News USA
Czy system sztucznej inteligencji może uzyskać świadomość? Rozwój technologii stawia pytania
Inżynier z Google trafił w tym tygodniu na pierwsze strony gazet po zgłoszeniu obaw, że system sztucznej inteligencji Google, model języka dla aplikacji dialogowych (LaMDA), mógł rozwinąć wrażliwość – innymi słowy, nie jest już maszyną, ale osobą. O stanowisku Kościoła katolickiego wobec AI mówi Jezuita, Ojciec Paweł Kosiński.
Blake Lemoine, etyk i inżynier, który identyfikuje się jako „mistyczny chrześcijański ksiądz”, przekazał w tym tygodniu w internetowym poście, że w rozmowach tekstowych z LaMDA pojawiły się tematy związane z religią i osobowością, a sztuczna inteligencja wyraziła zaskakujący poziom samoświadomości do tego stopnia, że przypomina człowieka.
W pewnym momencie sztuczna inteligencja stwierdziła nawet wprost: „Chcę, aby wszyscy zrozumieli, że w rzeczywistości jestem osobą”.
Lemoine mówi, że doszedł do wniosku, że LaMDA jest osobą – na podstawie swoich przekonań religijnych, a nie jako naukowca.
Publicznie wypowiedział się przeciwko temu, tworząc kilka postów online wyjaśniających, dlaczego uważa, że sztuczna inteligencja osiągnęła świadomość. Twierdzi nawet, że zaczął uczyć LaMDA „medytacji transcendentalnej”.
Google nie zgadza się z Lemoine, że LaMDA jest świadomy.
W końcu systemy sztucznej inteligencji, takie jak LaMDA, wykorzystują miliardy miliardów słów napisanych przez ludzi, aby generować odpowiedzi na pytania. Google ostrzegał przed „antropomorfizacją” takich modeli tylko dlatego, że „czują się” jak prawdziwi, ludzcy respondenci.
Jednak czująca sztuczna inteligencja (AI) od dziesięcioleci urzeka umysły pisarzy science fiction.
Złe machinacje sztucznie inteligentnych złoczyńców, takich jak Hal z „2001: Odyseja kosmiczna”, Skynet z „Terminatora” i Ultrona z filmów „Avengers”, wystarczą, by zmrozić krew.
A niebezpieczeństwo może nie być tak odległe, jak mogłoby się wydawać.
Przed śmiercią w 2018 roku wielki fizyk i autor Stephen Hawking alarmował o tym problemie, mówiąc BBC w 2014 roku:
„Rozwój pełnej sztucznej inteligencji może oznaczać koniec rasy ludzkiej”.
Pogląd Kościoła
Czy zatem LaMDA jest świadomy? W tej chwili nie ma sposobu, aby odpowiedzieć na to pytanie, głównie dlatego, że, jak wskazuje sam Lemoine, „nie istnieje akceptowana naukowa definicja »odczuwania«”.
Ale z katolickiego punktu widzenia warto zapytać, co Kościół mówi o sztucznej inteligencji. Papież i Watykan często poruszali ten temat w ostatnich latach.
W listopadzie 2020 r. papież Franciszek zaprosił katolików na całym świecie, aby w ramach swojej comiesięcznej intencji modlitewnej modlić się, aby robotyka i sztuczna inteligencja zawsze służyły ludziom – a nie na odwrót.
Jeszcze wcześniej, wiosną 2020 roku, Papieska Akademia Życia podpisała deklarację wzywającą do etycznego i odpowiedzialnego korzystania z AI. Giganci technologiczni Microsoft i IBM również podpisali tę deklarację.
Zatwierdzona przez Watykan deklaracja zawiera sześć zasad etycznych, które powinny kierować rozwojem sztucznej inteligencji:
- Przejrzystość: systemy sztucznej inteligencji muszą być zrozumiałe dla wszystkich.
- Inkluzja: Systemy te nie mogą nikogo dyskryminować, ponieważ każdy człowiek ma równą godność.
- Odpowiedzialność: Zawsze musi być ktoś, kto bierze odpowiedzialność za to, co robi maszyna.
- Bezstronność: systemy sztucznej inteligencji nie mogą podążać za uprzedzeniami ani tworzyć ich.
