News USA
Rok 2025 przynosi nowe prawa, które mogą zmienić codzienne życie Amerykanów
Wraz z końcem 2024 roku w USA w życie wchodzą liczne przepisy, które mogą mieć istotny wpływ na kształt rozpoczynającego się, 2025 roku. Regulacje dotyczą szerokiego spektrum dziedzin — od tzw. “praw reprodukcyjnych”, przez sztuczną inteligencję, aż po praw osób transpłciowych. Zapoznaj się z kluczowymi zmianami.
1. Prawa reprodukcyjne i aborcja
Mieszkańcy Nowego Jorku zagłosowali za wpisaniem prawa do aborcji do stanowej konstytucji. Od 1 stycznia 2025 roku aborcja stanie się jednym z konstytucyjnych praw obywateli, chroniąc autonomię reprodukcyjną przed ograniczeniami.
Jednak nowe przepisy budzą kontrowersje. Krytycy obawiają się, że mogą one prowadzić do liberalizacji innych kwestii, takich jak dostęp nieletnich do operacji zmiany płci czy prawa wyborcze dla osób niebędących obywatelami USA.
Oprócz Nowego Jorku także inne stany, takie jak Kalifornia czy Michigan, wprowadziły poprawki konstytucyjne poszerzające ochronę dostępu do aborcji. Większość z nich już obowiązuje lub jest przedmiotem sporów sądowych.
2. Identyfikacja i REAL ID
Od 7 maja 2025 roku wszyscy dorośli pasażerowie podróżujący wewnątrz kraju będą musieli posiadać dokument zgodny z wymaganiami REAL ID. Zgodnie z ustawą uchwaloną w 2005 roku, nowe standardy bezpieczeństwa dla praw jazdy i dowodów osobistych mają zwiększyć ochronę na lotniskach i w obiektach federalnych.
Dokumenty zgodne z REAL ID będą oznaczone gwiazdką w górnym rogu. Alternatywnie, pasażerowie będą mogli korzystać z paszportów. Brak odpowiedniego dokumentu spowoduje odmowę odprawy na lotnisku przez TSA.

3. Sztuczna inteligencja pod lupą
Wraz z rozwojem AI w życie wchodzą nowe przepisy mające chronić prawa osób fizycznych i wykonawców:
- Kalifornia: Aktorzy i artyści zyskają ochronę przed nieautoryzowanym wykorzystywaniem ich głosów i wizerunków przez sztuczną inteligencję. Umowy na cyfrową replikację będą wymagały szczegółowych negocjacji.
- Illinois: Zabrania się dystrybucji cyfrowych replik audio i wizualnych bez zgody danej osoby. Nowe przepisy zakazują także generowania i rozpowszechniania cyfrowo stworzonej pornografii dziecięcej.
4. Media społecznościowe i ochrona dzieci
Floryda wprowadza od stycznia zakaz korzystania z mediów społecznościowych dla dzieci poniżej 13 roku życia. Osoby w wieku 14 i 15 lat będą mogły zakładać konta wyłącznie za zgodą rodziców. Platformy, które nie dostosują się do nowych przepisów, narażą się na odpowiedzialność cywilną.
Kalifornia natomiast rozszerza przepisy dotyczące zarobków dzieci-influencerów. Rodzice będą zobowiązani do odkładania 15% ich dochodów w fundusz powierniczy.

5. Dziesięć Przykazań w szkołach
Od stycznia 2025 roku szkoły w Luizjanie miały obowiązek wyświetlania Dziesięciu Przykazań w każdej klasie. Jednak federalny sędzia tymczasowo zablokował egzekwowanie prawa, uznając je za niezgodne z konstytucją. Sprawa jest obecnie przedmiotem apelacji.
6. Prawa osób transpłciowych
- Kalifornia: Zakazuje szkołom ujawniania tożsamości płciowej uczniów bez ich zgody.
- New Hampshire: Wprowadza zakaz operacji zmiany płci dla nieletnich oraz uniemożliwia uczniom płci męskiej dołączanie do żeńskich drużyn sportowych. Oba przepisy są przedmiotem sporów prawnych.
