Kongres Polonii Amerykańskiej stanowczo potępia niedawne wypowiedzi Tuckera Carlsona dotyczące napaści nazistowskich Niemiec na Polskę w 1939 roku. W imieniu społeczności polsko-amerykańskiej KPA wystosował List Otwarty do Tuckera Carlsona, wyrażając nasze oburzenie wobec jego próby przedstawiania roszczeń terytorialnych Hitlera jako usprawiedliwienia dla ataku na Polskę.

Debata historyczna nigdy nie może stawać się pretekstem do fałszowania prawdy ani usprawiedliwiania agresji. Nazistowskie Niemcy były agresorem. Polska była ofiarą.

Kongres Polonii Amerykańskiej wzywa Tuckera Carlsona do natychmiastowego wycofania swoich słów oraz publicznego przeproszenia Polaków i Polonii amerykańskiej.

KPA

Pełna treść listu:

“Mr. Tucker Carlson:

Polish American Congress and the more than 10 million Americans of Polish heritage whose interests and historical legacy we represent, strongly condemns your recent remarks concerning Nazi Germany’s invasion of Poland during your October 2, 2026 conversation with Sir Jacob Rees-Mogg.

You described Adolf Hitler’s territorial claims against Poland as “true” and referred to it German territorial resentment as a “justification” for the invasion. This framing lends legitimacy to the aggressor’s rationale and obscures the distinction between a territorial claim and a justification for war. It is deeply offensive to Polish Americans and to the memory of millions of victims of Nazi Germany.

Nazi Germany’s attack on Poland on September 1, 1939 was not an attempt to resolve an ordinary territorial dispute. It was a premeditated war of aggression intended to destroy the sovereign Polish state. Before the invasion, Hitler and Joseph Stalin had already agreed through the secret protocol of the Molotov-Ribbentrop Pact to divide Poland and other parts of Central and Eastern Europe into German and Soviet spheres of influence.

Germany invaded Poland from the west on September 1, and the Soviet Union invaded from the east on September 17. Poland was subsequently partitioned by the two totalitarian regimes. That was followed by six years of nightmarish persecution and methodical extermination of Polish ethnic group by both Nazi Germany and Communist Soviet Union. It was one of the most brutal occupations in modern history. Polish citizens were murdered, deported, imprisoned and subjected to systematic terror. Polish elites were deliberately targeted for destruction. Nazi Germany established killing centers in occupied Poland to carry out the systematic murder of European Jews. Approximately six million Polish citizens, including approximately three million Polish Jews, perished during the war.

I hope that You realize that invasion of Poland was part of a master plan to conquer entire Europe. Are You suggesting that Hitler annexed Austria and Czechoslovakia as a part of territorial dispute, Subsequent attack of Denmark, Belgium, Netherlands, France and Norway showed ruthless attempt to dominate Europe. That was followed by invasion of Hungary, Romania and Balkan countries. It is hard to describe Hitler as amiable neighbor trying to settle minor border dispute.Territorial grievances did not justify German’s invasion or its plans to destroy and partition Poland.

Britain’s involvement was not arbitrary. It had entered into a mutual assistance agreement with Poland on August 25, 1939. Honoring that commitment in response to German aggression cannot reasonably be dismissed as interference in an unrelated territorial dispute. As Americans, we also honor the sacrifice of those who fought Nazi Germany and its allies in defense of freedom and security For Polish Americans, this history is deeply personal. Our community includes descendants of Polish soldiers, resistance fighters, concentration camp prisoners, forced laborers, deportees, Holocaust victims and survivors, and countless civilians whose lives were devastated by German and Soviet aggression. At the same time, generations of Polish Americans have proudly served the United States, including during the Second World War.

We call on you to publicly correct the historical record, retract any suggestion that territorial grievances justified Nazi Germany’s invasion of Poland, and publicly apologize to the Polish people and Polish Americans. That correction should reach the same audience as your original remarks.

Nazi Germany was the aggressor, Poland was the victim of aggression, and Hitler and Stalin conspired to partition a sovereign nation. No retrospective reinterpretation can change these facts.

