Połącz się z nami

News USA

Kolor skóry nie będzie już miał znaczenia dla przyjęć na amerykańskie uczelnie

Opublikowano

dnia

W historycznej decyzji Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych skutecznie zakończył w czwartek świadome rasowo programy przyjęć na uczelnie i uniwersytety w całym kraju. W decyzji podzielonej wzdłuż linii ideologicznych, konserwatywna większość składająca się z sześciu sędziów unieważniła programy przyjęć na Harvard i University of North Carolina.

Akcja afirmatywna – polityka społeczna realizowana w USA od lat 60. XX w., miała na celu wyrównanie szans, zwłaszcza w szkolnictwie i zatrudnieniu, historycznie upośledzonych grup mniejszościowych – głównie Afroamerykanów, Latynosów, Indian, kobiet.

Decyzja Sądu Najwyższego odwraca dziesięciolecia precedensu. Uniemożliwia uczelniom – publicznym i prywatnym – robienie tego, co większość twierdzi, że nadal muszą robić: traktowania rasy jako jednego z wielu czynników decydujących o tym, który z wykwalifikowanych kandydatów zostanie przyjęty na studia.

Sędzia Główny John Roberts, długoletni krytyk programów akcji afirmatywnej, napisał decyzję większości sądowej.

Opinia większości

„Wiele uniwersytetów zbyt długo… dochodziło do błędnego wniosku, że kamieniem probierczym tożsamości jednostki nie są pokonane wyzwania, zdobyte umiejętności ani zdobyte doświadczenia, ale kolor skóry” – napisał John Roberts. „Nasza historia konstytucyjna nie toleruje takiego wyboru”.

Clarence Thomas, drugi czarnoskóry sędzia powołany do sądu, powtórzył swój długo utrzymywany pogląd, że akcja afirmatywna nakłada piętno na mniejszości i podkreślił, że “wszyscy ludzie zostali stworzeni równymi, są równymi obywatelami i muszą być traktowani równo wobec prawa”.

Sprzeciw wyraziła sędzina Sądu Najwyższego Sonia Sotomayor.

W druku decyzje Sądu Najwyższego, plus zdania odrębne i zbieżności, osiągnęły rozmiar książki 237 stron.

Sąd Najwyższy wyraźnie pozostawił otwartą możliwość, aby narodowe akademie wojskowe, ze względu na swoje „odrębne interesy”, mogły kontynuować swoje udane programy akcji afirmatywnej, które zaowocowały bardzo zróżnicowanym korpusem oficerskim.

Pozew sądowy

Decyzje sądu zapadły w sprawach dotyczących dwóch elitarnych instytucji, jednej najstarszej uczelni publicznej — University of North Carolina — i drugiej, najstarszej uczelni prywatnej, Harvardu. Uniwersytety zostały pozwane przez organizację Students For Fair Admissions SFFA.

UNC nie przyjmowało czarnych studentów aż do 1955 roku, a potem dopiero po nakazie sądów federalnych. Z kolei Harvard stał się wzorem dla programów akcji afirmatywnej w 1978 r., kiedy Sąd Najwyższy przytoczył traktowanie przez szkołę rasy jako podobne do innych cech, na których szkoła polegała, aby zapewnić zróżnicowaną społeczność uczniów.

Dlatego sąd stwierdził wówczas, że rasa może być jednym z wielu czynników branych pod uwagę przez szkołę, podobnie jak inne cechy – miejsce zamieszkania, wychowanie na farmie, szczególne osiągnięcia we wszystkim, od nauki po lekkoatletykę, lub bycie tzw. studentem dziedzictwa, synem lub córką kogoś, kto studiował na Harvardzie.

Sądowa większość wyjaśniła, że zgadza się z SFFA, która twierdziła między innymi, że szkoły dyskryminowały uczniów pochodzenia azjatyckiego, którzy uzyskali wyniki SAT i oceny wyższe niż jakakolwiek inna grupa rasowa, w tym biali, a którzy stanowili na przykład na Harvardzie 29% uczniów rozpoczynających naukę w zeszłym roku.

SFFA uważa, że liczba ta powinna być wyższa, chociaż Azjaci stanowią zaledwie 7,2% populacji USA.

Harvard, broniąc swojej obecnej iteracji akcji afirmatywnej, zauważył, że każda klasa ma tylko 1600 miejsc, ale według liczb ma tysiące równie wykwalifikowanych kandydatów. Na przykład w 2019 było 35 000 kandydatów, z czego 3700 z doskonałymi wynikami SAT z matematyki; 2700 z doskonałymi ustnymi wynikami SAT i ponad 8000 z doskonałymi średnimi ocen.

