Połącz się z nami

Polonia Amerykańska

Warszawa świętuje 234. rocznicę Konstytucji 3 Maja – tłumy w Łazienkach Królewskich

Opublikowano

dnia

Tłumy warszawiaków i turystów zgromadziły się w sobotę w Łazienkach Królewskich, by uczcić 234. rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 Maja – pierwszej w Europie i drugiej na świecie spisanej ustawy zasadniczej. Główna atrakcja obchodów – wystawa wiernej kopii Konstytucji z 1791 roku – przyciągnęła długie kolejki odwiedzających.

Zwiedzający ustawiali się w ogonku do Sali Salomona w Pałacu na Wyspie, gdzie prezentowano dokument wypożyczony z Archiwum Głównego Akt Dawnych. Edukatorzy muzealni opowiadali o kulisach uchwalenia konstytucji oraz reformach, które miały naprawić ustrój Rzeczypospolitej.

Wśród nich – zniesienie wolnej elekcji na rzecz monarchii dziedzicznej, rozszerzenie praw mieszczan i chłopów, a także wprowadzenie trójpodziału władzy oraz zasady suwerenności narodu.

„W ówczesnej Europie zdominowanej przez monarchie absolutne, taka ustawa była rewolucyjna. Polska wyprzedziła swój czas” – zauważa prof. Dariusz Dudek z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, specjalista prawa konstytucyjnego.

Konstytucja 3 maja była nowatorskim projektem politycznym – wyprzedzającym epokę i stawiającym Rzeczpospolitą w jednym szeregu z najbardziej rozwiniętymi państwami świata.

Opierając się na idei suwerenności narodu, ustanawiała trójpodział władzy, znosiła nieefektywne mechanizmy dawnej demokracji szlacheckiej i dawała podstawy do budowy nowoczesnego, sprawnego państwa prawa. Jej treść – zwięzła, ale doniosła – czerpała z najlepszych wzorców Oświecenia, a przy tym wyznaczała własny, oryginalny kierunek reform ustrojowych.

Jedną z atrakcji dnia było również „spotkanie z królem” – rekonstruktor w stroju z epoki opowiadał w ogrodach o królu Stanisławie Auguście Poniatowskim, który odegrał kluczową rolę w procesie uchwalenia konstytucji. Zwiedzający chętnie robili sobie z nim zdjęcia.

„To dzięki królowi i reformatorom z obozu patriotycznego możliwe było przyjęcie ustawy, która – choć obowiązywała krótko – na trwałe zapisała się w historii europejskiego konstytucjonalizmu” – podkreśla prof. Dudek.

Po raz pierwszy oficjalne obchody rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 Maja w Polsce Ludowej odbyły się dopiero po 1989 roku. Obecnie jest to święto państwowe i jeden z najważniejszych dni w kalendarzu narodowym.

Family News Service

 

Foto:  s. Amata J. Nowaszewska CSFN / Family News Service

Polonia Amerykańska

Premiera czarnej komedii „Arszenik i stare koronki” w wydaniu polonijnym już 13 listopada

Opublikowano

dnia

Autor:

scena teatr kurtyna

Jak już zapowiadaliśmy Teatr Evergreen przygotowuje nową odsłonę kultowej czarnej komedii „Arszenik i stare koronki”. Wyjątkowość tej adaptacji polega na przeniesieniu akcji na chicagowskie Jackowo. Premiera sztuki odbędzie się w piątek, 13 listopada 2026 roku w Akademii Muzyki PaSO.

Znana sztuka Josepha Kesselringa powraca w zupełnie nowej wersji. Teatr Evergreen postanowił uwspółcześnić historię i nadać jej wyraźnie polonijny charakter, zachowując jednocześnie to, z czego „Arszenik i stare koronki” słynie najbardziej – czarny humor, ekscentryczne postacie i rodzinne sekrety, które szybko wymykają się spod kontroli.

Nowe miejsce akcji nie jest przypadkowe. Jackowo przez dziesięciolecia było jednym z najbardziej rozpoznawalnych ośrodków polskiego życia w Chicago. Właśnie w tej scenerii rozegra się historia, w której pozornie spokojny dom skrywa tajemnice zdecydowanie odbiegające od zwyczajnego obrazu rodzinnej gościnności.

Klasyczna komedia w chicagowskiej odsłonie

Za adaptację i reżyserię odpowiadają Małgorzata Błaszczuk i Ewa Figurski. Autorem oryginalnej sztuki jest Joseph Kesselring. Twórcy nowej wersji sięgają po klasyczny materiał, przenosząc go jednak do realiów bliskich chicagowskiej Polonii.

W spektaklu zobaczymy połączenie rodzinnej tradycji, sąsiedzkiej życzliwości i zabójczej gościnności. Charakterystyczny dla oryginału humor ma zyskać nowe znaczenie dzięki polonijnemu kontekstowi oraz umieszczeniu wydarzeń w jednym z najbardziej symbolicznych miejsc polskiego Chicago.

