Kościół
Zmarł ks. Paul Breza z Minnesoty – Strażnik polskości i kaszubskich korzeni w USA
7 kwietnia w Winonie (stan Minnesota), w wieku 87 lat, zmarł ks. Paul Breza – kapłan, społecznik, strażnik pamięci o polskich i kaszubskich emigrantach. Przez całe życie niestrudzenie pracował na rzecz podtrzymywania polskiej tożsamości kulturowej w USA oraz zacieśniania więzi między Winoną a Bytowem, skąd wywodzili się jego przodkowie. O jego dokonaniach mówi Jezuita, Ojciec Józef Polak.
Kaszubskie korzenie i kapłańska droga
Ks. Paul Breza przyszedł na świat 23 czerwca 1937 roku w Winonie, jako potomek emigrantów z Bytowa na Kaszubach. Jego dziadek opuścił rodzinne strony, by uniknąć wcielenia do niemieckiej armii. Do dziś w Bytowie mieszkają krewni kapłana, który nigdy nie zapomniał o swoich korzeniach.
Uczęszczał do Saint Stanislaus Kostka School oraz Cotter High School, a następnie studiował na Saint Mary’s University of Minnesota. Święcenia kapłańskie przyjął w 1963 roku w diecezji Winona. Pełnił posługę duszpasterską w wielu parafiach, m.in. w Rochester, Mankato, Hokah czy Brownsville.
Duszpasterz i społecznik
Kapłańska posługa ks. Brezy zawsze łączyła się z działalnością społeczną i kulturalną. Angażował się w pomoc osobom uzależnionym, wspierał młodzież w trudnych sytuacjach życiowych i organizował wyjazdy edukacyjne. Z wielkim zaangażowaniem pracował na rzecz integracji lokalnej Polonii oraz promowania kaszubskiego dziedzictwa kulturowego.
Twórca Polskiego Instytutu Kulturalnego i Muzeum Kaszubskiego
W 1976 roku po raz pierwszy zorganizował obchody Święta Konstytucji 3 Maja, co dało początek większemu przedsięwzięciu. Trzy lata później założył Polski Instytut Kulturalny w Winonie, który stał się centrum życia kulturalnego lokalnej Polonii. W 1998 roku przekazał na jego potrzeby własny budynek, w którym urządził Muzeum Kaszubskie, sam pełniąc funkcję kustosza.
Muzeum gromadzi bezcenne pamiątki rodzin emigrantów z Kaszub – modlitewniki, śpiewniki, dewocjonalia.
Ambasador Bytowa za oceanem
Pierwszy raz odwiedził Bytów w Ks. Paul Breza. Od tamtej pory stał się niestrudzonym orędownikiem zbliżenia między miastami. Dzięki jego staraniom w Ks. Paul Breza podpisano umowę o partnerstwie między Winoną a Bytowem. Umowa objęła m.in. współpracę w dziedzinie edukacji, kultury, ochrony środowiska i wymiany młodzieży.
Za jego sprawą mieszkańcy Winony poznali Kaszuby, a wielu Bytowian mogło odwiedzić Stany Zjednoczone. Ks. Paul Breza wspierał te inicjatywy również finansowo.
Odznaczenia i pamięć
Za swoją działalność został uhonorowany licznymi wyróżnieniami. 26 lutego 2012 roku prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, Bronisław Komorowski, przyznał mu Krzyż Kawalerski Orderu Zasługi RP – za popularyzowanie polskiej kultury i działalność na rzecz Polonii.