Czwartkowe decyzje prawdopodobnie wywołają poruszenie w całym kraju, nie tylko w szkolnictwie wyższym, ale także w wybranych szkołach podstawowych i średnich, takich jak Boston Latin w Massachusetts, liceum Thomasa Jeffersona w Wirginii i Bronx High School of Science w Nowym Jorku.

Ostatecznie efekty będą odczuwalne we wszystkich aspektach życia gospodarczego, edukacyjnego i społecznego Amerykanów – od zasady Rooneya, która wymaga, aby kandydat mniejszości był brany pod uwagę we wszystkich decyzjach o zatrudnieniu trenera NFL, po decyzje dotyczące zatrudnienia i awansu, programy DEI w szkołach i miejscach pracy, i w wielu innych.

Opinia publiczna

Ogólnie rzecz biorąc, sondaże pokazują, że poparcie społeczne dla akcji afirmatywnej wzrosło w ostatnich latach, ale wyborcy są w tej kwestii skonfliktowani, a wynik zależy od tego, jak zostanie zadane pytanie.

Niedawna ankieta Washington Post-Schar School wykazała, że 6 na 10 Amerykanów twierdzi, że rasa nie powinna być brana pod uwagę przy rekrutacji na studia. Ale kiedy pytanie zostało zadane w nieco inny sposób, liczby pokazały, że duża większość popiera programy mające na celu zwiększenie różnorodności rasowej na kampusach.

W miejscach, w których wcześniej wyeliminowano akcję afirmatywną, nastąpił poważny spadek liczby przyjęć kandydatów z mniejszości, a zwłaszcza Afroamerykanów.

 

Źródło: npr
Foto: YouTube, istock/janniswerner/ PeopleImages

News USA

Nowe ulgi podatkowe: „No tax on tips” i „no tax on overtime” w rozliczeniach za 2025

Opublikowano

dnia

Autor:

Nowy rok przynosi amerykańskim podatnikom istotne zmiany, z których będzie można skorzystać już podczas najbliższego sezonu rozliczeń podatkowych. W zeszłym tygodniu Urząd Skarbowy IRS opublikował szczegółowe wytyczne dotyczące dwóch nowych ulg: „no tax on tips” oraz „no tax on overtime”, wprowadzonych na mocy ustawy One Big Beautiful Bill Act.

Nowe prawo podatkowe już obowiązuje

Ustawa została podpisana przez Prezydenta Donalda Trumpa w lipcu, po jej uchwaleniu przez republikańskie większości w Kongresie. Jednym z kluczowych elementów reformy było zwolnienie z opodatkowania części dochodów z napiwków oraz nadgodzin.

Departament Skarbu i IRS zostały zobowiązane do opracowania szczegółowych zasad, które pomogą pracownikom prawidłowo skorzystać z nowych odliczeń.

Uwaga na rozliczenie – brak zmian w formularzach

Urząd Skarbowy ostrzega, że w rozliczeniu za 2025 rok podatnicy mogą być zmuszeni do samodzielnego wyliczenia kwalifikowanych kwot. Formularze W-2 oraz 1099 nie zostały jeszcze zaktualizowane tak, aby osobno wykazywać dochody z napiwków i nadgodzin. Oznacza to konieczność dokładnego przeanalizowania własnych dochodów i dokumentów płacowych.

Aby ułatwić ten proces, IRS udostępnił przykłady pokazujące, jak prawidłowo ustalić wysokość odliczeń w zależności od tego, czy dochody były raportowane, czy nie.

„No tax on tips” – do 25 000 dolarów rocznie

Nowa ulga dla pracowników otrzymujących napiwki pozwala odliczyć do 25 000 dolarów rocznie kwalifikowanego dochodu z napiwków. Odliczenie to zaczyna się stopniowo zmniejszać dla podatników, których zmodyfikowany skorygowany dochód brutto przekracza 150 000 dolarów (lub 300 000 dolarów w przypadku wspólnego rozliczenia).

Według szacunków Urzędu Skarbowego z napiwków rozlicza się około 6 milionów pracowników. Ulga obowiązuje w latach podatkowych 2025–2028.

„No tax on overtime” – ulga dla pracujących ponad normę

Druga kluczowa zmiana dotyczy nadgodzin. Pracownicy otrzymujący kwalifikowane wynagrodzenie za nadgodziny mogą odliczyć część wynagrodzenia przekraczającą standardową stawkę, czyli zazwyczaj „połówkę” wynikającą z systemu time and a half.

Maksymalna kwota odliczenia wynosi:

  • 12 500 dolarów rocznie dla osób rozliczających się indywidualnie,
  • 25 000 dolarów dla małżeństw rozliczających się wspólnie.

