News USA
Nie żyje Michaił Gorbaczow – ostatni sowiecki przywódca, dzięki któremu upadł komunizm w Związku Radzieckim
91-letni Michaił Gorbaczow zmarł we wtorek, po długiej chorobie – wynika z oświadczenia Centralnego Szpitala Klinicznego w Moskwie. Choć sprawował władzę niecałe siedem lat, dokonał serii wielkich zmian. Doprowadził do upadku autorytarnego państwa sowieckiego, uwolnienia narodów Europy Wschodniej spod rosyjskiej dominacji i końca dziesięcioleci konfrontacji nuklearnej Wschód-Zachód.
Prezydent USA Joe Biden nazwał Gorbaczowa „człowiekiem o niezwykłej wizji” i „rzadkim przywódcą”, który miał „wyobrażenie, aby zobaczyć, że inna przyszłość jest możliwa, i odwagę zaryzykować całą swoją karierę, aby ją osiągnąć.
„Rezultatem był bezpieczniejszy świat i większa wolność dla milionów ludzi” – powiedział Biden w oświadczeniu.
„Trudno pomyśleć o jednej osobie, która zmieniła bieg historii bardziej w pozytywnym kierunku” niż Gorbaczow, napisał na Twitterze Michael McFaul, analityk polityczny i były ambasador USA w Moskwie.
„Gorbaczow był idealistą, który wierzył w siłę idei i jednostek. Powinniśmy uczyć się z jego spuścizny”.
Upadek Gorbaczowa był upokarzający. Jego władza została nadszarpnięta przez próbę zamachu stanu w sierpniu 1991 roku. Ostatnie miesiące swojego urzędowania spędził na obserwowaniu republiki po ogłoszeniu niepodległości, aż do dymisji 25 grudnia 1991 roku. Związek Radziecki rozpadł się dzień później.
Gorbaczow mógł mieć większy wpływ na drugą połowę XX wieku niż jakakolwiek inna postać polityczna. W 1985 r. rozpoczął “Pierestrojkę”.
„Postrzegam siebie jako człowieka, który rozpoczął reformy, które były konieczne dla kraju, Europy i świata”, powiedział w wywiadzie dla AP w 1992 r., wkrótce po opuszczeniu urzędu.
„Często jestem pytany, czy zacząłbym to wszystko od nowa, gdybym musiał to powtórzyć? Tak, rzeczywiście. I z większą wytrwałością i determinacją” – powiedział.
Gorbaczow zdobył Pokojową Nagrodę Nobla w 1990 roku za swoją rolę w zakończeniu zimnej wojny i spędził swoje późniejsze lata zbierając wyróżnienia i nagrody ze wszystkich zakątków świata. Jednak w swoim kraju był powszechnie pogardzany.
Rosjanie obwiniali go o upadek Związku Radzieckiego w 1991 roku – niegdyś budzącego strach supermocarstwa, którego terytorium podzieliło się na 15 odrębnych narodów.
Gorbaczow nigdy nie zamierzał rozmontowywać systemu sowieckiego. Chciał go poprawić.
W swoich pamiętnikach napisał, że od dawna był sfrustrowany, że w kraju o ogromnych bogactwach naturalnych dziesiątki milionów żyją w ubóstwie.
Uwolnił więźniów politycznych, pozwolił na otwartą debatę i wielokandydatowe wybory, dał swoim rodakom swobodę podróżowania, powstrzymał ucisk religijny, zmniejszył arsenały nuklearne, nawiązał bliższe więzi z Zachodem i nie stawiał oporu upadkowi reżimów komunistycznych w państwach satelickich Europy Wschodniej.
Ale siły, które uwolnił szybko wymknęły się jego kontroli.
Wybuchły długo tłumione napięcia etniczne, wywołując wojny i niepokoje w niespokojnych miejscach, takich jak południowy Kaukaz. Strajki i niepokoje pracownicze towarzyszyły wzrostom cen i niedoborom dóbr konsumpcyjnych.
W jednym z najgorszych momentów swojej kadencji Gorbaczow usankcjonował rozprawę z niespokojnymi republikami bałtyckimi na początku 1991 roku.
Przemoc zwróciła przeciwko niemu wielu intelektualistów i reformatorów. Konkurencyjne wybory przyniosły także nowe pokolenie populistycznych polityków, którzy zakwestionowali politykę i autorytet Gorbaczowa.
