News USA

Kolor skóry nie będzie już miał znaczenia dla przyjęć na amerykańskie uczelnie

Opublikowano

3 lata temu

dnia

30 czerwca 2023

Autor:

bwyderka

W historycznej decyzji Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych skutecznie zakończył w czwartek świadome rasowo programy przyjęć na uczelnie i uniwersytety w całym kraju. W decyzji podzielonej wzdłuż linii ideologicznych, konserwatywna większość składająca się z sześciu sędziów unieważniła programy przyjęć na Harvard i University of North Carolina.

Akcja afirmatywna – polityka społeczna realizowana w USA od lat 60. XX w., miała na celu wyrównanie szans, zwłaszcza w szkolnictwie i zatrudnieniu, historycznie upośledzonych grup mniejszościowych – głównie Afroamerykanów, Latynosów, Indian, kobiet.

Decyzja Sądu Najwyższego odwraca dziesięciolecia precedensu. Uniemożliwia uczelniom – publicznym i prywatnym – robienie tego, co większość twierdzi, że nadal muszą robić: traktowania rasy jako jednego z wielu czynników decydujących o tym, który z wykwalifikowanych kandydatów zostanie przyjęty na studia.

Sędzia Główny John Roberts, długoletni krytyk programów akcji afirmatywnej, napisał decyzję większości sądowej.

Opinia większości

„Wiele uniwersytetów zbyt długo… dochodziło do błędnego wniosku, że kamieniem probierczym tożsamości jednostki nie są pokonane wyzwania, zdobyte umiejętności ani zdobyte doświadczenia, ale kolor skóry” – napisał John Roberts. „Nasza historia konstytucyjna nie toleruje takiego wyboru”.

Clarence Thomas, drugi czarnoskóry sędzia powołany do sądu, powtórzył swój długo utrzymywany pogląd, że akcja afirmatywna nakłada piętno na mniejszości i podkreślił, że “wszyscy ludzie zostali stworzeni równymi, są równymi obywatelami i muszą być traktowani równo wobec prawa”.

Sprzeciw wyraziła sędzina Sądu Najwyższego Sonia Sotomayor.

W druku decyzje Sądu Najwyższego, plus zdania odrębne i zbieżności, osiągnęły rozmiar książki 237 stron.

Sąd Najwyższy wyraźnie pozostawił otwartą możliwość, aby narodowe akademie wojskowe, ze względu na swoje „odrębne interesy”, mogły kontynuować swoje udane programy akcji afirmatywnej, które zaowocowały bardzo zróżnicowanym korpusem oficerskim.

Pozew sądowy

Decyzje sądu zapadły w sprawach dotyczących dwóch elitarnych instytucji, jednej najstarszej uczelni publicznej — University of North Carolina — i drugiej, najstarszej uczelni prywatnej, Harvardu. Uniwersytety zostały pozwane przez organizację Students For Fair Admissions SFFA.

UNC nie przyjmowało czarnych studentów aż do 1955 roku, a potem dopiero po nakazie sądów federalnych. Z kolei Harvard stał się wzorem dla programów akcji afirmatywnej w 1978 r., kiedy Sąd Najwyższy przytoczył traktowanie przez szkołę rasy jako podobne do innych cech, na których szkoła polegała, aby zapewnić zróżnicowaną społeczność uczniów.

Dlatego sąd stwierdził wówczas, że rasa może być jednym z wielu czynników branych pod uwagę przez szkołę, podobnie jak inne cechy – miejsce zamieszkania, wychowanie na farmie, szczególne osiągnięcia we wszystkim, od nauki po lekkoatletykę, lub bycie tzw. studentem dziedzictwa, synem lub córką kogoś, kto studiował na Harvardzie.

Sądowa większość wyjaśniła, że zgadza się z SFFA, która twierdziła między innymi, że szkoły dyskryminowały uczniów pochodzenia azjatyckiego, którzy uzyskali wyniki SAT i oceny wyższe niż jakakolwiek inna grupa rasowa, w tym biali, a którzy stanowili na przykład na Harvardzie 29% uczniów rozpoczynających naukę w zeszłym roku.

