Kościół
Trzy dni, jedna uroczystość. Dziś rozpoczyna się Triduum Paschalne
Jak wyglądało Triduum w przeszłości Kościoła? Nie zawsze składało się z trzech dni jakie dziś się rozpoczynają.
Według przyjętego zwyczaju, przed generalną odnową liturgii „Święte Triduum” oznaczało trzy ostatnie dni Wielkiego Tygodnia, to znaczy W. Czwartek Wieczerzy Pańskiej, W. Piątek Męki i Śmierci Pańskiej i W. Sobotę. Niedziela Zmartwychwstania pozostawała poza obrębem Triduum i była obchodem samego Zmartwychwstania.
Taki sposób mówienia i myślenia nie odpowiadał dobrze znaczeniu święta paschalnego, które Kościół zachował w tekstach liturgicznych. Na początku Wigilii Paschalnej uroczyście zwiastuje się w Orędziu Wielkanocnym: „Oto są bowiem święta paschalne, w czasie których zabija się prawdziwego Baranka”. W prefacji wielkanocnej śpiewa się:
“Zaprawdę godne to i sprawiedliwe, słuszne i zbawienne, abyśmy Ciebie, Panie, zawsze sławili, a zwłaszcza tej nocy uroczyściej głosili Twoją chwałę, gdy Chrystus został ofiarowany jako nasza Pascha. On bowiem jest prawdziwym Barankiem, który zgładził grzechy świata. On przez swoją śmierć zniweczył śmierć naszą i zmartwychwstając przywrócił nam życie.”
Słowa Apostoła: “Chrystus został ofiarowany jako nasza Pascha” (1 Kor 5,7) powtarzają się w śpiewach Mszy wielkanocnej i przypominają nam znaczenie świąt wielkanocnych.
Jedna całość w trzy dni
O. Casel badając dokumenty pierwszych wieków Kościoła, znalazł u starożytnych chrześcijan jasne pojęcie święta paschalnego i bardzo rozsądny jego obchód. Owoce swoich badań przedstawił w tych słowach:
“Uroczystość paschalna starożytnych to jakaś całość, jest to obchód odkupienia dokonanego przez śmierć i wywyższenie Pana, jest to święto ekonomii zbawienia, którego Bóg chciał dokonać z udziałem ludzi. Jest to zatem „święto” najwyższe, i jako takie jest kultowym wyrazem istoty religii chrześcijańskiej.”
Aż do III wieku wyraz „pascha” w ścisłym znaczeniu określał tylko samo przejście Chrystusa z życia doczesnego i śmiertelnego do życia nieśmiertelnego, lecz później tym wyrazem określano także obchód tego przejścia przez post, nocne czuwanie i przez Eucharystię, w czasie której przerywa się post i rozpoczyna radość pięćdziesiątnicy Zmartwychwstania. Post stanowił integralną część obchodów paschalnych.

Pierwotnie trwał tylko przez sobotę poprzedzającą Niedzielę Zmartwychwstania, potem został rozciągnięty na piątek lub na cały tydzień, lecz ogólny był zwyczaj poszczenia przez dwa dni. Znaczenie postu paschalnego i jego związek ze Świętem Zmartwychwstania wyłożył św. Ambroży odpowiadając na pytanie biskupa Emilii co do terminu uroczystości paschalnej:
Powinniśmy zachowywać nie tylko dzień Męki, lecz także Zmartwychwstania, abyśmy mieli dzień żalu i dzień radości: w jednym pościmy, w drugim się posilamy.
Dlaczego trzy dni?
Święty Ambroży nie tylko rozwiązał przedłożone mu wątpliwości, lecz przekazał także naukę o znaczeniu święta paschalnego, i zwrócił uwagę, że sam Jezus mówił o trzech dniach. Św. Augustyn przekazał naukę o triduum śmierci i zmartwychwstania Chrystusa rozwiązując trudność egzegetyczną, która zrodziła się z typologii biblijnej, mianowicie z porównania trzech dni i trzech nocy, przez które Jonasz był we wnętrznościach wielkiej ryby (Jon 2,1), z jednym dniem i dwoma nocami, przez które ciało Chrystusa spoczywało w grobie (Mt 12,40).