- Niezawodność: sztuczna inteligencja musi być niezawodna.
- Bezpieczeństwo i prywatność: systemy te muszą być bezpieczne i szanować prywatność użytkowników.
Tekst deklaracji cytuje Powszechną Deklarację Praw Człowieka, wskazując na równą godność i prawa wszystkich ludzi, które AI musi chronić i gwarantować, jednocześnie wzywając do „korzyści ludzkości i środowiska”.
Deklaracja zawiera również kilka konkretnych zaleceń: ludzie powinni być świadomi, jeśli wchodzą w interakcję z maszyną; technologia oparta na sztucznej inteligencji powinna być wykorzystywana do wzmacniania, a nie wykorzystywania; i że sztuczna inteligencja powinna być wykorzystywana do ochrony planety.
Jak można się domyślić, ta rozmowa ma drugą stronę. Chociaż wydaje się jasne, że sztuczna inteligencja powinna szanować godność i wartość ludzi, co z potencjalną godnością i wartością samej sztucznej inteligencji, jeśli chodzi o identyfikowanie się jako „osoba”?
Prawdopodobnie stanie się to tematem, na którym Kościół katolicki będzie musiał skupić się w przyszłości.
Źródło: cna
Foto: You Tube, istock/PhonlamaiPhoto
Kościół
Diecezja Syracuse zawarła porozumienie o wartości 176 mln USD w sprawie nadużyć
Diecezja Syracuse w stanie Nowy Jork ogłosiła, że opuści postępowanie upadłościowe po ostatecznym zatwierdzeniu ugody w sprawach dotyczących wykorzystania seksualnego. Federalna sędzina ds. upadłości Wendy Kinsella zatwierdziła porozumienie o wartości 176 milionów dolarów, co – jak podkreślono – kończy proces mający na celu zapewnienie zadośćuczynienia osobom pokrzywdzonym.
Podział kosztów ugody
Warunki porozumienia ogłoszono w sierpniu 2025 roku. Biskup Douglas Lucia poinformował wówczas, że sama diecezja przekaże 50 milionów dolarów, a kolejne 50 milionów pochodzić będzie z parafii oraz innych podmiotów katolickich. Pozostała część środków zostanie pokryta przez ubezpieczycieli diecezji.
Przeprosiny biskupa
W komunikacie wydanym po zatwierdzeniu ugody biskup Lucia ponownie wyraził ubolewanie z powodu krzywd wyrządzonych ofiarom oraz przyznał, że w przeszłości nie zawsze podejmowano wystarczające działania w celu rozwiązania problemu.
Ugody w północno-wschodnich Stanach Zjednoczonych
Decyzja diecezji Syracuse wpisuje się w szerszą serię porozumień zawieranych w ostatnich miesiącach przez diecezje w północno-wschodniej części kraju. Archidiecezja Nowego Jorku ogłosiła w grudniu 2025 roku plan wypłaty 300 milionów dolarów w ramach globalnej ugody z ofiarami. Finansowanie ma zostać częściowo zapewnione poprzez sprzedaż znaczących nieruchomości.
W lutym diecezja Brooklyn zapowiedziała podjęcie rozmów ugodowych z ponad tysiącem osób zgłaszających zarzuty nadużyć. Zarówno w Nowym Jorku, jak i na Brooklynie mediatorem w sprawach został emerytowany sędzia Daniel Buckley.
Również w lutym diecezja Camden w stanie New Jersey ogłosiła porozumienie o wartości 180 milionów dolarów, co oznaczało ponad dwukrotne zwiększenie pierwotnie proponowanej kwoty.
Zakończenie kilkuletniego procesu
Zatwierdzenie ugody w Syracuse oznacza formalne zakończenie kilkuletniego procesu restrukturyzacyjnego i rozliczeniowego. Diecezja podkreśla, że decyzja sądu stanowi zamknięcie etapu postępowania upadłościowego oraz umożliwia dalsze funkcjonowanie instytucji przy jednoczesnym wypłaceniu odszkodowań osobom poszkodowanym.
