Połącz się z nami

News USA

Grenlandia w centrum geopolitycznej rywalizacji: Tubylcy mają obawy o przyszłość terytorium

Opublikowano

dnia

Grenlandczycy coraz bardziej obawiają się, że ich ojczyzna, będąca autonomicznym terytorium Danii, stała się pionkiem w globalnej rywalizacji między USA, Rosją i Chinami. W obliczu postępującego globalnego ocieplenia, które otwiera nowe szlaki morskie i dostęp do surowców naturalnych, mieszkańcy wyspy obawiają się, że ambicje Prezydenta USA Donalda Trumpa mogą zagrozić ich drodze do niepodległości.

Wizyta amerykańskich oficjeli zaostrza napięcia

Obawy Grenlandczyków nasiliły się w niedzielę po ogłoszeniu, że Usha Vance, żona wiceprezydenta USA, J.D. Vance’a, odwiedzi Grenlandię, by uczestniczyć w narodowym wyścigu psich zaprzęgów. Jednocześnie Doradca ds. Bezpieczeństwa Narodowego, Michael Waltz, i Sekretarz ds. Energii Chris Wright mają wizytować amerykańską bazę wojskową na północy wyspy.

Decyzja ta wywołała niepokój lokalnych polityków, zwłaszcza po wcześniejszej deklaracji Trumpa o chęci przejęcia kontroli nad Grenlandią, którą wygłosił tuż po wyborach do lokalnego parlamentu, w których zwyciężyli przeciwnicy przyłączenia do USA. Co więcej, amerykański prezydent zasugerował możliwość zwiększenia liczby żołnierzy na wyspie.

“Nasza integralność i demokracja muszą być szanowane bez żadnej zewnętrznej ingerencji” – podkreślił ustępujący premier Grenlandii, Múte Boroup Egede.

Grenlandia a ambicje niepodległościowe

Grenlandia, pozostająca pod duńskim zwierzchnictwem od 1721 roku, od dekad dąży do niepodległości. Większość jej mieszkańców popiera ten cel, choć opinie różnią się co do czasu i sposobu jego realizacji. Jednakże, w świetle narastających napięć międzynarodowych, Grenlandczycy obawiają się, że ich los może nie być już wyłącznie w ich rękach.

Ekspert ds. Arktyki Otto Svendsen zauważa, że Donald Trump, forsując agresywną politykę wobec Grenlandii, w rzeczywistości wzmocnił grenlandzką tożsamość narodową.

“Panuje tu poczucie dumy i samostanowienia. Grenlandczycy nie pozwolą się zastraszyć” – mówi Svendsen.

Dania uznała prawo Grenlandii do niepodległości w ustawie o samorządzie z 2009 roku, zatwierdzonej zarówno przez lokalnych wyborców, jak i duński parlament. Dodatkowo, prawo do samostanowienia jest zapisane w Karcie Narodów Zjednoczonych.

Kluczowa rola w strategii USA

Prezydent Trump kieruje się jednak przede wszystkim interesem strategicznym USA. Po powrocie do urzędu w styczniu 2025 roku forsował dostęp do zasobów mineralnych Ukrainy, groził odzyskaniem Kanału Panamskiego, a także sugerował, że Kanada mogłaby stać się 51. stanem. Teraz jego uwaga skupiła się na Grenlandii.

Grenlandia

Arktyczne terytorium, zamieszkane przez 56 tysięcy osób, głównie Inuitów, jest kluczowe dla bezpieczeństwa narodowego USA. Znajdująca się tam amerykańska baza wojskowa Pituffik odgrywa ważną rolę w systemie ostrzegania przed atakami rakietowymi i nadzorze kosmicznym NATO.

Dla Grenlandczyków obecność amerykańskich sił zbrojnych stanowi jednak miecz obosieczny – z jednej strony zapewnia ochronę, z drugiej rodzi obawy o suwerenność ich ziemi.

