W poniedziałek federalne władze zajmujące się zdrowiem ogłosiły, że Centra Kontroli i Zapobiegania Chorobom CDC zmniejszają liczbę szczepień powszechnie zalecanych dzieciom w Stanach Zjednoczonych. Zmiana jest bezpośrednią konsekwencją decyzji podjętej przez Donalda Trumpa, który polecił przegląd amerykańskiego kalendarza szczepień i jego porównanie z rozwiązaniami stosowanymi w innych krajach rozwiniętych.

Mniej szczepień w rekomendacjach ogólnych

Centra Kontroli i Zapobiegania Chorobom CDC poinformowały, że liczba szczepień objętych szerokimi, ogólnokrajowymi rekomendacjami została zmniejszona z 14 do 8. Oznacza to odejście od powszechnego zalecania szczepień przeciwko m.in. grypie, rotawirusom, RSV, wirusowemu zapaleniu wątroby typu A oraz chorobie meningokokowej.

Już w 2025 roku zawężono także rekomendacje dotyczące szczepień przeciwko WZW typu B oraz COVID-19, zgodnie z wytycznymi doradców wybranych przez sekretarza zdrowia.

Polecenie Trumpa i międzynarodowe porównania

W grudniu 2025 roku Prezydent Trump polecił Sekretarzowi Zdrowia Robertowi F. Kennedy’emu Jr. oraz pełniącemu obowiązki dyrektora CDC Jimowi O’Neill przeanalizowanie kalendarzy szczepień w USA i w innych państwach. Jako przykłady wskazano m.in. Danię, gdzie dzieci otrzymują mniej szczepień i mniejszą liczbę dawek.

Według Kennedy’ego celem było sprawdzenie, czy inne kraje skuteczniej chronią zdrowie dzieci oraz czy amerykański system wymaga aktualizacji w duchu większej przejrzystości i świadomej zgody rodziców.

Rola FDA i doradców

Zmiany zostały zarekomendowane m.in. przez Tracy Beth Hoeg, pełniącą obowiązki dyrektora Centrum Oceny Leków FDA, oraz Martina Kulldorffa, mianowanego w 2025 roku starszym doradcą sekretarza zdrowia. W 34-stronicowej analizie wskazali oni na spadające zaufanie do instytucji zdrowia publicznego, malejące wskaźniki wyszczepialności oraz ograniczone korzyści części dotychczas zalecanych szczepień.

CDC konsultowało się przy tym z ekspertami z Danii, Niemiec i Japonii, a także z naukowcami z CDC i Food and Drug Administration FDA. Firmy farmaceutyczne nie brały udziału w konsultacjach.

Co pozostaje bez zmian

Mimo ograniczeń CDC utrzymuje szerokie rekomendacje dla szczepień przeciwko m.in. błonicy, tężcowi, krztuścowi, Hib, chorobie pneumokokowej, polio, odrze, śwince, różyczce, ospie wietrznej oraz HPV.

W przypadku szczepionki przeciwko HPV liczba zalecanych dawek została zmniejszona z 2 do 1, po publikacji badań wskazujących na porównywalną skuteczność pojedynczej dawki.

Część szczepień nadal będzie rekomendowana dla określonych grup ryzyka, np. WZW typu B u dzieci matek zakażonych wirusem. W innych przypadkach CDC kładzie nacisk na tzw. wspólne podejmowanie decyzji klinicznych, zachęcając rodziców do konsultacji z lekarzami.

Dostępność szczepień i ubezpieczenia

Administracja federalna podkreśla, że aktualizacja kalendarza nie ogranicza dostępu do szczepień. Preparaty nadal będą dostępne, a ubezpieczyciele mają je pokrywać bez udziału własnego pacjentów zgodnie z przepisami Affordable Care Act.

Jak zaznaczył przedstawiciel Departmentu Zdrowia, kluczowe szczepienia pozostają rekomendowane, a celem zmian jest odbudowa zaufania do systemu zdrowia publicznego przy jednoczesnym zachowaniu ochrony zdrowia dzieci.

