Połącz się z nami

News USA

Nobel z ekonomii za badania nad innowacjami i wzrostem gospodarczym dla profesora z Northwestern

Opublikowano

dnia

Profesor Uniwersytetu Northwestern, Joel Mokyr, znalazł się w gronie trzech laureatów tegorocznej Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii. Wyróżnienie przyznano za przełomowe badania nad tym, jak postęp technologiczny i idee napędzają długofalowy wzrost gospodarczy. 79-letni Mokyr podzieli nagrodę o wartości ok. 1,2 mln dolarów z Philippe’em Aghionem z Collège de France i London School of Economics oraz Peterem Howittem z Uniwersytetu Browna.

Ekonomia innowacji

Jak podkreślił Komitet Noblowski, prace laureatów pomogły ekonomistom lepiej zrozumieć mechanizm, dzięki któremu nowe idee i technologie przełamują istniejące schematy, prowadząc do tzw. twórczej destrukcji – procesu, w którym innowacje zastępują przestarzałe rozwiązania. To zjawisko, opisane w 1942 roku przez Josepha Schumpetera, uznano za „istotny fakt kapitalizmu”.

Laureaci wykazali, że zrównoważony wzrost gospodarczy nie jest oczywistością, lecz wymaga podtrzymywania ciągłego procesu innowacji.

„Ich prace pokazują, że jeśli nie będziemy wspierać twórczej destrukcji, gospodarka może popaść w stagnację” – powiedział John Hassler, przewodniczący komisji przyznającej nagrodę.

Wkład Joela Mokyra

Mokyr, historyk gospodarczy i ekonomista, od dekad bada wpływ industrializacji, kultury i postępu technologicznego na rozwój społeczeństw. Jego prace wskazują, że za rewolucjami przemysłowymi stoją nie tylko wynalazki, ale także systematyczny rozwój wiedzy naukowej i klimat kulturowy sprzyjający innowacjom.

Komitet Noblowski podkreślił, że Mokyr „pokazał, iż aby innowacje tworzyły samonapędzający się proces rozwoju, musimy nie tylko wiedzieć, że coś działa, ale rozumieć, dlaczego działa”.

Twórcza destrukcja w praktyce

Zjawisko twórczej destrukcji jest widoczne w wielu współczesnych branżach: handel internetowy zastępuje centra handlowe, serwisy streamingowe wyparły wypożyczalnie wideo, a reklamy cyfrowe przejmują rynek od prasy drukowanej.

Aghion i Howitt już w 1992 roku opracowali model matematyczny opisujący, jak innowacje zastępują starsze technologie, tworząc nową równowagę gospodarczą. Ich prace w znacznym stopniu wpłynęły na sposób, w jaki ekonomiści analizują dynamikę wzrostu i produktywności.

Optymizm wobec technologii

Joel Mokyr od lat broni tezy, że nowe technologie – nawet jeśli trudne do uchwycenia w danych statystycznych – realnie podnoszą jakość życia. Gdy część ekonomistów twierdziła, że wynalazki cyfrowe mają mniejszy wpływ niż np. samochód czy samolot, Mokyr wskazywał na darmowe lub tanie usługi, takie jak streaming muzyki, które przynoszą ogromne korzyści użytkownikom.

„Kiedyś miałem tysiąc płyt CD, a wcześniej wydawałem większość studenckiego budżetu na winyle. Dziś mam dostęp do całej biblioteki muzycznej za kilka dolarów miesięcznie” – mówił w wywiadzie dla AP w 2015 roku.

Zaskoczony laureat

Gdy o świcie zadzwoniła do niego komisja noblowska, Joel Mokyr – jak sam przyznał – właśnie sięgał po pierwszą filiżankę kawy. „Nie miałem pojęcia, że coś takiego się wydarzy. Zawsze mówiłem studentom, że mam większe szanse zostać papieżem niż dostać Nobla… a przecież jestem Żydem” – żartował.

Choć w przyszłym roku skończy 80 lat, nie planuje przejścia na emeryturę. „To praca mojego życia” – powiedział, po czym zakończył rozmowę, by wyprowadzić psa na spacer.

Nobel z ekonomii – fakty

Nagroda Banku Szwecji im. Alfreda Nobla w dziedzinie nauk ekonomicznych została ustanowiona w 1968 roku i od tego czasu przyznano ją 57 razy 99 laureatom – w tym zaledwie trzem kobietom. Połowa tegorocznej nagrody (11 mln koron szwedzkich, ok. 1,2 mln dolarów) trafi do Mokyra, a drugą połowę podzielą Aghion i Howitt.