W Bytowie nadano mu tytuł Honorowego Obywatela, a lokalna społeczność niejednokrotnie podkreślała, że zasługuje, by nazywać go „kaszubskim rycerzem” – na wzór literackiego Remusa.
Źródło: TwojaPolonia
Foto: Kashubian Cultural Institute & Polish Museum, Urząd Miejski w Bytowie
Polonia Amerykańska
Koncert Kolęd w Kościele pw. Świętej Trójcy, niedziela 1 lutego. Fot. Wojciech Adamski
Kościół
Spadek liczby małżeństw katolickich w USA stawia Kościół przed nowym wyzwaniem
Dane z ostatnich dekad pokazują wyraźny i niepokojący trend: liczba małżeństw katolickich w Stanach Zjednoczonych drastycznie maleje. Zjawisko to, choć wpisuje się w szersze przemiany społeczne, w środowisku katolickim przybiera szczególnie wyraźną skalę i skłania liderów Kościoła oraz świeckich do poszukiwania bardziej zdecydowanych i długofalowych rozwiązań. O problemie mówi Jezuita, Ojciec Paweł Kosiński.
Liczby, które nie pozostawiają złudzeń
Na początku XXI wieku w USA zawierano około 267 tysięcy małżeństw katolickich rocznie. W 2024 roku było ich już tylko niespełna 112 tysięcy, co oznacza spadek blisko 60 procent. Jeszcze bardziej uderzające są dawniejsze porównania historyczne: w 1970 roku liczba ta sięgała około 426 tysięcy, podczas gdy obecnie oscyluje wokół 108 tysięcy, co oznacza redukcję rzędu 75 procent.
Spadek liczby ślubów katolickich następuje mimo wzrostu ogólnej liczby katolików w Stanach Zjednoczonych. W 1970 roku było ich niespełna 48 milionów, a obecnie około 68 milionów. Oznacza to, że problem nie wynika z demograficznego kurczenia się Kościoła, lecz z głębszych zmian w podejściu do małżeństwa. Zdaniem ekspertów kluczową rolę odgrywają szerokie czynniki kulturowe i społeczne.
Katolicy dotknięci bardziej niż reszta społeczeństwa
Choć spadek liczby małżeństw dotyczy całego społeczeństwa, wśród katolików jest on szczególnie dotkliwy. Sekularyzacja i zmiany kulturowe osłabiły społeczne wsparcie dla instytucji religijnych, a Kościół mierzy się z dodatkowymi trudnościami w przekazywaniu nauczania o sakramentalnym charakterze małżeństwa.
Coraz częściej podkreśla się, że Kościół musi przejść od reakcji do działań proaktywnych. Chodzi nie tylko o przygotowanie do ślubu, ale o długofalowe towarzyszenie młodym ludziom w budowaniu relacji, wspólnot oraz dojrzałego rozumienia powołania do małżeństwa.
Nowe podejście do przygotowania do małżeństwa
Eksperci wskazują, że przygotowanie przedmałżeńskie powinno wykraczać poza formalne kursy. Kluczowe stają się realne umiejętności relacyjne, komunikacja, zarządzanie finansami oraz integracja wiary z codziennym życiem. Zamiast masowych programów coraz większy nacisk kładzie się na indywidualne formowanie par.
Rola wspólnot i rodzin parafialnych
Jednym z proponowanych rozwiązań jest tworzenie przestrzeni wspólnotowych, w których młodzi dorośli mogą się spotykać i budować zdrowe relacje. Ważną rolę przypisuje się również rodzinom parafialnym, które mogą towarzyszyć narzeczonym nie tylko przed ślubem, ale także po jego zawarciu.

Głos Kościoła powszechnego
Przywódcy Kościoła regularnie apelują o odbudowę kultury małżeństwa.
Papież Leon XIV wielokrotnie podkreślał, że małżeństwo nie jest abstrakcyjnym ideałem, lecz miarą prawdziwej miłości, która ma być całkowita, wierna i otwarta na życie.
Inicjatywy biskupów i świeckich
W Stanach Zjednoczonych biskupi zainicjowali programy mające wnieść większą jasność i wrażliwość w kwestie miłości, małżeństwa i seksualności. Równolegle pojawiają się inicjatywy świeckich, w tym nowe katolickie platformy randkowe oraz duszpasterstwa skierowane do dorosłych dzieci rozwiedzionych rodziców.
Małżeństwo a przyszłość społeczeństwa
Problem spadku liczby małżeństw coraz częściej pojawia się także w świeckiej debacie publicznej. Eksperci zwracają uwagę, że kryzys demograficzny i spadek dzietności są ściśle powiązane z malejącą liczbą trwałych związków małżeńskich.

Odpowiedzialność całej wspólnoty
W dyskusji coraz wyraźniej wybrzmiewa teza, że odpowiedzialność za przekaz wiary i wizji małżeństwa nie spoczywa wyłącznie na duchowieństwie. Ogromną rolę odgrywają rodzice i dziadkowie, których przykład życia rodzinnego i religijnego kształtuje postawy młodego pokolenia.
Wspólne wyzwanie Kościoła
Spadek liczby małżeństw katolickich stawia pytania nie tylko o skuteczność duszpasterstwa, ale o kondycję całej wspólnoty wierzących. Coraz częściej pojawia się refleksja, że odbudowa kultury małżeństwa wymaga zaangażowania wszystkich — duchownych i świeckich — w tworzenie środowiska, w którym wiara i życie rodzinne wzajemnie się umacniają.
Źródło: cna
Foto: V, istock//EvgeniyShkolenko/
Polonia Amerykańska
Parafialny opłatek w Kościele pw. Trójcy Świętej w Chicago, 25 stycznia. Fot. Wojciech Adamski
-
News USA3 tygodnie temuPełnotłuste mleko wraca do szkolnych stołówek po podpisie Prezydenta Trumpa
-
News USA4 tygodnie temuProtest przeciwko ICE w Minneapolis zakończył się zastrzeleniem kobiety przez agenta
-
News USA3 tygodnie temuTrump grozi użyciem Insurrection Act po kolejnych protestach w Minneapolis
-
News Chicago6 dni temuPolski CUD na autostradzie I-294. W nocy kierowca z Michigan wjechał pod prąd
-
News Chicago4 tygodnie temuMieszkańcy Chicago zorganizowali protest po zatrzymaniu prezydenta Wenezueli
-
News USA5 dni temuNowe nagranie: Wcześniejsza konfrontacja Alexa Prettiego z agentami federalnymi
-
Polonia Amerykańska2 tygodnie temuZmarła Bogna Kosina, krzewicielka polskiej kultury, wielki przyjaciel artystów i żeglarzy
-
News Chicago4 dni temuIllinois na froncie prawnym przeciwko administracji Trumpa: Ponad 50 pozwów