Poland’s sovereignty was not Hitler’s to revoke. Territorial grievances did not justify invasion, partition, or the destruction of a nation.”

Respectfully,
Hubert J. Cioromski
President
Polish American Congress

Foto: KPA, Gage Skidmore

Niemal pół wieku po historycznej wizycie św. Jana Pawła II w Chicago pamięć o wydarzeniach z 5 października 1979 roku pozostaje żywa. W niedzielę, w kościele Pięciu Braci Męczenników w Brighton Park odbyły się 47. doroczne obchody papieskiej wizyty. Kilkaset osób uczestniczyło w plenerowej Mszy odprawionej w tym samym miejscu, w którym przed laty polski papież spotkał się z tysiącami wiernych.

Obchody odbyły się w niedzielę, 4 października, przy kościele Pięciu Braci Męczenników przy 4327 S. Richmond St. Wierni gromadzą się tam w pierwszą niedzielę października od ponad czterech dekad, przypominając wydarzenie, które zapisało się w historii chicagowskiej Polonii.

Jan Paweł II pozostaje ostatnim i jedynym urzędującym papieżem, który odwiedził Chicago. Przyjechał do miasta 5 października 1979 roku, a kościół Pięciu Braci Męczenników był jednym z najważniejszych przystanków podczas jego intensywnej, trwającej 37 godzin wizyty.

Msza po polsku w sercu chicagowskiej Polonii

W 1979 roku Brighton Park i okolice były jednym z głównych skupisk Polonii na południowej stronie Chicago. Jan Paweł II spędził przy kościele nieco ponad godzinę i odprawił Mszę w swoim ojczystym języku. Następnie udał się do Quigley Preparatory Seminary South, a później do Grant Park. Według danych Archidiecezji Chicago na Mszę odprawioną przez papieża w centrum miasta przybyło około miliona osób.

Aniela Bartoszek, emerytowana nauczycielka, świadek wizyty Jana Pawła II i przewodnicząca komitetu Pope John Paul II Center, który organizuje doroczne obchody, podkreśla, że wydarzenie było niezapomniane dla całego Chicago, ale miało szczególne znaczenie dla polskich katolików i do dziś wywołuje silne emocje.

17 tysięcy osób na parkingu, 80 tysięcy na ulicach

Bartoszek wspomina, że w 1979 roku na parkingu przy kościele zgromadziło się około 17 tysięcy osób, a na okolicznych ulicach kolejne około 80 tysięcy. Wierni czekali na papieża w ciemności i chłodzie, stojąc w ogromnym tłumie.

Według jej wspomnień atmosfera zmieniła się w chwili, gdy Jan Paweł II zaczął przemawiać. Wiele osób płakało ze wzruszenia, a papieżowi towarzyszyły ogromne brawa. Dla uczestników trudno było uwierzyć, że są świadkami tak wyjątkowego wydarzenia.

Po spotkaniu w Brighton Park Aniela Bartoszek pojechała również do centrum Chicago, aby ponownie zobaczyć papieża podczas Mszy w Grant Park. Zapamiętała przede wszystkim atmosferę radości i jedności ludzi różnych ras, narodowości i języków, którzy tego dnia wspólnie przeżywali papieską wizytę.

Oryginalny ołtarz i obrus z 1979 roku

Na parkingu kościoła do dziś znajduje się stały papieski ołtarz, w którym zachowano część dekoracji z 1979 roku. Pozostały między innymi krzyż oraz ozdobne krawędzie zadaszenia.

Podczas tegorocznej Mszy wykorzystano także oryginalny obrus ołtarzowy z 1979 roku. Do miejsca obchodów dodano dwa duże zdjęcia Jana Pawła II – jedno przedstawiające jego powitanie przed kościołem, a drugie papieża modlącego się wewnątrz świątyni. Po Mszy uczestnicy spotkali się w Bishop Abramowicz Hall. Na ścianach zaprezentowano fotografie z historycznej wizyty, a gości częstowano słynnymi kremówkami, kojarzonymi z Janem Pawłem II.