Premiera w piątek trzynastego

Na premierę wybrano datę wyjątkowo pasującą do charakteru przedstawienia. Pierwszy spektakl odbędzie się w piątek, 13 listopada 2026 roku. Kolejne przedstawienia zaplanowano na 14 i 15 listopada.

„Arszenik i stare koronki” zostanie wystawiony na Scenie PaSO. Teatr Evergreen zapowiada premierę pełną humoru, wyrazistych bohaterów oraz rodzinnych tajemnic, których konsekwencje mogą być znacznie poważniejsze, niż początkowo się wydaje.

Nowa inscenizacja ma być nie tylko spotkaniem z jedną z najbardziej znanych czarnych komedii teatralnych, ale również jej polonijną reinterpretacją. Chicago i Jackowo stają się integralną częścią historii, nadając klasycznej sztuce lokalny charakter.

 

Źródło: wydawnictwo evergreen
Foto: istock/fergregory/
Czytaj dalej

Polonia Amerykańska

Oświadczenie Kongresu Polonii Amerykańskiej w sprawie sytuacji wokół Trybunału Konstytucyjnego w Polsce

Opublikowano

dnia

Autor:

W sobotę Kongres Polonii Amerykańskiej opublikował oświadczenie dotyczące drastycznej eskalacji konfliktu wokół Trybunału Konstytucyjnego (TK) w Polsce. Sytuacja doprowadziła do fizycznego przejęcia władzy w budynku przez nowych sędziów w asyście służb państwowych, nocnej interwencji Prezydenta Karola Nawrockiego oraz oskarżeń o „zamach stanu”

“Szanowni Członkowie Kongresu Polonii Amerykańskiej,
Droga Polonio,

Wiemy, że wielu spośród Państwa od kilku dni z rosnącym niepokojem śledzi doniesienia z Polski. My też. Kongres Polonii Amerykańskiej uważnie obserwuje to, co dzieje się wokół Trybunału Konstytucyjnego w Warszawie.

Jako Polacy z serca i Amerykanie z obywatelstwa mamy do tej sprawy stosunek osobisty – nie tylko instytucjonalny. Droga, jaką Polska przebyła od 1989 roku, to jedno z największych osiągnięć demokratycznych naszych czasów. Nie możemy przyglądać się temu z obojętnością.

Mamy szczerą nadzieję, że spór wokół Trybunału zostanie rozwiązany w ramach prawa i konstytucji. Mamy nadzieję, że strony wybiorą dialog zamiast konfrontacji. Mamy nadzieję, że nikt nie zdecyduje się na działania, których skutki byłyby trudne do odwrócenia.

Podzielamy stanowisko Ambasadora Stanów Zjednoczonych w Polsce Toma Rose’a, który określił obecne wydarzenia jako bardzo poważne i zaapelował do wszystkich – władz, służb i demonstrantów – o spokój i powściągliwość. Jego słowa o tym, że siła Polski „musi ostatecznie płynąć z jej wnętrza – z jej obywateli, jej instytucji i ich wspólnego przywiązania do praworządności” – brzmią dla nas bardzo prawdziwie. Polska zaszła za daleko i osiągnęła zbyt wiele, żeby teraz to ryzykować.

W Polonii są różne poglądy na polską politykę – i tak powinno być. Łączy nas troska o Polskę: wolną, stabilną, demokratyczną.

Prosimy korzystać z rzetelnych źródeł informacji. W mediach społecznościowych krąży wiele niepotwierdzonych doniesień. Będziemy informować na bieżąco.

Z wyrazami szacunku,
Hubert J Cioromski
President

NATIONAL OFFICERS

  • Hubert J Cioromski
    President
  • Michael Niedzinski
    First Vice President
  • Stephen Flor
    Secretary
  • Agnieszka Bastrzyk
    Treasurer
  • Brian Rusk
    VP for American Affairs
  • Andrzej Niemyjski
    VP for Polish Affairs
  • Joseph Mikolaj Rej
    VP for Membership Development
  • Sylvia Gladkowska
    VP for Financial Development
  • Alicja Kuklinska
    VP for Learning and Education
  • Bozena Kaminski
    VP for Cultural Activities
  • Łukasz Dudka
    VP for Public Relations

Polish American Congress

5216 W Lawrence Avenue, Chicago, IL 60630
Telefon: 773.694.3377
E-mail: [email protected]
Strona internetowa: www.PAC1944.org

Czytaj dalej

Polonia Amerykańska

Październikowa herbatka dla debiutantek Legionu Młodych Polek

Opublikowano

dnia

Autor:

Czytaj dalej

Popularne

Kalendarz

Popularne w tym miesiącu