Prezydent Donald Trump podpisał w czwartek, 5 listopada, proklamację nadającą Gabinetowi Owalnemu i Sali Posiedzeń Gabinetu (Cabinet Room) w Białym Domu status pomnika narodowego. Decyzja ma chronić historyczne wnętrza przed poważnymi przebudowami. To pierwsze oficjalne działanie prezydenta po wtorkowych wyborach do Kongresu, w których Republikanie ponieśli znaczące porażki.

Nowa ochrona historycznych pomieszczeń Białego Domu

Donald Trump przekonywał podczas podpisywania dokumentu, że Gabinet Owalny jest jednym z najważniejszych symboli amerykańskiej prezydentury i powinien zostać zachowany dla przyszłych pokoleń. Wyraził obawę, że kolejni gospodarze Białego Domu mogliby zdecydować się na radykalną zmianę jego wyglądu, a nawet przebudowę charakterystycznego owalnego pomieszczenia.

Proklamacja zobowiązuje sekretarza spraw wewnętrznych USA do zarządzania chronionymi wnętrzami oraz wymaga dokumentowania i analizowania planowanych zmian, które mogłyby istotnie naruszyć ich historyczną strukturę lub charakter architektoniczny.

Jednocześnie dokument pozostawia urzędującemu prezydentowi prawo do zmiany wystroju, wyboru mebli oraz przeprowadzania zwykłych prac związanych z funkcjonowaniem i bezpieczeństwem pomieszczeń. Oznacza to, że przyszli prezydenci nadal będą mogli zmieniać dekoracje Gabinetu Owalnego.

Trump sugerował, że każda poważna przebudowa powinna wymagać zgody Kongresu. Takiego obowiązku nie zapisano jednak w proklamacji. Co więcej, kolejny prezydent może uchylić dokument, podobnie jak sam Trump wcześniej cofał decyzje poprzedników dotyczące pomników narodowych.

Złote dekoracje i nowe żyrandole

Od powrotu do Białego Domu Donald Trump wprowadził liczne zmiany w wystroju prezydenckich pomieszczeń. Gabinet Owalny został wzbogacony o złote zdobienia ścian, portrety w pozłacanych ramach oraz kopię Deklaracji Niepodległości.

Prezydent zwrócił również uwagę na nowe żyrandole zamontowane w sali posiedzeń gabinetu. Według niego wcześniejsze oświetlenie było niewystarczające, a nowe wyposażenie znacząco poprawiło wygląd pomieszczenia.

Prezydent Donald J. Trump podpisuje zarządzenie wykonawcze, na mocy którego Gabinet Owalny oraz Sala Posiedzeń Gabinetu (Cabinet Room) zostają uznane za obiekty o znaczeniu narodowym; wydarzenie miało miejsce w czwartek, 5 listopada 2026 roku, w Gabinecie Owalnym Białego Domu.

Podczas podpisywania proklamacji na historycznym biurku Resolute Desk znajdowała się czerwona czapka z napisem VETO. Jej obecność odczytywano jako nawiązanie do zmieniającego się układu sił w Kongresie po wyborach.

Kontrowersje wokół przebudowy Białego Domu

Decyzja o ochronie historycznych wnętrz zapadła w czasie, gdy sam Donald Trump realizuje szeroko zakrojone projekty budowlane w Waszyngtonie. Jednym z najbardziej kontrowersyjnych przedsięwzięć jest budowa reprezentacyjnej sali balowej Białego Domu, dla której rozebrano wschodnie skrzydło rezydencji.

W środę, dzień po wyborach, prezydent zaprosił dziennikarzy na uroczystość podniesienia ostatniej belki konstrukcyjnej nowej sali. Z kolei w poniedziałek odwiedził okolice Lincoln Memorial Reflecting Pool, gdzie przedstawiał swoje plany modernizacji tego historycznego miejsca.

Niektóre przedsięwzięcia prezydenta stały się przedmiotem pozwów sądowych, w których zarzuca się administracji prowadzenie prac bez wymaganych zezwoleń.

