Katoliccy biskupi, zgromadzenia zakonne i chrześcijańskie placówki medyczne w kilku stanach USA podejmują działania prawne przeciwko przepisom dotyczącym wspomaganego samobójstwa. W Illinois i Nowym Jorku sądy federalne przyznały religijnym przeciwnikom nowych regulacji tymczasową ochronę przed obowiązkiem uczestniczenia w procedurach sprzecznych z ich przekonaniami. O trwających postępowaniach mówi Ojciec Paweł Kosiński SJ.

Spory koncentrują się przede wszystkim na zakresie obowiązków nakładanych na katolickie szpitale, lekarzy i inne placówki prowadzone przez organizacje religijne. Ich przedstawiciele argumentują, że państwo nie powinno zmuszać ich do działań, które uznają za sprzeczne z zasadami wiary i ochroną ludzkiego życia.

W ostatnich tygodniach powodowie odnieśli kilka zwycięstw przed federalnymi sądami okręgowymi. Orzeczenia dotyczą zarówno Illinois, jak i Nowego Jorku, gdzie w tym roku zaczęły obowiązywać przepisy dotyczące wspomaganego samobójstwa.

Biskup i zakonnice wygrywają w Nowym Jorku

W Nowym Jorku biskup diecezji Rockville Centre John Barres oraz koalicja czterech wspólnot sióstr zakonnych uzyskali w lipcu korzystne rozstrzygnięcie przed sądem federalnym. Sędzina federalna Anne Nardacci zdecydowała, że stan nie może egzekwować nowych przepisów wobec katolickich powodów w czasie, gdy ich pozew jest rozpatrywany przez sąd federalny.

Orzeczenie nie oznacza ostatecznego unieważnienia przepisów. Zapewnia jednak duchownym, siostrom zakonnym i związanym z nimi instytucjom czasową ochronę przed stosowaniem wobec nich kwestionowanych wymogów.

Dwa korzystne orzeczenia dla katolików w Illinois

Podobne spory toczą się w Illinois. W sierpniu sędzia federalny Franklin Valderrama przyznał czasową ochronę biskupowi Springfield Thomasowi Paprockiemu oraz innym powodom kwestionującym stanowe przepisy.

Wśród powodów znaleźli się również chrześcijańscy lekarze oraz luterańska placówka opiekuńcza. Na czas postępowania nie muszą oni stosować się do kwestionowanych wymogów związanych ze wspomaganym samobójstwem.

We wrześniu Valderrama ponownie wydał korzystne rozstrzygnięcie w osobnej sprawie wniesionej przez koalicję instytucji religijnych. Wśród powodów znalazły się Archidiecezja Chicago, Siostry Karmelitanki dla Osób Starszych i Chorych oraz Małe Siostry Ubogich.

Kardynał Blase Cupich chce trwałego rozwiązania

Wszystkie trzy dotychczasowe rozstrzygnięcia mają charakter tymczasowy. Ich celem jest wstrzymanie stosowania określonych przepisów wobec powodów do czasu zakończenia postępowań przed sądami federalnymi. 11 września arcybiskup Chicago kardynał Blase Cupich podkreślił jednak, że jego zdaniem problem wymaga trwałego rozwiązania, a kwestionowane przepisy Illinois powinny zostać ostatecznie unieważnione.

Kardynał zaznaczył, że sprzeciw Kościoła nie jest próbą narzucania katolickiego nauczania osobom innych wyznań. Chodzi natomiast o niedopuszczenie do sytuacji, w której stan zmusza katolickich pracowników i instytucje ochrony zdrowia do postępowania wbrew ich sumieniu.

 Kardynał Blase Cupich

Kościół katolicki zdecydowanie sprzeciwia się wspomaganemu samobójstwu

Kościół katolicki od lat sprzeciwia się legalizacji wspomaganego samobójstwa i eutanazji. W przypadku wspomaganego samobójstwa lekarz może przepisać pacjentowi śmiertelną dawkę leków, którą ten wykorzystuje w celu zakończenia własnego życia.

Zwolennicy takich regulacji argumentują zazwyczaj, że powinny one dotyczyć dorosłych osób nieuleczalnie chorych, których przewidywana długość życia jest bardzo ograniczona. Przeciwnicy wskazują jednak na państwa, w których z czasem kryteria stosowania takich procedur zostały rozszerzone.

W Holandii w 2024 roku zgodę na śmierć z pomocą lekarza otrzymała fizycznie zdrowa 29-letnia kobieta cierpiąca na depresję. Natomiast w zeszłym miesiącu w kraju tym odnotowano również pierwszy przypadek eutanazji dziecka poniżej 12. roku życia, o którym informowaliśmy 30 września.