W swoim wyjaśnieniu św. Augustyn wyraźnie wspomina „triduum, w czasie którego Pan umarł i zmartwychwstał”. Triduum rozpoczyna się w dniu przygotowania i kończy się w nocy Zmartwychwstania Chrystusa. Lepiej opisuje św. Augustyn powszechną praktykę odprawiania Świętego Triduum odpowiadając na pytania Januarego:
“Zwróć uwagę na Święte Triduum Chrystusa Ukrzyżowanego, Pogrzebanego i Zmartwychwstałego. W starych Pismach nie ma przepisu, w jakim czasie należy obchodzić Paschę… ponieważ jednak w Ewangelii jasno jest określone, w którym dniu Pan został ukrzyżowany, spoczywał w grobie i zmartwychwstał, nakazane zostało zachowywanie tych dni przez narady ojców i cały świat chrześcijański jest przekonany, że w ten sposób należy obchodzić Paschę.”

Pod koniec IV wieku Święte Triduum obejmowało Wielki Piątek, Wielką Sobotę i Niedzielę Zmartwychwstania. Wielki Czwartek nie należał do Świętego Triduum i Ojcowie nie mówią o nim w związku z misterium paschalnym, do którego zaliczano dni uświęcone przez śmierć, spoczynek w grobie i zmartwychwstanie Chrystusa. Współczesny nam badacz jasno przedstawił sprawę:
Fundament biblijny triduum paschalnego stanowiły słowa Zbawiciela o typicznym znaczeniu: proroctwo wzmiankujące o Jonaszu i o zburzonej świątyni, która zostaje odbudowana w ciągu trzech dni. Sam Chrystus oznajmił, że Jego śmierć i zmartwychwstanie stanowią nierozdzielną całość: ta sama świątynia ulega zburzeniu i zostaje odbudowana w ciągu trzech dni, ten sam Pan umiera i zmartwychwstaje w misterium jednej Paschy, jedynego przejścia z tego świata do Ojca.
Wielki Czwartek poza Triduum
Aż do IV wieku brak świadectw o odprawianiu Eucharystii w czwartek Wielkiego Tygodnia na pamiątkę Wieczerzy Pańskiej. Wieczerzę Pańską wspomina się w ofierze eucharystycznej w noc paschalną. Msza Wigilii Paschalnej była zatem jedyną czynnością eucharystyczną na pamiątkę Paschy Chrystusa. W czasach Ambrożego i Augustyna Wielki Tydzień należał do W. Postu, a czwartek kończył okres przygotowania wiernych, zwłaszcza penitentów i katechumenów, na obchód Paschy.

W IV wieku w Wielki Czwartek została ustanowiona Msza Św. wieczorna na pamiątkę Ostatniej Wieczerzy, a w następnych wiekach wprowadzono Msze dla pojednania penitentów i dla konsekracji olejów. W ten sposób Wielki Czwartek wszedł w ścisły związek z obchodami Paschy. Także oficjum W. Czwartku ułożono na podobieństwo oficjów W. Piątku i W. Soboty.
Prawdopodobnie zewnętrzne podobieństwo obrzędów i wprowadzenie wcześniejszego odprawiania Wigilii Wielkanocy skłoniły Amalariusza (+ ok. 850) do ogłoszenia nowej formy Świętego Triduum, które obejmowało trzy ostatnie dni Wielkiego Tygodnia oddzielone od Niedzieli Zmartwychwstania. Wprowadzone przez Amalariusza ujęcie Świętego Triduum przetrwało aż do naszych czasów.
Dekret Świętej Kongregacji Obrzędów „Maxima redemptionis nostrae mysteria” cytuje słowa św. Augustyna o triduum Chrystusa „ukrzyżowanego, pogrzebanego i zmartwychwstałego” , ale dołączona Instrukcja terminem Święte Triduum określa trzy ostatnie dni Wielkiego Tygodnia.