- Ohio: Od lutego uczniowie będą musieli korzystać z toalet odpowiadających ich płci biologicznej, choć szkoły będą mogły oferować alternatywne opcje.

7. Podwyżki płac i świadczeń
Wiele stanów odnotuje wzrost płacy minimalnej w 2025 roku. Podwyżki obowiązują już w styczniu m.in. w Kalifornii, Illinois, Nowym Jorku i Ohio. Floryda i Oregon planują zwiększenie płacy minimalnej w drugiej połowie roku.
Nowy Jork stanie się pierwszym stanem oferującym płatny czas wolny na wizyty prenatalne i leczenie niepłodności. Dodatkowo w Delaware i Maine od stycznia ruszają programy płatnych urlopów rodzinnych.
Nowe regulacje, które wejdą w życie w 2025 roku, odzwierciedlają dynamicznie zmieniający się krajobraz polityczny i społeczny w Stanach Zjednoczonych. Od ochrony praw obywatelskich po kwestie technologiczne — nadchodzące przepisy mogą znacząco wpłynąć na życie codzienne Amerykanów i kształtować debatę publiczną w nadchodzących latach.
Źródło: The Epoch Times
Foto: YouTube, istock/SeventyFour/AndreyPopov/
News USA
Demokraci odzyskują kontrolę nad Kongresem. Poważny cios dla Donalda Trumpa
Partia Demokratyczna zdobyła wystarczającą liczbę mandatów, aby przejąć kontrolę nad Izbą Reprezentantów USA – wynika z prognozy CBS News. Demokraci odzyskali również większość w Senacie. Wynik wyborów środka kadencji oznacza poważne ograniczenie możliwości realizacji programu Prezydenta Donalda Trumpa oraz zapowiada liczne dochodzenia dotyczące działalności jego administracji.
Demokraci przejmują obie izby Kongresu
Po czterech latach niewielkiej przewagi Republikanów w Izbie Reprezentantów kontrola nad niższą izbą Kongresu przechodzi w ręce Demokratów. Ostateczna wielkość ich większości nie jest jeszcze znana, ponieważ w kilku wyrównanych okręgach nadal trwa liczenie głosów.
Jednym z głównych powodów wyborczego sukcesu Demokratów było niezadowolenie Amerykanów z wysokich kosztów życia. Rosnące ceny żywności, paliwa i innych podstawowych produktów stały się najważniejszymi tematami kampanii, a wyborcy obarczyli administrację Trumpa odpowiedzialnością za pogarszającą się sytuację ekonomiczną.
Lider Demokratów w Izbie Reprezentantów, Hakeem Jeffries z Nowego Jorku, ocenił wynik jako początek politycznej zmiany w Stanach Zjednoczonych. Zapowiedział zdecydowane działania na rzecz poprawy warunków życia Amerykanów. Jeffries ma szansę zostać pierwszym czarnoskórym przewodniczącym Izby Reprezentantów w historii USA.
Śledztwa dotyczące Trumpa i jego administracji
Po rozpoczęciu nowej kadencji Kongresu w styczniu Demokraci zamierzają wykorzystać uprawnienia komisji parlamentarnych do prowadzenia szeroko zakrojonych dochodzeń. Pod lupą mogą znaleźć się interesy biznesowe Donalda Trumpa i jego rodziny, działania służb imigracyjnych, prezydenckie ułaskawienia oraz sprawa Jeffreya Epsteina.
Kontroli mają zostać poddane również kosztowne i realizowane w pośpiechu projekty budowlane w Waszyngtonie, w tym przedsięwzięcia związane z przebudową Białego Domu. Ważną rolę w dochodzeniach odegrają prawdopodobnie Robert Garcia z Kalifornii oraz Jamie Raskin z Maryland, czołowi Demokraci w komisjach nadzoru i sprawiedliwości.
