Kościół
Trzy dni, jedna uroczystość. Dziś rozpoczyna się Triduum Paschalne
Jak wyglądało Triduum w przeszłości Kościoła? Nie zawsze składało się z trzech dni jakie dziś się rozpoczynają.
Według przyjętego zwyczaju, przed generalną odnową liturgii „Święte Triduum” oznaczało trzy ostatnie dni Wielkiego Tygodnia, to znaczy W. Czwartek Wieczerzy Pańskiej, W. Piątek Męki i Śmierci Pańskiej i W. Sobotę. Niedziela Zmartwychwstania pozostawała poza obrębem Triduum i była obchodem samego Zmartwychwstania.
Taki sposób mówienia i myślenia nie odpowiadał dobrze znaczeniu święta paschalnego, które Kościół zachował w tekstach liturgicznych. Na początku Wigilii Paschalnej uroczyście zwiastuje się w Orędziu Wielkanocnym: „Oto są bowiem święta paschalne, w czasie których zabija się prawdziwego Baranka”. W prefacji wielkanocnej śpiewa się:
“Zaprawdę godne to i sprawiedliwe, słuszne i zbawienne, abyśmy Ciebie, Panie, zawsze sławili, a zwłaszcza tej nocy uroczyściej głosili Twoją chwałę, gdy Chrystus został ofiarowany jako nasza Pascha. On bowiem jest prawdziwym Barankiem, który zgładził grzechy świata. On przez swoją śmierć zniweczył śmierć naszą i zmartwychwstając przywrócił nam życie.”
Słowa Apostoła: “Chrystus został ofiarowany jako nasza Pascha” (1 Kor 5,7) powtarzają się w śpiewach Mszy wielkanocnej i przypominają nam znaczenie świąt wielkanocnych.
Jedna całość w trzy dni
O. Casel badając dokumenty pierwszych wieków Kościoła, znalazł u starożytnych chrześcijan jasne pojęcie święta paschalnego i bardzo rozsądny jego obchód. Owoce swoich badań przedstawił w tych słowach:
“Uroczystość paschalna starożytnych to jakaś całość, jest to obchód odkupienia dokonanego przez śmierć i wywyższenie Pana, jest to święto ekonomii zbawienia, którego Bóg chciał dokonać z udziałem ludzi. Jest to zatem „święto” najwyższe, i jako takie jest kultowym wyrazem istoty religii chrześcijańskiej.”
Aż do III wieku wyraz „pascha” w ścisłym znaczeniu określał tylko samo przejście Chrystusa z życia doczesnego i śmiertelnego do życia nieśmiertelnego, lecz później tym wyrazem określano także obchód tego przejścia przez post, nocne czuwanie i przez Eucharystię, w czasie której przerywa się post i rozpoczyna radość pięćdziesiątnicy Zmartwychwstania. Post stanowił integralną część obchodów paschalnych.

Pierwotnie trwał tylko przez sobotę poprzedzającą Niedzielę Zmartwychwstania, potem został rozciągnięty na piątek lub na cały tydzień, lecz ogólny był zwyczaj poszczenia przez dwa dni. Znaczenie postu paschalnego i jego związek ze Świętem Zmartwychwstania wyłożył św. Ambroży odpowiadając na pytanie biskupa Emilii co do terminu uroczystości paschalnej:
Powinniśmy zachowywać nie tylko dzień Męki, lecz także Zmartwychwstania, abyśmy mieli dzień żalu i dzień radości: w jednym pościmy, w drugim się posilamy.
Dlaczego trzy dni?
Święty Ambroży nie tylko rozwiązał przedłożone mu wątpliwości, lecz przekazał także naukę o znaczeniu święta paschalnego, i zwrócił uwagę, że sam Jezus mówił o trzech dniach. Św. Augustyn przekazał naukę o triduum śmierci i zmartwychwstania Chrystusa rozwiązując trudność egzegetyczną, która zrodziła się z typologii biblijnej, mianowicie z porównania trzech dni i trzech nocy, przez które Jonasz był we wnętrznościach wielkiej ryby (Jon 2,1), z jednym dniem i dwoma nocami, przez które ciało Chrystusa spoczywało w grobie (Mt 12,40).

