Połącz się z nami

Kościół

Niedziela Palmowa: Im więcej wiemy o Passze, tym lepiej rozumiemy Ostatnią Wieczerzę

Opublikowano

dnia

Jeśli chrześcijanie zapomną o związkach między Paschą i Ostatnią Wieczerzą to ryzykują, że zapomną nie tylko o historii wyzwolenia Izraela, ale także potwierdzeniu w Jezusie żydowskich Pism i tradycji – tłumaczy w komentarzu dla Centrum Heschela KUL dr Amy-Jill Levine, profesor Nowego Testamentu i Nauk Żydowskich, pierwsza Żydówka, która wykładała Nowy Testament na Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie.

Pełna treść komentarza:

W Ewangelii Mateusza 26,17 czytamy: „W pierwszy dzień Przaśników, kiedy ofiarowywano Paschę, zapytali Jezusa Jego uczniowie: «Gdzie chcesz, abyśmy poszli poczynić przygotowania, żebyś mógł spożyć Paschę?»”. Wyrażenie „Pascha” odnosi się do baranka składanego w ofierze w Świątyni Jerozolimskiej i spożywanego przez Żydów na pamiątkę nocy, w którą oszczędził ich anioł śmierci.

Ostatnia Wieczerza według Mateusza, Marka i Łukasza była posiłkiem paschalnym. Jezus wraz z uczniami znajdowali się wśród dwóch milionów Żydów – liczba pochodzi od żydowskiego historyka Józefa Flawiusza – którzy przybyli do Jerozolimy, aby obchodzić to święto.

Im więcej wiemy o Passze, tym lepiej rozumiemy Ostatnią Wieczerzę.

Na przykład w Ewangelii św. Mateusza 26,20 czytamy, że Jezus i uczniowie „zajmowali miejsca” dosłownie „leżeli” (z gr. ἀνέκειτο) przy stole. Leżenie przy stole było pozycją ludzi wolnych.

Podczas gdy Księga Wyjścia nie wspomina o piciu wina podczas Paschy, już w II wieku p.n.e. niekanoniczna Księga Jubileuszy kojarzy wino z tym świętem. Miszna (Pesachim 10) wymienia cztery kielichy wina oznaczające wolność i radość święta: wolność i radość, które zapowiadają „olam ha-ba” czyli przyszły świat, erę mesjańską.

Ewangelia św. Mateusza 26,30 stwierdza, że po posiłku uczestnicy „odśpiewali hymn…”. Filon z Aleksandrii, żydowski filozof żyjący w I wieku, wspomina o śpiewaniu podczas obchodów Paschy. Miszna (Pesachim 5,7) stwierdza, że Żydzi podczas Paschy śpiewali Psalmy 113-118, są to psalmy tzw. Hallelu.

Kiedy Jezus stwierdza, że jego zdrajca z nim rękę „zanurza w misie” (Mt 26, 23) mógł wówczas maczać swoją macę, przaśny chleb, w gorzkich ziołach, jedzonych w Paschę, aby przypomnieć sobie gorycz niewolnictwa.

Mateusz może też ukazuje również inną tradycję znaną z Miszny. W Pesachim 10,4 czytamy: „We wszystkie inne noce maczamy raz”, jest to powszechna praktyka maczania jedzenia w sosie, „ale tej nocy maczamy dwa razy”. Drugie zanurzenie oznaczało, że wolni ludzie mają czas i dlatego mogą to uczynić nigdzie się nie spiesząc.

Dziś podczas sederu (wieczerzy paschalnej) my, Żydzi, dwukrotnie maczamy warzywa w słonej wodzie, aby przypomnieć sobie łzy niewoli.

Obecność Judasza na Ostatniej Wieczerzy nawiązuje również do Psalmu 41,10: „Nawet mój przyjaciel, któremu ufałem i który chleb mój jadł, podniósł na mnie piętę”.

Często, ewangeliści, jak i rabini cytując dany tekst, zakładają, że czytelnicy znają jego kontekst literacki. We wcześniejszym wersecie Ps 41,9 czytamy: „Już nie wstanie ten, co się położył”, a w wersecie Ps 41,11: „Ale Ty, Panie, zmiłuj się nade mną i dźwignij mnie”. Psalm ten ukazuje dodatkowe niuanse Ostatniej Wieczerzy.

Ostatnia Wieczerza nie przypominała sederów, które my, Żydzi świętujemy dzisiaj: Ostatnia Wieczerza miała baranka składanego w ofierze w Świątyni. Po zniszczeniu przez Rzymian Świątyni Jerozolimskiej w 70 roku n.e. żydowskie sedery wprowadziły nowe czytania i rytuały.

Chociaż tradycje się zmieniły, Pascha wciąż przypomina nam, że ludzie nadal są zniewoleni, a więc skłania to nas do pracy na rzecz wolności.

