News USA
Nie żyje Michaił Gorbaczow – ostatni sowiecki przywódca, dzięki któremu upadł komunizm w Związku Radzieckim
91-letni Michaił Gorbaczow zmarł we wtorek, po długiej chorobie – wynika z oświadczenia Centralnego Szpitala Klinicznego w Moskwie. Choć sprawował władzę niecałe siedem lat, dokonał serii wielkich zmian. Doprowadził do upadku autorytarnego państwa sowieckiego, uwolnienia narodów Europy Wschodniej spod rosyjskiej dominacji i końca dziesięcioleci konfrontacji nuklearnej Wschód-Zachód.
Prezydent USA Joe Biden nazwał Gorbaczowa „człowiekiem o niezwykłej wizji” i „rzadkim przywódcą”, który miał „wyobrażenie, aby zobaczyć, że inna przyszłość jest możliwa, i odwagę zaryzykować całą swoją karierę, aby ją osiągnąć.
„Rezultatem był bezpieczniejszy świat i większa wolność dla milionów ludzi” – powiedział Biden w oświadczeniu.
„Trudno pomyśleć o jednej osobie, która zmieniła bieg historii bardziej w pozytywnym kierunku” niż Gorbaczow, napisał na Twitterze Michael McFaul, analityk polityczny i były ambasador USA w Moskwie.
„Gorbaczow był idealistą, który wierzył w siłę idei i jednostek. Powinniśmy uczyć się z jego spuścizny”.
Upadek Gorbaczowa był upokarzający. Jego władza została nadszarpnięta przez próbę zamachu stanu w sierpniu 1991 roku. Ostatnie miesiące swojego urzędowania spędził na obserwowaniu republiki po ogłoszeniu niepodległości, aż do dymisji 25 grudnia 1991 roku. Związek Radziecki rozpadł się dzień później.
Gorbaczow mógł mieć większy wpływ na drugą połowę XX wieku niż jakakolwiek inna postać polityczna. W 1985 r. rozpoczął “Pierestrojkę”.
„Postrzegam siebie jako człowieka, który rozpoczął reformy, które były konieczne dla kraju, Europy i świata”, powiedział w wywiadzie dla AP w 1992 r., wkrótce po opuszczeniu urzędu.
„Często jestem pytany, czy zacząłbym to wszystko od nowa, gdybym musiał to powtórzyć? Tak, rzeczywiście. I z większą wytrwałością i determinacją” – powiedział.
Gorbaczow zdobył Pokojową Nagrodę Nobla w 1990 roku za swoją rolę w zakończeniu zimnej wojny i spędził swoje późniejsze lata zbierając wyróżnienia i nagrody ze wszystkich zakątków świata. Jednak w swoim kraju był powszechnie pogardzany.
Rosjanie obwiniali go o upadek Związku Radzieckiego w 1991 roku – niegdyś budzącego strach supermocarstwa, którego terytorium podzieliło się na 15 odrębnych narodów.
Gorbaczow nigdy nie zamierzał rozmontowywać systemu sowieckiego. Chciał go poprawić.
W swoich pamiętnikach napisał, że od dawna był sfrustrowany, że w kraju o ogromnych bogactwach naturalnych dziesiątki milionów żyją w ubóstwie.
Uwolnił więźniów politycznych, pozwolił na otwartą debatę i wielokandydatowe wybory, dał swoim rodakom swobodę podróżowania, powstrzymał ucisk religijny, zmniejszył arsenały nuklearne, nawiązał bliższe więzi z Zachodem i nie stawiał oporu upadkowi reżimów komunistycznych w państwach satelickich Europy Wschodniej.
Ale siły, które uwolnił szybko wymknęły się jego kontroli.
Wybuchły długo tłumione napięcia etniczne, wywołując wojny i niepokoje w niespokojnych miejscach, takich jak południowy Kaukaz. Strajki i niepokoje pracownicze towarzyszyły wzrostom cen i niedoborom dóbr konsumpcyjnych.
