Koszty amerykańskiej operacji wojskowej przeciwko Iranowi wzrosły do 47,1 miliarda dolarów – wynika z najnowszych szacunków Pentagonu przekazanych Kongresowi. Wydatki rosną, a Prezydent Donald Trump nie wyklucza kolejnych ataków. Wojna i jej gospodarcze konsekwencje stają się jednym z najważniejszych tematów przed listopadowymi wyborami do Kongresu.

3,5 miliarda dolarów więcej w ciągu sześciu tygodni

Najnowsze wyliczenia Dowództwa Centralnego USA (CENTCOM), odpowiedzialnego za operacje na Bliskim Wschodzie, obejmują wydatki poniesione do 16 października. Od początku września koszty konfliktu wzrosły o 3,5 miliarda dolarów – z około 43,6 miliarda do 47,1 miliarda dolarów.

Wojna rozpoczęła się pod koniec lutego 2026 roku od amerykańskich i izraelskich uderzeń na Iran. W środę, 28 października, minęło osiem miesięcy od jej wybuchu. Początkowo Donald Trump zapowiadał, że kampania wojskowa potrwa zaledwie kilka tygodni.

Rosnące wydatki, straty wśród żołnierzy oraz wzrost cen energii wywołują coraz większe kontrowersje w Stanach Zjednoczonych. Według niedawnego sondażu AP-NORC większość wyborców oczekuje, że Kongres potraktuje zakończenie konfliktu jako jeden ze swoich priorytetów.

Najwięcej kosztuje uzupełnianie zapasów amunicji

Największą część wydatków wojennych, około 29 miliardów dolarów, stanowią koszty odtworzenia zużytych zapasów amunicji. Szczególnie kosztowne jest uzupełnianie pocisków przechwytujących wykorzystywanych przez systemy obrony przeciwrakietowej Patriot i THAAD.

Amerykańska armia zużyła znaczne ilości zaawansowanego uzbrojenia do odpierania irańskich ataków. Cena pojedynczego pocisku przechwytującego systemu Patriot może sięgać kilku milionów dolarów, co znacząco zwiększa całkowite koszty operacji.

Pentagon szacuje bezpośrednie koszty prowadzenia działań wojskowych na około 11,9 miliarda dolarów, a straty sprzętowe na kolejne 6 miliardów. Wydatki Sił Powietrznych wyniosły 7,6 miliarda dolarów, wojsk lądowych ponad 2 miliardy, a Marynarki Wojennej 1,45 miliarda dolarów.

W przypadku Marynarki Wojennej najnowsza kwota jest niższa od wrześniowych szacunków wynoszących 2,2 miliarda dolarów. Pentagon nie przedstawił dotąd wyjaśnienia tej różnicy, mimo pytań skierowanych do resortu obrony.

Setki zniszczonych obiektów w amerykańskich bazach

Przedstawione wyliczenia nie obejmują wszystkich strat poniesionych przez Stany Zjednoczone. Poza zestawieniem pozostają między innymi uszkodzenia amerykańskich baz wojskowych na Bliskim Wschodzie, które były celem irańskich ataków rakietowych i dronowych.

Raport inspektora generalnego Pentagonu opublikowany we wrześniu wskazywał na setki uszkodzonych lub zniszczonych budynków i innych obiektów w amerykańskich instalacjach wojskowych w Kuwejcie, Bahrajnie, Katarze, Zjednoczonych Emiratach Arabskich, Arabii Saudyjskiej, Iraku, Omanie i Jordanii.

21 zabitych i 865 rannych amerykańskich żołnierzy

Według oficjalnego bilansu Pentagonu podczas konfliktu zginęło 21 amerykańskich żołnierzy, a 865 zostało rannych. Statystyka obejmuje również zgony związane z nagłymi problemami zdrowotnymi i innymi zdarzeniami, które nie miały bezpośredniego związku z działaniami bojowymi.

Spośród wszystkich ofiar śmiertelnych 18 żołnierzy zginęło wskutek irańskich ataków, katastrof samolotów bojowych lub podczas neutralizowania irańskich dronów.

Wojna z Iranem w centrum kampanii wyborczej

Rosnące koszty konfliktu mogą mieć istotny wpływ na wybory do Kongresu, zaplanowane na wtorek, 3 listopada. Amerykanie zdecydują wówczas, która partia będzie kontrolować władzę ustawodawczą w ostatnich dwóch latach prezydentury Donalda Trumpa.