Najważniejszym z nich był jego były protegowany i ewentualny wróg, Borys Jelcyn, który został pierwszym prezydentem Rosji.
Michaił Siergiejewicz Gorbaczow urodził się 2 marca 1931 roku we wsi Privolnoye w południowej Rosji. Obaj jego dziadkowie byli chłopami, przewodniczącymi kołchozów i członkami partii komunistycznej, podobnie jak jego ojciec.
Pomimo znakomitych referencji partyjnych, rodzina Gorbaczowa nie wyszła bez szwanku z terroru rozpętanego przez sowieckiego dyktatora Józefa Stalina: Obaj dziadkowie zostali aresztowani i uwięzieni za rzekomo antysowiecką działalność.
W 1950 roku dostał się na moskiewski uniwersytet, gdzie poznał swoją żonę Raisę Maximovnę Titorenko i wstąpił do partii komunistycznej.
Był prawdziwym, choć nieortodoksyjnym wyznawcą socjalizmu. Został wybrany do potężnego Komitetu Centralnego partii w 1971 roku, przejął sowiecką politykę rolną w 1978 roku i został pełnoprawnym członkiem Biura Politycznego w 1980 roku.
Po drodze mógł podróżować na Zachód, do Belgii, Niemiec, Francji, Włoch i Kanady. Te podróże głęboko wpłynęły na jego myślenie, wstrząsając jego wiarą w wyższość socjalizmu w stylu sowieckim.
Dopiero w marcu 1985 roku partia ostatecznie wybrała go na przywódcę. Miał wtedy 54 lata.
Jego kadencja była wypełniona trudnymi okresami, w tym źle przemyślaną kampanią antyalkoholową, wycofaniem wojsk sowieckich z Afganistanu i katastrofą nuklearną w Czarnobylu.
Jednak począwszy od listopada 1985 roku Gorbaczow rozpoczął serię przyciągających uwagę spotkań na szczycie ze światowymi przywódcami, zwłaszcza z prezydentami USA Ronaldem Reaganem i George’em Bushem, co doprowadziło do bezprecedensowych, głębokich redukcji w amerykańskim i sowieckim arsenale nuklearnym.
Gorbaczow pracował nad Fundacją Gorbaczowa, którą stworzył, aby zająć się globalnymi priorytetami w okresie postzimnowojennym, oraz z fundacją Zielonego Krzyża, która powstała w 1993 roku, aby pomóc kultywować „bardziej harmonijne relacje między ludźmi a środowiskiem”.
W 2000 r. Gorbaczow objął ster małej Zjednoczonej Partii Socjaldemokratycznej w nadziei, że wypełni ona próżnię pozostawioną przez Partię Komunistyczną, której, jak powiedział, nie udało się zreformować w nowoczesną partię lewicową po rozpadzie Związku Radzieckiego. Z funkcji prezesa zrezygnował w 2004 roku.
Chociaż powiedział, że Putin zrobił wiele, aby przywrócić stabilność i prestiż Rosji po burzliwej dekadzie po upadku Związku Radzieckiego, Gorbaczow protestował przeciwko rosnącym ograniczeniom wolności mediów, a w 2006 r. kupił jedną z ostatnich rosyjskich gazet śledczych, Nowaja Gazeta.
Gorbaczow wypowiedział się także przeciwko inwazji Putina na Ukrainę.
Dzień po ataku 24 lutego wydał oświadczenie wzywające do „wcześniejszego zaprzestania działań wojennych i natychmiastowego rozpoczęcia negocjacji pokojowych”.
„Nie ma na świecie nic cenniejszego niż ludzkie życie. Negocjacje i dialog na bazie wzajemnego szacunku i uznania interesów to jedyny możliwy sposób na rozwiązanie najostrzejszych sprzeczności i problemów” – powiedział.
Oficjalna agencja informacyjna Tass poinformowała, że Michaił Gorbaczow zostanie pochowany na moskiewskim cmentarzu Nowodziewiczy obok swojej żony.