Nowa większość będzie mogła wzywać urzędników do składania zeznań i żądać dokumentów. Demokraci zyskają także wpływ na wydatki federalne, co pozwoli im wywierać presję finansową na administrację. Spory o zakres kontroli Kongresu mogą ostatecznie trafić do sądów.
Czy Donald Trump stanie przed kolejnym impeachmentem?
Jednym z najważniejszych pytań pozostaje możliwość wszczęcia trzeciej procedury impeachmentu wobec Donalda Trumpa. Hakeem Jeffries nie wykluczył takiego scenariusza, ale jednocześnie nie zapowiedział podjęcia konkretnych działań. Wśród Demokratów nie ma obecnie wyraźnego entuzjazmu dla kolejnej próby usunięcia prezydenta z urzędu.
Priorytetem partii mają być sprawy gospodarcze i społeczne. Jeffries zapowiedział działania zmierzające do cofnięcia cięć w programie Medicaid, przywrócenia wygasłych ulg podatkowych obniżających składki na ubezpieczenia zdrowotne w ramach Affordable Care Act oraz ograniczenia ceł wprowadzonych przez Trumpa.
Demokraci chcą również doprowadzić do zakończenia wojny z Iranem, która trwa już dziewiąty miesiąc i pozostaje jednym z najbardziej kontrowersyjnych elementów polityki zagranicznej obecnej administracji.
Wysokie ceny i wojna z Iranem zaszkodziły Republikanom
Wybory środka kadencji tradycyjnie są trudne dla partii urzędującego prezydenta. Od 1934 roku tylko trzykrotnie zdarzyło się, aby ugrupowanie kontrolujące Biały Dom zwiększyło liczbę mandatów w Izbie Reprezentantów podczas wyborów odbywających się poza rokiem prezydenckim.
Tym razem Republikanom zaszkodziły przede wszystkim rosnąca inflacja, konflikty handlowe oraz przedłużająca się wojna z Iranem. Krytykę wywoływały także plany budowy ogromnej sali balowej przy Białym Domu, które kontrastowały z codziennymi problemami finansowymi wielu Amerykanów.
Demokraci w końcowej fazie kampanii koncentrowali się na kosztach utrzymania i zarzutach korupcji w Waszyngtonie. Z sondażu CBS News wynikało, że większość wyborców obawiała się wzrostu korupcji w przypadku utrzymania republikańskiej kontroli nad Kongresem.
Zmiany granic okręgów nie uratowały większości
Republikanie próbowali zwiększyć swoje szanse wyborcze poprzez zmianę granic okręgów kongresowych, między innymi w Teksasie i na Florydzie. Działania podjęte w siedmiu stanach miały zapewnić partii korzystniejsze warunki rywalizacji o 15 mandatów, jednak nie wystarczyły do utrzymania większości. Demokraci odpowiedzieli podobnymi zmianami w Kalifornii, gdzie nowe granice pięciu okręgów zmniejszyły szanse republikańskich kandydatów.
Dotychczasowy przewodniczący Izby Reprezentantów, Mike Johnson z Luizjany, zapewnił we wtorek wieczorem, że Republikanie nie zamierzają rezygnować ze swoich celów po jednej porażce wyborczej. Ostrzegł jednocześnie, że wykorzystywanie Kongresu do politycznych rozliczeń mogłoby zaszkodzić całemu krajowi.
Hakeem Jeffries również może mieć problem z większością
Choć Demokraci odnieśli zwycięstwo, utrzymanie dyscypliny partyjnej może okazać się trudne. W nowej Izbie Reprezentantów znajdą się zarówno politycy umiarkowani, reprezentujący okręgi wygrane przez Trumpa w 2024 roku, jak i przedstawiciele skrzydła demokratycznych socjalistów.
Już we wrześniu dwoje umiarkowanych Demokratów, Marie Gluesenkamp Perez ze stanu Waszyngton oraz Jared Golden z Maine, poparło Republikanów w głosowaniu proceduralnym. Uzasadniali to znaczeniem przepisów dotyczących sankcji wobec Rosji oraz ochrony interesów rybaków z Maine.