Przyszłość Grenlandii: niepewność i podziały

Grenlandia ma długą historię współpracy z USA. Amerykanie budowali tu bazy wojskowe już podczas II Wojny Swiatowej, a po jej zakończeniu Prezydent Harry Truman próbował kupić wyspę od Danii.

Donald Trump wznowił te starania w czasie swojej pierwszej kadencji, jednak wówczas propozycja została uznana za niepoważną. Obecnie wraca do niej z nową determinacją.

Inuita na Grenlandii

Nie wszyscy Grenlandczycy sprzeciwiają się bliższym relacjom z USA. Zwolennikiem współpracy jest Jørgen Boassen, działacz organizacji American Daybreak, promującej amerykańskie wpływy na wyspie.

„Trump musi działać, aby zabezpieczyć tylne drzwi Ameryki. Dania nie zagwarantowała nam bezpieczeństwa” – twierdzi Boassen. Podkreśla jednak, że Grenlandia powinna pozostać niezależnym państwem, a nie stać się częścią Stanów Zjednoczonych.

 

Źródło: chicagotribune
Foto: istock/Mikael Svensson/

News USA

Novo Nordisk zapowiada znaczące obniżki cen Wegovy i Ozempic od przyszłego roku

Opublikowano

dnia

Autor:

We wtorek przedstawiciele Novo Nordisk ogłosili plan szeroko zakrojonych obniżek cen swoich najpopularniejszych leków stosowanych w terapii cukrzycy i leczeniu otyłości. Decyzja duńskiego koncernu wpisuje się w coraz bardziej konkurencyjny rynek preparatów określanych jako GLP-1, które w ostatnich latach stały się jednymi z najbardziej poszukiwanych produktów farmaceutycznych.

Redukcja cen nawet o połowę

Firma zapowiedziała, że od stycznia 2027 roku miesięczny koszt terapii lekami Wegovy oraz Ozempic zostanie obniżony do poziomu 675 dolarów. Oznacza to redukcję ceny Wegovy o 50% oraz Ozempic o 35%.

W tej samej cenie oferowany będzie również Rybelsus – preparat w formie tabletki przeznaczony dla dorosłych pacjentów z cukrzycą typu 2, który bywa stosowany także w kontekście kontroli masy ciała.

Decyzja Novo Nordisk zapada w okresie intensywnej rywalizacji między producentami leków. Koncern konkuruje między innymi z Eli Lilly, oferującym preparaty Mounjaro oraz Zepbound. Równolegle na rynek trafiają kolejne terapie oparte na mechanizmach GLP-1. Rosnąca liczba dostępnych produktów zwiększa presję cenową, zmieniając dotychczasową dynamikę sektora farmaceutycznego.

Nowe realia cenowe

Leki Wegovy i Ozempic znalazły się wśród preparatów oferowanych po obniżonych cenach na platformie Trumprx.gov. Serwis, uruchomiony przez administrację federalną, zapewnia konsumentom bezpośredni dostęp do tańszych wersji wybranych leków.

Firma wskazuje, że celem obniżek jest poprawa dostępności terapii, szczególnie dla pacjentów objętych planami ubezpieczeniowymi z wysokimi udziałami własnymi. Rosnące zainteresowanie lekami wspomagającymi redukcję masy ciała sprawiło, że kwestie cenowe stały się jednym z głównych tematów debaty publicznej.

Poprzednie zmiany cenowe

Już w listopadzie koncern informował o wdrożeniu nowych modeli cenowych dla Wegovy i Ozempic. Obecna zapowiedź stanowi kolejny etap strategii dostosowywania polityki cenowej do realiów rynku oraz oczekiwań pacjentów.