W jednym z najgorszych momentów swojej kadencji Gorbaczow usankcjonował rozprawę z niespokojnymi republikami bałtyckimi na początku 1991 roku.
Przemoc zwróciła przeciwko niemu wielu intelektualistów i reformatorów. Konkurencyjne wybory przyniosły także nowe pokolenie populistycznych polityków, którzy zakwestionowali politykę i autorytet Gorbaczowa.
Najważniejszym z nich był jego były protegowany i ewentualny wróg, Borys Jelcyn, który został pierwszym prezydentem Rosji.
Michaił Siergiejewicz Gorbaczow urodził się 2 marca 1931 roku we wsi Privolnoye w południowej Rosji. Obaj jego dziadkowie byli chłopami, przewodniczącymi kołchozów i członkami partii komunistycznej, podobnie jak jego ojciec.
Pomimo znakomitych referencji partyjnych, rodzina Gorbaczowa nie wyszła bez szwanku z terroru rozpętanego przez sowieckiego dyktatora Józefa Stalina: Obaj dziadkowie zostali aresztowani i uwięzieni za rzekomo antysowiecką działalność.
W 1950 roku dostał się na moskiewski uniwersytet, gdzie poznał swoją żonę Raisę Maximovnę Titorenko i wstąpił do partii komunistycznej.
Był prawdziwym, choć nieortodoksyjnym wyznawcą socjalizmu. Został wybrany do potężnego Komitetu Centralnego partii w 1971 roku, przejął sowiecką politykę rolną w 1978 roku i został pełnoprawnym członkiem Biura Politycznego w 1980 roku.
Po drodze mógł podróżować na Zachód, do Belgii, Niemiec, Francji, Włoch i Kanady. Te podróże głęboko wpłynęły na jego myślenie, wstrząsając jego wiarą w wyższość socjalizmu w stylu sowieckim.
Dopiero w marcu 1985 roku partia ostatecznie wybrała go na przywódcę. Miał wtedy 54 lata.
Jego kadencja była wypełniona trudnymi okresami, w tym źle przemyślaną kampanią antyalkoholową, wycofaniem wojsk sowieckich z Afganistanu i katastrofą nuklearną w Czarnobylu.
Jednak począwszy od listopada 1985 roku Gorbaczow rozpoczął serię przyciągających uwagę spotkań na szczycie ze światowymi przywódcami, zwłaszcza z prezydentami USA Ronaldem Reaganem i George’em Bushem, co doprowadziło do bezprecedensowych, głębokich redukcji w amerykańskim i sowieckim arsenale nuklearnym.
Gorbaczow pracował nad Fundacją Gorbaczowa, którą stworzył, aby zająć się globalnymi priorytetami w okresie postzimnowojennym, oraz z fundacją Zielonego Krzyża, która powstała w 1993 roku, aby pomóc kultywować „bardziej harmonijne relacje między ludźmi a środowiskiem”.
W 2000 r. Gorbaczow objął ster małej Zjednoczonej Partii Socjaldemokratycznej w nadziei, że wypełni ona próżnię pozostawioną przez Partię Komunistyczną, której, jak powiedział, nie udało się zreformować w nowoczesną partię lewicową po rozpadzie Związku Radzieckiego. Z funkcji prezesa zrezygnował w 2004 roku.
Chociaż powiedział, że Putin zrobił wiele, aby przywrócić stabilność i prestiż Rosji po burzliwej dekadzie po upadku Związku Radzieckiego, Gorbaczow protestował przeciwko rosnącym ograniczeniom wolności mediów, a w 2006 r. kupił jedną z ostatnich rosyjskich gazet śledczych, Nowaja Gazeta.
Gorbaczow wypowiedział się także przeciwko inwazji Putina na Ukrainę.
Dzień po ataku 24 lutego wydał oświadczenie wzywające do „wcześniejszego zaprzestania działań wojennych i natychmiastowego rozpoczęcia negocjacji pokojowych”.
