Połącz się z nami

News USA

Bieda w Polsce na najwyższym poziomie od dekady: 2,5 mln osób żyje w skrajnym ubóstwie

Opublikowano

dnia

W 2023 roku liczba osób żyjących w skrajnym ubóstwie w Polsce wzrosła do 2,5 miliona, co stanowi 6,6% populacji kraju. To niepokojący wzrost o 47% w porównaniu z poprzednim rokiem i najwyższy poziom od niemal dekady, wynika z raportu polskiego oddziału Europejskiej Sieci Przeciwdziałania Ubóstwu (EAPN). Wzrost ten wskazuje na narastające problemy społeczne w Polsce, szczególnie w kontekście trudnej sytuacji gospodarczej.

Inflacja i systemowe problemy

Według raportu EAPN, głównym czynnikiem odpowiedzialnym za wzrost skrajnego ubóstwa była rekordowa inflacja, która na początku 2023 roku osiągnęła 18,4%, najwyższy poziom od 26 lat. To nie tylko podniosło koszty życia, ale także wpłynęło na sytuację finansową milionów Polaków, szczególnie tych najbiedniejszych.

Organizacja wskazuje jednak, że nie tylko gospodarka jest winna – systemowe problemy w polityce społecznej dodatkowo pogłębiają trudności, z jakimi borykają się rodziny z dziećmi, seniorzy i osoby niepełnosprawne.

Ryszard Szarfenberg, przewodniczący EAPN Polska, ostrzegał przed taką sytuacją już wcześniej, podkreślając, że brak dostosowania świadczeń socjalnych do rosnących kosztów życia będzie miał drastyczne konsekwencje. „Obserwujemy niepokojący wzrost ubóstwa wśród dzieci, osób starszych i niepełnosprawnych, co świadczy o systemowych problemach w polityce społecznej,” powiedział Szarfenberg.

Skrajne ubóstwo i ubóstwo względne

W 2023 roku próg skrajnego ubóstwa, określany przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych (IPiSS), wynosił 901,04 zł (około 225 USD) miesięcznie dla jednoosobowego gospodarstwa domowego. Skrajne ubóstwo oznacza życie poniżej poziomu minimalnych wydatków niezbędnych do przetrwania.

Według raportu, dzieci były szczególnie dotknięte – 7,6% z nich żyło w skrajnej biedzie, co wskazuje na trudną sytuację rodzin z dziećmi.

Ubóstwo względne, które obejmuje osoby o dochodach niższych niż 50% przeciętnych wydatków rodzin, także wzrosło – z 11,7% do 12,2% populacji. Oznacza to, że około 4,6 miliona Polaków żyło poniżej tego progu. Chociaż ten wzrost był mniej dramatyczny niż w przypadku skrajnego ubóstwa, pokazuje on pogarszającą się sytuację materialną wielu rodzin.

Problem z progiem ustawowego ubóstwa

Pomimo wzrostu ubóstwa, poziom tzw. „ustawowego ubóstwa”, czyli osób kwalifikujących się do pomocy społecznej, spadł o około dwa punkty procentowe do 4,1%.

Dla wielu osób jest to jednak fałszywy sukces, ponieważ progi kwalifikacyjne do pomocy pozostały niezmienione, co oznacza, że część osób żyjących w skrajnym ubóstwie nie spełniała kryteriów dochodowych, by otrzymać wsparcie. EAPN wezwało do stworzenia bardziej spójnego systemu kryteriów dochodowych oraz wprowadzenia automatycznej indeksacji świadczeń, aby lepiej chronić najuboższych przed inflacją.

Przyszłość polityki socjalnej

Poziom ubóstwa w Polsce spadał od 2015 roku, kiedy rząd Prawa i Sprawiedliwości (PiS) wprowadził szereg programów socjalnych, w tym sztandarowy program „500+”, oferujący miesięczny zasiłek na każde dziecko. Jednak inflacja oraz niezmienione od lat progi dochodowe dla świadczeń socjalnych sprawiły, że skuteczność tych programów osłabła. Dopiero pod koniec 2023 roku zasiłek ten został podniesiony do 800 zł miesięcznie.