W swoim wyjaśnieniu św. Augustyn wyraźnie wspomina „triduum, w czasie którego Pan umarł i zmartwychwstał”. Triduum rozpoczyna się w dniu przygotowania i kończy się w nocy Zmartwychwstania Chrystusa. Lepiej opisuje św. Augustyn powszechną praktykę odprawiania Świętego Triduum odpowiadając na pytania Januarego:
“Zwróć uwagę na Święte Triduum Chrystusa Ukrzyżowanego, Pogrzebanego i Zmartwychwstałego. W starych Pismach nie ma przepisu, w jakim czasie należy obchodzić Paschę… ponieważ jednak w Ewangelii jasno jest określone, w którym dniu Pan został ukrzyżowany, spoczywał w grobie i zmartwychwstał, nakazane zostało zachowywanie tych dni przez narady ojców i cały świat chrześcijański jest przekonany, że w ten sposób należy obchodzić Paschę.”

Pod koniec IV wieku Święte Triduum obejmowało Wielki Piątek, Wielką Sobotę i Niedzielę Zmartwychwstania. Wielki Czwartek nie należał do Świętego Triduum i Ojcowie nie mówią o nim w związku z misterium paschalnym, do którego zaliczano dni uświęcone przez śmierć, spoczynek w grobie i zmartwychwstanie Chrystusa. Współczesny nam badacz jasno przedstawił sprawę:
Fundament biblijny triduum paschalnego stanowiły słowa Zbawiciela o typicznym znaczeniu: proroctwo wzmiankujące o Jonaszu i o zburzonej świątyni, która zostaje odbudowana w ciągu trzech dni. Sam Chrystus oznajmił, że Jego śmierć i zmartwychwstanie stanowią nierozdzielną całość: ta sama świątynia ulega zburzeniu i zostaje odbudowana w ciągu trzech dni, ten sam Pan umiera i zmartwychwstaje w misterium jednej Paschy, jedynego przejścia z tego świata do Ojca.
Wielki Czwartek poza Triduum
Aż do IV wieku brak świadectw o odprawianiu Eucharystii w czwartek Wielkiego Tygodnia na pamiątkę Wieczerzy Pańskiej. Wieczerzę Pańską wspomina się w ofierze eucharystycznej w noc paschalną. Msza Wigilii Paschalnej była zatem jedyną czynnością eucharystyczną na pamiątkę Paschy Chrystusa. W czasach Ambrożego i Augustyna Wielki Tydzień należał do W. Postu, a czwartek kończył okres przygotowania wiernych, zwłaszcza penitentów i katechumenów, na obchód Paschy.

W IV wieku w Wielki Czwartek została ustanowiona Msza Św. wieczorna na pamiątkę Ostatniej Wieczerzy, a w następnych wiekach wprowadzono Msze dla pojednania penitentów i dla konsekracji olejów. W ten sposób Wielki Czwartek wszedł w ścisły związek z obchodami Paschy. Także oficjum W. Czwartku ułożono na podobieństwo oficjów W. Piątku i W. Soboty.
Prawdopodobnie zewnętrzne podobieństwo obrzędów i wprowadzenie wcześniejszego odprawiania Wigilii Wielkanocy skłoniły Amalariusza (+ ok. 850) do ogłoszenia nowej formy Świętego Triduum, które obejmowało trzy ostatnie dni Wielkiego Tygodnia oddzielone od Niedzieli Zmartwychwstania. Wprowadzone przez Amalariusza ujęcie Świętego Triduum przetrwało aż do naszych czasów.
Dekret Świętej Kongregacji Obrzędów „Maxima redemptionis nostrae mysteria” cytuje słowa św. Augustyna o triduum Chrystusa „ukrzyżowanego, pogrzebanego i zmartwychwstałego” , ale dołączona Instrukcja terminem Święte Triduum określa trzy ostatnie dni Wielkiego Tygodnia.

