma przybliżyć amerykańskiej publiczności charakterystyczny dorobek polskiego twórcy, którego dzieła wyróżniają się na międzynarodowej scenie sztuki współczesnej. Dla mieszkańców Florydy oraz odwiedzających ten stan turystów będzie to okazja do poznania jednej z najbardziej rozpoznawalnych form polskiej rzeźby plenerowej.

Wystawa potrwa niemal pół roku
Ekspozycja ELEVATE zostanie udostępniona publiczności w sobotę, 7 listopada 2026 roku, i pozostanie otwarta do niedzieli, 2 maja 2027 roku. Tak długi okres prezentacji pozwoli obejrzeć instalacje zarówno mieszkańcom południowo-zachodniej Florydy, jak i turystom odwiedzającym region w sezonie zimowym i wiosennym.
Wydarzenie stanowi kolejną okazję do promocji polskiej kultury i sztuki w Stanach Zjednoczonych. Organizatorzy zapraszają do odkrywania rzeźb, które w niezwykły sposób łączą artystyczną wyobraźnię z zasadami fizyki.

Informacje o wystawie ELEVATE
Artysta: Jerzy JotKa Kędziora
Termin: 7 listopada 2026 – 2 maja 2027 roku
Miejsce: Peace River Botanical & Sculpture Gardens, Punta Gorda, Floryda
Informacje: artbalance.pl/wystawa-elevate-floryda oraz peacerivergardens.org/ELEVATE
Źródło: informacja własna
Foto: Marcin Szpadrowski
-
News USA3 tygodnie temuOsiem stanów pozywa OpenAI. Zarzuty dotyczą bezpieczeństwa dzieci korzystających z ChatGPT
-
News USA3 tygodnie temuDepartament Sprawiedliwości grozi Kalifornii pozwem o głosowanie osób bez obywatelstwa USA
-
News Chicago2 tygodnie temuPolski neurochirurg dr Maciej Leśniak przyjęty do prestiżowej National Academy of Medicine
-
News USA4 tygodnie temuICE postrzeliło mężczyznę w Nowym Jorku. Burmistrz żąda likwidacji federalnej agencji
-
Polonia Amerykańska4 tygodnie temuMsza Papieska i spotkanie Polonii w Mt. Prospect. W hołdzie św. Janowi Pawłowi II
-
News Chicago3 tygodnie temuRekordową kwotę ponad 260 mln USD dostaną osoby poszkodowane przez byłego policjanta
-
Polonia Amerykańska3 tygodnie temuDzień Góralski w Muzeum Polskim w Ameryce. Poznaj podhalańskie tradycje weselne
-
News USA3 dni temuDemokraci faworytami wyborów do Kongresu USA. Czy sondaże znów się mylą?