Obecny rząd, który przejął władzę pod koniec 2023 roku, zobowiązał się do dalszego rozwijania polityki socjalnej. Wprowadził między innymi nowy zasiłek, nazywany potocznie „płatnościami dla babci”, mający na celu ułatwienie rodzicom małych dzieci powrotu do pracy.

Mimo to, EAPN w swoim raporcie apeluje o pilne wprowadzenie automatycznej waloryzacji świadczeń socjalnych oraz zasiłków rodzinnych, aby skutecznie chronić najuboższe grupy społeczne przed skutkami inflacji. Eksperci ostrzegają, że bez systemowych zmian i lepszej ochrony najuboższych, pogłębiające się nierówności i rosnące koszty życia będą miały długotrwały wpływ na polskie społeczeństwo, zwłaszcza na najbardziej narażone grupy, takie jak dzieci, seniorzy i osoby niepełnosprawne.

 

Źródło: NFR
Foto: istock/taranchic/Pawel Kacperek/wjarek/

News USA

Stany Zjednoczone formalnie zakończyły członkostwo w Światowej Organizacji Zdrowia

Opublikowano

dnia

Autor:

prezydent donald rtrump biały dom

Rząd Stanów Zjednoczonych sfinalizował wycofanie kraju ze Światowej Organizacji Zdrowia WHO, rok po tym, jak Prezydent Donald Trump ogłosił zakończenie trwającego 78 lat członkostwa USA w tej organizacji. Federalni urzędnicy podkreślają jednak, że nie jest to całkowicie „czyste” zerwanie relacji.

Nierozwiązane kwestie i zobowiązania finansowe

Według Światowej Organizacji Zdrowia WHO Stany Zjednoczone są winne organizacji ponad 130 milionów dolarów z tytułu zaległych składek. Administracja przyznaje również, że wciąż trwają prace nad rozwiązaniem problemów wynikających z utraty dostępu do międzynarodowych danych zdrowotnych, które wcześniej mogły stanowić wczesne ostrzeżenie przed nowymi pandemiami.

Eksperci ds. zdrowia publicznego ostrzegają, że decyzja ta osłabi globalną zdolność reagowania na nowe ogniska chorób oraz utrudni amerykańskim naukowcom i firmom farmaceutycznym opracowywanie szczepionek i leków przeciwko nowym zagrożeniom.

Rola WHO i znaczenie USA

Światowa Organizacja Zdrowia WHO jest wyspecjalizowaną agencją ONZ odpowiedzialną za koordynowanie działań wobec globalnych zagrożeń zdrowotnych, takich jak epidemie mpox, eboli czy polio. Organizacja wspiera również kraje uboższe, dostarcza szczepionki i leki oraz ustala wytyczne dla setek schorzeń.

Stany Zjednoczone odegrały kluczową rolę w tworzeniu WHO i przez dekady były jednym z jej największych darczyńców, przekazując setki milionów dolarów rocznie oraz delegując do pracy setki specjalistów z zakresu zdrowia publicznego.

Powody decyzji administracji Trumpa

Prezydent Donald Trump uzasadniał wycofanie się USA z WHO krytyką sposobu zarządzania pandemią COVID-19 oraz innymi kryzysami zdrowotnymi. Wskazywał również na brak reform oraz – jego zdaniem – niewystarczającą niezależność organizacji od wpływów politycznych państw członkowskich.

Administracja zwracała także uwagę, że żaden z dotychczasowych dyrektorów generalnych WHO nie pochodził ze Stanów Zjednoczonych, co uznawano za nieproporcjonalne w stosunku do amerykańskiego wkładu finansowego i kadrowego.