Źródło: dailyherald
Foto: You Tube
News USA
Xi chce otwartego handlu, a Putin potępia sankcje gdy Trump ląduje w Chinach
Przywódcy największych światowych mocarstw spotykają się w chińskim Shenzhen podczas szczytu Współpracy Gospodarczej Azji i Pacyfiku (APEC). Prezydent Chin Xi Jinping zaapelował o otwarcie rynków i sprawiedliwy rozwój gospodarczy, podczas gdy polityka handlowa Donalda Trumpa pozostaje źródłem napięć. W programie wydarzenia znalazło się również bezprecedensowe spotkanie przywódców USA, Chin i Rosji.
Xi Jinping apeluje o otwarty handel
W środę Prezydent Chin Xi Jinping wystąpił przed przedstawicielami największych przedsiębiorstw uczestniczących w szczycie APEC w Shenzhen. Podkreślił, że stabilność i rozwój regionu Azji i Pacyfiku wymagają większej otwartości gospodarczej, współpracy międzynarodowej oraz sprawiedliwego podziału korzyści ze wzrostu gospodarczego.
Chiński przywódca zapowiedział dalsze obniżanie ceł, zwiększanie dostępu zagranicznych firm do chińskiego rynku oraz reformy przepisów, regulacji i standardów. Przekonywał, że Chiny chcą nie tylko rozwijać własną gospodarkę, ale również tworzyć możliwości inwestycyjne dla innych państw.
Wystąpienie Xi było także sygnałem ambicji Pekinu w dziedzinie nowoczesnych technologii. Według George’a Chena, partnera i szefa działu Digital Practice w The Asia Group, Chiny starają się przedstawiać jako partner w globalnym rozwoju technologicznym, w przeciwieństwie do bardziej restrykcyjnego podejścia Waszyngtonu.
Polityka Donalda Trumpa dzieli partnerów handlowych
Prezydent USA Donald Trump przybył do Shenzhen w środę z Filipin, gdzie uczestniczył w dorocznym szczycie Stowarzyszenia Narodów Azji Południowo-Wschodniej (ASEAN). Jego polityka America First, oparta na podwyższaniu ceł i ochronie amerykańskiego rynku, pozostaje w sprzeczności z długoterminowym celem APEC, jakim jest utworzenie strefy wolnego handlu w regionie Pacyfiku.
Jednym z głównych punktów spornych są amerykańskie ograniczenia dotyczące dostępu Chin do zaawansowanych technologii, w tym procesorów firmy Nvidia, wykorzystywanych do rozwoju sztucznej inteligencji. Xi Jinping nie odniósł się bezpośrednio do tych restrykcji ani do polityki USA.
Mimo napięć przyjazny ton wypowiedzi Trumpa na temat chińskiego przywódcy może sprzyjać przedłużeniu rozejmu handlowego zawartego w ubiegłym roku po serii wzajemnych podwyżek ceł.
Chiny zmagają się ze spowolnieniem gospodarczym
Gospodarzem szczytu jest Shenzhen, miasto, które w ciągu czterech dekad przekształciło się z niewielkiej osady rybackiej w jeden z najważniejszych światowych ośrodków produkcji eksportowej, finansów i technologii. Jego rozwój symbolizuje gospodarczą transformację Chin, obecnie drugiej największej gospodarki świata.
Pekin zmaga się jednak ze słabnącą konsumpcją, ograniczeniem inwestycji oraz przedłużającym się kryzysem na rynku nieruchomości. Chińska gospodarka nadal rośnie w tempie przekraczającym 4% rocznie, ale coraz większą rolę odgrywa eksport, który wywołuje niezadowolenie partnerów handlowych.
Według prognoz nadwyżka handlowa Chin może przekroczyć bilion dolarów drugi rok z rzędu. Rosnąca przewaga eksportowa Pekinu staje się jednym z głównych wyzwań dla międzynarodowych relacji gospodarczych.
Kanada zacieśnia współpracę z Chinami
We wtorek Premier Kanady Mark Carney spotkał się z Xi Jinpingiem. Przywódcy uzgodnili obniżenie wzajemnych ceł, co stanowi kolejny krok w kierunku zacieśnienia relacji gospodarczych między oboma państwami.
Carney rozwija współpracę z Chinami i Unią Europejską w odpowiedzi na pogarszające się stosunki handlowe z administracją Donalda Trumpa. Podczas wystąpienia w Shenzhen podkreślił, że Kanada zamierza wykorzystać globalną niepewność do budowania silniejszej i bardziej odpornej gospodarki.