Jeśli chrześcijanie zapomną o związkach między Paschą i Ostatnią Wieczerzą to ryzykują, że zapomną nie tylko o historii wyzwolenia Izraela, ale także potwierdzeniu w Jezusie żydowskich Pism i tradycji.

O autorce:
Dr Amy-Jill Levine jest profesorem Nowego Testamentu i Nauk Żydowskich Mary Jane Werthan University w Vanderbilt Divinity School, Graduate Department of Religion oraz Department of Jewish Studies; jak również Woolf Institute, Centre for the Study of Jewish-Christian Relations, Cambridge UK. Wygłosiła ponad 500 wykładów na temat Biblii, relacji chrześcijańsko-żydowskich oraz religii na całym świecie. Wiosną 2019 roku jako pierwsza Żydówka wykładała Nowy Testament na Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie; w 2021 roku została wybrana na członka Amerykańskiej Akademii Sztuk i Nauk.

Centrum Heschela KUL

 

Foto: istock/sedmak/ MariuszSzczygiel/ photovs/ Jorisvo

Kościół

Msza Św. w intencji Ojczyzny i wszystkich, którzy walczyli o jej wolność i niepodległość. Kościół Św. Trójcy, 8 listopada. Fot. StelmachLens

Opublikowano

dnia

Autor:

Czytaj dalej

Kościół

Jutro świętujemy Niepodległość Polski Mszą za Ojczyznę w Kościele Św. Ferdynanda

Opublikowano

dnia

Autor:

Jak już informowaliśmy, organizacja Polonia for Poland zaprasza chicagowską Polonię na Mszę świętą w intencji Ojczyzny. Nabożeństwo zostanie odprawione we wtorek, 10 listopada, o godzinie 7:00 PM w kościele św. Ferdynanda w Chicago. Po mszy zaplanowano spotkanie z polskim żołnierzem Karolem Cierpicą oraz projekcję filmu dokumentalnego „A Teddy Bear for Michael”.

Historia niezwykłego bohaterstwa w Afganistanie

Gościem spotkania będzie sierżant Karol Cierpica, którego życie uratował w 2013 roku amerykański żołnierz sierżant Michael Ollis. Podczas ataku w Afganistanie Ollis osłonił polskiego żołnierza własnym ciałem, ponosząc śmierć. Jego poświęcenie stało się symbolem braterstwa broni oraz szczególnej więzi łączącej polskich i amerykańskich żołnierzy.

Po Mszy świętej uczestnicy obejrzą film „A Teddy Bear for Michael” w reżyserii Grzegorza Zasępy. Dokument przedstawia dramatyczne wydarzenia z Afganistanu, a także historię przyjaźni i wzajemnego wsparcia rodzin Michaela Ollisa i Karola Cierpicy.

Najwyższe odznaczenia dla Michaela Ollisa

2 marca 2026 roku podczas uroczystości w Białym Domu Prezydent Stanów Zjednoczonych Donald Trump uhonorował pośmiertnie Michaela Ollisa Medalem Honoru (Medal of Honor), najwyższym amerykańskim odznaczeniem wojskowym przyznawanym za wyjątkowe bohaterstwo.

Rodzinie poległego żołnierza przekazano również wysokie polskie odznaczenie państwowe, nadane przez Prezydenta RP Karola Nawrockiego. W ten sposób upamiętniono odwagę Amerykanina, który oddał życie, ratując polskiego towarzysza broni.

Zaproszenie dla chicagowskiej Polonii

Do udziału w nabożeństwie i spotkaniu zaprasza Mirosława Dulczewska Miller, założycielka i honorowa prezes organizacji Polonia for Poland, związana również z Klubem Gazety Polskiej w Chicago.

Msza święta za Ojczyznę odbędzie się 10 listopada o 7:00 PM w kościele św. Ferdynanda w Chicago. Po nabożeństwie przewidziano spotkanie z Karolem Cierpicą i wspólny pokaz filmu dokumentalnego. Wydarzenie będzie okazją do uczczenia pamięci Michaela Ollisa oraz przypomnienia historii polsko-amerykańskiej przyjaźni i wojskowej solidarności.

 

Źródło: informacja własna
Czytaj dalej

News USA

Amerykańscy biskupi apelują do Urzędu Skarbowego o ochronę szkół katolickich

Opublikowano

dnia

Autor:

University of Notre Dame

Konferencja Biskupów Katolickich USA domaga się dodatkowych gwarancji wolności religijnej w nowych przepisach podatkowych dotyczących prywatnych szkół. Tymczasem katolicki University of Providence w Montanie zapowiedział zamknięcie, University of Notre Dame przygotowuje nową inicjatywę religijną, a badacze alarmują o zmianach w egzaminach SAT. Najnowsze wiadomości dotyczące edukacji katolickiej przedstawia Ojciec Paweł Kosiński SJ.