„Nie ma na świecie nic cenniejszego niż ludzkie życie. Negocjacje i dialog na bazie wzajemnego szacunku i uznania interesów to jedyny możliwy sposób na rozwiązanie najostrzejszych sprzeczności i problemów” – powiedział.
Oficjalna agencja informacyjna Tass poinformowała, że Michaił Gorbaczow zostanie pochowany na moskiewskim cmentarzu Nowodziewiczy obok swojej żony.
Źródło: dailyherald
Foto: You Tube
News USA
Zatrzymano niedoszłego zamachowca. Celem był Donald Tusk i Władysław Kosiniak-Kamysz
Polskie służby zatrzymały około 60-letniego mężczyznę w związku z groźbami zamachu na Premiera Donalda Tuska oraz wicepremiera i ministra obrony narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Marcin Kierwiński poinformował, że do zatrzymania doszło na Dolnym Śląsku. Służby badają obecnie kontakty mężczyzny oraz jego aktywność w internecie.
Nowe informacje dotyczące sprawy przekazał Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji,
Marcin Kierwiński w TVP Info. Jego wypowiedź przytoczyła również rzeczniczka Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji Karolina Gałecka, informując, że podejrzewany mężczyzna ma około 60 lat.
Według nieoficjalnych ustaleń do jego zatrzymania doszło we Wrocławiu. Służby trafiły na trop mężczyzny dzięki szczegółowej analizie treści zamieszczonych w internecie.
Służby badają kontakty i aktywność zatrzymanego
Karolina Gałecka przekazała, że działania służb nie zakończyły się wraz z zatrzymaniem mężczyzny. Analizowane są jego kontakty oraz aktywność internetowa, a zgromadzone w ten sposób informacje mają być podstawą do podejmowania kolejnych decyzji.
Na obecnym etapie nie ujawniono szczegółowych informacji dotyczących materiałów znalezionych przez służby ani tego, z kim kontaktował się zatrzymany. Nie podano również jego pełnych danych osobowych.
Zgłoszenie postawiło służby w stan gotowości
O możliwym zagrożeniu w niedzielę rano poinformował rzecznik ministra koordynatora służb specjalnych Jacek Dobrzyński. Zgłoszenie dotyczące możliwego zamachu trafiło wcześniej na policję, uruchamiając działania służb.
Według ujawnionych nieoficjalnie informacji osoba zgłaszająca miała nawiązać kontakt z jedną z radykalnych grup. Miała wówczas uzyskać informacje, że jej członkowie planują zamach na życie Premiera Donalda Tuska oraz Wicepremiera i Ministra Obrony Narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza.
Rozmowy o broni i nienawiści do rządu
W treści zgłoszenia miała pojawić się także informacja dotycząca spotkania z mężczyzną o imieniu Krzysztof. Rozmowa miała dotyczyć między innymi broni, nienawiści do rządu oraz planowanego masowego zabójstwa.
Informacje te spowodowały mobilizację służb i rozpoczęcie działań zmierzających do ustalenia osób mogących mieć związek z potencjalnym zagrożeniem. W efekcie prowadzonej analizy zidentyfikowano około 60-letniego mężczyznę, którego następnie zatrzymano na Dolnym Śląsku.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, Marcin Kierwiński
Pilne spotkanie najważniejszych służb
W związku ze zgłoszeniem, na polecenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji Marcina Kierwińskiego oraz Ministra Koordynatora Służb Specjalnych Tomasza Siemoniaka zwołano specjalne spotkanie poświęcone sytuacji.
W naradzie uczestniczyli przedstawiciele służb podległych Ministerstwu Spraw Wewnętrznych i Administracji, policji, Służby Ochrony Państwa oraz Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Celem było omówienie informacji dotyczących zagrożenia i skoordynowanie dalszych działań.