Także Kodeks rubryk zachował średniowieczne ujęcie Świętego Triduum wyłączając z niego Niedzielę Zmartwychwstania. Wigilia paschalna została włączona do Okresu Męki Pańskiej, Msza tejże wigilii została zaliczona do Okresu Wielkanocnego. Takie ujęcie znosiło jedność liturgii paschalnej i Świętego Triduum w tradycyjnym znaczeniu.
Spełniając życzenia Soboru Watykańskiego II papież Paweł VI w Ogólnych normach roku liturgicznego i kalendarza stwierdził: „Paschalne Triduum Męki i Zmartwychwstania Pańskiego rozpoczyna się od wieczornej Mszy Wieczerzy Pańskiej, ma swoje centrum w Wigilii Paschalnej i kończy się Nieszporami Niedzieli Zmartwychwstania”.
Fragment książki „Misterium Paschalne w Polsce”
Franciszek Małaczyński OSB (1920-2009). Urodził się we Lwowie w 1920 r. W 1943 r. otrzymał święcenia kapłańskie. Po tzw. repatriacji wstąpił do Opactwa w Tyńcu. W latach 1963-1965 studiował w Papieskim Instytucie św. Anzelma w Rzymie. Uzyskał tytuł doktora teologii liturgii. Przez kilkadziesiąt lat sprawował funkcję sekretarza Komisji Liturgicznej Episkopatu Polski i redagował polskie księgi liturgiczne. Sam przetłumaczył na polecenie Kard. Wyszyńskiego “Mszał Rzymski dla diecezji polskich” który został wydany w 1986 roku.
Źródło: deon
Foto: istock/artplus/sedmak/RomoloTavani/Antonio Gravante/wideonet/
Kościół
Chicago uhonoruje pomnikiem św. Franciszkę Ksawerę Cabrini – patronkę imigrantów
13 listopada Kościół katolicki wspomina św. Franciszkę Ksawerę Cabrini, włoską misjonarkę, która poświęciła życie pomocy imigrantom, szczególnie ubogim rodzinom przybywającym do Stanów Zjednoczonych. Jej działalność pozostawiła trwały ślad w Chicago, gdzie zmarła w 1917 roku. Miasto planuje upamiętnić ją pomnikiem w Arrigo Park, w dzielnicy Little Italy, w miejscu dotychczasowego monumentu Krzysztofa Kolumba. O patronce imigrantów mówi Jezuita, Ojciec Paweł Kosiński.
Od włoskiej misjonarki do pierwszej amerykańskiej świętej
Franciszka Ksawera Cabrini urodziła się we Włoszech, ale znaczną część życia poświęciła pracy w Stanach Zjednoczonych. W 1909 roku otrzymała amerykańskie obywatelstwo, a w 1946 roku papież Pius XII ogłosił ją świętą. Tym samym została pierwszą kanonizowaną osobą posiadającą obywatelstwo USA.
Początkowo Cabrini marzyła o działalności misyjnej w Chinach. Inspirowała ją postać św. Franciszka Ksawerego, którego imię przyjęła. Jej plany zmienił jednak papież Leon XIII, kierując ją do Stanów Zjednoczonych, gdzie tysiące włoskich imigrantów żyło w ubóstwie i potrzebowało pomocy.
Przybyła do Ameryki niemal bez środków do życia
W 1889 roku Franciszka Cabrini dotarła do Nowego Jorku wraz z sześcioma siostrami zakonnymi. Dysponowały bardzo ograniczonymi funduszami, a na miejscu zetknęły się z trudnymi warunkami mieszkaniowymi, biedą i brakiem odpowiedniego wsparcia dla włoskich rodzin.
Misjonarka szybko zaangażowała się w organizowanie pomocy najbardziej potrzebującym. Szczególną uwagę poświęcała dzieciom, osobom chorym i rodzinom imigrantów, którzy na przełomie XIX i XX wieku często doświadczali w Stanach Zjednoczonych dyskryminacji i społecznego wykluczenia.