 

Źródło: cbs
Foto: Novo Nordisk, istock
Czytaj dalej

News USA

Nastolatki częściej korzystają ze sztucznej inteligencji niż myślą ich rodzice

Opublikowano

dnia

Autor:

Dynamiczny rozwój sztucznej inteligencji coraz wyraźniej wpływa na codzienność młodego pokolenia. Najnowsze badanie opinii publicznej ujawnia znaczącą różnicę między tym, jak rodzice postrzegają korzystanie z narzędzi AI przez swoje dzieci, a rzeczywistą skalą wykorzystania tej technologii przez nastolatków.

Z danych wynika, że 64% amerykańskich nastolatków deklaruje korzystanie z chatbotów opartych na sztucznej inteligencji. Tymczasem jedynie 51% rodziców uważa, że ich dzieci używają tego typu rozwiązań. Różnica ta wskazuje na rosnącą lukę percepcyjną, która staje się nowym wyzwaniem w relacjach rodzinnych.

Technologia, która jeszcze niedawno była tematem branżowych debat, stała się elementem codziennego życia młodzieży, często funkcjonując poza pełną świadomością dorosłych.

AI jako narzędzie edukacyjne

Ponad połowa ankietowanych nastolatków przyznała, że wykorzystywała chatboty do pomocy w nauce. Najczęściej technologia służyła do wyszukiwania informacji, wsparcia w zadaniach matematycznych oraz przygotowywania materiałów szkolnych.

Około jedna czwarta badanych oceniła chatboty jako bardzo pomocne w realizacji obowiązków szkolnych, a podobny odsetek wskazał na umiarkowaną przydatność tych narzędzi.

Granica między pomocą a zależnością

Badanie pokazuje jednak również bardziej złożony obraz. Około 10% nastolatków zadeklarowało, że wykonuje większość lub całość pracy szkolnej przy znaczącym udziale chatbotów. Zjawisko to budzi pytania o wpływ AI na samodzielność, rozwój kompetencji oraz proces kształcenia.

Wsparcie emocjonalne od maszyn

Blisko 12% ankietowanych nastolatków przyznało też, że korzystało z chatbotów w celu uzyskania wsparcia emocjonalnego. Eksperci zwracają uwagę, że choć dla części młodych osób technologia może stanowić formę doraźnej pomocy, uzależnianie się od niej w sferze emocjonalnej może budzić niepokój.

Szczególne obawy pojawiają się w kontekście przypadków, w których długotrwałe interakcje z nowymi technologiami były łączone z problemami psychicznymi młodych użytkowników.

Rodzice rzadko rozmawiają o AI

Zaledwie 4 na 10 rodziców deklaruje, że podejmuje rozmowy z dziećmi na temat korzystania ze sztucznej inteligencji. Wielu dorosłych przyznaje, że zarządzanie czasem ekranowym nie zawsze jest priorytetem w obliczu codziennych obowiązków i presji życia zawodowego.


Badanie przeprowadzone wśród 1 458 amerykańskich nastolatków i ich rodziców pokazuje, że sztuczna inteligencja coraz silniej redefiniuje codzienne nawyki, modele uczenia się oraz relacje międzypokoleniowe.

 

Źródło: cbs
Foto: istock/GamePH/oatawa/
Czytaj dalej

News USA

Protesty na Kazimierzu: Krakowianie nie chcą tutaj luksusowego hotelu

Opublikowano

dnia

Autor:

Setki osób wyszły w niedzielę na ulice krakowskiego Kazimierza, by zaprotestować przeciwko planom eksmisji mieszkańców i lokalnych przedsiębiorców z historycznych kamienic należących do kościelnego zgromadzenia. Powodem sporu są plany przekształcenia budynków w luksusowy hotel oraz centrum konferencyjne. Demonstracja odbyła się przed kościołem, w którym mieści się lokalna siedziba zakonu będącego właścicielem nieruchomości.

Transparenty i symboliczne „nekrologi”

Protestujący nie kryli emocji. Wśród transparentów dominowały hasła sprzeciwu wobec gentryfikacji oraz apele o zachowanie dzielnicy dla lokalnej społeczności. Uczestnicy przygotowali również symboliczne nekrologi dla lokali usługowych, które mają zostać zmuszone do opuszczenia budynków.

