Polonia Amerykańska
Jak kiedyś żyło się w Chicago? “Z filmowych archiwów Polonii” w Dwell Studio
Zapraszamy na projekcję unikalnych nagrań filmowych z prywatnych archiwów Polonii chicagowskiej oraz spotkanie z ich twórcami. Będzie to okazja do obejrzenia filmów niespodziewanie odnalezionych, istniejących w pojedynczych kopiach, od lat nieoglądanych lub wręcz nigdy publicznie niepokazywanych. Wydarzenie będzie miało miejsce 11 grudnia.
Na własne oczy będzie można zobaczyć różnice między nagraniami wykonanymi na taśmie filmowej 8 i 16 mm oraz w technologii wideo. Posłuchamy dźwięku zarejestrowanego na ścieżce optycznej i magnetycznej oraz ciszy filmów niemych. Ciszy jednak nie będzie dużo, ponieważ filmom niemym towarzyszyć będzie muzyka grana na żywo przez Adama Glinkę.
Najważniejsza jednak będzie możliwość spotkania z twórcami tych niecodziennych obrazów i poznania związanych z nimi historii. Z Andrzejem W. Piotrowskim przepłyniemy z kamerą z Nowego Jorku do Chicago na pokładzie Solidarity. Jerzy „George” Skwarek zabierze nas w jedną ze swoich niezliczonych podróży utrwalonych na taśmie Super8.
Z Władysławem Mrowcą obejrzymy fragment wesela góralskiego nagranego w 1962 w Chicago (z optycznym dźwiękiem!) oraz porozmawiamy o tworzonym przez niego audiowizualnym „Archiwum Góralszczyzny”. Bożena Hutnicka-Chorabik i Janusz Chorabik opowiedzą o unikalnych kasetach wideo z kultowego klubu Cardinal (tu akompaniament nie będzie potrzebny bo muzyka na tych nagraniach jest równie ważna co obraz!).
Z Martą Altawil obejrzymy fragment jej fabularyzowanego dokumentu „Wakacjusz” nagranego w jednej z chicagowskich fabryk.
Spotkanie będzie też okazją do dowiedzenia się co słychać w projekcie „Not-so-ordinary” Agaty Zborowskiej, w ramach którego poszukuje analogowych historycznych nagrań filmowych z polskiego Chicago.
PROGRAM WYDARZENIA:
6:30PM – otwieramy drzwi, zapraszamy na poczęstunek i nieformalne rozmowy
7:30-9:30PM – projekcje filmów i rozmowy z zaproszonymi gośćmi
9:30-? – afterparty: rozmowy, przekąski, wino, muzyka
INFORMACJE PRAKTYCZNE:
Czas: 11 grudnia 2024, od godz. 6:30PM.
Miejsce: Dwell Studio Chicago: 7449 W Irving Park Rd, Chicago.
Parking: darmowe miejsca postojowe dostępne w dużej liczbie przed galerią i po drugiej stronie ulicy.
Język: część „oficjalna” wydarzenia będzie odbywać się w języku polskim.
Więcej informacji: www.not-so-ordinary.us/events, 872 300-3459.
REJESTRACJA:
Udział w wydarzeniu jest darmowy, ale ze względu na ograniczoną liczbę miejsc prosimy o wcześniejszą rejestrację za pomocą formularza internetowego: https://forms.gle/BoDDMqFPLjhLDiVz7
lub telefonicznie 312 287 1830

ORGANIZATORZY:
Spotkanie jest organizowane przez Agatę Zborowską jako wydarzenie towarzyszące projektowi naukowemu „Critical Archives of Ordinariness: Vernacular Moving Image Practices and Migrant Identity in Polish Chicago” (więcej informacji: www.not-so-ordinary.us) przy współpracy Dwell Studio Chicago oraz Fundacji Kultury Wizualnej Widok.
O projekcie rozmawialiśmy z Agatą Zborowską w naszym studiu.
Źródło: informacja własna
Foto: not-so-ordinary
Polonia Amerykańska
Amelia Piwowarczyk z USA pierwszą laureatką tytułu „Młody Lider Polonii Świata 2026”
Amelia Piwowarczyk, młoda działaczka polonijna ze Stanów Zjednoczonych, została pierwszą w historii laureatką tytułu „Młody Lider Polonii Świata 2026”. Wyróżnienie przyznano 3 października podczas uroczystej gali VI edycji konkursu „Osobowość Roku Polonii Świata”, która odbyła się w Wilnie na Litwie pod Honorowym Patronatem Parlamentu Europejskiego.
Amelia Piwowarczyk jest absolwentką Polskiej Szkoły im. św. Stanisława Kostki w Wallington w stanie New Jersey. W tegorocznej edycji konkursu była jedyną wyróżnioną osobą reprezentującą Stany Zjednoczone. Jej sukces stanowi ważne osiągnięcie dla młodego pokolenia amerykańskiej Polonii.