Jak co roku, medale i dyplomy zostaną wręczone 10 grudnia – w rocznicę śmierci Alfreda Nobla.

Źródło: dailyherald
Foto: YouTube, Northwestern University

News Chicago

Nowa sesja w Springfield pod znakiem „przystępności”. Nie będzie ryzykownych reform

Opublikowano

dnia

Autor:

kapitol illinois w springfield

Na początku nowej sesji Illinois General Assembly w Springfield, ustawodawcy wracają do Kapitolu w realiach roku wyborczego. Demokraci — kontrolujący obie izby parlamentu stanowego oraz urząd gubernatora — sygnalizują ostrożność: celem jest załatanie ponad 2,2 mld USD luki budżetowej, uniknięcie politycznie „toksycznych” sporów oraz sprzedaż wyborcom jednego, spójnego przekazu: obniżania kosztów życia.

„Przystępność” jako motyw przewodni

Jak podkreślają liderzy większości, niemal wszystkie propozycje — od ochrony zdrowia i regulacji ubezpieczeń po energetykę, a nawet rozmowy o stadionie Chicago Bears — będą filtrowane przez pryzmat kosztów ponoszonych przez mieszkańców.

Emanuel Chris Welch, przewodniczący Izby Reprezentantów, wskazał na rosnące rachunki za ubezpieczenia domów i samochodów jako przykład realnych obaw wyborców. „Wszystko sprowadza się do przystępności — i to będzie nasz fokus” — mówił podczas spotkania w City Club of Chicago.

Budżet pod presją federalną

Illinois wchodzi w nowy rok budżetowy 1 lipca z prognozowanym deficytem 2,2 mld USD oraz malejącym wsparciem federalnym z administracji Donalda Trumpa. Choć Demokraci deklarują zbilansowanie budżetu bez „drastycznych wstrząsów”, skrzydło progresywne naciska, by większy ciężar ponieśli najzamożniejsi mieszkańcy stanu.

Według Komisji ds. Prognozowania i Odpowiedzialności Rządowej, w grudniu Illinois otrzymało 281 mln USD z Waszyngtonu — o 83 mln USD mniej niż rok wcześniej (bez wygasłej pomocy pandemicznej).

Analiza biura budżetowego gubernatora ostrzega, że federalne cięcia mogą do 2031 roku zmniejszyć finansowanie Medicaid o 2,8 mld USD, zmuszając stan do dołożenia 1,7 mld USD, by utrzymać zakres świadczeń.

Dodatkowo SNAP może kosztować Illinois 80 mln USD rocznie więcej oraz ponad 700 mln USD do roku budżetowego 2028 z tytułu kar za błędy płatnicze.

Gubernator i ostrożna strategia

JB Pritzker, krytyk Trumpa i potencjalny kandydat w wyborach prezydenckich 2028, przedstawi propozycję budżetu w połowie lutego. Administracja poleciła agencjom odłożyć do 4% środków ogólnych w obecnym budżecie 55 mld USD oraz utworzyła fundusz zabezpieczający programy narażone na federalne cięcia.

Podatki dla milionerów

Kongresmen Welch ponownie wezwał do wprowadzenia większych podatków dla milionerów, argumentując, że Illinois wciąż ma strukturalny problem dochodowy — mimo że w grudniu wpływy były o ponad 230 mln USD wyższe niż rok wcześniej. Bez nowych dochodów nie da się jednocześnie inwestować w szkoły, obniżać podatków od nieruchomości i finansować usług społecznych.

Republikanie: ulgi i krytyka wydatków

Liderka Republikanów w Izbie, Tony McCombie, zapowiedziała „eksponowanie i zwalczanie złej polityki”, a przewodniczący Republikanów w Senacie, John Curran, mówi o rabatach energetycznych i obniżaniu cen leków, sprzeciwiając się podnoszeniu podatków.

Polityki sektorowe pod lupą kosztów

Ubezpieczenia zdrowotne: Po wygaśnięciu dopłat ACA pod koniec ubiegłego roku składki wzrosły. Springfield rozważa działania osłonowe.