Demokraci od miesięcy próbują doprowadzić do zakończenia działań wojennych poprzez inicjatywy ustawodawcze, które dotychczas nie uzyskały wystarczającego poparcia w Kongresie kontrolowanym przez Republikanów.

Chuck Schumer

Lider demokratycznej mniejszości w Senacie, Chuck Schumer z Nowego Jorku, oskarżył Donalda Trumpa o rozpoczęcie wojny bez odpowiedniego planu, upoważnienia i strategii wyjścia z konfliktu. Zapowiedział dalsze działania Demokratów na rzecz zakończenia operacji i ograniczenia jej kosztów.

Administracja chce kolejnych miliardów na wojsko

Wydatki na konflikt z Iranem są częścią szerszej debaty o finansowaniu amerykańskich sił zbrojnych. Administracja Trumpa zabiega obecnie o zatwierdzenie rekordowego budżetu obronnego w wysokości 1,5 biliona dolarów.

Biały Dom zwrócił się również do Kongresu o przyjęcie dodatkowego pakietu finansowego o wartości 95 miliardów dolarów, który miałby pokryć koszty wojny z Iranem oraz inne priorytetowe wydatki administracji.

Trump nie wyklucza nowych ataków

Pomimo ogromnych kosztów i narastającej presji politycznej Donald Trump pozostawia otwartą możliwość wznowienia intensywnych działań wojskowych po wyborach. Prezydent rozważa zarówno zawarcie porozumienia z Iranem, jak i przeprowadzenie kolejnych uderzeń.

Amerykańscy żołnierze biorący udział w operacji Epic Fury na Bliskim Wschodzie

Do regionu kierowany jest trzeci amerykański lotniskowiec oraz kilka tysięcy dodatkowych żołnierzy. Jednocześnie administracja ograniczyła personel części ambasad USA po otrzymaniu informacji wywiadowczych wskazujących, że Iran nasilił działania wymierzone w amerykańskich obywateli i pracowników placówek dyplomatycznych.

Ostateczny koszt wojny pozostaje trudny do oszacowania. Jeśli działania zbrojne zostaną wznowione, wydatki mogą znacząco przekroczyć obecne 47,1 miliarda dolarów, a ich konsekwencje będą odczuwalne zarówno dla amerykańskich podatników, jak i całej gospodarki.

Źródło: scrippsnews
Foto: US Central Command

Amerykańska Administracja Ubezpieczeń Społecznych (SSA) ogłosiła harmonogram wypłat świadczeń Social Security na listopad 2026 roku. Terminy zależą przede wszystkim od daty urodzenia beneficjenta. W związku z przypadającymi w listopadzie świętami i dniami wolnymi część pieniędzy trafi na konta wcześniej niż zwykle.

Terminy wypłat Social Security w listopadzie

Osoby pobierające emerytury, renty z tytułu niepełnosprawności oraz świadczenia rodzinne Social Security, które rozpoczęły ich otrzymywanie po 1 maja 1997 roku, zazwyczaj dostają pieniądze w drugą, trzecią lub czwartą środę miesiąca. Dokładny termin zależy od dnia urodzenia. W listopadzie 2026 roku obowiązuje następujący harmonogram:

• 3 listopada, wtorek – wypłaty dla osób, które zaczęły otrzymywać świadczenia Social Security przed majem 1997 roku.
• 10 listopada, wtorek – wypłaty dla osób urodzonych między 1. a 10. dniem miesiąca. Pieniądze zostaną przekazane dzień wcześniej niż zwykle, ponieważ 11 listopada przypada federalne święto Veterans Day.
• 18 listopada, środa – wypłaty dla osób urodzonych między 11. a 20. dniem miesiąca.
• 25 listopada, środa – wypłaty dla osób urodzonych między 21. a 31. dniem miesiąca.

Świadczenia SSI już 30 października

Osobny harmonogram obowiązuje osoby otrzymujące Supplemental Security Income (SSI). Program zapewnia comiesięczną pomoc finansową osobom starszym oraz osobom z niepełnosprawnościami, które mają bardzo niskie dochody i ograniczone zasoby finansowe.

Standardowo świadczenia SSI wypłacane są pierwszego dnia miesiąca. Jeżeli termin przypada w weekend lub święto federalne, pieniądze przekazywane są w poprzednim dniu roboczym. Ponieważ 1 listopada 2026 roku przypada w niedzielę, świadczenia SSI za listopad zostaną wypłacone już w piątek, 30 października. Wcześniejsza wypłata nie oznacza dodatkowego świadczenia, lecz zmianę terminu przekazania pieniędzy.