Założyła niemal 70 szkół, szpitali i sierocińców
Do końca życia zakonnica doprowadziła do powstania blisko 70 placówek, w tym szkół, szpitali i sierocińców w Stanach Zjednoczonych, Europie oraz Ameryce Łacińskiej. Założone przez nią zgromadzenie kontynuuje działalność na całym świecie.
Franciszka Cabrini przez wiele lat podróżowała, organizując kolejne placówki i wspierając społeczności imigrantów. Szczególnie silnie związała się z Chicago, gdzie prowadziła działalność na rzecz potrzebujących i rozwijała instytucje opiekuńcze.

Św. Franciszka Ksawera Cabrini
22 grudnia 1917 roku zmarła w Chicago po latach intensywnej pracy i podróży. Jako przyczynę śmierci lekarz wskazał przewlekłe zapalenie wsierdzia, związane z chorobą serca. Jej ciało jest przechowywane i otaczane czcią w Narodowym Sanktuarium św. Franciszki Ksawery Cabrini.
Patronka imigrantów i nowy pomnik w Little Italy
W 1950 roku papież Pius XII oficjalnie ogłosił św. Franciszkę Ksawerę Cabrini patronką imigrantów, doceniając jej wieloletnią działalność na rzecz osób opuszczających ojczyznę w poszukiwaniu lepszego życia.
Jej dziedzictwo pozostaje żywe dzięki licznym szkołom, szpitalom i instytucjom noszącym jej imię. W Chicago planowane jest również ustawienie pomnika świętej w Arrigo Park w dzielnicy Little Italy. Monument ma zastąpić znajdujący się tam wcześniej pomnik Krzysztofa Kolumba.
Źródło: ewtnnews
Foto: wikimedia
News USA
Kalifornia dokonała największego w historii złagodzenia wyroków – setki osób uniknie egzekucji
Gubernator Kalifornii Gavin Newsom zamienił wyroki śmierci wszystkich 548 skazanych oczekujących na egzekucję na dożywotnie pozbawienie wolności bez możliwości warunkowego zwolnienia. O amnestii ogłoszonej 5 listopada mówi Jezuita, Ojciec Paweł Kosiński. Decyzja spotkała się z uznaniem katolickiej organizacji Catholic Mobilizing Network, która określiła ją jako historyczny krok w obronie życia i godności człowieka.
548 skazanych uniknie egzekucji
Demokratyczny Gubernator Gavin Newsom poinformował w publicznym liście, że skorzystał ze swoich konstytucyjnych uprawnień do zastosowania prawa łaski wobec wszystkich osób skazanych na śmierć w Kalifornii. Ich kary zostały zamienione na dożywotnie więzienie bez możliwości ubiegania się o zwolnienie warunkowe. O decyzji informowaliśmy 5 listopada.
Newsom, który deklaruje się jako katolik, uzasadnił decyzję przekonaniem, że wykonywanie egzekucji przez państwo jest sprzeczne z wartościami Kalifornii, podważa fundamenty systemu prawnego i narusza godność człowieka. Podkreślił, że dożywotnie pozbawienie wolności bez możliwości zwolnienia jest najsurowszą karą, jaką może zgodnie z prawem zastosować.
Gubernator zaznaczył jednocześnie, że skazani pozostaną w więzieniach do końca życia, ale ich śmierć nie będzie wynikiem działania państwa.
Od moratorium w 2019 roku do masowego złagodzenia kar
Decyzja stanowi kolejny etap polityki Newsoma wobec kary śmierci. Już w 2019 roku gubernator podpisał rozporządzenie wprowadzające moratorium na egzekucje, które miało obowiązywać przez cały okres sprawowania przez niego urzędu. Nowe rozstrzygnięcie idzie znacznie dalej, ponieważ obejmuje wszystkie 548 osób znajdujące się w kalifornijskich celach śmierci.
