Podczas prawyborów w Illinois w 2026 roku wyborcy zdecydują nie tylko o kandydatach na gubernatora czy członków Kongresu, ale także o obsadzie wielu stanowisk sędziowskich. Na kartach wyborczych umieszczeni są kandydaci do sądów apelacyjnych oraz okręgowych, których decyzje będą miały bezpośredni wpływ na codzienne życie mieszkańców stanu.

Choć w tym roku nie ma wakatów w Sądzie Najwyższym Illinois, wyborcy będą wybierać sędziów niższych instancji. To właśnie oni rozstrzygają sprawy dotyczące między innymi przestępstw, eksmisji, wykroczeń drogowych czy sporów cywilnych.

Sądy okręgowe – pierwszy etap postępowań

Sędziowie sądów okręgowych w Illinois wybierani są na sześcioletnie kadencje. Instytucje te stanowią podstawowy szczebel wymiaru sprawiedliwości w stanie i zajmują się rozpatrywaniem większości spraw trafiających do sądów.

Do ich kompetencji należą między innymi sprawy rozwodowe i dotyczące opieki nad dziećmi, poważne spory cywilne, sprawy o odszkodowania, wykroczenia drogowe, a także poważne sprawy karne. To właśnie w sądach okręgowych rozpoczyna się większość postępowań sądowych, które w razie odwołania mogą trafić do sądów wyższej instancji.

Sądy apelacyjne – kolejny poziom rozstrzygania sporów

Po wydaniu wyroku w sądzie okręgowym strony mogą odwołać się do sądu apelacyjnego. Sędziowie tej instancji analizują decyzje podjęte wcześniej i rozstrzygają, czy były one zgodne z prawem.

Sędziowie sądów apelacyjnych w Illinois pełnią swoje funkcje przez dziesięć lat. Po rozpatrzeniu apelacji ich decyzje mogą być jeszcze skierowane do Sądu Najwyższego Illinois, który w wybranych przypadkach podejmuje ostateczne rozstrzygnięcie.

Pięć okręgów apelacyjnych w Illinois

System sądów apelacyjnych w Illinois obejmuje pięć okręgów, w których pracuje łącznie 54 sędziów. Każdy z okręgów odpowiada za rozpatrywanie spraw z określonych części stanu.

• Pierwszy Okręg Apelacyjny obejmuje w całości powiat Cook. Został on podzielony na 20 podokręgów, choć w tegorocznych wyborach nie wszystkie z nich mają wakaty. W samym powiecie Cook o 29 miejsc sędziowskich ubiega się 46 kandydatów.
• Drugi Okręg Apelacyjny obejmuje powiaty DeKalb, Kane, Kendall, Lake oraz McHenry.
• Trzeci Okręg Apelacyjny obejmuje siedem powiatów północno-wschodniego Illinois, w tym Bureau, DuPage, Grundy, Iroquois, Kankakee, LaSalle oraz Will.
• Czwarty Okręg Apelacyjny, którego centrum znajduje się w rejonie Springfield, rozpatruje sprawy z sądów w 41 powiatach, między innymi Sangamon, Ford, Henry, Carroll, Lee, Boone i Winnebago.
• Piąty Okręg Apelacyjny obejmuje 48 powiatów w południowej części stanu, w tym Jasper, Champaign, Macon i Monroe.

Jak przygotować się do głosowania

Ze względu na dużą liczbę kandydatów wielu wyborców może mieć trudność z podjęciem decyzji przy urnie. W samym powiecie Cook liczba osób ubiegających się o stanowiska sędziowskie jest wysoka, dlatego przed wyborami zachęca się do wcześniejszego zapoznania się z informacjami o kandydatach.

Pomocne mogą być oceny i rekomendacje publikowane przez organizacje zrzeszające prawników. Jednym z najważniejszych źródeł informacji jest zestawienie przygotowane przez Illinois State Bar Association, które prezentuje wyniki ocen kandydatów i ankiet przeprowadzonych wśród środowiska prawniczego.

Rekomendacje organizacji prawniczych

W powiecie Cook rekomendacje dla kandydatów opracowała także Chicago Bar Association. Organizacja ta przeprowadziła niezależną ocenę kandydatów startujących zarówno do sądów okręgowych, jak i do wakatu w Pierwszym Okręgu Apelacyjnym, który pojawił się po śmierci sędziego Thomasa E. Hoffmana w lipcu 2025 roku.

Dodatkowym źródłem informacji jest interaktywny przewodnik przygotowany przez zespół dziennikarzy śledczych zajmujących się tematyką wymiaru sprawiedliwości. Materiał ten umożliwia wyborcom sprawdzenie kandydatów według adresu zamieszkania lub podokręgu wyborczego.

Przewodnik pozwala również zaznaczać wybranych kandydatów i wydrukować podsumowanie swoich decyzji przed udaniem się do lokalu wyborczego.