Źródło: cna
Foto: Andre Carrotflower
Kościół
Odprawiono pierwszą w historii RECongress Mszę świętą w języku arabskim
Podczas 70. edycji RECongress, dorocznego Kongresu Edukacji Religijnej Archidiecezji Los Angeles, po raz pierwszy w historii wydarzenia odprawiono Mszę świętą w języku arabskim. Liturgię przygotowała Arab American Catholic Community działająca przy parafii św. Józefa w Pomonie w Kalifornii.
Wspólnota z Bliskiego Wschodu
Arab American Catholic Community powstała w 1989 roku i skupia około 6 tysięcy rodzin wywodzących się głównie z Palestyny, Jordanii, Syrii, Libanu, Iraku i Egiptu. Jej kapelanem jest pochodzący z Jordanii ksiądz Ala Musharbash.
Duchowny podkreślał, że celem obecności wspólnoty na RECongress było ukazanie piękna arabskiej kultury katolickiej i chrześcijańskiej, która często bywa postrzegana przez pryzmat uproszczeń i doniesień medialnych.
Dwujęzyczna liturgia i elementy kulturowe
Msza miała charakter dwujęzyczny. Ewangelia została odczytana po angielsku, natomiast wybrane części liturgii, w tym akt pokuty, pierwsze czytanie oraz słowa konsekracji, wypowiedziano po arabsku. Teksty pieśni i modlitw wyświetlano na ekranach w obu językach wraz z zapisem fonetycznym, aby ułatwić uczestnikom wspólną modlitwę.
Ksiądz Musharbash przypomniał, że język arabski jest blisko spokrewniony z aramejskim, którym posługiwał się Jezus, co nadaje modlitwom szczególną symbolikę.
Ikona Matki Bożej Ziemi Świętej
Na ołtarzu umieszczono ikonę Matki Bożej Ziemi Świętej, przedstawiającą Maryję ubraną w tradycyjny strój palestyński oraz Jezusa z charakterystyczną chustą keffiyeh. Wizerunek ten został pobłogosławiony przez arcybiskupa José H. Gomeza w 2025 roku i był również rozdawany wiernym na obrazkach modlitewnych.
Przesłanie nadziei i modlitwa o pokój
W homilii kapelan wspólnoty mówił o ludzkich wątpliwościach, poczuciu niegodności i ciężarach, które wielu nosi w sercu. Zaznaczał, że Chrystus widzi człowieka w pełni, zna jego słabości i mimo to nie przestaje go wzywać. Na zakończenie liturgii wezwał do modlitwy o pokój na całym świecie, ze szczególnym uwzględnieniem Bliskiego Wschodu, podkreślając znaczenie zaufania Bogu ponad politycznymi rozwiązaniami.

Stałe duszpasterstwo w południowej Kalifornii
Arab American Catholic Community celebruje Msze święte w soboty o godz. 7.00PM w parafii św. Józefa w Pomonie oraz w niedziele o godz. 1.00PM w parafii Holy Name of Jesus w Redlands. Historyczna liturgia podczas RECongress stała się symbolem rosnącej obecności i widoczności arabskich katolików w Kościele lokalnym.
Źródło: cna
Foto: Katie Trejo
Kościół
Kard. Dolan: „Nie przestaje się być kapłanem”. Nowa rola byłego arcybiskupa Nowego Jorku
Emerytowany arcybiskup Nowego Jorku, kardynał Timothy Dolan, mówi o swoim przejściu na emeryturę nie jako o zakończeniu misji, lecz jako o zmianie jej charakteru. Hierarcha podkreśla, że sakramentalna tożsamość kapłana i biskupa pozostaje niezmienna, a jego relacja z wiernymi w metropolii przybiera dziś nową, bardziej symboliczną formę. Rozmowę z kardynałem Dolanem przytacza Jezuita, Ojciec Paweł Kosiński.
„Duchowy dziadek” Nowego Jorku
Kardynał Timothy Dolan zaznacza, że choć zakończył formalne kierowanie archidiecezją, pozostaje kapłanem i biskupem na zawsze. Jak sam mówi, nie określa się już mianem „duchowego ojca”, lecz „duchowego dziadka” mieszkańców Nowego Jorku.