Energia: Rosnący popyt (centra danych, AI) i planowane zamykanie elektrowni węglowych i gazowych grożą wyższymi rachunkami w ciągu 5 lat, szczególnie na północnym wschodzie stanu. Pritzker podpisał ustawę wspierającą magazyny energii i OZE, co Demokraci widzą jako długofalową obniżkę kosztów, a Republikanie — jako krótkoterminowe dopłaty do rachunków.

Ubezpieczenia domów: Po zapowiedzi podwyżek stawek 27%+ przez State Farm władze naciskają na ostrzejszy nadzór; branża ostrzega przed nadregulacją.

Sprawy poza ramą „przystępności”

Bezpieczeństwo publiczne: Po głośnym ataku w Chicago Transit Authority CTA krytycy ponownie atakują SAFE-T Act (likwidację kaucji). Welch dopuszcza korekty.

Pojazdy autonomiczne: Waymo sonduje ekspansję, ale Kongresmenka Cristina Castro podkreśla potrzebę danych o bezpieczeństwie.

Stadion Bears: Demokraci konsekwentnie odrzucają finansowanie publiczne. Welch wskazuje, że wyborcy mówią o cenach leków, czynszach i żywności — nie o stadionie, zwłaszcza gdy Soldier Field po modernizacji ma mniej niż 25 lat.

illinois state house

Harmonogram i realia kampanii

Sesja potrwa około 4,5 miesiąca i ma zakończyć się 31 maja, w cieniu prawyborów 17 marca. Don Harmon podsumowuje: priorytetem jest „odpowiedzialny, zbilansowany budżet”, ale wyzwania potęguje nieprzewidywalność decyzji z Waszyngtonu.

Źródło: chicagotribune
Foto: SNAP, JB Pritzker fb, Daniel Schwen, University of Illinois, istock/Daenin Arnee/
Czytaj dalej

News Chicago

NFL: 49ers, Patriots i Bills meldują się w drugiej rundzie play-off. Bears i Rams też grają dalej

Opublikowano

dnia

Autor:

Chicago Bears

Po weekendzie rundy wild card, poznaliśmy komplet zespołów, które awansowały do rundy dywizyjnej fazy play-off National Football League. Do dalszej rywalizacji przeszły San Francisco 49ers, New England Patriots, Buffalo Bills, a także Chicago Bears i Los Angeles Rams.

Zestawienia rundy dywizyjnej

W najbliższą sobotę 49ers jako zespół z numerem 6 i bilansem 13–5 zmierzą się z najwyżej rozstawionymi Seattle Seahawks (14–3). Tego samego dnia Bills (13–5) zagrają na wyjeździe z liderem konferencji, Denver Broncos (14–3).

Dzień później, w niedzielę, Bears (12–6) podejmą Rams (13–5), natomiast Patriots (15–3) zagrają u siebie ze zwycięzcą poniedziałkowego meczu Houston TexansPittsburgh Steelers.

Powrót 49ers i sensacja w Filadelfii

Najbardziej efektownym zwycięstwem weekendu był comeback 49ers na boisku broniących tytułu Philadelphia Eagles. Brock Purdy na 2:54 przed końcem meczu posłał 4-jardowe podanie na przyłożenie do Christiana McCaffreya, dając wygraną 23–19. McCaffrey wcześniej złapał także 29-jardowe przyłożenie po podaniu skrzydłowego Jauana Jenningsa.

Patriots dominują Chargers

Patriots całkowicie zneutralizowali ofensywę Los Angeles Chargers. Spotkanie zakończyło się wynikiem 16–3.

Allen prowadzi Bills do historycznego zwycięstwa

W pierwszym niedzielnym meczu 11 stycznia Josh Allen poprowadził Bills do wyjazdowego zwycięstwa 27–24 nad Jacksonville Jaguars. Allen zdobył decydujące przyłożenie biegiem na 1 jard, a Cole Bishop przechwycił podanie Trevora Lawrence’a, pieczętując pierwszy wyjazdowy triumf Buffalo w play-offach od finału AFC 1992 roku.

Bears odwracają losy meczu

Chicago Bears zanotowali dramatyczne zwycięstwo nad Green Bay Packers. Przegrywali 21–3 do przerwy i 27–16 na niespełna 7 minut przed końcem, lecz Caleb Williams rzucił dwa przyłożenia. Jego 25-jardowe podanie do D.J. Moore’a dało prowadzenie 31–27 na 1:43 przed końcem.