SFFA uważa, że liczba ta powinna być wyższa, chociaż Azjaci stanowią zaledwie 7,2% populacji USA.

Harvard, broniąc swojej obecnej iteracji akcji afirmatywnej, zauważył, że każda klasa ma tylko 1600 miejsc, ale według liczb ma tysiące równie wykwalifikowanych kandydatów. Na przykład w 2019 było 35 000 kandydatów, z czego 3700 z doskonałymi wynikami SAT z matematyki; 2700 z doskonałymi ustnymi wynikami SAT i ponad 8000 z doskonałymi średnimi ocen.

Czwartkowe decyzje prawdopodobnie wywołają poruszenie w całym kraju, nie tylko w szkolnictwie wyższym, ale także w wybranych szkołach podstawowych i średnich, takich jak Boston Latin w Massachusetts, liceum Thomasa Jeffersona w Wirginii i Bronx High School of Science w Nowym Jorku.

Ostatecznie efekty będą odczuwalne we wszystkich aspektach życia gospodarczego, edukacyjnego i społecznego Amerykanów – od zasady Rooneya, która wymaga, aby kandydat mniejszości był brany pod uwagę we wszystkich decyzjach o zatrudnieniu trenera NFL, po decyzje dotyczące zatrudnienia i awansu, programy DEI w szkołach i miejscach pracy, i w wielu innych.

Opinia publiczna

Ogólnie rzecz biorąc, sondaże pokazują, że poparcie społeczne dla akcji afirmatywnej wzrosło w ostatnich latach, ale wyborcy są w tej kwestii skonfliktowani, a wynik zależy od tego, jak zostanie zadane pytanie.

Niedawna ankieta Washington Post-Schar School wykazała, że 6 na 10 Amerykanów twierdzi, że rasa nie powinna być brana pod uwagę przy rekrutacji na studia. Ale kiedy pytanie zostało zadane w nieco inny sposób, liczby pokazały, że duża większość popiera programy mające na celu zwiększenie różnorodności rasowej na kampusach.

W miejscach, w których wcześniej wyeliminowano akcję afirmatywną, nastąpił poważny spadek liczby przyjęć kandydatów z mniejszości, a zwłaszcza Afroamerykanów.

Źródło: npr
Foto: YouTube, istock/janniswerner/ PeopleImages

Nastepne

Samochód czy samolot? Nie musisz wybierać – możesz mieć auto, które lata

Nie przegap

Tylko 20% Amerykanów chce by Ron DeSantis kandydował na prezydenta USA

News USA

Iran ogłasza czasowe zamknięcie Cieśniny Ormuz: Pokaz siły w trakcie rozmów z USA

Opublikowano

24 minuty temu

dnia

18 lutego 2026

Autor:

bwyderka

Iran poinformował o tymczasowym zamknięciu Cieśniny Ormuz w związku z ćwiczeniami wojskowymi z użyciem ostrej amunicji. Decyzja została ogłoszona we wtorek, równolegle z kolejną rundą pośrednich rozmów pomiędzy Teheranem a Stanami Zjednoczonymi dotyczących programu nuklearnego Islamskiej Republiki.

Rzadki i symboliczny krok

Ogłoszenie zamknięcia jednego z kluczowych szlaków żeglugowych świata zostało odebrane jako wyraźny sygnał polityczny. Cieśnina Ormuz ma strategiczne znaczenie dla globalnego rynku energetycznego, ponieważ przepływa przez nią znaczna część światowego transportu ropy naftowej.

Nie było początkowo jasne, czy ruch morski został faktycznie wstrzymany, jednak sama zapowiedź takiego działania wywołała natychmiastowe reakcje obserwatorów.

Ćwiczenia z użyciem rakiet

Irańskie media państwowe poinformowały, że siły zbrojne przeprowadziły ćwiczenia obejmujące wystrzelenie rakiet w rejonie cieśniny. Zamknięcie szlaku miało mieć charakter krótkotrwały i zostało uzasadnione względami bezpieczeństwa oraz troską o ruch morski.