Nowa nagroda dla młodego pokolenia Polonii
Kategoria „Młody Lider Polonii Świata” została wprowadzona po raz pierwszy w 2026 roku. Jej celem jest docenienie młodych osób polskiego pochodzenia mieszkających poza granicami kraju, które aktywnie angażują się w życie polonijnych społeczności i przyczyniają się do promowania Polski na świecie.
Organizatorzy chcą wyróżniać młodych liderów działających w różnych dziedzinach, między innymi społecznej, naukowej, kulturalnej i sportowej. Szczególne znaczenie ma ich zaangażowanie w integrację środowisk polonijnych, pielęgnowanie polskiej tożsamości oraz budowanie więzi między Polakami mieszkającymi w różnych krajach.
Przyznanie pierwszego tytułu Amelii Piwowarczyk zwraca uwagę na rolę młodego pokolenia w podtrzymywaniu polskich tradycji i rozwijaniu działalności polonijnej w Stanach Zjednoczonych.
Bogusława Sipiora Dhinga z Indii z główną nagrodą
Podczas gali w Wilnie rozstrzygnięto również główną kategorię konkursu. Tytuł „Osobowość Roku Polonii Świata 2026” zdobyła Bogusława Sipiora Dhinga, reprezentująca środowisko polonijne w Indiach.
Wydarzenie zgromadziło przedstawicieli Polonii z różnych części świata, a jego celem było uhonorowanie osób wyróżniających się działalnością na rzecz polskich społeczności poza granicami kraju.

Konkurs upamiętnia Edytę Felsztyńską
Organizatorami konkursu są Międzynarodowe Stowarzyszenie Polonijne oraz Fundacja Polonijna. Tegoroczna gala była szóstą edycją wydarzenia, które zyskało międzynarodowy charakter i służy prezentowaniu osiągnięć przedstawicieli Polonii.
Od 2025 roku konkurs „Osobowość Roku Polonii Świata” nosi imię Edyty Felsztyńskiej, zmarłej działaczki polonijnej związanej z Włochami. W ten sposób organizatorzy upamiętniają jej działalność na rzecz środowisk polskich za granicą.
Tegoroczna edycja była szczególna ze względu na wprowadzenie kategorii przeznaczonej dla młodych liderów. Pierwszą osobą, która zapisała się w historii tego wyróżnienia, została Amelia Piwowarczyk z New Jersey.
Źródło: Osobowość Roku Polonii Świata
Foto: Osobowość Roku Polonii Świata
Polonia Amerykańska
Dzień Góralski w Muzeum Polskim w Ameryce. Poznaj podhalańskie tradycje weselne
W niedzielę, 25 października, Muzeum Polskie w Ameryce zaprasza na Dzień Góralski, organizowany wspólnie z Fundacją Kultury Tatrzańskiej. Tegoroczne spotkanie odbędzie się pod hasłem „Wesele góralskie w Chicago wczoraj i dziś” i będzie okazją do poznania tradycji, strojów oraz zwyczajów weselnych podhalańskiej społeczności.
Wydarzenie wpisuje się w obchody Miesiąca Dziedzictwa Polskiego w Stanach Zjednoczonych. Organizatorzy przygotowali program poświęcony kulturze góralskiej i jej pielęgnowaniu przez kolejne pokolenia Polonii chicagowskiej. Spotkanie odbędzie się w godzinach od 2:00 PM do 5:00 PM.
Góralskie wesele dawniej i dziś
Fundacja Kultury Tatrzańskiej oraz zespół „Tatry” zaprezentują tradycyjne i współczesne stroje weselne, a także scenki obyczajowe przybliżające zwyczaje związane z góralskimi uroczystościami ślubnymi. Uczestnicy będą mogli zobaczyć, jak na przestrzeni lat zmieniały się weselne tradycje Podhalan mieszkających w Chicago.
W programie znalazły się również pokazy archiwalnych filmów dokumentujących góralskie wesela organizowane w Chicago. Materiały pochodzą z projektu „Not So Ordinary” dr Agaty Zborowskiej oraz prywatnych archiwów rodzinnych. Nagrania pozwolą przypomnieć dawne uroczystości i zobaczyć, w jaki sposób góralskie zwyczaje były przekazywane kolejnym pokoleniom emigrantów.
Spotkanie z Beatą Zalot i promocja książki
Gościem specjalnym wydarzenia będzie Beata Zalot, pisarka i dziennikarka „Tygodnika Podhalańskiego”, która przyjedzie z Polski. Podczas spotkania zaprezentuje swoją nową książkę zatytułowaną „Amerykańska Juhaska”.
Dzień Góralski będzie okazją do spotkania przedstawicieli podhalańskiej społeczności, miłośników folkloru oraz wszystkich zainteresowanych polską kulturą i historią emigracji. Organizatorzy zapraszają zarówno osoby związane z tradycją góralską, jak i tych, którzy chcieliby ją bliżej poznać.

