Kościół

Biskup Dolan o kluczowych elementach duszpasterstwa zdrowia psychicznego

Opublikowano

2 lata temu

dnia

10 października 2024

Autor:

bwyderka

Edukacja księży i świeckich, towarzyszenie osobom z problemami zdrowia psychicznego w parafiach oraz rzecznictwo na rzecz wsparcia instytucjonalnego i społecznego dla osób potrzebujących profesjonalnej pomocy psychologicznej lub psychiatrycznej to trzy podstawowe filary duszpasterstwa zdrowia psychicznego w Kościele – podkreślił biskup John Dolan z Phoenix w rozmowie z Radiem Watykańskim – Vatican News. 10 października jest obchodzony jako Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego.

Biskup Dolan, osobiście zaangażowany w tę działalność, rozpoczął od podkreślenia znaczenia eliminacji stygmatyzacji związanej z problemami zdrowia psychicznego. „Problemy ze zdrowiem psychicznym nie są powodem do wstydu. To jak złamana ręka. Jeśli ktoś zmaga się z chorobą afektywną dwubiegunową, depresją lub innym problemem zdrowia psychicznego, nie ma w tym nic wstydliwego i musimy zachęcać ludzi, aby tak to postrzegali”. Dodał również, że zdrowie psychiczne, podobnie jak zdrowie fizyczne, jest konsekwencją grzechu pierworodnego, ale samo w sobie nie jest grzeszne.

Edukacja

Zdaniem biskupa Dolana, kluczowym elementem duszpasterstwa zdrowia psychicznego jest edukacja. Zaznaczył, że zarówno duchowni, jak i świeccy muszą być dobrze poinformowani na temat dostępnych usług zdrowia psychicznego. „Duszpasterstwo zdrowia psychicznego koncentruje się na edukowaniu zwykłych ludzi w ławkach kościelnych, ale także na szkoleniu księży, zakonników i diakonów w zakresie wartości usług zdrowia psychicznego, w tym poradnictwa, psychologii, psychiatrii i neurologii.” Biskup podkreślił, że edukacja ta daje duchownym narzędzia, by mówić o tych kwestiach oraz kierować parafian do profesjonalnej pomocy, gdy jest to potrzebne.

Towarzyszenie

Kolejnym istotnym aspektem tej działalności jest towarzyszenie. Biskup Dolan wyjaśnił, że towarzyszenie polega na tworzeniu przestrzeni, w których osoby zmagające się z problemami zdrowia psychicznego, a także ich rodziny, mogą się spotykać i dzielić swoimi doświadczeniami. „Mamy towarzyszenie, które pozwala ludziom gromadzić się, dzielić swoimi trudnościami związanymi ze zdrowiem psychicznym albo umożliwia członkom rodzin, których bliscy cierpią na problemy zdrowia psychicznego, radzenie sobie z codziennym życiem w takich sytuacjach.”

Biskup podkreślił również rolę kierownictwa duchowego jako formy wsparcia zdrowia psychicznego. „Kierownictwo duchowe ma ogromną wartość. Nie wymaga to wiele czasu – piętnaście minut tygodniowo, by ktoś zadzwonił lub spotkał się przez wideokonferencję, aby porozmawiać i upewnić się, że robi postępy.” Ta forma duszpasterstwa jednak ogranicza się do duchowego przewodnictwa i nie obejmuje diagnozowania ani leczenia klinicznego. „Nie diagnozujemy, nie przepisujemy leków ani nie leczymy. Nie możemy tego robić z przyczyn prawnych, ale też nie leży to w naszym zakresie. Możemy jednak oferować duchowe wsparcie i pomoc.”

Rzecznictwo

Na koniec biskup Dolan podkreślił potrzebę rzecznictwa na rzecz promowania usług zdrowia psychicznego. Mówił o konieczności zachęcania rządów do wspierania specjalistów w dziedzinie zdrowia psychicznego oraz zwiększenia dostępu do opieki. „Staraliśmy się nakłaniać rząd do zapewnienia odpowiedniego finansowania na edukację studentów psychologii, psychiatrii i neurologii.” Zwrócił również uwagę na globalny brak odpowiedniej liczby terapeutów i psychologów, dodając: „Musimy działać na rzecz zmian w tej kwestii.”