Nie wszyscy nowo wybrani Demokraci deklarują też poparcie dla Jeffriesa jako przyszłego przewodniczącego Izby. Melat Kiros z Kolorado oraz Chris Rabb z Pensylwanii nie zobowiązali się dotąd do oddania na niego głosu, uzależniając swoją decyzję od programu i rozmów z kandydatami.
Przejęcie kontroli nad obiema izbami Kongresu daje Demokratom możliwość znaczącego wpływania na politykę federalną przez ostatnie dwa lata prezydentury Donalda Trumpa. Jednocześnie stawia przed nimi wyzwanie utrzymania jedności w partii i spełnienia oczekiwań wyborców, którzy domagają się przede wszystkim poprawy sytuacji gospodarczej.
Źródło: cbs
Foto: YouTube, The White House
News USA
Samolot Learjet 60, który rozbił się na Florydzie, zaczął rozpadać się już w powietrzu
Śledczy badający katastrofę odrzutowca Learjet 60 na Florydzie odkryli fragmenty samolotu niemal cztery mile od miejsca tragedii. Znalezisko potwierdza, że maszyna rozpadała się jeszcze przed uderzeniem w ziemię. W niedzielnym wypadku w pobliżu West Palm Beach zginęło wszystkich dziewięć osób znajdujących się na pokładzie, w tym rodzina z dwojgiem małych dzieci.
Fragmenty samolotu znaleziono kilka mil od miejsca katastrofy
Przedstawiciel Narodowej Rady Bezpieczeństwa Transportu (NTSB), Tom Chapman, poinformował we wtorek, że śledczy odnaleźli większość lewego steru wysokości, czyli elementu ogona odpowiedzialnego za kontrolowanie pochylenia samolotu. Części znajdowały się w trzech fragmentach, w odległości od 1,3 do 3,8 mili od miejsca katastrofy w Greenacres, niedaleko West Palm Beach.
Odkrycie wskazuje, że Learjet tracił elementy konstrukcji jeszcze podczas lotu. Śledczy nie wiedzą jednak, czy uszkodzenie steru wysokości przyczyniło się do utraty kontroli nad maszyną, czy było skutkiem ogromnych przeciążeń powstałych podczas gwałtownego opadania.
Chapman wyjaśnił, że bez sprawnego steru wysokości pilot nie miał możliwości wyprowadzenia samolotu z lotu nurkowego. Zastrzegł jednak, że przy tak dużej prędkości odzyskanie kontroli mogło być niemożliwe nawet wtedy, gdyby element pozostał na swoim miejscu.
Ekspert ds. bezpieczeństwa lotniczego Jeff Guzzetti ocenił, że oderwanie części ogona było prawdopodobnie następstwem gwałtownego nurkowania, a nie jego pierwotną przyczyną. Niewielka odległość znalezionych fragmentów od miejsca katastrofy sugeruje, że odpadły one stosunkowo blisko ziemi.
Wśród ofiar rodzina z dwojgiem dzieci i ich opiekunka
Learjet 60 wystartował z Austin w Teksasie i zmierzał na Bahamy. Na pokładzie znajdowali się między innymi przedsiębiorca technologiczny Adam Robinson, jego żona Helen Sharp oraz ich dwoje małych dzieci. W katastrofie zginęła również opiekunka dzieci, Ana María Ramírez Cetina.
Kapitanem samolotu był 55-letni Jeff Gregory, doświadczony pilot mieszkający na przedmieściach Filadelfii. Podczas ostatnich transmisji radiowych drugiego pilota w tle słychać było męski głos odmawiający modlitwę Ojcze Nasz. Przyjaciele Gregory’ego są przekonani, że to właśnie on modlił się w ostatnich chwilach przed katastrofą.

Miejsce katastrofy samolotu Learjet 60 otoczone przez policję
W katastrofie zginęła również para Rachael Reed i Charmi Fehr. O wszystkich 9 zidentyfikowanych ofiarach katastrofy informowaliśmy wczoraj.