Siedziba WHO w Genevie

Siedziba WHO w Genevie

Obawy ekspertów i skutki wyjścia

Specjaliści alarmują, że odejście USA może zagrozić wielu globalnym inicjatywom zdrowotnym, w tym programom eliminacji polio, ochrony zdrowia matek i dzieci oraz badaniom nad nowymi wirusami. Stany Zjednoczone zaprzestały już udziału w komitetach i grupach roboczych WHO, w tym tych odpowiedzialnych za monitorowanie krążących szczepów grypy i aktualizację szczepionek.

Administracja Trumpa zapewnia, że USA będą próbowały budować bezpośrednie relacje zdrowotne z innymi państwami, jednak nie przedstawiono szczegółów dotyczących skali takich porozumień. Zdaniem ekspertów osiągnięcie szerokiej międzynarodowej współpracy bez udziału WHO będzie niezwykle trudne.

Pracownicy Światowej Organizacji Zdrowia z Bangladeszu biorą udział w programie szczepień przeciwko COVID-19 w Dhace.

Spór o zaległe składki

Zgodnie z zasadami organizacji, kraj występujący z WHO powinien uregulować swoje zobowiązania finansowe. WHO twierdzi, że USA nie opłaciły składek za lata 2024 i 2025, pozostawiając dług przekraczający 133 miliony dolarów. Przedstawiciele administracji zaprzeczają jednak, jakoby istniał obowiązek ich zapłaty po zakończeniu członkostwa.

 

Źródło: chicagotribune
Foto: Yann, Jubair Bin Iqbal, The White House
Czytaj dalej

News USA

USA i Chiny zatwierdziły porozumienie w sprawie sprzedaży amerykańskich operacji TikToka

Opublikowano

dnia

Autor:

Rok po wejściu w życie federalnej ustawy, która w praktyce wprowadziła ogólnokrajowy zakaz TikToka w Stanach Zjednoczonych, rządy USA i Chin zaakceptowały porozumienie dotyczące sprzedaży amerykańskich operacji popularnej aplikacji. Informację tę potwierdził w czawrtek przedstawiciel Białego Domu.

Ustawa, zakaz i administracyjne obejścia

Dwupartyjna ustawa uchwalona w 2024 roku zobowiązywała chińską spółkę ByteDance do zerwania powiązań z amerykańską częścią TikToka. W przeciwnym razie aplikacja miała zostać usunięta z amerykańskich sklepów z aplikacjami i stracić dostęp do usług hostingowych. Przepisy te zostały jednomyślnie podtrzymane przez Sąd Najwyższy i formalnie weszły w życie 19 stycznia 2025 roku.

Mimo tego Prezydent Donald Trump co kilka miesięcy wydawał rozporządzenia wykonawcze, polecające Departamentowi Sprawiedliwości niewymierzanie kar firmom technologicznym, które nadal udostępniały TikToka. Dzięki temu aplikacja pozostała powszechnie dostępna w USA pomimo formalnego zakazu.

Nowa struktura własnościowa

Przedstawiciele TikToka potwierdzili w czwartek, że oficjalnie powstało joint venture, w którym większość udziałów należy do inwestorów z siedzibą w Stanach Zjednoczonych. Nowy podmiot przejął obsługę aplikacji dla amerykańskich użytkowników.

Głównymi inwestorami zarządzającymi zostały trzy firmy: amerykańskie Oracle i Silver Lake oraz fundusz MGX z Abu Zabi. Łącznie posiadają one 45% udziałów. Kolejne 35% należy do ośmiu innych inwestorów, w tym biura inwestycyjnego należącego do Michaela Della oraz firmy Susquehanna International Group. ByteDance zachował 19,9% udziałów, czyli poniżej maksymalnego progu 20% dopuszczonego przez ustawę.

Algorytm i dane pod nadzorem

Zgodnie z nowym porozumieniem amerykańska spółka będzie samodzielnie szkolić, testować i aktualizować algorytm rekomendacji treści, korzystając wyłącznie z danych amerykańskich użytkowników. Oracle ma na bieżąco weryfikować kod źródłowy aplikacji.