Katolicka organizacja chwali decyzję gubernatora
Decyzję Newsoma pozytywnie oceniła Catholic Mobilizing Network, organizacja działająca na rzecz zniesienia kary śmierci w Stanach Zjednoczonych.
Catholic Mobilizing Network podkreśliła, że decyzja pokazuje możliwość budowania wymiaru sprawiedliwości na miłosierdziu i resocjalizacji, zamiast na odwecie i odbieraniu życia. Jej zdaniem skazani otrzymali szansę na przemianę, choć nadal będą ponosić konsekwencje popełnionych przestępstw.
Godność skazanych i cierpienie rodzin ofiar
Organizacja od lat zabiega o zamianę wyroków śmierci oraz całkowite zniesienie tej kary w USA. Odwołuje się przy tym do nauczania Kościoła katolickiego, którego Katechizm uznaje karę śmierci za niedopuszczalną ze względu na nienaruszalność i godność osoby ludzkiej.
Decyzja Gavina Newsoma stanowi jeden z najważniejszych kroków w amerykańskiej debacie nad karą śmierci. Jej pełne skutki prawne będą zależały również od rozstrzygnięć Sądu Najwyższego Kalifornii.
Źródło: ewtnnews
Foto: istock
News USA
Aborcja i wybory do Kongresu. Biskupi katoliccy komentują wyniki referendów i zwycięstwo Demokratów
Zwolennicy prawa do aborcji zwyciężyli w trzech z czterech stanowych referendów przeprowadzonych 3 listopada w Stanach Zjednoczonych. Jednocześnie Demokraci przejęli kontrolę nad Senatem i Izbą Reprezentantów. Wyniki wywołały reakcje amerykańskich biskupów katolickich oraz organizacji pro-life, które zapowiadają kontynuowanie działań na rzecz ochrony życia nienarodzonych dzieci. Ich komentarze przedstawia Jezuita, Ojciec Paweł Kosiński.
Trzy zwycięstwa zwolenników aborcji, jedno przeciwników
W Wirginii i Nevadzie wyborcy poparli poprawki do konstytucji stanowych ustanawiające prawne gwarancje dostępu do aborcji. W obu stanach za zmianami opowiedziało się ponad 62 procent głosujących.
W Missouri 55,5 procent wyborców odrzuciło propozycję uchylenia konstytucyjnej ochrony prawa do aborcji. Odmienny wynik przyniosło referendum w Idaho, gdzie 56 procent głosujących sprzeciwiło się zmianie przepisów, która wprowadziłaby ustawowe prawo do aborcji.
Katoliccy biskupi aktywnie uczestniczyli w kampaniach poprzedzających wszystkie cztery głosowania, zachęcając wiernych do opowiedzenia się za ochroną życia od poczęcia.
Biskupi Wirginii ostrzegają przed konsekwencjami zmian
Po referendum w Wirginii biskup diecezji Richmond Barry C. Knestout oraz biskup diecezji Arlington Michael F. Burbidge wydali wspólne oświadczenie, w którym wyrazili głębokie rozczarowanie wynikiem. Ocenili, że poprawka może wprowadzić bardzo szeroką ochronę konstytucyjną aborcji, a nowe przepisy mogą również ograniczyć wpływ rodziców na decyzje dotyczące niepełnoletnich córek oraz zagrozić bezpieczeństwu kobiet.
Olivia Gans Turner, przewodnicząca Virginia Society for Human Life, wyraziła obawę, że zmiany osłabią nadzór nad placówkami wykonującymi aborcje i pozbawią kobiety oraz dzieci nienarodzone dotychczasowych zabezpieczeń prawnych.
Kościół w Nevadzie i Missouri zapowiada dalsze działania
Konferencja Katolicka Nevady, reprezentująca diecezję Reno i archidiecezję Las Vegas, podkreśliła, że wynik referendum nie zmienia godności ani wartości ludzkiego życia. Przedstawiciele Kościoła zapowiedzieli dalsze wspieranie kobiet, rodzin oraz ochrony życia od poczęcia do naturalnej śmierci.