Informacje o wydarzeniu
Data: niedziela, 25 października 2026 roku
Godzina: 2:00 PM – 5:00 PM
Miejsce: Muzeum Polskie w Ameryce, Chicago
Organizatorzy: Muzeum Polskie w Ameryce i Fundacja Kultury Tatrzańskiej
Wstęp: bezpłatny. Na miejscu dostępny będzie płatny bar
Źródło: Muzeum Polskie w Ameryce
Foto: Muzeum Polskie w Ameryce
Polonia Amerykańska
„Arszenik i stare koronki” po polonijnemu. Kultowa czarna komedia przenosi się na chicagowskie Jackowo
Rodzinne tradycje, sąsiedzka życzliwość i gościnność, która może okazać się zabójcza. Teatr Evergreen przygotowuje nową odsłonę kultowej czarnej komedii „Arszenik i stare koronki”. Akcja przedstawienia zostanie przeniesiona do współczesnego Chicago, w sam środek polonijnego Jackowa. Premiera odbędzie się w piątek, 13 listopada 2026 roku.
Znana sztuka Josepha Kesselringa powraca w zupełnie nowej wersji. Teatr Evergreen postanowił uwspółcześnić historię i nadać jej wyraźnie polonijny charakter, zachowując jednocześnie to, z czego „Arszenik i stare koronki” słynie najbardziej – czarny humor, ekscentryczne postacie i rodzinne sekrety, które szybko wymykają się spod kontroli.
Nowe miejsce akcji nie jest przypadkowe. Jackowo przez dziesięciolecia było jednym z najbardziej rozpoznawalnych ośrodków polskiego życia w Chicago. Właśnie w tej scenerii rozegra się historia, w której pozornie spokojny dom skrywa tajemnice zdecydowanie odbiegające od zwyczajnego obrazu rodzinnej gościnności.
Klasyczna komedia w chicagowskiej odsłonie
Za adaptację i reżyserię odpowiadają Małgorzata Błaszczuk i Ewa Figurski. Autorem oryginalnej sztuki jest Joseph Kesselring. Twórcy nowej wersji sięgają po klasyczny materiał, przenosząc go jednak do realiów bliskich chicagowskiej Polonii.
W spektaklu zobaczymy połączenie rodzinnej tradycji, sąsiedzkiej życzliwości i zabójczej gościnności. Charakterystyczny dla oryginału humor ma zyskać nowe znaczenie dzięki polonijnemu kontekstowi oraz umieszczeniu wydarzeń w jednym z najbardziej symbolicznych miejsc polskiego Chicago.
Premiera w piątek trzynastego
Na premierę wybrano datę wyjątkowo pasującą do charakteru przedstawienia. Pierwszy spektakl odbędzie się w piątek, 13 listopada 2026 roku. Kolejne przedstawienia zaplanowano na 14 i 15 listopada.
„Arszenik i stare koronki” zostanie wystawiony na Scenie PaSO. Teatr Evergreen zapowiada premierę pełną humoru, wyrazistych bohaterów oraz rodzinnych tajemnic, których konsekwencje mogą być znacznie poważniejsze, niż początkowo się wydaje.
Nowa inscenizacja ma być nie tylko spotkaniem z jedną z najbardziej znanych czarnych komedii teatralnych, ale również jej polonijną reinterpretacją. Chicago i Jackowo stają się integralną częścią historii, nadając klasycznej sztuce lokalny charakter.

Źródło: wydawnictwo evergreen
Foto: istock/mel-nik/
-
News USA11 godzin temuOsiem stanów pozywa OpenAI. Zarzuty dotyczą bezpieczeństwa dzieci korzystających z ChatGPT
-
GOŚCIE BUDZIK MORNING SHOW3 tygodnie temuJanusz Stokłosa wystąpi z batutą w Chicago. W niedzielę koncert „Polish Soul, American Spirit”
-
News Chicago2 tygodnie temuDuży postęp w leczeniu Filipa Czarneckiego. Policjant mówi, pamięta i rozpoczął intensywną rehabilitację
-
News USA1 dzień temuDepartament Sprawiedliwości grozi Kalifornii pozwem o głosowanie osób bez obywatelstwa USA
-
GOŚCIE BUDZIK MORNING SHOW4 tygodnie temuWici zapraszają dzieci, młodzież i dorosłych. Ruszył nabór do zespołu w Algonquin
-
GOŚCIE BUDZIK MORNING SHOW4 tygodnie temuGrażyna Auguścik nagra koncert na żywo. Publiczność będzie częścią nowego albumu
-
News USA1 tydzień temuICE postrzeliło mężczyznę w Nowym Jorku. Burmistrz żąda likwidacji federalnej agencji
-
News Chicago3 tygodnie temuDonald Trump wystąpił na Presidents Cup w Medinah Country Club pod Chicago