Widok z zewnątrz na Gabinet Owalny

Demokraci domagają się informacji o finansowaniu sali balowej

Po wyborach Demokraci przygotowują się do zwiększenia kontroli nad działaniami administracji Donalda Trumpa. Senator Richard Blumenthal z Connecticut, czołowy Demokrata w Stałej Podkomisji Śledczej Senatu, skierował w czwartek pisma do znanych darczyńców finansujących budowę prezydenckiej sali balowej.

Zażądał przekazania informacji dotyczących ich wsparcia finansowego, ostrzegając, że brak współpracy może skutkować zastosowaniem innych środków w celu uzyskania dokumentów. Sprawa wpisuje się w narastający spór o sposób finansowania i zatwierdzania projektów budowlanych realizowanych przez prezydenta.

Zgoda na budowę wielkiego łuku triumfalnego

W czwartek wieczorem National Capital Planning Commission (NCPC), federalna komisja odpowiedzialna za planowanie przestrzenne w rejonie Waszyngtonu, ostatecznie zatwierdziła kolejny projekt Trumpa – budowę monumentalnego łuku triumfalnego o wysokości 250 stóp.

Plan zachodniego skrzydła Białego Domu

Konstrukcja ma stanąć pomiędzy Lincoln Memorial a Arlington National Cemetery. Komisja, w której zasiadają liczni sojusznicy prezydenta, zatwierdziła projekt stosunkiem głosów 8 do 4, po niemal dziewięciu godzinach publicznych wystąpień kongresmenów, weteranów, architektów oraz mieszkańców Waszyngtonu i Wirginii.

Realizacja inwestycji nie jest jednak przesądzona. Sędzia federalny rozpatruje możliwość tymczasowego wstrzymania budowy.

Nowa proklamacja dotycząca Gabinetu Owalnego pokazuje, że Donald Trump zamierza pozostawić trwały ślad w wyglądzie Białego Domu i amerykańskiej stolicy. Zakres ochrony historycznych wnętrz będzie jednak zależał również od decyzji jego następców, którzy zachowają możliwość zmiany lub uchylenia wprowadzonych przepisów.

Źródło: cbs
Foto: The White House

Od 7 do 22 listopada Chicago ponownie stanie się centrum polskiej kinematografii za oceanem. 38. Festiwal Filmu Polskiego w Ameryce otworzą nagrodzeni Złotymi Lwami „Ministranci” Piotra Domalewskiego, a zakończy najnowszy film Jana Holoubka „Dziki, dziki Wschód”. Tegoroczna edycja będzie również okazją do uhonorowania założyciela festiwalu Christophera Kamyszewa Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.

„Ministranci” otworzą festiwal 7 listopada

38. Festiwal Filmu Polskiego w Ameryce (PFFA), uznawany za największy przegląd polskiej kinematografii na świecie i jedno z najważniejszych dorocznych wydarzeń polskiej kultury poza granicami kraju, rozpocznie się w sobotę, 7 listopada.

Uroczysta gala otwarcia odbędzie się w Gallery Theatre przy 1112 N. Milwaukee Avenue w Chicago. Przyjęcie rozpocznie się o 6:00 PM, a projekcja filmu o 7:00 PM. Wstęp na cały wieczór odbywa się na podstawie zaproszenia w cenie 75 dolarów. Liczba bezpłatnych miejsc parkingowych jest ograniczona.

Filmem otwarcia będą „Ministranci” Piotra Domalewskiego, twórcy znanego z produkcji „Cicha noc”, „Jak najdalej stąd” i „Hiacynt”. Nagrodzona Złotymi Lwami na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni komedia opowiada o grupie nastoletnich ministrantów, którzy postanawiają samodzielnie walczyć z niesprawiedliwością społeczną.

Chłopcy instalują podsłuch w konfesjonale, aby poznać sekrety mieszkańców, a następnie zaczynają pomagać potrzebującym i karać winnych. Ich idealistyczna misja stopniowo przeradza się jednak w niebezpieczną grę, w której coraz trudniej odróżnić dobro od zła. Film trwa 110 minut i będzie wyświetlany po polsku z angielskimi napisami.

Projekcję poprzedzi 11-minutowy dokument „Postscriptum. Ruminations on My Craft” autorstwa braci Stevena i Timothy’ego Quay. Film, przygotowany w 30. rocznicę śmierci Krzysztofa Kieślowskiego, stanowi refleksję nad życiem, twórczością i artystycznymi wyborami wybitnego polskiego reżysera.