Kanada i rozszerzanie dostępu do wspomaganego umierania

W Kanadzie, która zalegalizowała wspomagane umieranie w 2016 roku, z procedury skorzystało dotychczas około 100 tysięcy osób. Wśród nich były tysiące pacjentów, których naturalna śmierć nie była uznawana za możliwą do przewidzenia w niedalekiej przyszłości.

Praktyka wspomaganego samobójstwa została w ostatnich latach zalegalizowana także w kolejnych stanach USA. W Illinois i Nowym Jorku odpowiednie przepisy weszły w życie w tym roku, co doprowadziło do sporów z instytucjami religijnymi.

Biskup Thomas Paprocki: misją jest opieka nad cierpiącymi

Biskup Thomas Paprocki podkreśla, że podstawą katolickiej działalności medycznej jest troska o chorych, towarzyszenie osobom umierającym oraz obrona godności każdego ludzkiego życia. Katolickie placówki muszą więc zachować możliwość opieki nad chorymi i umierającymi zgodnie ze swoją wiarą, bez podporządkowywania się nakazom państwa sprzecznym z ich przekonaniami.

Biskup Thomas Paprocki

Spory mogą ostatecznie trafić do Sądu Najwyższego

Postępowania w Illinois i Nowym Jorku nadal toczą się przed sądami federalnymi, a w przyszłości mogą dotrzeć do Sądu Najwyższego Stanów Zjednoczonych, zwłaszcza jeśli sądy będą musiały rozstrzygnąć konflikt między stanowymi regulacjami dotyczącymi wspomaganego samobójstwa a konstytucyjną ochroną wolności religijnej.

Papież Leon XIV mówi o „fałszywym współczuciu”

Przeciwko wspomaganemu samobójstwu wypowiada się również papież.

Źródło: ewtnnews
Foto: istock, YouTube, Diecezja Springfield

Sekretarz Wojny USA Pete Hegseth zapowiedział szeroko zakrojone zmiany w amerykańskich siłach zbrojnych. Pentagon zamierza utworzyć nowe czterogwiazdkowe dowództwo skoncentrowane na dronach i systemach autonomicznych oraz zmniejszyć o 20 procent liczbę stanowisk generalskich i admiralskich. Plan obejmuje także budowę nowej bazy wojskowej i analizę przyszłości działań wojennych z udziałem Elona Muska, Newta Gingricha i Palmera Luckeya.

Pete Hegseth przedstawił plany w środę podczas wystąpienia określonego jako „State of the Force” w bazie Korpusu Piechoty Morskiej Quantico w Wirginii. Sekretarz wojny przemawiał do młodszych oficerów oraz przedstawicieli korpusu podoficerskiego. Było to jego drugie z rzędu doroczne wystąpienie tego rodzaju.

Zapowiedzi zmian pojawiają się w okresie intensywnych działań amerykańskich sił zbrojnych na świecie. Stany Zjednoczone od siedmiu miesięcy prowadzą wojnę z Iranem, a amerykańskie wojsko pozostaje zaangażowane również w inne operacje poza granicami kraju.

Nowe dowództwo skoncentrowane na dronach

Jedną z najważniejszych zmian ma być utworzenie nowego czterogwiazdkowego dowództwa odpowiedzialnego za rozwój i wykorzystanie autonomicznych oraz robotycznych systemów bojowych. Hegseth przedstawił tę inicjatywę jako element wyjątkowo szybkiej transformacji amerykańskiej armii.

Sekretarz wojny wskazał, że tempo zmian na współczesnym polu walki jest szybsze niż procesy pozwalające wojsku dostosowywać swoje wyposażenie i struktury. Jako jeden z przykładów podał doświadczenia Ukrainy, która na szeroką skalę wykorzystuje bezzałogowe systemy w walce z rosyjskimi siłami.

Według Pete’a Hegsetha najważniejszą lekcją z wojny w Ukrainie nie jest przewaga jednego konkretnego rodzaju drona, ale konieczność stworzenia systemu umożliwiającego wojsku szybkie dostosowywanie się do zmieniających się warunków na polu walki.

Drony odgrywają dużą rolę w wojnie z Iranem

Znaczenie bezzałogowych systemów stało się szczególnie widoczne podczas trwającej wojny z Iranem. Irańskie siły wykorzystują stosunkowo tanie drony, a część przeprowadzonych z ich użyciem ataków doprowadziła do śmierci i obrażeń wśród amerykańskich żołnierzy.