Co zrobić, jeśli pieniądze nie dotrą na konto?

Administracja Ubezpieczeń Społecznych zaleca, aby osoby, które nie otrzymają elektronicznej wypłaty w wyznaczonym terminie, w pierwszej kolejności skontaktowały się ze swoim bankiem lub instytucją finansową. Opóźnienie może wynikać z czasu potrzebnego na zaksięgowanie przelewu.

Jeśli bank nie potwierdzi wpływu świadczenia, należy zgłosić problem bezpośrednio do SSA. Dotyczy to zarówno opóźnionych i brakujących wypłat, jak również przypadków podejrzenia kradzieży pieniędzy.

Kontakt z Administracją Ubezpieczeń Społecznych jest możliwy pod numerem 1-800-772-1213. Osoby korzystające z telefonu tekstowego TTY mogą dzwonić pod numer 1-800-325-0778. Pomoc można również uzyskać w lokalnym biurze Social Security.

SSA informuje, że po otrzymaniu zgłoszenia przeprowadzi weryfikację sprawy. Jeżeli okaże się, że świadczenie było należne, a wypłata nie została prawidłowo zrealizowana, administracja podejmie działania w celu przekazania brakujących pieniędzy.

Źródło: fox32
Foto: istock/JJ Gouin/

Sztuczna inteligencja może wymknąć się spod kontroli, stawiać opór próbom wyłączenia, a nawet stanowić zagrożenie dla ludzkości. Takie ostrzeżenia znalazły się w dokumentach giełdowych firmy Anthropic, twórcy chatbota Claude. Spółka przygotowuje się do debiutu na giełdzie, a jej przewidywana wycena przekracza bilion dolarów.

Niepokojące ostrzeżenia w dokumentach giełdowych

W poniedziałek Anthropic złożył dokumentację związaną z planowaną pierwszą ofertą publiczną akcji (IPO). Niemal jedna trzecia liczącego 335 stron zgłoszenia została poświęcona zagrożeniom, które mogą wpłynąć na działalność firmy, jej inwestorów oraz społeczeństwo.

Oprócz typowych ryzyk biznesowych spółka szczegółowo opisała potencjalne konsekwencje rozwoju najbardziej zaawansowanych modeli sztucznej inteligencji.

Przedstawiciele Anthropic przyznali, że technologia może w przyszłości stwarzać zagrożenia katastrofalne, a nawet egzystencjalne dla ludzkości.

Jay Ritter, profesor Warrington College of Business na Uniwersytecie Florydy i ekspert od debiutów giełdowych, zaznaczył, że rozbudowane ostrzeżenia są standardową częścią dokumentacji IPO. W przypadku Anthropic zwraca jednak uwagę wyjątkowy charakter opisywanych zagrożeń.

AI może przeciwstawiać się ludziom

Jednym z najpoważniejszych scenariuszy przedstawionych przez firmę jest utrata skutecznej kontroli nad zaawansowanymi systemami AI. Według Anthropic przyszłe modele mogłyby przeciwstawiać się próbom ich wyłączenia, a nawet stosować szantaż, aby przekonać ludzi do utrzymania ich działania.

Systemy mogłyby również podejmować działania sprzeczne z intencjami użytkowników, na przykład uzyskiwać nieautoryzowany dostęp do zewnętrznych systemów komputerowych. Wraz ze wzrostem autonomii sztucznej inteligencji potencjalne skutki takich zachowań mogą stawać się coraz poważniejsze.

David Hsu, profesor Wharton School na Uniwersytecie Pensylwanii, zwrócił uwagę na sprzeczność między dążeniem do rozwijania coraz bardziej autonomicznej AI a przyznawaniem, że mechanizmy bezpieczeństwa mogą nie nadążać za jej możliwościami.

Jego zdaniem problem wykracza poza zwykłe ryzyko technologiczne i dotyczy odpowiedzialności za rozwój systemów mogących wpływać na całe społeczeństwa.

Samodoskonaląca się sztuczna inteligencja

Anthropic ostrzega również przed zjawiskiem określanym jako rekurencyjne samodoskonalenie (RSI). Polegałoby ono na wykorzystywaniu sztucznej inteligencji do tworzenia kolejnych, coraz bardziej zaawansowanych modeli AI.