Biskup Dolan podzielił się także pozytywnym wpływem tego duszpasterstwa na życie osób, które z niego korzystały. „Tysiące ludzi odpowiedziało wspaniale na to duszpasterstwo zdrowia psychicznego” – powiedział, zauważając niezwykłe postępy, jakie odniosły osoby zmagające się z depresją, chorobą afektywną dwubiegunową i innymi schorzeniami. „Wystarczy poświęcić im czas, wysłuchać bez osądzania… a potem świętować ich sukcesy. Zaczynają brać odpowiedzialność za swoje życie. To naprawdę imponujące.”

Stowarzyszenie Katolickich Duszpasterstw Zdrowia Psychicznego

Biskup Dolan zwrócił również uwagę na istotną rolę, jaką odgrywa Stowarzyszenie Katolickich Duszpasterstw Zdrowia Psychicznego (CMHM), organizacja świecka, która znacząco wspiera duszpasterstwo zdrowia psychicznego. CMHM określa się jako „świeckie stowarzyszenie wiernych chrześcijańskich, którego członkowie są powołani do bycia obecnością uzdrawiającą w życiu osób cierpiących na choroby psychiczne.”

Diakon Ed Shoener, prezes CMHM, przedstawił Papieżowi Franciszkowi książkę „Catholic Mental Health Ministry Guidelines for Implementation”. Publikacja ta, dostępna bezpłatnie online, oferuje praktyczne wytyczne dotyczące wdrażania duszpasterstwa zdrowia psychicznego w społecznościach katolickich. Stowarzyszenie czerpie inspirację z nauczania św. Jana Pawła II, który podkreślał niezbywalną godność każdej osoby, w tym także cierpiących na choroby psychiczne. „Chrystus wziął na siebie wszelkie ludzkie cierpienie, nawet choroby psychiczne… każdy, kto cierpi na chorobę psychiczną, zawsze nosi w sobie obraz i podobieństwo Boga, tak jak każda istota ludzka” – pisał Jan Paweł II.

Stowarzyszenie CMHM rozszerza zasięg Kościoła, oferując duchowe wsparcie osobom borykającym się z problemami zdrowia psychicznego, jednocześnie działając na rzecz profesjonalnej opieki zdrowotnej.

Książka „Catholic Mental Health Ministry Guidelines for Implementation” jest dostępna online bezpłatnie: https://files.ecatholic.com/31862/documents/2024/2/Guidelines_Ebook.pdf?t=1707056822000

Autor: Ks. Paweł Rytel-Andrianik – Watykan

Foto: Vatican Media, istock/BrianAJackson/Thitima Uthaiburom/SewcreamStudio/

Nastepne

Sędzia Brett Kavanaugh chwali ochronę wolności religijnej w orzeczeniach Sądu Najwyższego

Nie przegap

Mówcy szczytu „Pray Vote Stand” przeciwko polityce rządu wobec osób transpłciowych

News USA

Naturalne planowanie rodziny. Mało par kończy pełny kurs w swojej diecezji

Opublikowano

2 dni temu

dnia

18 września 2026

Autor:

bwyderka

Programy naturalnego planowania rodziny prowadzone w katolickich diecezjach w Stanach Zjednoczonych nadal mierzą się z dużą różnicą między liczbą osób zainteresowanych podstawowymi informacjami a tymi, które przechodzą pełne szkolenie. Raport Konferencji Biskupów Katolickich Stanów Zjednoczonych za 2025 rok wskazuje również na niewielkie budżety, ograniczoną liczbę etatowych pracowników i dużą zależność od wolontariuszy. Jego wyniki przedstawia Ojciec Paweł Kosiński SJ.

W styczniu 2025 roku do udziału w corocznym badaniu dotyczącym diecezjalnej posługi naturalnego planowania rodziny, określanego skrótem NFP, zaproszono 196 diecezji. Kwestionariusz wypełniło 61 z nich.

Podobnie jak w poprzednich latach wyniki pokazują dużą różnicę pomiędzy liczbą par rozpoczynających edukację w zakresie NFP a liczbą tych, które później uczestniczą w pełnym kursie. Autorzy raportu wskazują, że problem wymaga dalszych badań na poziomie poszczególnych diecezji.