Śledczy ustalają skalę potencjalnego zagrożenia
Zatrzymanie mężczyzny nie kończy sprawy. Służby koncentrują się obecnie na odtworzeniu jego aktywności oraz sprawdzeniu kontaktów, które mogą pomóc ustalić, czy działał samodzielnie i jaki charakter miały informacje dotyczące potencjalnego ataku. Dalsze decyzje służb mają zależeć od wyników prowadzonej analizy.
Źródło: interia, Al Jazeera
Foto: Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, KPRM
News USA
Papież Leon XIV przejdzie operację. Lekarze wykryli guzek w płucu
Papież Leon XIV poinformował w niedzielę, że w najbliższych dniach przejdzie operację usunięcia guzka z płuca. Zmianę wykryto na bardzo wczesnym etapie i jest ona dobrze odgraniczona. Watykan przekazał, że przewidywana rekonwalescencja 71-letniego papieża potrwa około tygodnia.
Leon XIV poinformował o swoim stanie zdrowia podczas niedzielnego spotkania z wiernymi w południe. Wyjaśnił, że podczas niedawnych badań lekarze znaleźli niewielki, zlokalizowany guzek w płucu i zalecili jego chirurgiczne usunięcie.
Papież podziękował wiernym za duchowe wsparcie i poprosił o modlitwę. Jest to pierwsze poważniejsze wydarzenie dotyczące zdrowia Leona XIV podczas jego trwającego 17 miesięcy pontyfikatu.
Operacja w najbliższych dniach
Watykan nie podał dokładnej daty zabiegu, informując jedynie, że powinien on odbyć się na początku tego tygodnia. Papież ma w środę przewodniczyć Mszy świętej kończącej tygodniową konferencję poświęconą duszpasterstwu rodzin, jednak przedstawiciele Watykanu zasugerowali, że może nie wziąć w niej udziału.
Operacja ma zostać przeprowadzona w rzymskiej Poliklinice Gemelli, gdzie leczeni byli również poprzedni papieże. W szpitalu znajduje się specjalny apartament przeznaczony dla papieży. W niedzielę nic nie wskazywało na to, aby Leon XIV został już przyjęty do placówki.
Guzek nie musi oznaczać nowotworu
Guzek płuca to niewielki nieprawidłowy obszar o średnicy poniżej cala, który może zostać wykryty podczas tomografii komputerowej klatki piersiowej lub jamy brzusznej. Takie zmiany są stosunkowo częste i wiele z nich ma charakter łagodny.
Dr Stephen Liu, specjalista w dziedzinie raka płuca z Lombardi Comprehensive Cancer Center przy Georgetown University, wyjaśnia, że zarówno łagodne, jak i nowotworowe guzki mogą wyglądać podobnie w badaniach obrazowych. Jeśli istnieją wystarczające powody do niepokoju, a stan pacjenta i położenie zmiany pozwalają na zabieg, jej chirurgiczne usunięcie umożliwia postawienie ostatecznej diagnozy.
Zdaniem lekarza, gdyby zmiana okazała się nowotworowa, rokowania byłyby bardzo dobre ze względu na wykrycie jej na wczesnym etapie. W takim przypadku samo chirurgiczne usunięcie guzka może okazać się wystarczającym leczeniem.
Lekarze podkreślają znaczenie dalszej diagnostyki
Wg lekarzy przypadkowe wykrycie guzka nie oznacza automatycznie raka płuca. Dobrze odgraniczony charakter zmiany może nawet wskazywać na mniejsze prawdopodobieństwo choroby nowotworowej. Jednocześnie konieczne jest dokładne zbadanie zmiany i ustalenie jej charakteru. Wykrytego guzka płuca nie należy ignorować, nawet jeśli jego wygląd sugeruje łagodny charakter.
Dr Stephen Liu wskazuje, że chirurgiczne usunięcie takiej zmiany jest standardowym rozwiązaniem, szczególnie u osoby w dobrym ogólnym stanie zdrowia oraz wtedy, gdy guzek znajduje się w miejscu łatwo dostępnym dla chirurga. Biopsja igłowa płuca może być trudna i nie zawsze dostarcza lekarzom wystarczających informacji.