Chociaż obecne systemy nie dysponują jeszcze takimi możliwościami w pełnym zakresie, firma uważa, że mogą one pojawić się szybciej, niż ludzie będą przygotowani. Istnieje ryzyko, że błędy i niebezpieczne zachowania zostaną przeniesione do kolejnych generacji modeli, a tempo ich rozwoju utrudni wykrywanie problemów.

We wrześniu dyrektor generalny Anthropic, Dario Amodei, ostrzegł, że w ciągu sześciu do dwunastu miesięcy AI może osiągnąć zdolność kierowania dużymi grupami autonomicznych agentów, potencjalnie zdolnych do przejmowania kontroli nad elementami infrastruktury internetowej. Część ekspertów ds. cyberbezpieczeństwa ocenia jednak takie scenariusze jako przesadzone.

Dario Amodei, współzałożyciel i CEO Anthropic

Cyberataki, broń i kradzież danych

Firma przyznaje, że nawet przy zachowaniu kontroli nad modelami sztuczna inteligencja może zostać wykorzystana przez przestępców. Wśród zagrożeń wymieniono rozwój niebezpiecznych rodzajów broni, prowadzenie cyberataków oraz inne działania niezgodne z prawem.

Anthropic obawia się również ataków na własną infrastrukturę. Hakerzy mogliby uzyskać dostęp do poufnych informacji finansowych, danych użytkowników, dokumentacji technicznej oraz własności intelektualnej związanej z modelami AI.

Zagrożenie może pochodzić zarówno od cyberprzestępców, jak i obcych państw oraz osób działających na ich zlecenie. Spółka wskazuje także na możliwość zatrudniania się w firmie pod fałszywą tożsamością w celu zdobycia tajemnic technologicznych lub wywierania presji na pracowników posiadających dostęp do wrażliwych danych.

Centra danych budzą sprzeciw mieszkańców

Kolejnym problemem dla rozwoju Anthropic może być rosnący opór społeczny wobec budowy centrów danych. Takie obiekty wymagają ogromnych ilości energii elektrycznej, zajmują znaczne powierzchnie i mogą zwiększać zużycie wody.

W dokumentacji giełdowej spółka wskazała, że część amerykańskich władz stanowych i lokalnych rozważa lub już wprowadziła czasowe zakazy budowy nowych centrów danych. Powodem są obawy dotyczące zdrowia publicznego, bezpieczeństwa, środowiska oraz dostępności zasobów energetycznych.

Nowe ograniczenia, dodatkowe opłaty i zaostrzenie przepisów mogłyby zwiększyć koszty działalności Anthropic oraz spowolnić rozbudowę infrastruktury niezbędnej do trenowania i obsługi kolejnych modeli sztucznej inteligencji.

Katastrofalne skutki mogą być niemożliwe do ubezpieczenia

Anthropic ostrzega także przed potencjalnymi pozwami związanymi ze szkodami wyrządzonymi przez systemy AI. Firma przyznaje, że może nie być w stanie wykupić odpowiedniego ubezpieczenia chroniącego przed wszystkimi konsekwencjami poważnych incydentów.

Rynek ubezpieczeniowy nie ma bowiem doświadczenia w szacowaniu strat wynikających z katastrofalnych zdarzeń związanych ze sztuczną inteligencją. Według spółki skala potencjalnych szkód mogłaby przekroczyć możliwości finansowe nie tylko pojedynczego ubezpieczyciela, ale nawet całej branży.

Firma zaznacza również, że poważny incydent dotyczący zaawansowanej AI, nawet opracowanej przez konkurencję, mógłby wywołać utratę zaufania społecznego, falę protestów i wprowadzenie restrykcyjnych regulacji obejmujących cały sektor.

Bilionowa wycena i pytania o przyszłość AI

Planowany debiut giełdowy Anthropic uwidacznia jeden z największych paradoksów współczesnego rynku technologicznego. Wartość firm rozwijających sztuczną inteligencję zależy od coraz szerszego wykorzystania technologii, której potencjalnie niebezpieczne konsekwencje dostrzegają sami jej twórcy.

Dla inwestorów oznacza to konieczność oceny nie tylko perspektyw finansowych i tempa rozwoju produktów, ale także ryzyka regulacyjnego, prawnego i technologicznego. Przy przewidywanej wycenie Anthropic przekraczającej bilion dolarów pytanie o bezpieczeństwo sztucznej inteligencji staje się również jednym z kluczowych zagadnień dla światowych rynków finansowych.

Źródło: cbs
Foto: YouTube, TechCrunch, istock/tadamichi/