Oblodzenie i silne turbulencje przed katastrofą
Jednym z głównych kierunków śledztwa pozostają warunki atmosferyczne. Według informacji przekazanych przez Thiago Corteletiego, ojczyma drugiej pilotki Nathalii Gadelhy Filgueiras, kobieta około 10 minut przed katastrofą wysłała wiadomość do swojego partnera, informując o silnych turbulencjach i oblodzeniu samolotu.
W ostatnich dwóch minutach lotu sytuacja dramatycznie się pogorszyła. Filgueiras początkowo spokojnie kontaktowała się z kontrolerami ruchu lotniczego, jednak później zaczęła przekazywać alarmujące informacje o gwałtownym opadaniu maszyny.
Pilotka zgłaszała narastające oblodzenie oraz turbulencje powodujące pionowe przemieszczenia samolotu o ponad 700 stóp. Learjet opadał w pewnym momencie z prędkością przekraczającą 20 tysięcy stóp na minutę.
W końcowych komunikatach Filgueiras ostrzegła kontrolerów, że samolot uderzy w ziemię. Tuż przed urwaniem transmisji przekazała, że załodze zabrakło czasu na opanowanie sytuacji.
Setki mieszkańców nadal nie mogą wrócić do domów
Odrzutowiec uderzył w ziemię z ogromną siłą, tworząc krater, a następnie stanął w płomieniach. Pomimo rozmiarów katastrofy na ziemi obrażenia odniosła tylko jedna osoba. Około 600 mieszkańców pobliskich terenów nadal nie może jednak wrócić do swoich domów.
Śledczy przeszukują okolicę w poszukiwaniu kolejnych fragmentów wraku, zabezpieczają nagrania z kamer samochodowych i przesłuchują świadków. Po kilku dniach intensywnych opadów deszczu planują w środę rozpocząć szczegółowe badania krateru, w którym mogą znajdować się kluczowe elementy konstrukcji samolotu.
Wstępny raport NTSB ma zostać opublikowany za około miesiąc. Ustalenie prawdopodobnej przyczyny katastrofy może jednak potrwać ponad rok. Śledczy będą analizować zarówno stan techniczny maszyny, jak i warunki pogodowe oraz przebieg ostatnich minut lotu.
Źródło: baynews1
Foto: 12george1, YouTube
News USA
JetBlue ponownie podnosi opłaty za bagaż. Pasażerowie zapłacą nawet 55 dolarów za walizkę
Linie lotnicze JetBlue po raz drugi w ciągu niespełna roku podnoszą opłaty za bagaż rejestrowany. Od wtorku, 3 listopada, pasażerowie podróżujący na większości tras krajowych oraz do krajów Karaibów i Ameryki Łacińskiej zapłacą nawet 55 dolarów za pierwszą walizkę. Przewoźnik tłumaczy decyzję gwałtownym wzrostem cen paliwa lotniczego i kosztów działalności.
Nowe opłaty za bagaż w JetBlue
Zgodnie z nowym cennikiem pasażerowie większości taryf ekonomicznych zapłacą 50 dolarów za pierwszy bagaż rejestrowany w okresach mniejszego natężenia podróży. Dotychczas opłata wynosiła 39 dolarów, co oznacza podwyżkę o 11 dolarów.
W najbardziej popularnych terminach podróży koszt nadania pierwszej walizki wzrośnie z 49 do 55 dolarów. Nowe stawki dotyczą lotów krajowych w Stanach Zjednoczonych oraz połączeń z Karaibami i Ameryką Łacińską.
To już druga podwyżka opłat bagażowych w JetBlue w 2026 roku. W marcu przewoźnik zwiększył je o maksymalnie 9 dolarów, również wskazując na rosnące koszty operacyjne.
Jak zaoszczędzić na bagażu?
JetBlue wyjaśnia, że wyższe opłaty za bagaż mają umożliwić utrzymanie konkurencyjnych cen podstawowych biletów. Dzięki temu pasażerowie podróżujący bez walizek rejestrowanych nie muszą ponosić dodatkowych kosztów związanych z przewozem bagażu innych podróżnych.