Ponad 18 tysięcy osób otrzymało informacje, pełny kurs ukończyło znacznie mniej

W 2025 roku łącznie 18 211 osób w badanych diecezjach otrzymało informacje lub instruktaż dotyczący naturalnego planowania rodziny. Pełny kurs NFP odbyło natomiast 7 518 osób.

Raport wskazuje na potrzebę dokładniejszego zbadania przyczyn tej różnicy. Poznanie powodów, dla których część uczestników nie kontynuuje edukacji, ma pomóc diecezjom w odpowiednim dostosowaniu programów i skuteczniejszym docieraniu do par.

Dr Annevay Conlee, wiceprezes ds. usług zdrowotnych dla kobiet w OSF HealthCare, uważa, że rozwijanie programów NFP jest ważne między innymi z punktu widzenia zdrowia kobiet. OSF HealthCare jest zintegrowanym systemem opieki zdrowotnej założonym przez Siostry Trzeciego Zakonu św. Franciszka.

NFP nie tylko w kontekście planowania ciąży

Według dr Annevay Conlee metody oparte na świadomości płodności, określane jako FABM, pozwalają nie tylko planować lub odkładać ciążę, ale także obserwować zdrowie kobiety i rozpoznawać nieprawidłowości. Jej zdaniem daje to możliwość podejmowania działań służących przywracaniu i wspieraniu zdrowia.

Conlee wskazuje również, że metody te nie powodują skutków ubocznych i potencjalnych długoterminowych konsekwencji, które wiąże ona ze stosowaniem sztucznej antykoncepcji. Podkreśla przy tym znaczenie patrzenia zarówno na zdrowie całej pary, jak i szczególnie na zdrowie kobiety.

Programy opierają się głównie na wolontariuszach

Raport za 2025 rok pokazuje znaczne różnice w sposobie zatrudniania osób odpowiedzialnych za programy NFP w poszczególnych diecezjach. Spośród uczestniczących w badaniu 30 procent wskazało, że korzysta z płatnych pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze oraz z wolontariuszy.

Tylko 16 procent diecezji ma opłacanego koordynatora NFP zatrudnionego na pełny etat. Większość instruktorów, 58 procent, pracuje jako wolontariusze bez jakiegokolwiek wynagrodzenia, natomiast kolejne 16 procent otrzymuje niewielkie świadczenia przeznaczone na pokrycie ponoszonych wydatków.

68 procent diecezji przeznacza na NFP mniej niż 5 tysięcy dolarów

Drugim poważnym problemem pozostaje finansowanie. Spośród diecezji uczestniczących w badaniu aż 68 procent przeznaczyło na programy naturalnego planowania rodziny mniej niż 5 tysięcy dolarów.

Większość diecezjalnych programów NFP korzysta więc z dodatkowych źródeł finansowania. Są to między innymi darowizny przekazywane przez parafie, dotacje od lokalnych rad Rycerzy Kolumba, opłaty pobierane za prowadzenie kursów oraz opłaty związane z późniejszymi konsultacjami.

Coraz mniej par zgłasza się po katolicki ślub

Z informacji docierających ze środowiska opieki zdrowotnej wynika, że mniej par zgłasza się obecnie do Kościoła katolickiego z zamiarem zawarcia małżeństwa. Wraz ze wzrostem liczby osób mieszkających razem przed ślubem oraz wybierających zawarcie małżeństwa poza Kościołem pojawia się pytanie, jakie elementy powinny obowiązkowo znaleźć się na drodze przygotowania do katolickiego małżeństwa.

Jednym z rozważanych rozwiązań jest wymaganie od par odbycia wybranego kursu spośród kilku dostępnych metod NFP. Diecezja mogłaby jednocześnie zapewniać kupon lub inne wsparcie finansowe umożliwiające skorzystanie z takiego szkolenia.

Edukacja o płodności powinna zaczynać się wcześniej

Siostra M. Mikela Meidl, FSGM, prezes OSF HealthCare, zwraca uwagę, że rozmowa o naturalnym planowaniu rodziny najczęściej rozpoczyna się dopiero w kontekście ciąży lub przygotowania do małżeństwa. Jej zdaniem kształtowanie wiedzy i postaw powinno zaczynać się jednak znacznie wcześniej, przede wszystkim w rodzinie.