Także Kodeks rubryk zachował średniowieczne ujęcie Świętego Triduum wyłączając z niego Niedzielę Zmartwychwstania. Wigilia paschalna została włączona do Okresu Męki Pańskiej, Msza tejże wigilii została zaliczona do Okresu Wielkanocnego. Takie ujęcie znosiło jedność liturgii paschalnej i Świętego Triduum w tradycyjnym znaczeniu.
Spełniając życzenia Soboru Watykańskiego II papież Paweł VI w Ogólnych normach roku liturgicznego i kalendarza stwierdził: „Paschalne Triduum Męki i Zmartwychwstania Pańskiego rozpoczyna się od wieczornej Mszy Wieczerzy Pańskiej, ma swoje centrum w Wigilii Paschalnej i kończy się Nieszporami Niedzieli Zmartwychwstania”.
Fragment książki „Misterium Paschalne w Polsce”
Franciszek Małaczyński OSB (1920-2009). Urodził się we Lwowie w 1920 r. W 1943 r. otrzymał święcenia kapłańskie. Po tzw. repatriacji wstąpił do Opactwa w Tyńcu. W latach 1963-1965 studiował w Papieskim Instytucie św. Anzelma w Rzymie. Uzyskał tytuł doktora teologii liturgii. Przez kilkadziesiąt lat sprawował funkcję sekretarza Komisji Liturgicznej Episkopatu Polski i redagował polskie księgi liturgiczne. Sam przetłumaczył na polecenie Kard. Wyszyńskiego “Mszał Rzymski dla diecezji polskich” który został wydany w 1986 roku.
Źródło: deon
Foto: istock/artplus/sedmak/RomoloTavani/Antonio Gravante/wideonet/
News USA
Kalifornia dokonała największego w historii złagodzenia wyroków – setki osób uniknie egzekucji
Gubernator Kalifornii Gavin Newsom zamienił wyroki śmierci wszystkich 548 skazanych oczekujących na egzekucję na dożywotnie pozbawienie wolności bez możliwości warunkowego zwolnienia. O amnestii ogłoszonej 5 listopada mówi Jezuita, Ojciec Paweł Kosiński. Decyzja spotkała się z uznaniem katolickiej organizacji Catholic Mobilizing Network, która określiła ją jako historyczny krok w obronie życia i godności człowieka.
548 skazanych uniknie egzekucji
Demokratyczny Gubernator Gavin Newsom poinformował w publicznym liście, że skorzystał ze swoich konstytucyjnych uprawnień do zastosowania prawa łaski wobec wszystkich osób skazanych na śmierć w Kalifornii. Ich kary zostały zamienione na dożywotnie więzienie bez możliwości ubiegania się o zwolnienie warunkowe. O decyzji informowaliśmy 5 listopada.
Newsom, który deklaruje się jako katolik, uzasadnił decyzję przekonaniem, że wykonywanie egzekucji przez państwo jest sprzeczne z wartościami Kalifornii, podważa fundamenty systemu prawnego i narusza godność człowieka. Podkreślił, że dożywotnie pozbawienie wolności bez możliwości zwolnienia jest najsurowszą karą, jaką może zgodnie z prawem zastosować.
Gubernator zaznaczył jednocześnie, że skazani pozostaną w więzieniach do końca życia, ale ich śmierć nie będzie wynikiem działania państwa.
Od moratorium w 2019 roku do masowego złagodzenia kar
Decyzja stanowi kolejny etap polityki Newsoma wobec kary śmierci. Już w 2019 roku gubernator podpisał rozporządzenie wprowadzające moratorium na egzekucje, które miało obowiązywać przez cały okres sprawowania przez niego urzędu. Nowe rozstrzygnięcie idzie znacznie dalej, ponieważ obejmuje wszystkie 548 osób znajdujące się w kalifornijskich celach śmierci.
Katolicka organizacja chwali decyzję gubernatora
Decyzję Newsoma pozytywnie oceniła Catholic Mobilizing Network, organizacja działająca na rzecz zniesienia kary śmierci w Stanach Zjednoczonych.
Catholic Mobilizing Network podkreśliła, że decyzja pokazuje możliwość budowania wymiaru sprawiedliwości na miłosierdziu i resocjalizacji, zamiast na odwecie i odbieraniu życia. Jej zdaniem skazani otrzymali szansę na przemianę, choć nadal będą ponosić konsekwencje popełnionych przestępstw.