Wiele organizacji ocenia kandydatów

Oprócz Illinois State Bar Association i Chicago Bar Association rekomendacje dla kandydatów publikują również inne organizacje prawnicze działające w Illinois. Wśród nich znajdują się stowarzyszenia reprezentujące różne środowiska prawnicze i społeczne.

Do organizacji publikujących swoje opinie należą między innymi: Arab American Bar Association, Asian American Bar Association of the Greater Chicago Area, Black Men’s Lawyers’ Association, Chicago Council of Lawyers, Cook County Bar Association, Decalogue Society of Lawyers, Hellenic Bar Association of Illinois, Hispanic Lawyers Association of Illinois, Chicago’s LGBTQ+ Bar Association, Puerto Rican Bar Association oraz Women’s Bar Association of Illinois.

Decyzja wyborców ma realny wpływ na codzienne życie

Choć wybory sędziowskie często przyciągają mniej uwagi niż wyścigi polityczne, to właśnie decyzje sędziów mają ogromne znaczenie dla mieszkańców Illinois. Orzeczenia dotyczą bowiem spraw karnych, rodzinnych, cywilnych i administracyjnych, które bezpośrednio wpływają na funkcjonowanie społeczności.

Dlatego eksperci podkreślają, że wyborcy powinni poświęcić czas na zapoznanie się z kandydatami przed oddaniem głosu w prawyborach w 2026 roku.

Źródło: nbc
Foto: Google Maps, istock/Michał Chodyra/mister Big/nathaphat/greenleaf123/

Od 19 marca do 25 kwietnia 2026 roku na scenie eksperymentalnego Trap Door Theatre publiczność będzie mogła zobaczyć spektakl „Mątwa, czyli Hyrkaniczny światopogląd”, jedną z najbardziej oryginalnych i prowokujących sztuk Stanisława Ignacego Witkiewicza. Utwór został przetłumaczony na język angielski przez Daniela Geroulda, a za reżyserię odpowiada Nicole Wiesner.

Przedstawienie łączy elementy filozoficznej farsy oraz surrealistycznej wizji świata, tworząc spektakl pełen groteski, ironii i artystycznej prowokacji. Twórcy zapowiadają, że widzowie zobaczą historię artysty uwikłanego w konflikt między wolnością twórczą a presją władzy i społecznej konformizacji.

Satyra o artyście i władzy

Sztuka Witkiewicza przedstawia rzeczywistość, w której indywidualność stopniowo ustępuje miejsca kontroli i podporządkowaniu. W centrum opowieści znajduje się artysta przeżywający głęboki kryzys twórczy, zmuszony do wyboru między zachowaniem wierności własnej wizji a dostosowaniem się do oczekiwań otoczenia.

Historia pokazuje napięcie między twórcą a strukturami władzy, które starają się kształtować sztukę według własnych potrzeb. W tej rzeczywistości każdy akt twórczy staje się jednocześnie walką o niezależność i ryzykiem podporządkowania się systemowi.

Groteskowa wizja świata

„Mątwa, czyli Hyrkaniczny światopogląd” jest jedną z najbardziej charakterystycznych sztuk Witkacego, autora znanego z eksperymentalnego podejścia do teatru i filozoficznej refleksji nad kondycją człowieka. Dramaturg tworzy tu świat pełen absurdalnych sytuacji, groteskowych postaci i surrealistycznych obrazów.

Pod warstwą komedii i absurdalnego humoru kryje się jednak ostra diagnoza rzeczywistości. Stanisław Witkiewicz pokazuje, jak łatwo sztuka może zostać podporządkowana mechanizmom władzy oraz jak trudne staje się zachowanie niezależności w świecie oczekującym posłuszeństwa i dostosowania.

Temat aktualny mimo upływu lat

Choć sztuka powstała wiele dekad temu, jej przesłanie pozostaje aktualne. Autor ukazuje dramat współczesnego artysty, który staje przed wyborem pomiędzy wiernością własnym przekonaniom a wygodą wynikającą z podporządkowania się oczekiwaniom publiczności i instytucji.

Twórcy spektaklu podkreślają, że właśnie ta ponadczasowość sprawia, iż utwór Witkiewicza nadal budzi emocje i skłania do refleksji nad rolą sztuki w społeczeństwie.

„Mątwa, czyli Hyrkaniczny światopogląd” pozostaje jednym z najbardziej bezkompromisowych i intelektualnie prowokujących dzieł polskiej dramaturgii, a jej sceniczna realizacja ma przypomnieć widzom o sile sztuki, która potrafi jednocześnie bawić i zmuszać do głębokiej refleksji.

Teatr Trap Door mieści się pod adresem 1655 W. Cortland St. Chicago, IL 60622. Bilety na spektakl można kupić tutaj.