Jednocześnie potwierdzono, że amerykańska wersja TikToka pozostanie interoperacyjna z wersją globalną, co oznacza, że użytkownicy w USA nadal będą mieli dostęp do treści publikowanych na całym świecie.

Wątpliwości polityków i dalsze kontrole

Nowa struktura budzi jednak pytania o to, czy faktycznie spełnia wymogi pełnego uniezależnienia się od ByteDance, które zamierzali osiągnąć ustawodawcy. Przepisy zakazują bowiem jakiejkolwiek operacyjnej współpracy z chińskim właścicielem, w tym w zakresie algorytmów i udostępniania danych.

Republikański Kongresmen John Moolenaar, przewodniczący komisji Izby Reprezentantów ds. Komunistycznej Partii Chin, zapowiedział publiczne przesłuchania dotyczące umowy. Jak podkreślił, kluczowe pytania dotyczą wpływu Pekinu na algorytm oraz bezpieczeństwa danych amerykańskich użytkowników.

TikTok_logo

TikTok logo

Tło sporu o bezpieczeństwo narodowe

Od lat zarówno Demokraci, jak i Republikanie ostrzegali, że TikTok może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego USA, umożliwiając chińskiemu rządowi zbieranie danych, inwigilację obywateli oraz prowadzenie operacji wpływu.

Wcześniejsze propozycje TikToka, takie jak tzw. Project Texas, zostały odrzucone przez władze jako niewystarczające.

Choć nowe porozumienie pozwala aplikacji dalej funkcjonować na amerykańskim rynku, jego ostateczna ocena prawna i polityczna pozostaje otwarta i najprawdopodobniej będzie przedmiotem dalszych debat w Kongresie.

 

Źródło: cbs
Foto: ByteDance, istock/JHVEPhoto/
Czytaj dalej

News USA

ICE: Wewnętrzne memo może zezwalać na wejście do domów bez sądowego nakazu

Opublikowano

dnia

Autor:

agenci-Ice-minneapolis

Według informacji ujawnionych przez Whistleblower Aid i opisanych w mediach, m.in. w The Washington Post, Reuters, wice-dyrektor ICE podpisał wewnętrzne memorandum z maja 2025 r. dotyczące działań funkcjonariuszy w sprawach osób objętych ostatecznym nakazem deportacyjnym. Z treści dokumentu wynika, że w określonych sytuacjach ICE może powoływać się na formularz I-205 (administracyjny nakaz aresztowania) jako podstawę do podjęcia działań w miejscu zamieszkania.

Memo opisuje, że funkcjonariusze mają obowiązek podać swoją tożsamość i cel działań, a w razie odmowy wejścia mogą zastosować „niezbędną i rozsądną siłę” (zgodnie z zapisami dokumentu).

Część prawników i organizacji praw obywatelskich zwraca uwagę, że nakazy administracyjne nie są wydawane przez niezależnego sędziego, co odróżnia je od nakazów sądowych i może rodzić spory konstytucyjne.

Z kolei Departament Bezpieczeństwa Krajowego (DHS) nie zakwestionował autentyczności dokumentu, podkreślając, że osoby objęte nakazami deportacyjnymi mają wydany ostateczny nakaz usunięcia. DHS wskazuje również, że stosowanie nakazów administracyjnych w egzekwowaniu prawa imigracyjnego było wcześniej uznawane za dopuszczalne w praktyce federalnej.

Uwaga: To wewnętrzne memorandum. Nie jest to orzeczenie sądu ani oficjalna zmiana przepisów.

[Źródło: AILA – American Immigration Lawyers Association]
Autorka: Mecenas Magdalena Grobelski
Petycje imigracyjne i konsultacje dostępne online
info@magdalenagrobelski.com
Foto: YouTube
Czytaj dalej
Reklama

Popularne

Kalendarz

październik 2024
P W Ś C P S N
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031  

Nasz profil na fb

Popularne w tym miesiącu