Premier Malezji Anwar Ibrahim również zaapelował o sprawiedliwe zasady współpracy. Zwrócił uwagę, że największe gospodarki nie powinny narzucać innym państwom własnych rozwiązań, lecz umożliwiać im rozwój poprzez handel i inwestycje.
Putin krytykuje sankcje i zapowiada większą obecność Rosji w Azji
W szczycie uczestniczy także Prezydent Rosji Władimir Putin, który pojawił się osobiście na spotkaniu przywódców APEC po raz pierwszy od 2017 roku. W swoim wystąpieniu skrytykował sankcje gospodarcze, cła i ograniczenia eksportowe, uznając je za nieskuteczne narzędzia wywierania presji politycznej.
Rosyjski przywódca odniósł się w ten sposób również do restrykcji nałożonych na Moskwę po inwazji na Ukrainę w 2022 roku. Podkreślił, że region Azji i Pacyfiku odpowiada już za ponad połowę całkowitej wymiany handlowej Rosji, dlatego Moskwa zamierza dalej rozwijać tam swoje kontakty gospodarcze.
Putin poinformował również, że Rosja zgłosiła kandydaturę do przewodniczenia APEC w 2035 roku.
Bezprecedensowe spotkanie trzech mocarstw
Jednym z najważniejszych wydarzeń towarzyszących szczytowi ma być trójstronne spotkanie Donalda Trumpa, Xi Jinpinga i Władimira Putina. Będzie to pierwsze tego rodzaju spotkanie przywódców trzech światowych mocarstw.
Rozmowy liderów APEC za zamkniętymi drzwiami zaplanowano na czwartek, 19 listopada. W programie przewidziano również liczne spotkania dwustronne i wielostronne dotyczące handlu, inwestycji oraz bezpieczeństwa gospodarczego.
21 gospodarek należących do APEC odpowiada za około 60% światowej aktywności gospodarczej, połowę globalnego handlu i skupia 40% ludności świata. Organizacja działa od 37 lat jako forum współpracy i budowania porozumienia, choć jej decyzje nie mają charakteru prawnie wiążącego.
Przywódcy stoją przed wyzwaniem pogodzenia rosnącej rywalizacji mocarstw z potrzebą utrzymania stabilności gospodarczej. Wyniki rozmów w Shenzhen mogą mieć istotne znaczenie dla przyszłości światowego handlu i stosunków między największymi gospodarkami.
Źródło: AP
Foto: YouTube
News USA
Demokraci zdobywają mandat w Senacie na Alasce. Peltola pokonała Sullivana
Demokratka Mary Peltola wygrała wybory do Senatu USA na Alasce, pokonując urzędującego republikańskiego Senatora Dana Sullivana. Wynik ogłoszono we wtorek, dwa tygodnie po wyborach z 3 listopada. Zwycięstwo 53-letniej polityk umacnia nową większość Demokratów, którzy będą kontrolować 56 ze 100 miejsc w Senacie.
Historyczne zwycięstwo na Alasce
Mary Peltola została pierwszą przedstawicielką rdzennej ludności Alaski wybraną do Senatu USA oraz pierwszą Demokratką, która zdobyła mandat senatorski w tym stanie od 2008 roku. W 2022 roku przeszła już do historii jako pierwsza od 50 lat przedstawicielka Partii Demokratycznej reprezentująca Alaskę w Izbie Reprezentantów.
We wtorkowym oświadczeniu Peltola podziękowała wyborcom za poparcie. Zapowiedziała walkę z nadmiernymi wpływami wielkich korporacji, obniżanie kosztów życia oraz obronę interesów pracujących rodzin na Alasce. Podkreśliła również, że zamierza przeciwstawiać się niesprawiedliwym mechanizmom funkcjonowania władz federalnych w Waszyngtonie.
Trudna kampania republikańskiego senatora
Dan Sullivan, były żołnierz piechoty morskiej i senator sprawujący drugą kadencję, prowadził intensywną kampanię w obronie swojego mandatu. Republikanie zaangażowali w nią czołowych polityków, w tym wiceprezydenta JD Vance’a, a wspierający partię komitet Senate Leadership Fund przeznaczył znaczne środki na rywalizację.