Godność skazanych i cierpienie rodzin ofiar
Organizacja od lat zabiega o zamianę wyroków śmierci oraz całkowite zniesienie tej kary w USA. Odwołuje się przy tym do nauczania Kościoła katolickiego, którego Katechizm uznaje karę śmierci za niedopuszczalną ze względu na nienaruszalność i godność osoby ludzkiej.
Decyzja Gavina Newsoma stanowi jeden z najważniejszych kroków w amerykańskiej debacie nad karą śmierci. Jej pełne skutki prawne będą zależały również od rozstrzygnięć Sądu Najwyższego Kalifornii.
Źródło: ewtnnews
Foto: istock
News USA
Aborcja i wybory do Kongresu. Biskupi katoliccy komentują wyniki referendów i zwycięstwo Demokratów
Zwolennicy prawa do aborcji zwyciężyli w trzech z czterech stanowych referendów przeprowadzonych 3 listopada w Stanach Zjednoczonych. Jednocześnie Demokraci przejęli kontrolę nad Senatem i Izbą Reprezentantów. Wyniki wywołały reakcje amerykańskich biskupów katolickich oraz organizacji pro-life, które zapowiadają kontynuowanie działań na rzecz ochrony życia nienarodzonych dzieci. Ich komentarze przedstawia Jezuita, Ojciec Paweł Kosiński.
Trzy zwycięstwa zwolenników aborcji, jedno przeciwników
W Wirginii i Nevadzie wyborcy poparli poprawki do konstytucji stanowych ustanawiające prawne gwarancje dostępu do aborcji. W obu stanach za zmianami opowiedziało się ponad 62 procent głosujących.
W Missouri 55,5 procent wyborców odrzuciło propozycję uchylenia konstytucyjnej ochrony prawa do aborcji. Odmienny wynik przyniosło referendum w Idaho, gdzie 56 procent głosujących sprzeciwiło się zmianie przepisów, która wprowadziłaby ustawowe prawo do aborcji.
Katoliccy biskupi aktywnie uczestniczyli w kampaniach poprzedzających wszystkie cztery głosowania, zachęcając wiernych do opowiedzenia się za ochroną życia od poczęcia.
Biskupi Wirginii ostrzegają przed konsekwencjami zmian
Po referendum w Wirginii biskup diecezji Richmond Barry C. Knestout oraz biskup diecezji Arlington Michael F. Burbidge wydali wspólne oświadczenie, w którym wyrazili głębokie rozczarowanie wynikiem. Ocenili, że poprawka może wprowadzić bardzo szeroką ochronę konstytucyjną aborcji, a nowe przepisy mogą również ograniczyć wpływ rodziców na decyzje dotyczące niepełnoletnich córek oraz zagrozić bezpieczeństwu kobiet.
Olivia Gans Turner, przewodnicząca Virginia Society for Human Life, wyraziła obawę, że zmiany osłabią nadzór nad placówkami wykonującymi aborcje i pozbawią kobiety oraz dzieci nienarodzone dotychczasowych zabezpieczeń prawnych.
Kościół w Nevadzie i Missouri zapowiada dalsze działania
Konferencja Katolicka Nevady, reprezentująca diecezję Reno i archidiecezję Las Vegas, podkreśliła, że wynik referendum nie zmienia godności ani wartości ludzkiego życia. Przedstawiciele Kościoła zapowiedzieli dalsze wspieranie kobiet, rodzin oraz ochrony życia od poczęcia do naturalnej śmierci.
Carol Tobias, przewodnicząca National Right to Life, uznała wynik głosowania w Missouri za poważne niepowodzenie ruchu pro-life. Zaznaczyła jednak, że nie oznacza ono zakończenia walki o zmianę przepisów i ochronę dzieci nienarodzonych.
Idaho odrzuciło rozszerzenie prawa do aborcji
Inaczej głosowali mieszkańcy Idaho, którzy większością 56 procent odrzucili propozycję ustanowienia ustawowego prawa do aborcji. Wynik został przyjęty z zadowoleniem przez organizacje pro-life.