Pamiątki po Janie Pawle II nadal znajdują się w kościele

W kościele przygotowana jest specjalna ekspozycja poświęcona papieskiej wizycie. Znajduje się tam między innymi szata liturgiczna, którą Jan Paweł II miał na sobie podczas Mszy w 1979 roku. Wśród pamiątek są także drewniany krzyż procesyjny i świeczniki wykonane ręcznie przez polskiego artystę ludowego Jana Jachymiaka. Zachował się również specjalnie przygotowany papieski tron.

Tron wyrzeźbił chicagowski artysta Jerzy Kenar z topoli rosnącej przed kościołem Pięciu Braci Męczenników. Prosta drewniana forma zawiera elementy tradycyjnego polskiego stylu góralskiego, który był szczególnie bliski Janowi Pawłowi II.

Jerzy Kenar dostał zlecenie w środku nocy

Kenar podkreśla, że projekt miał odzwierciedlać ludzką stronę papieża, jego bliskość z naturą oraz zamiłowanie do gór, narciarstwa i pieszych wędrówek. Artysta uważa również, że praca związana z wizytą Jana Pawła II pomogła zapoczątkować jego późniejszą karierę w sztuce sakralnej.

Do udziału w przygotowaniach doszło przypadkowo. Kenar był wówczas świeżo przybyłym imigrantem mieszkającym w Brighton Park. Podczas nocnego spaceru z psem spotkał na parkingu kościoła biskupa i dowiedział się, że papież przyjeżdża, a wciąż nie przygotowano ołtarza, krzyża ani tronu. Kenar zaoferował swoją pomoc. Jak wspomina, umowę dotyczącą wykonania prac podpisano około 3:00 AM w jego wynajmowanym mieszkaniu.

Carol O’Neill „podążała” za papieżem po Chicago

Wśród osób wspominających wizytę jest również Carol O’Neill. W 1979 roku pojechała z Dolton do Quigley Preparatory Seminary South przy Western Avenue, gdzie Jan Paweł II pojawił się na niższym dachu budynku i przemówił do zgromadzonego tłumu.

Później O’Neill udała się za papieżem w okolice rezydencji kardynała w Gold Coast. Jak wspomina, znalazła się około 20 stóp od Jana Pawła II, gdy wyszedł do zgromadzonych ludzi, aby ich pozdrowić i pobłogosławić. Papież miał również zachęcić tłum, aby zakończył już dzień i udał się spać.

O’Neill zapamiętała Jana Pawła II jako pierwszego papieża, który wydawał jej się bardzo bezpośredni i ludzki. Podobne odczucia ma obecnie wobec papieża Leona XIV.

Chicago czeka na papieża Leona XIV

Dla Carol O’Neill oczekiwanie na ewentualną wizytę Leona XIV ma dodatkowo osobisty charakter. Uczęszczała do szkoły i parafii St. Mary of the Assumption razem z przyszłym papieżem. O’Neill ma nadzieję, że jej dawny kolega ze szkoły odwiedzi rodzinne Chicago. Przewiduje, że zainteresowanie taką wizytą mogłoby być jeszcze większe niż w 1979 roku i deklaruje, że ponownie próbowałaby znaleźć się wszędzie tam, gdzie pojawi się papież.

Na razie nie wyznaczono oficjalnej daty wizyty papieża Leona XIV w Chicago. Zaproszenia skierowali do niego Burmistrz Brandon Johnson oraz Gubernator Illinois JB Pritzker.

Burmistrz chce Mszy w Grant Park w 2027 roku

Podczas wiosennej wizyty w Watykanie Brandon Johnson zaprosił urodzonego w Chicago papieża Leona XIV do odprawienia Mszy w Grant Park w 2027 roku. Burmistrz nawiązał przy tym bezpośrednio do historycznej wizyty Jana Pawła II.

Johnson uważa wydarzenia z 1979 roku za jeden z najbardziej inspirujących duchowo dni w historii Chicago. Tegoroczne obchody w Brighton Park pokazują, że dla wielu mieszkańców miasta, a szczególnie dla Polonii, pamięć o tamtej papieskiej wizycie pozostaje żywa także po 47 latach.

Źródło: blockclubchicago
Foto: Kościół Pięciu Braci Męczenników w Brighton Park, YouTube, Vatican Media