Amerykańskie siły w regionie zużyły jednocześnie setki kosztownych pocisków przechwytujących do obrony przed irańskimi rakietami i dronami. Konflikt koncentruje się między innymi wokół kontroli nad Cieśniną Ormuz, która jest jednym z najważniejszych szlaków transportu surowców energetycznych na świecie.

Redukcja o 20 procent stanowisk generalskich i admiralskich

Kolejną istotną zmianą będzie zmniejszenie liczby najwyższych stanowisk dowódczych. Pete Hegseth polecił poszczególnym rodzajom sił zbrojnych podwojenie redukcji, którą zarządził ubiegłej wiosny.

Początkowo plan zakładał zmniejszenie o 10 procent około 800 stanowisk generalskich i admiralskich. Teraz łączna redukcja ma wynieść 20 procent i zostać zakończona do 1 stycznia 2027 roku.

Hegseth przedstawia te działania jako sposób na zwiększenie odpowiedzialności w najwyższych strukturach dowódczych i ograniczenie rozbudowanej hierarchii. Plan wywołał jednak pytania i krytykę części członków Kongresu.

Demokraci krytykują redukcję, Republikanin chce poznać szczegóły

Demokratyczny Senator z Arizony Mark Kelly, były pilot bojowy Marynarki Wojennej USA, krytycznie ocenia działania Hegsetha. Jego zdaniem redukcje mogą doprowadzić do utraty całego pokolenia doświadczonych dowódców, a odbudowanie takiego potencjału może zająć wiele lat.

Republikański Senator z Dakoty Południowej Mike Rounds, zasiadający w senackiej Komisji Sił Zbrojnych, podchodzi do planu ostrożniej. Chce przede wszystkim poznać uzasadnienie zmian i szczegóły ich realizacji.

Rounds wskazuje, że ograniczenie nadmiernie rozbudowanych najwyższych struktur dowódczych może mieć uzasadnienie, ale przed wydaniem oceny chce zobaczyć, w jaki sposób Pentagon zamierza przeprowadzić reorganizację.

Elon Musk i Newt Gingrich mają badać przyszłość wojny

Pentagon rozpocznie również projekt poświęcony przyszłości działań wojennych. W pracach mają uczestniczyć Elon Musk, były republikański przewodniczący Izby Reprezentantów Newt Gingrich oraz Palmer Luckey, współzałożyciel firmy Anduril Industries.

Zespół ma koncentrować się na identyfikowaniu, rozwijaniu i wdrażaniu systemów uzbrojenia, których amerykańskie wojsko może potrzebować w kolejnych dekadach. Hegseth wskazał przy tym na konieczność przygotowania sił zbrojnych do prowadzenia działań w bardzo różnych środowiskach, także poza tradycyjnym polem walki.

Zapowiedź pojawia się w czasie intensywnych inwestycji w amerykański przemysł obronny. Administracja Prezydenta Donalda Trumpa naciska na producentów uzbrojenia, aby zwiększali tempo produkcji i szybciej uzupełniali wojskowe zapasy.

Zapasy uzbrojenia pod presją

Trwająca wojna z Iranem oznacza duże zużycie części kluczowych systemów uzbrojenia. Według ocen ekspertów amerykański przemysł zbrojeniowy może potrzebować co najmniej trzech lat, aby odtworzyć zapasy najważniejszych rodzajów broni intensywnie wykorzystywanych podczas konfliktu.

Pentagon zmienia także politykę personalną

Pete Hegseth podczas wystąpienia ponownie przedstawił zmiany, które wcześniej wprowadził w amerykańskich siłach zbrojnych. Obejmują one między innymi wycofywanie programów dotyczących różnorodności oraz przegląd jednostek lądowych, w których służą kobiety.

Wprowadzono również nowy program badań dotyczących niedoboru testosteronu wśród mężczyzn służących w wojsku.

Nowa baza wojskowa po raz pierwszy od 40 lat

Wśród zapowiedzi znalazł się także plan budowy nowej bazy wojskowej, pierwszej tego rodzaju od 40 lat. Hegseth zaprosił wszystkie 50 stanów do rywalizacji o możliwość ulokowania obiektu na swoim terenie. Nowa baza ma pomieścić od 15 tysięcy do 25 tysięcy żołnierzy. Nie wskazano jeszcze miejsca jej powstania, dlatego poszczególne stany będą mogły zabiegać o tę inwestycję.