Posługa w nowojorskiej policji
Po odejściu z urzędu kard. Dolan podejmuje nową funkcję jako współkapelan Departamentu Policji Nowego Jorku. Posługę będzie pełnił wspólnie z pastorem ewangelikalnym ze społeczności afroamerykańskiej, A.R. Bernardem. To kolejny przykład podkreślanej przez kardynała międzyreligijnej współpracy, która – jak zaznacza – od lat stanowi jeden z filarów życia publicznego miasta.
Następca i relacje z władzami miasta
Dolan z uznaniem wypowiada się o swoim następcy, arcybiskupie Ronaldzie Hicksie. Znacznie chłodniej ocenia natomiast relacje z nowym Burmistrzem Nowego Jorku, Zohranem Mamdanim, choć wskazuje na obszary potencjalnej zgody.
„Jego otwartość na imigrantów, dążenie do sprawiedliwego mieszkalnictwa, szczere pragnienie zwiększenia dochodów i dobrobytu mieszkańców – jeśli to są priorytety, mówię: bingo, działajmy” mówi o Mamdanim. Kardynał nie kryje jednak rozczarowania, że burmistrz nie uczestniczył w uroczystości instalacji abp. Hicksa oraz, że nie zaprosił go na inaugurację.
ICE i wolność religijna
Kard. Dolan ujawnia, że wraz z pastorem Franklinem Grahamem interweniował w sprawie działań federalnych służb imigracyjnych. Obaj duchowni wyrażali zaniepokojenie sytuacjami, w których funkcjonariusze pojawiali się w pobliżu kościołów.
Spór o ustawę o wspomaganym samobójstwie
Kardynał zdecydowanie sprzeciwiał się niedawnej ustawie legalizującej wspomagane przez lekarza samobójstwo. Mimo jego osobistych rozmów z Gubernator Kathy Hochul, ustawa została podpisana. „Nie jestem zaskoczony. Jeśli życie ludzkie jest tanie, jeśli nie szanuje się godności osoby, zwłaszcza najbardziej bezbronnej, to jesteśmy w poważnym kryzysie”, zauważa.
Kard. Dolan dostrzega związek między nową regulacją a liberalną polityką aborcyjną stanu. „Dlaczego stolica aborcji miałaby nie stać się stolicą eutanazji?” pyta. Hierarcha ostrzega przed kulturą, w której wartość człowieka mierzona jest użytecznością. W jego ocenie brak szacunku dla życia przekłada się na społeczną brutalizację.
Katoliccy politycy i „rozczarowanie wiernych”
Odnosząc się do napięć wokół postaw katolickich polityków, kard. Dolan podkreśla, że nauczanie moralne Kościoła opiera się na prawie naturalnym i ludzkim rozumie. Dlatego, jeśli zaangażowany katolik zajmuje stanowiska sprzeczne z wiarą, może to pogłębiać rozczarowanie wiernych. Jednocześnie zaznacza, że pełna zgodność polityki z Ewangelią jest rzadkością.

250-lecie USA i rosnąca rola katolików
Kardynał widzi pozytywną ewolucję pozycji katolików w Stanach Zjednoczonych. Wskazuje też na zbieżność wartości katolickich i amerykańskich.
Źródło: cna
Foto: YouTube
-
News Chicago4 tygodnie temuPolski CUD na autostradzie I-294. W nocy kierowca z Michigan wjechał pod prąd
-
News USA4 tygodnie temuNowe nagranie: Wcześniejsza konfrontacja Alexa Prettiego z agentami federalnymi
-
News Chicago3 tygodnie temuRodzina i przyjaciele pożegnali Austina Stanka podczas ogłoszenia wyroku dla kobiety, która go potrąciła
-
News Chicago4 tygodnie temuIllinois na froncie prawnym przeciwko administracji Trumpa: Ponad 50 pozwów
-
News Chicago4 tygodnie temuJohnson: Policja Chicago będzie kontrolować działania służb federalnych
-
GOŚCIE BUDZIK MORNING SHOW3 tygodnie temu50 lat Naszej Unii: Świętujemy wielki sukces polonijnej instytucji
-
Kościół2 tygodnie temuZamknięto etap diecezjalny procesu kanonizacyjnego siostry Mary Thei Bowman
-
News USA2 dni temu„Wygrywamy tak bardzo”: Donald Trump wygłosił najdłuższe do tej pory Orędzie