Podobnie jak w przypadku napiwków, ulga wygasa stopniowo po przekroczeniu dochodu 150 000 dolarów (lub 300 000 dolarów przy wspólnym rozliczaniu).

Kto nie skorzysta z ulgi na nadgodziny

Urząd Skarbowy przypomina, że nie wszyscy pracownicy są objęci przepisami o nadgodzinach. Z obowiązku wypłaty overtime wyłączeni są m.in.:

  • pracownicy otrzymujący pensję co najmniej 1 128 dolarów tygodniowo lub 58 656 dolarów rocznie,
  • osoby zatrudnione w określonych zawodach i na stanowiskach kierowniczych.

Formularze w przygotowaniu, termin jeszcze nieznany

IRS poinformował, że trwają prace nad aktualizacją formularzy i instrukcji podatkowych, które mają ułatwić skorzystanie z nowych ulg już w tym sezonie rozliczeń. Oficjalna data rozpoczęcia sezonu składania deklaracji podatkowych za 2025 rok nie została jeszcze ogłoszona, choć w ostatnich latach przypadała zwykle na koniec stycznia.

Co to oznacza dla podatników

Dla milionów Amerykanów pracujących w gastronomii, usługach oraz zawodach wymagających pracy ponad 40 godzin tygodniowo nowe przepisy mogą oznaczać realne oszczędności podatkowe. Jednocześnie IRS zaleca szczególną ostrożność przy rozliczeniach za 2025, aby prawidłowo ustalić kwoty podlegające odliczeniu i uniknąć błędów w zeznaniu.

Źródło: foxbusiness
Foto: istock
Czytaj dalej

News USA

BTS wraca po przerwie. Oficjalna data wielkiego comebacku w 2026 roku

Opublikowano

dnia

Autor:

BTS

Rok 2026 zapowiada się wyjątkowo dla fanów muzyki pop na całym świecie. Po niemal czteroletniej przerwie jeden z najpopularniejszych zespołów XXI wieku ogłosił oficjalny powrót. Grupa BTS potwierdziła, że jej comeback nastąpi 20 marca 2026.

Informację przekazała w mediach społecznościowych wytwórnia BigHit Music, kończąc miesiące spekulacji i oczekiwania ze strony fanów. Data powrotu jest symboliczna – to pierwszy wspólny projekt zespołu po zakończeniu obowiązkowej służby wojskowej przez wszystkich siedmiu członków.

Koniec czteroletniej przerwy spowodowanej służbą wojskową

Przerwa w działalności zespołu była konsekwencją południowokoreańskiego prawa, które zobowiązuje mężczyzn do odbycia służby wojskowej. Wszyscy członkowie BTS realizowali ten obowiązek w różnym czasie, co pozwoliło grupie zachować ciągłość obecności na rynku poprzez projekty solowe.

Ostatnim członkiem, który zakończył służbę, był Suga, zwolniony w czerwcu 2025. Ze względu na wcześniejszą kontuzję barku pełnił on funkcję pracownika służby społecznej, będącą alternatywą wobec klasycznej służby wojskowej. Pozostali artyści – RM, Jin, Jimin, V, Jung Kook i j-hope – odbyli służbę w armii.

Nowy album i wspólna wizja zespołu

Powrót zespołu będzie połączony z premierą nowego albumu, zaplanowaną na wiosnę 2026. Artyści zapowiedzieli, że prace nad materiałem rozpoczęli w lipcu 2025, tuż po zakończeniu kluczowych etapów służby wojskowej.

Jak podkreślili w jednym z oświadczeń, nowy album będzie w pełni zespołowy i ma odzwierciedlać indywidualne doświadczenia oraz przemyślenia każdego z członków. Zespół zapowiada powrót do filozofii, która towarzyszyła im na początku kariery – autentyczności, wspólnej pracy i bliskiej relacji z fanami.

Pierwszy pełnoprawny projekt od lat

Nadchodzące wydawnictwo będzie pierwszym nowym albumem BTS od kilku lat. Ostatnim studyjnym albumem zespołu było „Be” z 2020 roku. W kolejnych latach ukazały się jeszcze albumy podsumowujące dotychczasową karierę, w tym „Proof” z 2022 roku oraz japońska kompilacja „BTS, the Best” z 2021 roku.

Nowy materiał ma więc otworzyć zupełnie nowy rozdział w historii zespołu – już po okresie dojrzałości artystycznej, indywidualnych projektach solowych i doświadczeniach wyniesionych z kilkuletniej przerwy.

BTS

BTS na swojej konferencji prasowej w Seulu w Korei Południowej po zdobyciu nagrody dla najlepszego artysty społecznościowego podczas 24. gali Billboard Music Awards 29 maja 2017 r.