Emily Naugle, przewodnicząca Right to Life of Idaho, oceniła, że wyborcy poparli utrzymanie obowiązujących przepisów, które według jej organizacji chronią zarówno kobiety, jak i dzieci nienarodzone. Podziękowała również działaczom za zaangażowanie w kampanię.
Diecezja Boise nie opublikowała bezpośrednio po referendum oficjalnego stanowiska. Wcześniej jej biskup Peter Christensen zachęcał kapłanów, aby podczas Mszy świętych poprzedzających głosowanie przypominali katolickie nauczanie o świętości życia.

Demokraci przejmują kontrolę nad Kongresem
Wybory z 3 listopada przyniosły również znaczącą zmianę układu sił politycznych w Waszyngtonie – Partia Demokratyczna przejęła kontrolę zarówno nad Senatem jak i nad Izbą Reprezentantów. Wyniki te wzbudziły obawy organizacji pro-life ze względu na stanowisko wielu demokratycznych polityków popierających dostęp do aborcji.
Gospodarka ważniejsza od aborcji dla republikańskich wyborców
Październikowe badanie Pew Research Center wskazało jednak, że aborcja nie była najważniejszą kwestią dla większości wyborców Partii Republikańskiej. Za bardzo istotny czynnik wpływający na decyzję wyborczą uznało ją 43 procent respondentów.
Znacznie większe znaczenie miała gospodarka, wskazana przez 82 procent Republikanów. Wyżej niż aborcję oceniano również takie zagadnienia jak imigracja, polityka zagraniczna oraz przestępczość z użyciem przemocy.
Wyniki listopadowych wyborów pokazują, że spór o aborcję mimo wszystko pozostaje ważnym elementem amerykańskiej debaty publicznej. Przedstawiciele Kościoła katolickiego i organizacji pro-life zapowiadają kontynuowanie swojej działalności mimo niekorzystnych dla nich rozstrzygnięć w większości stanowych referendów.
Źródło: ewtnnews
Foto: YouTube, istock/Rawf8/
Kościół
Kościół katolicki zachęca młodych do odkrywania powołania. Tydzień modlitwy i świadectw
Kościół katolicki w Stanach Zjednoczonych obchodził w dniach 1–7 listopada Krajowy Tydzień Świadomości Powołań. Inicjatywa, o której mówi Ojciec Paweł Kosiński SJ, ma zachęcać wiernych do modlitwy za osoby rozważające kapłaństwo, diakonat i życie konsekrowane, a także wspierać młodych ludzi w rozeznawaniu ich życiowej drogi. Amerykańscy biskupi podkreślają, że świadectwo radości płynącej z powołania może inspirować kolejne pokolenia.
Modlitwa i wsparcie dla osób rozeznających powołanie
Krajowy Tydzień Świadomości Powołań, znany jako National Vocation Awareness Week, był obchodzony w amerykańskich diecezjach, parafiach, szkołach katolickich i wspólnotach zakonnych. Wydarzenia organizowane w całym kraju obejmowały spotkania, modlitwy oraz inicjatywy edukacyjne przybliżające życie kapłanów, diakonów i osób konsekrowanych.
Arcybiskup Nowego Jorku Ronald Hicks, przewodniczący Komisji ds. Duchowieństwa, Życia Konsekrowanego i Powołań USCCB, zachęcił wiernych do szczególnej modlitwy za powołania i wspierania osób, które zastanawiają się nad podjęciem służby w Kościele. Zwrócił też uwagę, że zbliżający się okres Święta Dziękczynienia i radosnego oczekiwania na Boże Narodzenie jest okazją do wdzięczności za tych, którzy odpowiedzieli na Boże wezwanie.
Siostra Ruby Sampang: powołanie przyniosło jej radość i wolność
Jednym ze świadectw przedstawianych podczas tegorocznych obchodów jest historia siostry Ruby Sampang, pochodzącej z Filipin członkini zgromadzenia Religiosas de María Inmaculada, czyli Sióstr Maryi Niepokalanej.