Mary Peltola skutecznie przedstawiała się jako polityk niezależna, skoncentrowana przede wszystkim na potrzebach mieszkańców Alaski. W 2024 roku przegrała walkę o reelekcję do Izby Reprezentantów różnicą mniejszą niż trzy punkty procentowe, mimo że Donald Trump wygrał wówczas wybory prezydenckie w tym stanie przewagą 13 punktów.
Tegoroczna sytuacja polityczna okazała się dla Demokratki korzystniejsza. Niepopularna wojna z Iranem oraz wysokie ceny benzyny i oleju napędowego osłabiły pozycję republikańskich kandydatów. Przed wyborami sondaże wskazywały na niemal wyrównane poparcie dla Peltoli i Sullivana.
Dwóch kandydatów o niemal identycznych nazwiskach
Dodatkowym elementem wyborczej rywalizacji był udział drugiego kandydata o nazwisku Daniel J. Sullivan. Były nauczyciel ogłosił swój start w czerwcu, co wywołało kontrowersje wśród Republikanów obawiających się pomyłek wyborców.
Próby usunięcia go z listy kandydatów zakończyły się niepowodzeniem. Ostatecznie w wyborach uczestniczyli zarówno urzędujący Senator Dan Sullivan, jak i Daniel J. Sullivan oraz Republikanin Gerald Heikes.
Na około półtora tygodnia przed głosowaniem administracja Donalda Trumpa złożyła pozew mający uniemożliwić zatwierdzenie wyników wyborów w przypadku porażki urzędującego senatora, powołując się na obecność drugiego kandydata o podobnym nazwisku.
Ostatecznie przewaga Mary Peltoli okazała się jednak na tyle duża, że głosy oddane na drugiego Sullivana nie mogły zmienić rezultatu. O wyniku zdecydował obowiązujący na Alasce system głosowania preferencyjnego, w którym wyborcy mogą uszeregować kandydatów według swoich preferencji.

Senator Dan Sullivan
Demokraci umacniają większość w Senacie
Republikanie liczyli na utrzymanie mandatu na Alasce i zachowanie kontroli nad Senatem. Tegoroczne wybory przyniosły jednak niespodziewanie silną konkurencję ze strony Demokratów także w stanach, w których Donald Trump odniósł zdecydowane zwycięstwo w 2024 roku.
Wygrana Peltoli zamyka rywalizację o mandat senatorski na Alasce i potwierdza przewagę Demokratów wynoszącą 56 do 44 miejsc w nowym składzie izby wyższej Kongresu USA.
Źródło: cbs
Foto: US Senate, YouTube, marypeltola.com
News USA
Podróż samolotem na Święto Dziękczynienia? TSA przypomina, jakie potrawy można zabrać na pokład
Miliony Amerykanów przygotowują się do podróży na Święto Dziękczynienia, a wielu z nich planuje zabrać ze sobą domowe potrawy na rodzinne spotkania. Administracja Bezpieczeństwa Transportu (TSA) przypomina, że większość świątecznych dań można przewozić samolotem, jednak niektóre produkty muszą trafić do bagażu rejestrowanego. Kluczowe znaczenie ma ich konsystencja.
Jakie potrawy można zabrać do bagażu podręcznego?
TSA wyjaśnia, że przez kontrolę bezpieczeństwa można zazwyczaj przenosić produkty spożywcze o stałej konsystencji. Dotyczy to zarówno potraw przygotowanych w domu, jak i zakupionych w sklepach. Podróżni mogą więc zabrać na pokład wiele tradycyjnych dań serwowanych podczas Thanksgiving.
Do dozwolonych produktów należą ciasta, w tym pumpkin pie, ciasteczka, brownie i inne wypieki. Można również przewozić indyka, kurczaka, szynkę i steki, niezależnie od tego, czy mięso jest surowe, ugotowane czy zamrożone.
W bagażu podręcznym mogą znaleźć się także farsz do indyka, zapiekanki warzywne, makaron z serem oraz składniki potrzebne do przygotowania tych potraw. TSA dopuszcza również świeże warzywa, takie jak ziemniaki, bataty, brokuły, marchew, brukselka, kalafior i dynia. Podróżni mogą zabrać świeże owoce, między innymi jabłka, gruszki, ananasy, cytryny, żurawinę, truskawki, banany i kiwi. Dozwolone są także cukierki i przyprawy.