Według specjalisty zabieg, choć może brzmieć poważnie, w podobnych przypadkach jest często stosunkowo bezpieczny i nieskomplikowany, a powrót do zdrowia może być szybki. Jeśli nie pojawią się komplikacje, stan papieża powinien pozwolić mu również na planowaną podróż do Ameryki Łacińskiej.

Leon XIV
Leon XIV pozostaje aktywny fizycznie
Dotychczas nie informowano o poważnych problemach zdrowotnych Leona XIV. 71-letni papież pozostaje aktywny fizycznie, regularnie gra w tenisa, a podczas pobytów w papieskiej letniej rezydencji w Castel Gandolfo również pływa.
Leon XIV ma zaplanowaną dużą podróż zagraniczną w dniach od 6 do 17 listopada. Papież ma odwiedzić Urugwaj, Argentynę i Peru. Na razie nie wiadomo, czy operacja i okres rekonwalescencji wpłyną na szczegóły tej wizyty, jednak w niedzielę papież potwierdził, że nadal zamierza udać się do Ameryki Łacińskiej.
Wspomnienie choroby papieża Franciszka
Informacja o operacji Leona XIV pojawia się półtora roku po śmierci jego poprzednika. Papież Franciszek zmarł 21 kwietnia 2025 roku w następstwie udaru, po długiej hospitalizacji rozpoczętej z powodu kryzysu oddechowego, który rozwinął się w obustronne zapalenie płuc.
Franciszek przez lata zmagał się z przewlekłymi problemami płucnymi. Jako młody człowiek przeszedł również operację, podczas której usunięto mu część jednego płuca. W ostatnich tygodniach życia był leczony właśnie w Poliklinice Gemelli.
Premier Włoch przekazała słowa wsparcia
Premier Włoch Giorgia Meloni przekazała Leonowi XIV wyrazy wsparcia w imieniu własnym oraz włoskiego rządu przed czekającym go zabiegiem. Meloni była jedną z nielicznych osób spoza najbliższego otoczenia papieża Franciszka, które odwiedziły go podczas jego ostatniej długiej hospitalizacji.
Włoska premier zwróciła uwagę na spokój, z jakim Leon XIV poinformował wiernych o swoim stanie zdrowia. Jej zdaniem sposób, w jaki papież mówił o diagnozie i nadchodzącej operacji, jest uspokajający.
Źródło: baynes9
Foto: YouTube, Vatican Media
News USA
Najstarsi Amerykanie są dziś najbogatsi. Majątek młodych rodzin zaczął spadać
Rodziny, na których czele stoją osoby w wieku 75 lat lub starsze, stały się najzamożniejszą grupą wiekową w Stanach Zjednoczonych. W tym samym czasie majątek najmłodszych gospodarstw domowych zmniejszył się w ciągu ostatnich trzech lat. Najnowsze dane Rezerwy Federalnej pokazują rosnącą przepaść majątkową między pokoleniami.
Do wzrostu zamożności starszych Amerykanów w dużej mierze przyczyniły się systematyczne zwyżki na rynku akcji. Osoby posiadające znaczne inwestycje giełdowe szczególnie mocno skorzystały na wzroście ich wartości od czasu poprzedniego badania przeprowadzonego w 2022 roku.
Wnioski pochodzą z najnowszego badania finansów konsumentów Survey of Consumer Finances prowadzonego przez Rezerwę Federalną. Badanie jest przeprowadzane co trzy lata i pozwala ocenić zmiany dotyczące dochodów, majątku i zadłużenia amerykańskich rodzin.
Najbogatsi jeszcze bardziej zwiększyli majątki
Szczególnie duży wzrost odnotowano wśród najzamożniejszych gospodarstw domowych. Mediana wartości netto majątku najbogatszych 10 proc. amerykańskich rodzin zwiększyła się w latach 2022–2025 aż o 31 proc.