Ostatnia desperacka próba Jordana Love została wybita w polu punktowym. To pierwsze zwycięstwo Bears w play-offach od sezonu 2010. Williams zakończył mecz z 361 jardami, 2 przyłożeniami i 2 przechwytami.

Rams wracają do rundy dywizyjnej

W otwierającym weekend spotkaniu Rams pokonali Carolina Panthers 34–31, choć byli zdecydowanymi faworytami. Matthew Stafford rzucił 19-jardowe przyłożenie do Colby’ego Parkinsona w ostatniej minucie. Stafford zakończył mecz z 304 jardami, 3 przyłożeniami i 1 przechwytem.  Dla Rams to drugi z rzędu awans do rundy dywizyjnej.

Runda dywizyjna zapowiada się jako jedno z najbardziej wyrównanych i widowiskowych etapów tegorocznych play-offów NFL.

Źródło: chicagotribune
Foto: YouTube, Chicago Bears
Czytaj dalej

News Chicago

Biskup Joliet IL odprawił ostatnią Mszę św. przed objęciem Archidiecezji Nowego Jorku

Opublikowano

dnia

Autor:

biskup-ronald-hicks

W niedzielę około 1 000 wiernych zgromadziło się w katedrze St. Raymond Nonnatus Cathedral, aby uczestniczyć w pożegnalnej Mszy dziękczynnej Ronalda Hicksa, dotychczasowego biskupa Diecezji Joliet. Po liturgii duchowny został nagrodzony owacją na stojąco, a w uroczystości wzięło udział również około 100 księży z diecezji.

Po zakończeniu Mszy setki osób ustawiły się w długiej kolejce, aby zrobić pamiątkowe zdjęcie z biskupem. Dla wielu wiernych była to okazja do osobistego pożegnania i podziękowania za lata posługi duszpasterskiej.

Nowa misja w Nowym Jorku

Biskup Ronald Hicks wkrótce obejmie funkcję 11. arcybiskupa Nowego Jorku, na którą został mianowany w grudniu 2025 roku przez Papieża Leona XIV. O nominacji informowaliśmy tutaj. Uroczysta instalacja odbędzie się w piątek 6 lutego w St. Patrick’s Cathedral. Do tego czasu hierarcha będzie stopniowo przejmował obowiązki w nowej archidiecezji.

Przedstawiciele diecezji Joliet poinformowali, że na razie nie zapadły decyzje dotyczące biskupa tymczasowego ani następcy biskupa Hicksa — kwestie te pozostają w gestii Watykanu.

Modlitwa jako fundament posługi

W swojej ostatniej homilii jako biskup Joliet Ronald Hicks wielokrotnie podkreślał znaczenie modlitwy. Przypomniał, że przez lata prosił wiernych o modlitewne wsparcie i sam regularnie modlił się za powierzonych sobie ludzi.

Zwracając się do zgromadzonych, poprosił o modlitwę na nowym etapie posługi, zapewniając jednocześnie, że on sam będzie nadal modlił się za diecezję, którą opuszcza.

Droga do biskupstwa

Ronald Hicks urodził się w Harvey i dorastał w South Holland. Uczęszczał do parafii i szkoły St. Jude the Apostle, która w wyniku konsolidacji archidiecezji chicagowskiej została połączona z St. Mary of the Assumption w Riverdale, tworząc parafię Christ Our Savior.

Jest absolwentem Quigley Preparatory Seminary South z 1985 roku. W latach 2018–2020 pełnił funkcję biskupa pomocniczego archidiecezji Chicago przy Holy Name Cathedral.

biskup ronald hicks

Wspomnienie trudnych początków

Ronald Hicks został mianowany 6. biskupem diecezji Joliet przez Papieża Franciszka i objął urząd 29 września 2020 roku — w szczycie pandemii COVID. Jak wspominał podczas niedzielnej uroczystości, jego Msza instalacyjna odbywała się przy zaledwie 20% wypełnienia katedry z powodu obostrzeń sanitarnych.

Żegnając się z diecezją przy pełnej świątyni, podkreślił, że ceni sobie możliwość spotkań twarzą w twarz i wspólnotę, która z czasem mogła zdjąć „pandemiczne maski” — zarówno dosłownie, jak i symbolicznie.

Źródło: chicagotribune
Foto: diecezja Joliet
Czytaj dalej
Reklama

Popularne

Kalendarz

październik 2025
P W Ś C P S N
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031  

Nasz profil na fb

Popularne w tym miesiącu