Źródło: Trap Door Theatre
Foto: Trap Door Theatre, Tadeusz Langier

Organizacja Preservation Chicago opublikowała doroczny raport wskazujący najważniejsze historyczne miejsca w mieście, które według obrońców dziedzictwa architektonicznego wymagają pilnej ochrony. W zestawieniu znalazły się jedne z najbardziej rozpoznawalnych obiektów Chicago, w tym historyczne mosty nad rzeką Chicago oraz kościół związany z dzieciństwem pierwszego amerykańskiego papieża.

Raport zatytułowany „Chicago 7 Most Endangered” wskazuje siedem miejsc o szczególnym znaczeniu historycznym i architektonicznym, które – zdaniem organizacji – mogą w najbliższych latach stanąć w obliczu poważnych zagrożeń, takich jak rozbiórka, degradacja lub istotne zmiany architektoniczne.

Raport, który ma zwrócić uwagę mieszkańców i władz

Lista najbardziej zagrożonych obiektów powstaje od 2003 roku i ma na celu zwrócenie uwagi opinii publicznej oraz władz miasta na miejsca o wyjątkowym znaczeniu dla historii Chicago. Organizacja podkreśla, że wiele z tych budynków i obiektów infrastruktury znajduje się w niepewnej sytuacji, o której mieszkańcy często dowiadują się dopiero wtedy, gdy zagrożenie jest już bardzo poważne.

Celem publikacji jest mobilizacja społeczności, organizacji oraz władz miejskich do podjęcia działań ochronnych zanim cenne elementy miejskiego krajobrazu zostaną bezpowrotnie utracone.

Kościół związany z dzieciństwem papieża

Jednym z miejsc uwzględnionych w tegorocznym zestawieniu jest kościół i szkoła St. Mary of the Assumption w dzielnicy Riverdale. Obiekt ten jest szczególnie ważny dla historii miasta, ponieważ wiąże się z dzieciństwem i edukacją pierwszego amerykańskiego papieża.

Zdaniem obrońców dziedzictwa architektonicznego zachowanie tej świątyni mogłoby odegrać istotną rolę w ożywieniu społeczności Riverdale. Dzielnica ta przez ostatnie dekady doświadczała spadku inwestycji oraz utraty wielu lokalnych zasobów społecznych i gospodarczych.

Eksperci wskazują, że odnowienie i ochrona kościoła mogłyby przyczynić się do ponownego zainteresowania tą częścią miasta oraz stać się impulsem dla nowych inwestycji.

Saint Mary of the Assumption School z 1917 roku

Historyczne mosty nad rzeką Chicago

Na liście znalazły się również charakterystyczne mosty nad rzeką Chicago wraz z ich historycznymi budynkami sterowniczymi, nazywanymi tender houses. To niewielkie obiekty, z których kontroluje się mechanizmy otwierania mostów.

Mosty te stanowią jeden z najbardziej rozpoznawalnych elementów krajobrazu Chicago. Miasto posiada największą na świecie kolekcję ruchomych mostów typu bascule, z których wiele powstało w latach 1910–1940 w okresie dynamicznego rozwoju przemysłowego i architektonicznego.

Architektura mostów oraz towarzyszących im budynków była inspirowana Planem Burnhama dla Chicago oraz ruchem City Beautiful, który zakładał łączenie funkcjonalnej infrastruktury miejskiej z estetyką architektoniczną. Specjaliści ostrzegają jednak, że bez odpowiednich prac konserwacyjnych niektóre z tych obiektów mogą utracić swoje historyczne elementy.

Most Michigan Avenue nad rzeką Chicago w Chicago

Historyczna sala giełdy w Art Institute

W raporcie znalazła się także słynna sala transakcyjna Chicago Stock Exchange Trading Room, obecnie znajdująca się w Art Institute of Chicago. To niezwykłe wnętrze architektoniczne zaprojektowane w latach 90. XIX wieku przez znanych architektów Dankmara Adlera i Louisa Sullivana.

Ozdobna sala została uratowana z pierwotnego budynku giełdy w Chicago przed jego rozbiórką na początku lat siedemdziesiątych. Obecnie stanowi ważny element ekspozycji muzeum. Obrońcy zabytków obawiają się jednak, że planowana rozbudowa Art Institute może zagrozić zarówno tej historycznej przestrzeni, jak i sąsiedniemu dziedzińcowi McKinlock Court.

Chicago Stock Exchange Trading Room

Ochrona architektury jako inwestycja w przyszłość miasta

Przedstawiciele Preservation Chicago podkreślają, że publikacja corocznej listy wielokrotnie przyczyniła się w przeszłości do uratowania cennych budynków i przestrzeni miejskich. Zwrócenie uwagi opinii publicznej często mobilizuje władze miasta, inwestorów oraz organizacje społeczne do podjęcia działań na rzecz ochrony dziedzictwa architektonicznego.

Organizacja liczy, że także w tym roku zwiększona świadomość mieszkańców pomoże zachować ważne elementy historii Chicago i sprawi, że pozostaną one częścią miejskiego krajobrazu dla przyszłych pokoleń.

Źródło: nbc
Foto: Lori Strock Photography, JeremyA, Art Institute of Chicago