Oczekiwania fanów i zapowiedź trasy koncertowej

Już latem ubiegłego roku BTS sugerował, że powrót zespołu nie ograniczy się wyłącznie do albumu. W zapowiedziach pojawił się również temat światowej trasy koncertowej, która miałaby towarzyszyć premierze nowego materiału. Choć szczegóły nie zostały jeszcze ujawnione, oczekiwania fanów są ogromne.

Źródło: AP
Foto: YouTube, Ten Asia, Korean Culture and Information Service,
Czytaj dalej

News USA

Tesla traci pozycję lidera rynku aut elektrycznych na świecie. BYD okazał się lepszy

Opublikowano

dnia

Autor:

tesla

Tesla po raz pierwszy od lat straciła miano największego producenta samochodów elektrycznych na świecie. Spadek sprzedaży, wygaszenie ulg podatkowych w USA, rosnąca konkurencja z Chin oraz polityczne kontrowersje wokół Elona Muska sprawiły, że firma zanotowała drugi z rzędu rok regresu.

Spadek sprzedaży i nowy lider rynku

Przedstawiciele Tesli poinformowali na początku roku, że w 2025 roku firma dostarczyła 1,64 mln pojazdów, co oznacza spadek o 9% rok do roku. Tym samym została wyprzedzona przez chińskiego konkurenta BYD, który w tym samym okresie sprzedał 2,26 mln aut elektrycznych, obejmując pozycję globalnego lidera.

To wyraźny zwrot w historii Tesli. Jeszcze kilka lat temu Musk publicznie bagatelizował zagrożenie ze strony BYD, gdy dynamiczny wzrost Tesli wydawał się nie do zatrzymania, a jej sukcesy wyniosły założyciela firmy na szczyt list najbogatszych ludzi świata.

Słabszy czwarty kwartał i koniec ulg podatkowych

W IV kwartale 2025 Tesla dostarczyła 418 227 pojazdów, wyraźnie poniżej prognoz 440 000, przygotowanych przez analityków FactSet. Jednym z kluczowych czynników był koniec federalnej ulgi podatkowej w wysokości 7 500 dolarów, która została wygaszona przez administrację Prezydenta Donalda Trumpa z końcem września 2025.

Mimo gorszych danych sprzedażowych, kurs akcji Tesli wzrósł w piątek o 0,5%, osiągając poziom 451,60 dolara. Cały 2025 rok spółka zakończyła wzrostem notowań o około 11%.

Tańsze modele i presja konkurencji

Ostatni kwartał był również pierwszym okresem sprzedaży uproszczonych wersji modeli Model Y i Model 3, zaprezentowanych na początku października 2025. Nowy Model Y kosztuje niespełna 40 000 dolarów, a Model 3 poniżej 37 000 dolarów. Celem tej strategii jest odbudowa popytu oraz skuteczniejsza rywalizacja z tańszymi samochodami elektrycznymi z Chin, szczególnie na rynkach Europy i Azji.

Prognozy finansowe i wiara inwestorów

Analitycy spodziewają się, że wyniki finansowe za IV kwartał 2025, które zostaną opublikowane pod koniec stycznia, pokażą 3% spadek sprzedaży oraz niemal 40% spadek zysku na akcję. Jednocześnie przewidują oni stopniowe odwrócenie negatywnego trendu w trakcie 2026 roku.

Inwestorzy zdają się ignorować krótkoterminowe problemy, koncentrując się na strategicznym rozwoju spółki. Musk podkreśla, że przyszłość Tesli leży nie tylko w samochodach, lecz przede wszystkim w autonomicznych robotaksówkach, magazynach energii oraz robotach humanoidalnych do zastosowań domowych i przemysłowych.

Ambicje Muska i perspektywa historycznego majątku

W listopadzie 2025 akcjonariusze Tesli zatwierdzili nowy, potencjalnie ogromny pakiet wynagrodzeń dla Muska. Dodatkowo, na początku grudnia, amerykański sąd najwyższej instancji w stanie Delaware uchylił wcześniejszą decyzję blokującą jego pakiet płacowy z 2018 roku o wartości 55 mld dolarów.

Analitycy wskazują, że Elon Musk może już w 2026 roku zostać pierwszym bilionerem świata, jeśli dojdzie do debiutu giełdowego spółki SpaceX, który według prognoz miałby być jednym z największych w historii rynków kapitałowych.

Źródło: chicagotribune
Foto: Gage Skidmore, Tesla
Czytaj dalej
Reklama

Popularne

Kalendarz

czerwiec 2023
P W Ś C P S N
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
2627282930  

Nasz profil na fb

Popularne w tym miesiącu