Ostre słowa najwyższego przywódcy

Najwyższy przywódca Iranu ajatollah Ali Chamenei skierował do Stanów Zjednoczonych zdecydowane ostrzeżenie.

„Okręt wojenny jest oczywiście niebezpiecznym narzędziem, ale jeszcze groźniejsza jest broń, która może taki okręt zatopić” powiedział.

Chamenei podkreślił również, że Iran nie zaakceptuje prób narzucania rezultatów negocjacji.

Dyplomatyczny ton w Genewie

Odmienny ton przyjął minister spraw zagranicznych Iranu Abbas Araghchi, który wyraził ostrożny optymizm wobec prowadzonych rozmów, mówiąc: „Mamy nadzieję, że negocjacje doprowadzą do trwałego i wypracowanego rozwiązania.” Szef irańskiej dyplomacji zaznaczył jednocześnie, że Iran pozostaje gotowy do obrony w przypadku zagrożenia.

Ali Khamenei

Rozmowy pełne napięć

Pośrednie negocjacje prowadzone były z udziałem delegacji obu państw. Według informacji przekazanych przez przedstawicieli administracji amerykańskiej, rozmowy przyniosły częściowy postęp, jednak wiele kwestii pozostaje nierozstrzygniętych. Strona irańska zapowiedziała przedstawienie bardziej szczegółowych propozycji w nadchodzących tygodniach.

Rosnąca obecność militarna USA

W tle rozmów utrzymuje się zwiększona aktywność militarna Stanów Zjednoczonych w regionie. Amerykańska marynarka wojenna skierowała w rejon Bliskiego Wschodu kolejne jednostki, co Teheran interpretuje jako element presji politycznej.

Wpływ na rynki energetyczne

Informacje o rozmowach oraz napięciach w rejonie Cieśniny Ormuz znalazły odzwierciedlenie na rynkach surowcowych. Notowania ropy naftowej wykazywały wyraźną zmienność, reagując zarówno na sygnały dyplomatyczne, jak i komunikaty dotyczące ćwiczeń wojskowych.

Program nuklearny w centrum sporu

Administracja amerykańska podkreśla, że celem rozmów pozostaje ograniczenie irańskiego programu nuklearnego. Teheran utrzymuje, że jego działania mają charakter pokojowy i odrzuca zarzuty dotyczące dążenia do budowy broni jądrowej.

Źródło: AP
Foto: Ali Khamenei website, The White House

Czytaj dalej

News USA

Prezydent Donald Trump żegna pastora i aktywistę z Chicago, Jessego Jacksona

Opublikowano

2 godziny temu

dnia

18 lutego 2026

Autor:

bwyderka

Prezydent Donald Trump przekazał wyrazy współczucia rodzinie pastora 84-letniego Jessego Jacksona po jego śmierci ogłoszonej we wtorek. W oświadczeniu podkreślił znaczenie lidera ruchu praw obywatelskich, określając go jako postać o wyjątkowej energii i charyzmie.

Wspomnienie wieloletniej znajomości

Donald Trump zaznaczył, że znał Jessego Jacksona na długo przed objęciem urzędu prezydenta. W swoim wpisie przypomniał również o udzielanym w przeszłości wsparciu dla Rainbow PUSH Coalition – organizacji założonej przez Jacksona.

„Był dobrym człowiekiem, z ogromną osobowością, determinacją i życiową mądrością. Był niezwykle serdeczny – naprawdę kochał ludzi” – napisał prezydent.

Polityczne odniesienia

Trump odwołał się także do inicjatyw realizowanych podczas jego administracji. Wskazał na reformę wymiaru sprawiedliwości, zwiększone finansowanie dla historycznie czarnych uczelni oraz program Opportunity Zones. W oświadczeniu zaznaczył, że działania te spotykały się z aprobatą Jessego Jacksona.