Siostra podkreśla również znaczenie wspierania rodziców, aby potrafili prowadzić takie rozmowy bez skrępowania, z pewnością siebie i uważnością na dzieci. Jej zdaniem może to w przyszłości ułatwić młodym ludziom świadome podejście do płodności, małżeństwa i życia rodzinnego.

Źródło: ewtnnews
Foto: istock/nortonrsx/nd3000/

Czytaj dalej

Kościół

XIII Polonijna Pielgrzymka Rowerowa z Chicago do Merrillville, 12 września

Opublikowano

2 dni temu

dnia

18 września 2026

Autor:

bwyderka

Czytaj dalej

Kościół

W październiku będziemy świętować 25 lat Jezuickiego Ośrodka Milenijnego w Chicago

Opublikowano

3 dni temu

dnia

17 września 2026

Autor:

bwyderka

Jezuicki Ośrodek Milenijny w Chicago zaprasza Polonię na wyjątkowe obchody 25-lecia swojej działalności. Jubileusz potrwa dwa dni – 24 i 25 października – i obejmie Wielką Galę i Koncert Jubileuszowy, uroczystą Mszę Świętą oraz bankiet. Będzie to czas podziękowania za ćwierć wieku działalności JOM oraz spotkania z osobami, które przez lata tworzyły i wspierały Ośrodek.

Wielka Gala i Koncert Jubileuszowy

Obchody rozpoczną się w sobotę, 24 października 2026 roku o godz. 8:00 PM. W Auli Jana Pawła II w Jezuickim Ośrodku Milenijnym odbędzie się Wielka Gala i Koncert Jubileuszowy z udziałem dwóch wybitnych śpiewaków operowych – o. Rafała Kobylińskiego SJ oraz Szymona Kobylińskiego.

Wieczór będzie nie tylko muzycznym świętem, ale także okazją do wyrażenia wdzięczności osobom szczególnie zasłużonym dla Jezuickiego Ośrodka Milenijnego. Podczas gali zostaną one uhonorowane za wkład w tworzenie dobra oraz wieloletnie wsparcie działalności Ośrodka. Bilety kosztują 25 dolarów i są dostępne w biurze Sanktuarium od poniedziałku do soboty w godzinach 3:30 PM–8:00 PM.

Uroczysta Msza Święta w niedzielę

Główne uroczystości jubileuszowe zaplanowano na niedzielę, 25 października 2026 roku. O godz. 1:00 PM w Jezuickim Ośrodku Milenijnym zostanie odprawiona uroczysta Msza Święta dziękczynna z okazji 25-lecia działalności JOM. Liturgii będzie przewodniczył ks. bp Robert Fedek, biskup pomocniczy Archidiecezji Chicagowskiej.

Bankiet jubileuszowy w Jolly Inn Banquets

Po Mszy Świętej organizatorzy zapraszają na uroczysty bankiet jubileuszowy. Spotkanie rozpocznie się o godz. 3:00 PM w Jolly Inn Banquets, 6501 W. Irving Park Rd., Chicago, IL 60634.

Bilet na bankiet kosztuje 125 dolarów dla osoby dorosłej oraz 75 dolarów dla dziecka poniżej 12. roku życia. Bilety można nabyć w biurze Sanktuarium do 10 października. Dodatkowe informacje można uzyskać pod numerem telefonu 773-777-7000.

Ćwierć wieku działalności JOM w Chicago

Jubileuszowy weekend będzie okazją do wspólnego świętowania 25 lat działalności Jezuickiego Ośrodka Milenijnego w Chicago. Organizatorzy zapraszają wszystkich, którzy przez minione lata byli związani z Ośrodkiem, uczestniczyli w jego życiu lub wspierali jego działalność.

Dwa dni uroczystości połączą muzykę, modlitwę, wdzięczność i wspólne spotkanie. Wielka Gala i Koncert Jubileuszowy odbędą się 24 października, natomiast dzień później Polonia będzie mogła uczestniczyć w dziękczynnej Mszy Świętej oraz jubileuszowym bankiecie.