Źródło: scrippsnews
Foto: YouTube, Pete Hegseth fb, icholakov

Władze Tennessee nie zdołały w środę wieczorem przeprowadzić egzekucji 50-letniej Christy Pike, która miała zostać pierwszą kobietą straconą w tym stanie od ponad 200 lat. Po podaniu pentobarbitalu skazana nadal wykazywała oznaki życia i ostatecznie została przewieziona do szpitala. Nie podano informacji o jej aktualnym stanie zdrowia.

Egzekucja Christy Pike miała mieć historyczny charakter. Wcześniej w środę Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych zezwolił na jej przeprowadzenie. Tym samym uchylił decyzję sądu niższej instancji, która w ostatniej chwili wstrzymała wykonanie kary śmierci, o czym informowaliśmy tutaj.

Według dziennikarzy obserwujących egzekucję, kobieta otrzymała prawdopodobnie dwie dawki pentobarbitalu. Ponad 40 minut po podaniu ostatniej dawki nadal nie straciła całkowicie oznak świadomości i głośno charczała. O 8:53 PM świadkom nakazano opuszczenie pomieszczenia.

Egzekucja nie przebiegła zgodnie z planem

W trakcie procedury zasłona oddzielająca świadków od komory egzekucyjnej została dwukrotnie opuszczona. Reporterka Associated Press Kim Chandler, która obserwowała wydarzenia, relacjonowała później, że w pewnym momencie Christa Pike spojrzała w stronę funkcjonariuszy więziennych i zapytała, czy właśnie tak powinno się to odczuwać.

Następnie jej usta kilkakrotnie się otworzyły i zaczęła głośno chrapać. Około 8:06 PM żaluzje zamknięto po raz ostatni. Kiedy około 8:53 PM dziennikarze zostali poproszeni o wyjście, nadal słyszeli głośny oddech skazanej i nie mieli wątpliwości, że pozostawała przy życiu.

Will Puckett, reporter stacji WVLT, informował, że po zamknięciu zasłony świadkowie słyszeli otwieranie i zamykanie drzwi. Do pomieszczenia wchodzili i wychodzili prawnicy Pike oraz jej doradca duchowy, a następnie naczelnik więzienia polecił świadkom opuścić teren.

Prawnicy złożyli pilny wniosek do sądu

Adwokaci Christy Pike złożyli w federalnym Sądzie Okręgowym dla Wschodniego Dystryktu Tennessee pilny wniosek o zatrzymanie egzekucji. W dokumentach przekazali, że skazana nie straciła przytomności, nadal miała wyczuwalne tętno i można było usłyszeć jej chrapanie.

Christa Pike

Prokurator Generalny Tennessee Jonathan Skrmetti poinformował następnie w dodatkowym piśmie sądowym, że Christa Pike została przewieziona do szpitala i otrzymuje pomoc medyczną. Nie ujawniono, do której placówki trafiła ani w jakim jest stanie.

Adwokaci skazanej stwierdzili, że Tennessee po raz kolejny nie zdołało przeprowadzić zgodnej z prawem egzekucji. Wskazali na problemy, przed którymi wcześniej ostrzegali, w tym trudności z dostępem do żył, możliwość uszkodzenia naczyń, stan pentobarbitalu oraz brak odpowiedniej pomocy medycznej w przypadku komplikacji.

Władze więzienne bronią zastosowanej procedury

Departament Więziennictwa Tennessee przedstawił odmienne stanowisko. Według władz więziennych podczas egzekucji wykonano wszystkie etapy obowiązującego stanowego protokołu zatwierdzonego przez Biuro Prokuratora Generalnego.

Departament podkreślił, że środek używany do wykonywania kary śmierci był wcześniej skuteczny, a obowiązujący protokół nie przewidywał dodatkowych procedur ponad te, które zostały zastosowane w środę wieczorem. Potwierdzono jednocześnie przewiezienie Christy Pike do zewnętrznej placówki medycznej.

Sąd Najwyższy pozwolił na egzekucję

Egzekucję początkowo zaplanowano na 10:00 AM w środę w Riverbend Maximum Security Institution w Nashville. Federalny Sąd Apelacyjny dla Szóstego Okręgu uznał jednak, że potrzebna jest krótka przerwa, aby rozpatrzyć nowe argumenty prawników Pike.

Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych uchylił później decyzję o wstrzymaniu egzekucji. Sędziny Sonia Sotomayor, Elena Kagan i Ketanji Brown Jackson nie zgodziły się z większością.

Sonia Sotomayor wskazała, że decyzja Sądu Najwyższego ingerowała w zwykłą procedurę stosowaną przez sąd apelacyjny i uniemożliwiła mu dokładniejsze rozpatrzenie argumentów przedstawionych przez Pike.