W 2025 roku mediana ich majątku netto osiągnęła 3,6 mln dolarów. Mediana oznacza wartość środkową, a więc połowa rodzin w danej grupie posiada majątek większy, a połowa mniejszy od wskazanego poziomu. Dane pokazują, że silne wzrosty na giełdzie w ciągu ostatnich trzech lat w największym stopniu zwiększyły majątek rodzin, które już wcześniej należały do najbardziej zamożnych.
Rodziny 75+ na szczycie zestawienia
Jedną z najbardziej znaczących zmian jest pozycja najstarszych gospodarstw domowych. Rodziny kierowane przez osoby w wieku 75 lat lub starsze są obecnie najzamożniejszą grupą wiekową w Stanach Zjednoczonych.
Odmienna sytuacja dotyczy najmłodszych rodzin. Ich majątek w ciągu ostatnich trzech lat zmniejszył się, co pokazuje, że poprawa sytuacji finansowej Amerykanów nie rozkłada się równomiernie pomiędzy poszczególne pokolenia.
Dochody rosną nawet po uwzględnieniu inflacji
Badanie przynosi jednocześnie pozytywne informacje dotyczące dochodów. Wśród amerykańskich rodzin odnotowano szeroki wzrost dochodów nawet po uwzględnieniu wpływu inflacji. Zmiany te doprowadziły do niewielkiego zmniejszenia nierówności dochodowych. Wzrost zarobków nie oznacza jednak, że sytuacja finansowa wszystkich gospodarstw domowych uległa poprawie.

Coraz więcej Amerykanów ma problemy z długami
Jednocześnie wyraźnie wzrósł odsetek Amerykanów, dla których spłata zadłużenia stanowi poważne obciążenie. Więcej gospodarstw domowych przeznacza dużą część swoich dochodów na regulowanie zobowiązań finansowych.
Wzrosła także liczba osób mających zaległości w spłacie długów. Dane pokazują w ten sposób skutki gwałtownego wzrostu cen, który szczególnie mocno dotknął gospodarstwa domowe o niższych dochodach.
Najnowsze wyniki pokazują więc dwie odmienne strony sytuacji finansowej Amerykanów. Z jednej strony rosną dochody i majątki najzamożniejszych rodzin, wspierane przez silny rynek akcji. Z drugiej coraz większa część gospodarstw domowych zmaga się z wysokimi ratami i problemami z terminową spłatą zobowiązań.
Źródło: AP
Foto: istock/fizkes/Wavebreakmedia/
-
GOŚCIE BUDZIK MORNING SHOW3 tygodnie temuJanusz Stokłosa wystąpi z batutą w Chicago. W niedzielę koncert „Polish Soul, American Spirit”
-
News Chicago2 tygodnie temuDuży postęp w leczeniu Filipa Czarneckiego. Policjant mówi, pamięta i rozpoczął intensywną rehabilitację
-
GOŚCIE BUDZIK MORNING SHOW3 tygodnie temuWici zapraszają dzieci, młodzież i dorosłych. Ruszył nabór do zespołu w Algonquin
-
News USA4 dni temuICE postrzeliło mężczyznę w Nowym Jorku. Burmistrz żąda likwidacji federalnej agencji
-
GOŚCIE BUDZIK MORNING SHOW3 tygodnie temuGrażyna Auguścik nagra koncert na żywo. Publiczność będzie częścią nowego albumu
-
News USA4 tygodnie temuDonald Trump: obawy o bezpieczeństwo AI to „oszustwo”
-
News Chicago4 tygodnie temuJohnson rusza po drugą kadencję. Przed burmistrzem trudna i kosztowna kampania
-
News Chicago2 tygodnie temuDonald Trump wystąpił na Presidents Cup w Medinah Country Club pod Chicago