Carol Tobias, przewodnicząca National Right to Life, uznała wynik głosowania w Missouri za poważne niepowodzenie ruchu pro-life. Zaznaczyła jednak, że nie oznacza ono zakończenia walki o zmianę przepisów i ochronę dzieci nienarodzonych.
Idaho odrzuciło rozszerzenie prawa do aborcji
Inaczej głosowali mieszkańcy Idaho, którzy większością 56 procent odrzucili propozycję ustanowienia ustawowego prawa do aborcji. Wynik został przyjęty z zadowoleniem przez organizacje pro-life.
Emily Naugle, przewodnicząca Right to Life of Idaho, oceniła, że wyborcy poparli utrzymanie obowiązujących przepisów, które według jej organizacji chronią zarówno kobiety, jak i dzieci nienarodzone. Podziękowała również działaczom za zaangażowanie w kampanię.
Diecezja Boise nie opublikowała bezpośrednio po referendum oficjalnego stanowiska. Wcześniej jej biskup Peter Christensen zachęcał kapłanów, aby podczas Mszy świętych poprzedzających głosowanie przypominali katolickie nauczanie o świętości życia.

Demokraci przejmują kontrolę nad Kongresem
Wybory z 3 listopada przyniosły również znaczącą zmianę układu sił politycznych w Waszyngtonie – Partia Demokratyczna przejęła kontrolę zarówno nad Senatem jak i nad Izbą Reprezentantów. Wyniki te wzbudziły obawy organizacji pro-life ze względu na stanowisko wielu demokratycznych polityków popierających dostęp do aborcji.
Gospodarka ważniejsza od aborcji dla republikańskich wyborców
Październikowe badanie Pew Research Center wskazało jednak, że aborcja nie była najważniejszą kwestią dla większości wyborców Partii Republikańskiej. Za bardzo istotny czynnik wpływający na decyzję wyborczą uznało ją 43 procent respondentów.
Znacznie większe znaczenie miała gospodarka, wskazana przez 82 procent Republikanów. Wyżej niż aborcję oceniano również takie zagadnienia jak imigracja, polityka zagraniczna oraz przestępczość z użyciem przemocy.
Wyniki listopadowych wyborów pokazują, że spór o aborcję mimo wszystko pozostaje ważnym elementem amerykańskiej debaty publicznej. Przedstawiciele Kościoła katolickiego i organizacji pro-life zapowiadają kontynuowanie swojej działalności mimo niekorzystnych dla nich rozstrzygnięć w większości stanowych referendów.
Źródło: ewtnnews
Foto: YouTube, istock/Rawf8/
-
News Chicago4 tygodnie temuPolski neurochirurg dr Maciej Leśniak przyjęty do prestiżowej National Academy of Medicine
-
News USA4 dni temuSzef Nvidii odchodzi po skandalu szpiegowskim. Kontakty z Chinką pod lupą amerykańskich służb
-
GOŚCIE BUDZIK MORNING SHOW2 tygodnie temuŚmierć to nie koniec. O. Jarosław Mikuczewski o nadziei i sztuce dobrego umierania
-
Polonia Amerykańska1 tydzień temuBeata Siemionkowicz z Round Lake IL odzyska wolność po ponad roku w areszcie ICE. Może być jednak deportowana
-
News USA2 tygodnie temuDemokraci faworytami wyborów do Kongresu USA. Czy sondaże znów się mylą?
-
News USA3 tygodnie temuMelania Trump pomogła wynegocjować lokalne zawieszenie broni na Ukrainie
-
Kościół4 tygodnie temuNie żyje o. Kazimierz Garbacz SVD. Wieloletni misjonarz w Ghanie i duszpasterz Polonii w Chicago miał 81 lat
-
News Chicago4 tygodnie temuNowe podatki i miliardowe wydatki. Johnson przedstawił projekt budżetu dla Chicago na 2027 rok