Wśród zagrożonych miejsc znajdują się znane bary, galerie i butiki, które przez lata budowały charakter Kazimierza i stały się częścią jego rozpoznawalnej atmosfery.

Spór o historyczne budynki

Kamienice objęte konfliktem znajdują się przy ulicach Józefa oraz Bożego Ciała. Zgromadzenie weszło w ich posiadanie w XIX wieku na mocy porozumienia, które – według doniesień medialnych – miało ograniczać możliwość czerpania zysków z nieruchomości.

W 2011 roku podpisano wieloletnią umowę dzierżawy z firmą deweloperską De Silva Haus. Pod koniec ubiegłego roku spółka poinformowała lokatorów o konieczności opuszczenia mieszkań i lokali do końca marca, wskazując na zły stan techniczny budynków.

Mieszkańcy mówią o życiowej destabilizacji

Dla wielu lokatorów decyzja oznacza konieczność opuszczenia miejsc, z którymi związani są od dekad. Część mieszkańców podkreśla, że proponowane formy wsparcia – obejmujące dopłaty i pomoc w znalezieniu nowego lokum – nie rozwiązują problemu, szczególnie w obliczu rosnących cen nieruchomości.

Budynki są obecnie domem dla około 20 osób. Jeszcze kilkanaście lat temu mieszkały tam dziesiątki rodzin, jednak stopniowe opróżnianie lokali zmieniło strukturę zamieszkania.

Kazimierz między historią a komercjalizacją

Kazimierz, często określany jako dawna dzielnica żydowska, przez wieki był miejscem współistnienia różnych społeczności. Obok synagog funkcjonowały tu kościoły, a dzielnica stała się jednym z najważniejszych punktów na mapie turystycznej Krakowa.

Ulica Bożego Ciała na krakowskim Kazimierzu

Rozwój ruchu turystycznego przyniósł ożywienie gospodarcze, ale jednocześnie uruchomił procesy, które coraz częściej prowadzą do konfliktów między interesami inwestorów a potrzebami stałych mieszkańców.

Politycy włączają się w spór

Demonstracja zgromadziła nie tylko mieszkańców i przedsiębiorców, lecz także przedstawicieli władz. W wydarzeniu uczestniczył prezydent Krakowa, który zapowiedział podjęcie działań mających ograniczyć możliwość powstawania nowych hoteli w tej części miasta.

Zapowiedziano przygotowanie wniosku o zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz udzielenie lokatorom wsparcia prawnego.

Ulica Józefa na krakowskim Kazimierzu

Ulica Józefa na krakowskim Kazimierzu

Rosnący sprzeciw społeczny

Sprawa wywołała szeroką reakcję społeczną. Petycja w obronie mieszkańców, przedsiębiorców i dziedzictwa kulturowego dzielnicy zebrała ponad 28 tysięcy podpisów. Dokument stał się wyrazem obaw o dalsze losy Kazimierza, który w opinii wielu mieszkańców traci swoją autentyczność.

Deweloper zapowiada zachowanie charakteru ulicy

Firma odpowiedzialna za planowaną inwestycję zapewnia, że projekt ma obejmować również przestrzenie przeznaczone dla lokalnych przedsiębiorców. Podkreślono jednocześnie konieczność przeprowadzenia gruntownego remontu budynków.

Spółka potwierdziła, że wypowiedzenia umów najmu zostały doręczone, a pomoc dla lokatorów oferowana jest indywidualnie.

Kazimierz, będący wizytówką Krakowa, znalazł się w centrum debaty o granicach komercjalizacji i prawach lokalnych społeczności.

 

Źródło: NFP
Foto: Mach240390, Aleksander Miszalski fb
Czytaj dalej
Reklama

Popularne

Kalendarz

marzec 2025
P W Ś C P S N
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31  

Nasz profil na fb

Popularne w tym miesiącu