Sosy i produkty płynne podlegają ograniczeniom
Inne zasady obowiązują w przypadku produktów, które można rozlać, rozsmarować, wycisnąć lub przelać. Takie artykuły traktowane są przez TSA jak płyny i podlegają zasadzie 3-1-1, ograniczającej pojemność pojedynczego opakowania w bagażu podręcznym do 3,4 uncji, czyli około 100 mililitrów.
Większe opakowania powinny zostać umieszczone w bagażu rejestrowanym. Dotyczy to przede wszystkim sosu żurawinowego, sosu do mięsa gravy, dipów, dżemów, konfitur, galaretek owocowych i syropu klonowego.
Podobne ograniczenia obejmują owoce i warzywa w puszkach zawierających płyn, a także wino, szampana i musujący cydr jabłkowy. W przypadku napojów alkoholowych mogą dodatkowo obowiązywać odrębne przepisy dotyczące ich przewozu.

Jak przygotować jedzenie do kontroli bezpieczeństwa?
TSA ostrzega, że żywność może wymagać dodatkowej kontroli na lotnisku. Dlatego najlepiej umieścić przewożone potrawy w łatwo dostępnej części bagażu podręcznego, aby w razie potrzeby szybko wyjąć je podczas kontroli. Produkty spożywcze mogą wymagać osobnego prześwietlenia. W takim przypadku należy wyjąć je z torby i umieścić w pojemniku przeznaczonym do kontroli bezpieczeństwa.
Osoby przewożące produkty wymagające chłodzenia mogą korzystać z wkładów chłodzących. TSA zaznacza jednak, że w momencie przechodzenia przez kontrolę wkłady muszą być całkowicie zamrożone. Jeśli lód częściowo się roztopi, mogą zostać potraktowane jak płyny.
Ostateczna decyzja należy do funkcjonariuszy TSA
Eksperci zalecają sprawdzenie zasad przewozu żywności jeszcze przed wyjazdem na lotnisko. Pozwoli to uniknąć sytuacji, w której przygotowane na świąteczny stół potrawy zostaną zatrzymane podczas kontroli.

Należy pamiętać, że ostateczną decyzję o dopuszczeniu produktu do bagażu podręcznego podejmuje funkcjonariusz TSA. W przypadku podróży międzynarodowych trzeba dodatkowo sprawdzić przepisy obowiązujące w kraju docelowym, ponieważ ograniczenia dotyczące przewozu żywności mogą się różnić.
Aktualne informacje o zasadach kontroli bezpieczeństwa i przewozu produktów spożywczych można znaleźć na oficjalnej stronie tsa.gov. Odpowiednie przygotowanie bagażu może pomóc uniknąć opóźnień podczas jednego z najbardziej intensywnych okresów podróży lotniczych w Stanach Zjednoczonych.
Źródło: scrippsnews
Foto: istock, TSA
-
News Chicago4 tygodnie temuPolski neurochirurg dr Maciej Leśniak przyjęty do prestiżowej National Academy of Medicine
-
News USA6 dni temuSzef Nvidii odchodzi po skandalu szpiegowskim. Kontakty z Chinką pod lupą amerykańskich służb
-
GOŚCIE BUDZIK MORNING SHOW3 tygodnie temuŚmierć to nie koniec. O. Jarosław Mikuczewski o nadziei i sztuce dobrego umierania
-
Polonia Amerykańska1 tydzień temuBeata Siemionkowicz z Round Lake IL odzyska wolność po ponad roku w areszcie ICE. Może być jednak deportowana
-
News USA2 dni temuOgólnokrajowy test alarmowy w USA już 17 listopada. Radio i telewizja przerwą nadawanie programów
-
News USA2 tygodnie temuDemokraci faworytami wyborów do Kongresu USA. Czy sondaże znów się mylą?
-
News USA3 tygodnie temuMelania Trump pomogła wynegocjować lokalne zawieszenie broni na Ukrainie
-
Kościół4 tygodnie temuNie żyje o. Kazimierz Garbacz SVD. Wieloletni misjonarz w Ghanie i duszpasterz Polonii w Chicago miał 81 lat