Biskupi chcą silniejszej ochrony wolności religijnej

Konferencja Biskupów Katolickich Stanów Zjednoczonych (USCCB) zwróciła się do Urzędu Skarbowego USA (IRS) o wprowadzenie dodatkowych zabezpieczeń dla misji religijnej prywatnych szkół wyznaniowych. Chodzi o projekt przepisów antydyskryminacyjnych, które przewidują utratę zwolnienia podatkowego przez placówki uwzględniające rasę lub pochodzenie etniczne przy rekrutacji, przyznawaniu pomocy finansowej, stypendiów i innych możliwości edukacyjnych.

Proponowane regulacje obejmują prywatne szkoły podstawowe i średnie oraz uczelnie wyższe. Chociaż uzasadnienie projektu dopuszcza stosowanie kryteriów związanych z wyznaniem i zapewnia ochronę religijnego charakteru placówek, biskupi zauważają, że odpowiednie gwarancje nie znalazły się w samym tekście przepisów.

W stanowisku przekazanym Urzędowi Skarbowemu 2 listopada USCCB ostrzegła, że proponowane regulacje mogą ograniczać działalność programów religijnych uwzględniających wspólne pochodzenie etniczne i potrzeby określonych wspólnot. Zastrzeżenia budzi sformułowanie dopuszczające kryteria rekrutacyjne oparte wyłącznie na religii, bez uwzględnienia wspólnego pochodzenia lub cech etnicznych.

Biskupi zaapelowali o usunięcie słowa oznaczającego wyłączność oraz o wyraźne uwzględnienie ochrony wynikającej z Pierwszej Poprawki do Konstytucji USA i federalnej ustawy Religious Freedom Restoration Act.

Domagają się także, aby urzędnicy IRS nie oceniali zasad doktrynalnych szkół religijnych, a szczerze wyznawane przekonania religijne nie były uznawane za naruszenie przepisów. USCCB proponuje ponadto, aby szkoły otrzymywały czas na usunięcie ewentualnych nieprawidłowości przed zastosowaniem sankcji.

Katolicki uniwersytet w Montanie zakończy działalność

University of Providence w Great Falls w Montanie ogłosił, że zakończy działalność po roku akademickim 2026–2027. Przyczyną są narastające problemy finansowe i spadek liczby studentów, których nie udało się przezwyciężyć mimo działań naprawczych.

University of Providence

University of Providence

Władze uczelni próbowały poprawić sytuację poprzez reorganizację programów akademickich, ograniczenie kosztów operacyjnych oraz poszukiwanie nowych źródeł przychodów i sposobów zwiększenia rekrutacji. Działania te złagodziły trudności, ale nie zapewniły stabilnego modelu finansowania na kolejne lata.

University of Notre Dame uczci świętych z pięciu kontynentów

University of Notre Dame zapowiedział uruchomienie w 2027 roku inicjatywy Global Saints Initiative. Projekt przewiduje wzbogacenie Bazyliki Najświętszego Serca Jezusowego, znajdującej się w centrum kampusu, o nowe wizerunki świętych reprezentujących pięć kontynentów i dziewięć krajów.

Badanie wskazuje na obniżenie wymagań w egzaminach SAT

Instytut Polityki Edukacyjnej Johns Hopkins University przeprowadził badanie zmian w egzaminach SAT, wykorzystywanych przez amerykańskie uczelnie w procesie rekrutacji. Analiza, sfinansowana przez katolicki Thomas Aquinas College, porównała współczesne testy z egzaminami z 1980 i 1987 roku.

Badacze stwierdzili, że nowe wersje SAT w mniejszym stopniu sprawdzają umiejętność czytania i analizowania trudnych tekstów. Fragmenty wykorzystywane w zadaniach są obecnie znacznie krótsze, niekiedy stanowią zaledwie jedną trzecią długości materiałów stosowanych wcześniej.

Zmniejszyła się także liczba pytań wymagających samodzielnej znajomości słownictwa, z 60 do 10. Niemal wyeliminowano teksty argumentacyjne i perswazyjne, a materiały wymagające wcześniejszej wiedzy zastąpiono fragmentami, w których znaczenie można łatwiej wywnioskować z kontekstu.

John J. Goyette, wiceprezydent Thomas Aquinas College, ocenił, że twórcy współczesnych egzaminów SAT zdają się przywiązywać mniejszą wagę do zdolności analizowania długich i skomplikowanych dzieł literackich. Jego zdaniem zmiany te odzwierciedlają niepokojące tendencje w amerykańskim szkolnictwie wyższym.

 

Źródło: ewtnnews
Foto: University of Providence, University of Notre Dame, istock/sengchoy/
Czytaj dalej

Popularne

Kalendarz

kwiecień 2023
P W Ś C P S N
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930

Popularne w tym miesiącu