„Dziki, dziki Wschód” Jana Holoubka na zakończenie

Festiwal zakończy dramat „Dziki, dziki Wschód” Jana Holoubka, reżysera filmów „25 lat niewinności. Sprawa Tomka Komendy” i „Doppelgänger. Sobowtór”, a także seriali „Rojst”, „Wielka woda” i „Heweliusz”. Produkcja miała światową premierę we wrześniu podczas Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Toronto, gdzie otrzymała nominację do nagrody Platform.

Akcja filmu rozgrywa się zimą 1943 roku w miasteczku Małe Zalesie we wschodniej Polsce. Przyjazd tajemniczego urzędnika z Berlina, Wolffa, burzy spokój mieszkańców. Atmosfera nieufności narasta, a pogłoski o zaginionym złocie prowadzą do dramatycznych wyborów, od których zależy ludzkie życie.

Film trwa 105 minut i będzie prezentowany w językach polskim i niemieckim z angielskimi napisami. Gala zamknięcia odbędzie się 22 listopada w Gallery Theatre. Drzwi zostaną otwarte o 2:30 PM, a projekcja rozpocznie się o 3:00 PM. W programie przewidziano również poczęstunek lampką wina.

Złoty Medal Gloria Artis dla Christophera Kamyszewa

Jednym z ważnych wydarzeń tegorocznej edycji festiwalu będzie wręczenie Christopherowi Kamyszewowi, założycielowi i przewodniczącemu Festiwalu Filmu Polskiego w Ameryce, Złotego Medalu „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. To najwyższe polskie odznaczenie przyznawane za zasługi dla kultury przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Kamyszew promuje polską sztukę w Ameryce Północnej od 1984 roku. Na przełomie lat 1988 i 1989 współtworzył PFFA, który z czasem rozszerzył działalność na kolejne amerykańskie miasta. W historii festiwalu zaprezentowano ponad 2200 produkcji filmowych i goszczono ponad 800 przedstawicieli polskiej branży filmowej.

Organizator festiwalu uczestniczył również w kampaniach oscarowych polskich filmów i artystów, wspierał dystrybucję ponad 30 polskich produkcji w Ameryce Północnej oraz przygotował ponad 300 wystaw sztuki w różnych krajach. Wśród jego wcześniejszych wyróżnień znajdują się Złoty Krzyż Zasługi, Krzyż Kawalerski oraz nagrody instytucji polskich i amerykańskich.

Christopher Kamyszew

Uroczystość wręczenia medalu odbędzie się we wtorek, 10 listopada, o 7:00 PM w Gallery Theatre. Po ceremonii zaplanowano projekcje filmów dokumentalnych „Inga” oraz „Kashpirovskiy. Under the Spell”.

Bilety, karnety i nagroda publiczności

Podczas festiwalu widzowie będą mogli głosować na najlepszy film fabularny i dokumentalny. Zwycięskie produkcje otrzymają tradycyjną nagrodę publiczności „Złote Zęby”.

Ceny pojedynczych biletów wynoszą 20 dolarów na filmy fabularne i 12 dolarów na programy dokumentalne. Organizatorzy oferują również karnet w cenie 88 dolarów, uprawniający jedną osobę do udziału w sześciu dowolnie wybranych seansach. Karnet nie obejmuje gali otwarcia, zamknięcia ani pokazów specjalnych.

Organizatorem wydarzenia jest Society for Arts, amerykańska organizacja non profit. Festiwal przyjmuje również darowizny wspierające jego działalność, które mogą podlegać odliczeniom podatkowym.

Szczegółowe informacje o programie, biletach i wydarzeniach specjalnych można uzyskać pod numerem telefonu 773-486-9612, pisząc na adres [email protected] lub odwiedzając stronę www.pffamerica.org. Organizatorzy zastrzegają możliwość zmian w programie bez wcześniejszego powiadomienia.

Źródło: PFFA
Foto: YouTube. PFFA, Kasia Jarosz

W dniach 7 i 8 listopada Chicago ponownie rozbrzmi góralską muzyką. Związek Podhalan w Północnej Ameryce zaprasza na XLIII Festiwal „Na Góralską Nutę”, podczas którego wystąpią zespoły folklorystyczne, młodzi artyści i przedstawiciele podhalańskiej społeczności. Dwudniowe święto kultury odbędzie się w Domu Podhalan przy 4808 S. Archer Avenue.