Zakonnica pełni obecnie funkcję dyrektorki ośrodka mieszkalnego Centro Maria Catholic Housing w Waszyngtonie, który zapewnia bezpieczne zakwaterowanie i wsparcie młodym kobietom. Przez dziesięciolecia pracowała z kobietami w różnych częściach świata, pomagając im rozwijać się i odkrywać własną drogę życiową.
Siostra Ruby przyznała, że początkowo nie chciała zostać zakonnicą, ponieważ miała inne plany na przyszłość. Z czasem jednak coraz silniej odczuwała wewnętrzne wezwanie do życia konsekrowanego. Ostatecznie zrozumiała, że odpowiedź na nie może przynieść jej prawdziwe szczęście.
Po latach posługi podkreśla, że decyzja o wstąpieniu do zgromadzenia stała się źródłem głębokiej radości i poczucia wolności. Szczególne znaczenie ma dla niej możliwość towarzyszenia młodym kobietom w ich rozwoju oraz pomagania im w rozeznawaniu własnego powołania. Zakonnica zachęca do cierpliwości i zaufania Bogu, przypominając, że odkrywanie powołania nie zawsze przebiega zgodnie z osobistymi planami i oczekiwaniami.

Centro Maria Catholic Housing
Tradycja sięgająca 1976 roku
Krajowy Tydzień Świadomości Powołań został ustanowiony przez Konferencję Biskupów Katolickich Stanów Zjednoczonych w 1976 roku. Początkowo obchodzono go w 28. niedzielę roku liturgicznego. W kolejnych latach termin obchodów ulegał zmianom i niekiedy zbiegał się ze świętem Chrztu Pańskiego. W 2014 roku amerykańscy biskupi zdecydowali o przeniesieniu wydarzenia na pierwszy pełny tydzień listopada.
Od tego czasu inicjatywa pozostaje ważnym elementem duszpasterstwa powołaniowego w Stanach Zjednoczonych. Jej celem jest nie tylko zachęcanie młodych ludzi do rozważenia kapłaństwa czy życia zakonnego, ale również budowanie w parafiach i rodzinach atmosfery sprzyjającej odkrywaniu Bożego wezwania.
Papież zwrócił w ten sposób uwagę na osobisty i wspólnotowy wymiar odpowiedzi na Boże wezwanie. Powołanie nie ogranicza się bowiem do indywidualnej decyzji, lecz wiąże się także ze służbą innym i budowaniem wspólnoty wierzących.
Arcybiskup Ronald Hicks podkreślił, że modlitwa, wdzięczność i radosne świadectwo osób realizujących swoje powołanie są szczególnie potrzebne w świecie, w którym młodzi ludzie stają przed wieloma trudnymi wyborami dotyczącymi swojej przyszłości.
Źródło: ewtnnews
Foto: YouTube, Centro Maria Catholic Housing, istock/Thales Antonio/
-
News USA4 tygodnie temuOsiem stanów pozywa OpenAI. Zarzuty dotyczą bezpieczeństwa dzieci korzystających z ChatGPT
-
News Chicago3 tygodnie temuPolski neurochirurg dr Maciej Leśniak przyjęty do prestiżowej National Academy of Medicine
-
News USA1 dzień temuSzef Nvidii odchodzi po skandalu szpiegowskim. Kontakty z Chinką pod lupą amerykańskich służb
-
GOŚCIE BUDZIK MORNING SHOW2 tygodnie temuŚmierć to nie koniec. O. Jarosław Mikuczewski o nadziei i sztuce dobrego umierania
-
Polonia Amerykańska5 dni temuBeata Siemionkowicz z Round Lake IL odzyska wolność po ponad roku w areszcie ICE. Może być jednak deportowana
-
News USA2 tygodnie temuDemokraci faworytami wyborów do Kongresu USA. Czy sondaże znów się mylą?
-
GOŚCIE BUDZIK MORNING SHOW4 tygodnie temuOsiem złotych medali! Mistrz Świata w Kettlebell Sport Tomasz Potaczek opowiada o triumfie w Indiach
-
News USA2 tygodnie temuMelania Trump pomogła wynegocjować lokalne zawieszenie broni na Ukrainie