Linia zachęca klientów do dodawania bagażu do rezerwacji co najmniej 24 godziny przed odlotem. Wcześniejsze wykupienie usługi może przynieść oszczędność nawet 15 dolarów na pierwszej walizce.
Z części opłat zwolnieni są posiadacze kart JetBlue Plus, JetBlue Business i JetBlue Premier. Mogą oni bezpłatnie nadać jedną walizkę zarówno dla siebie, jak i maksymalnie trzech osób podróżujących z nimi.
Przywileje przysługują również uczestnikom programu lojalnościowego TrueBlue Mosaic. Mogą oni nadać co najmniej jedną walizkę bez dodatkowych kosztów, natomiast członkowie poziomów Mosaic 2, 3 i 4 mają prawo do dwóch bezpłatnych sztuk bagażu rejestrowanego.

Ceny paliwa lotniczego wzrosły ponad dwukrotnie
Główną przyczyną kolejnych podwyżek jest gwałtowny wzrost światowych cen ropy naftowej, który bezpośrednio przekłada się na koszty paliwa lotniczego. Dla linii lotniczych jest to drugi największy wydatek operacyjny po kosztach zatrudnienia.
Według danych organizacji Airlines for America w poniedziałek cena paliwa lotniczego wynosiła 4,41 dolara za galon. Dla porównania w styczniu było to nieco ponad 2 dolary. Oznacza to ponad dwukrotny wzrost kosztów w ciągu niespełna roku.
Rosnące wydatki zmuszają przewoźników do poszukiwania dodatkowych przychodów, a opłaty za bagaż są jednym z najprostszych sposobów częściowego zrekompensowania wyższych kosztów działalności.
Inne amerykańskie linie również podnoszą ceny
JetBlue nie jest jedynym przewoźnikiem, który zdecydował się w tym roku na zwiększenie opłat bagażowych. Podobne decyzje podjęły już Delta Air Lines, United Airlines oraz Southwest Airlines.

Dla pasażerów oznacza to, że przy porównywaniu cen biletów coraz większe znaczenie ma nie tylko podstawowa taryfa, ale również koszt przewozu walizek. Szczególnie rodziny i osoby planujące dłuższe podróże mogą odczuć wyższe opłaty w całkowitym koszcie wyjazdu.
Eksperci rynku lotniczego zwracają uwagę, że utrzymujące się wysokie ceny paliwa mogą nadal wywierać presję na przewoźników. Pasażerowie powinni więc dokładnie sprawdzać warunki taryf i opłaty dodatkowe przed dokonaniem rezerwacji.
Źródło: cbs
Foto: istock/felixmizioznikov/
-
News USA3 tygodnie temuOsiem stanów pozywa OpenAI. Zarzuty dotyczą bezpieczeństwa dzieci korzystających z ChatGPT
-
News USA3 tygodnie temuDepartament Sprawiedliwości grozi Kalifornii pozwem o głosowanie osób bez obywatelstwa USA
-
News Chicago2 tygodnie temuPolski neurochirurg dr Maciej Leśniak przyjęty do prestiżowej National Academy of Medicine
-
News USA4 tygodnie temuICE postrzeliło mężczyznę w Nowym Jorku. Burmistrz żąda likwidacji federalnej agencji
-
Polonia Amerykańska4 tygodnie temuMsza Papieska i spotkanie Polonii w Mt. Prospect. W hołdzie św. Janowi Pawłowi II
-
News Chicago3 tygodnie temuRekordową kwotę ponad 260 mln USD dostaną osoby poszkodowane przez byłego policjanta
-
Polonia Amerykańska3 tygodnie temuDzień Góralski w Muzeum Polskim w Ameryce. Poznaj podhalańskie tradycje weselne
-
News USA2 dni temuDemokraci faworytami wyborów do Kongresu USA. Czy sondaże znów się mylą?