43. edycja święta góralskiej kultury

Festiwal „Na Góralską Nutę” to jedno z ważnych wydarzeń kulturalnych organizowanych przez Związek Podhalan w Północnej Ameryce (ZPPA). Jego celem jest pielęgnowanie góralskich tradycji, muzyki, tańca i regionalnych strojów oraz przekazywanie dziedzictwa Podhala kolejnym pokoleniom Polonii.

Tegoroczna, 43. edycja festiwalu, odbędzie się w sobotę i niedzielę, 7 i 8 listopada 2026 roku. Na scenie zaprezentują się zarówno dziecięce i młodzieżowe zespoły folklorystyczne, jak i doświadczeni wykonawcy, dla których góralska kultura stanowi ważną część rodzinnej i społecznej tożsamości.

Sobota – występy zespołów i prezentacja młodzieży

Pierwszy dzień festiwalu rozpocznie się w sobotę, 7 listopada, o godzinie 1:00 PM. W programie znalazły się występy Szkoły Pieśni i Tańca przy Kole Odrowąż Podhalański oraz zespołów Chochołowianie, Małe Wanta, Mali Zaradni, Mini Ślebodni i Mali Ślebodni.

Publiczność zobaczy także prezentację młodzieży ZPPA, w tym kandydatów do tytułów Królowej ZPPA i Zbójnika Roku. Zaprezentują się Renata Marusarz, Zbignik Roku Andrzej Blachuta, kandydatka na królową Karolina Rafacz, kandydat na zbójnika Darek Kwak, Mało Górolecka Marysia Jakób oraz Honelnik Filip Janik.

W dalszej części sobotniego programu wystąpią zespoły Młodzi Zaradni, Zakrani, Młodzi Ślebodni i Ślebodni Wyrchy. Gościnnie zaprezentuje się zespół Wiyrchowianie z Bukowiny Tatrzańskiej. Dzień zakończy występ zespołu Ślebodni oraz wspólna zabawa.

Niedziela – kolejny dzień muzyki i tańca

W niedzielę, 8 listopada, festiwal rozpocznie się o godzinie 12:00 PM. Na scenie pojawią się zespoły Małe Jawory i Jawory, Juchasi, Mali Siumni, Mali Hyrni oraz Szkoła Pieśni i Tańca przy ZG ZPPA.

W programie przewidziano również występy zespołów Młodzi Szaflarzanie, Młodzi Siumni i Gronik, a także ponowną prezentację młodzieży ZPPA i kandydatów do tytułów Królowej oraz Zbójnika Roku. Niedzielne spotkanie uświetni gościnny występ zespołu Wiyrchowianie z Bukowiny Tatrzańskiej. Na zakończenie zaplanowano prezentacje zespołów Hyrni, Tatrzańskie i Siumni.

Zaproszenie dla całej Polonii

Organizatorzy podkreślają, że festiwal jest wydarzeniem otwartym dla wszystkich miłośników polskiego folkloru, nie tylko osób wywodzących się z Podhala. Dwudniowe spotkanie ma być okazją do wspólnego świętowania, poznawania regionalnych tradycji i podziwiania talentów młodego pokolenia.

Do udziału zaprasza Zarząd Główny Związku Podhalan w Północnej Ameryce, na czele z prezesem Janem Królem oraz wiceprezeską do spraw kultury Karoliną Strzelec-Stafierą.

Gdzie i kiedy odbędzie się festiwal?

XLIII Festiwal „Na Góralską Nutę” odbędzie się w Domu Podhalan, 4808 S. Archer Avenue, Chicago, IL 60632.

• Sobota, 7 listopada 2026 roku – początek o 1:00 PM.
• Niedziela, 8 listopada 2026 roku – początek o 12:00 PM.

Dodatkowe informacje można uzyskać pod numerami telefonów 773-592-8413 (Jan Król) oraz 708-745-4362 (Karolina Strzelec-Stafiera). Informacje o działalności organizacji dostępne są również na stronie www.zppa.org.

Źródło: ZPPA
Foto: ZPPA, Edward Helegda