Christa Pike

Skazana za zabójstwo 19-letniej Colleen Slemmer

Christa Pike przebywa w więzieniu od 1995 roku. Została skazana za zabójstwo swojej byłej koleżanki Colleen Slemmer. Obie były uczennicami Job Corps Center w Knoxville. W chwili zbrodni Pike miała 18 lat, a jej ofiara 19.

Według dokumentów sądowych Slemmer była przez około 30 minut do godziny bita i raniona tasakiem do mięsa oraz nożem do kartonów w zalesionej części kampusu University of Tennessee. Na jej czole i klatce piersiowej wycięto pentagramy, a fragment czaszki został usunięty.

Śledczy ustalili, że w ataku uczestniczyli także ówczesny chłopak Pike, Tadaryl Shipp, oraz jej znajoma Shadolla Peterson. Shipp miał wtedy 17 lat, dlatego nie mógł zostać skazany na śmierć i otrzymał dożywocie. Peterson zeznawała przeciwko Pike i została objęta nadzorem kuratorskim.

Colleen Slemmer

Spór o wiek, traumę i stan psychiczny Pike

Christa Pike przyznała się do zbrodni, jednak jej prawnicy przez lata kwestionowali karę śmierci. Argumentowali, że podczas pierwszego procesu w niewystarczającym stopniu przedstawiono historię przemocy seksualnej, zaniedbania i porzucenia, których doświadczała w dzieciństwie.

Obrona wskazywała także na zespół stresu pourazowego, chorobę afektywną dwubiegunową i wrodzone uszkodzenie mózgu. Prawnicy podkreślali, że gdyby Pike była w chwili zabójstwa zaledwie kilka miesięcy młodsza, zgodnie z obecnymi standardami nie mogłaby zostać skazana na śmierć.

Kiedy w 1996 roku, w wieku 20 lat, otrzymała wyrok, była najmłodszą kobietą skierowaną do celi śmierci we współczesnej historii amerykańskiej kary śmierci. Jej egzekucja byłaby również pierwszym wykonaniem kary śmierci na kobiecie w Tennessee co najmniej od 1820 roku.

Tadaryl Shipp

Gubernator nie zgodził się na ułaskawienie

Sprawa Christy Pike przyciągnęła uwagę międzynarodową. O zamianę jej kary śmierci apelowały organizacje społeczne, a także eksperci Organizacji Narodów Zjednoczonych. Zwracali uwagę między innymi na jej wiek w chwili przestępstwa, historię przemocy i problemy psychiczne.

Gubernator Tennessee Bill Lee odrzucił jednak prośbę o ułaskawienie. Przed podjęciem tej decyzji Pike napisała list, w którym przekazała, że nie boi się śmierci, lecz obawia się samego przebiegu egzekucji. 50-latka wyrażała również skruchę za zabójstwo. Przyznawała, że potrzebowała wielu lat, aby w pełni zrozumieć skalę swojego czynu i liczbę osób, których życie zostało przez niego zniszczone.

Prawie całe dziesięciolecia w izolacji

Kobiety stanowią około 1 procent osób oczekujących na wykonanie kary śmierci w Stanach Zjednoczonych. Spośród około 2 tysięcy skazanych na śmierć w całym kraju 45 to kobiety.

Przez większość pobytu w więzieniu Christa Pike miała bardzo ograniczony kontakt z innymi osadzonymi, ponieważ przez niemal cały ten okres była jedyną kobietą oczekującą na egzekucję w Tennessee. Jej prawnicy porównywali te warunki do wieloletniego przetrzymywania w izolacji.

Spór sądowy dotyczący tych warunków zakończył się w 2024 roku ugodą ze stanem, dzięki której Pike otrzymała więcej możliwości kontaktu z innymi osadzonymi. Przed planowaną egzekucją ponownie umieszczono ją jednak w izolacji na wymagane przez protokół 14 dni.

Zamiast historycznej egzekucji – transport do szpitala

Środowa noc miała zakończyć trwającą ponad trzy dekady sprawę Christy Pike. Zamiast tego próba wykonania wyroku zakończyła się po wielu minutach bezskutecznego działania zastosowanej procedury i przewiezieniem skazanej do szpitala.

Władze Tennessee potwierdziły, że Pike otrzymuje opiekę medyczną, ale nie podały szczegółów dotyczących jej stanu. Jej prawnicy poinformowali natomiast, że również oni nie otrzymali informacji o aktualnym stanie zdrowia swojej klientki.

Źródło: cbs
Foto: TDOC, YouTube, istock