Donald Trump określił Jacksona jako postać o niezwykłym wpływie na życie publiczne. „Bardzo kochał swoją rodzinę, i do niej kieruję moje najgłębsze wyrazy współczucia. Będzie go brakować” napisał prezydent.

Spokojne odejście

Rodzina Jessego Jacksona poinformowała, że zmarł on spokojnie we wtorkowy poranek. W ubiegłym roku u duchownego zdiagnozowano chorobę neurodegeneracyjną, a w listopadzie trafił do szpitala na obserwację.

Relacja sięgająca dekad

Relacja pomiędzy Donaldem Trumpem a Jessem Jacksonem miała długą historię. Obaj pojawiali się razem publicznie jeszcze w latach osiemdziesiątych, a w kolejnych dekadach ich drogi wielokrotnie się przecinały. W latach dziewięćdziesiątych Trump udostępnił przestrzeń biurową dla Wall Street Project – inicjatywy Rainbow PUSH Coalition działającej w nowojorskim centrum finansowym.

Jackson z prezydentem Billem Clintonem i wiceprezydentem Alem Gorem w 1993 roku

Publiczne gesty i wystąpienia

Jesse Jackson w przeszłości kilkukrotnie przedstawiał Donalda Trumpa podczas wydarzeń organizowanych przez Wall Street Project. W swoich wystąpieniach odnosił się do jego stylu oraz sukcesów zawodowych, podkreślając znaczenie współpracy.

Postać historyczna ruchu praw obywatelskich

Jesse Jackson pozostaje jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci amerykańskiego ruchu praw obywatelskich. Dwukrotnie ubiegał się o nominację prezydencką Partii Demokratycznej, odgrywając istotną rolę w debacie o równości i prawach społecznych.

Jesse Jackson, wystąpienie w Genevie 2012 rok

Wtorkowe oświadczenie Prezydenta Trumpa stało się symbolicznym podsumowaniem wieloletniej relacji, która przez dekady łączyła świat polityki, biznesu oraz aktywizmu społecznego.

Źródło: cbs
Foto: John H. White, TonyTheTiger

Czytaj dalej

News USA

Ponad 4400 orzeczeń sądów: ICE wielokrotnie uznane za bezprawne zatrzymania

Opublikowano

3 godziny temu

dnia

18 lutego 2026

Autor:

bwyderka

Od października 2025 setki federalnych sędziów w całych Stanach Zjednoczonych wydało ponad 4 400 orzeczeń, w których stwierdzono, że U.S. Immigration and Customs Enforcement (ICE) bezprawnie zatrzymywało osoby – często bez odpowiedniej podstawy prawnej lub przesłuchania w sprawie kaucji.

Pomimo tych wyroków ICE wciąż zatrzymuje imigrantów. Według raportu liczba osób przebywających w aresztach ICE od stycznia ubiegłego roku wzrosła do około 68 000, co stanowi wzrost o 75%.

Osoby przetrzymywane złożyły ponad 20 200 federalnych pozwów, aby zakwestionować legalność swojego zatrzymania. Skargi habeas corpus są konstytucyjnym środkiem ochrony przed bezprawnym pozbawieniem wolności.

Sędziowie ostro skrytykowali działania ICE i Departamentu Bezpieczeństwa Krajowego (DHS) za:

Zatrzymywanie ludzi bez nakazów lub uzasadnienia prawnego.
Ignorowanie nakazów sądowych nakazujących zwolnienie osób.
Przedłużanie zatrzymań nawet po wyraźnych orzeczeniach sądowych, że osoby powinny zostać zwolnione.

Jeden z sędziów określił działania rządu jako „szokujące” i wezwał administrację do przestrzegania obowiązującego prawa, a nie jego redefiniowania.

Rzecznik Departamentu Bezpieczeństwa Krajowego bronił polityki zatrzymań, twierdząc, że są one zgodne z prawem i spójne z priorytetami administracji dotyczącymi egzekwowania przepisów imigracyjnych.