Źródło: The Epoch Times
Foto: istock/hapabapa/Choreograph/SementsovaLesia/

Opublikowany w zeszłym tygodniu raport Illinois Department of Public Health pokazuje niepokojący wzrost liczby możliwych do uniknięcia zgonów związanych z ciążą oraz utrzymujące się, głębokie różnice rasowe. Analiza objęła 219 zgonów, do których doszło w 2021 i 2022 roku w trakcie ciąży lub w ciągu 12 miesięcy po jej zakończeniu. Spośród nich 94 uznano za bezpośrednio związane z ciążą, co oznacza wzrost w porównaniu z wcześniejszymi okresami raportowania.

Śmierć, której można było zapobiec

Komisje analizujące przypadki ustaliły, że 91% zgonów związanych z ciążą było możliwych do uniknięcia. Raport podkreśla, że każda taka śmierć to nie tylko statystyka, lecz dramat rodzin i społeczności oraz sygnał systemowych niedociągnięć w dostępie do równej i kompetentnej opieki okołoporodowej.

Najczęstszą przyczyną zgonów pozostają zaburzenia związane z używaniem substancji psychoaktywnych, odpowiadające za niemal 1/3 przypadków. Kolejne miejsca zajęły zakrzepy (12%) oraz COVID-19 (11%). Odsetek zgonów spowodowanych krwotokami poporodowymi wzrósł do 10%, czyli dwukrotnie więcej niż w poprzednim okresie raportowania.

Nierówności rasowe i rola dyskryminacji

Najwyższy wskaźnik śmiertelności matek dotyczy czarnych mieszkanek Illinois i wynosi 78 zgonów na 100 000 żywych urodzeń. W 74% przypadków śmierci związanych z ciążą w tej grupie komisje wskazały na obecność dyskryminacji jako czynnika współistniejącego.

Czarne matki były ponad dwukrotnie bardziej narażone na zgon niż białe, a w przypadku czysto medycznych przyczyn – ponad trzykrotnie.

W sierpniu 2025 roku Gubernator JB Pritzker podpisał ustawę House Bill 2517, która wprowadza obowiązkowe szkolenia antydyskryminacyjne dla personelu położniczego. Celem jest ograniczenie uprzedzeń i poprawa wyników zdrowotnych.

Zdrowie psychiczne, edukacja i ubezpieczenie

Zaburzenia zdrowia psychicznego były najczęstszym czynnikiem towarzyszącym zgonom wśród białych i latynoskich matek, natomiast wśród białych częściej niż w innych grupach występowały również zaburzenia związane z używaniem substancji.

Komisje uznały, że 100% zgonów związanych ze zdrowiem psychicznym i uzależnieniami było potencjalnie możliwych do uniknięcia.

Raport wskazuje też na silny związek z czynnikami społeczno-ekonomicznymi: osoby z wykształceniem średnim lub niższym były ponad dwukrotnie bardziej narażone na zgon, a beneficjentki Medicaid umierały niemal czterokrotnie częściej niż osoby z prywatnym ubezpieczeniem.

Gdzie i kiedy dochodzi do zgonów

Najwyższe wskaźniki śmiertelności odnotowano w Chicago oraz w zurbanizowanych powiatach poza samym obszarem metropolii. Jednocześnie powiaty otaczające powiat Cook – DuPage, Kane, Lake, McHenry i Will – wykazały najniższe poziomy zgonów. Choć na obszarach wiejskich wskaźnik nieznacznie spadł, raport podkreśla bariery w dostępie do specjalistycznej opieki, w tym długie dojazdy i niedobór świadczeniodawców.

Mniej niż 1/3 zgonów miała miejsce w trakcie ciąży; 43% nastąpiło w pierwszym miesiącu po porodzie, a kolejna 1/3 – po upływie dwóch miesięcy. Zgony związane ze zdrowiem psychicznym i uzależnieniami częściej występowały po porodzie.

Rekomendacje i nowe działania

Raport odwołuje się do Illinois Blueprint for Birth Equity, opublikowanego we wrześniu 2025 roku, który powstał we współpracy z położnymi, doulami, ekspertami i decydentami, pod auspicjami wicegubernator Juliany Stratton.

Dokument rekomenduje m.in. rozszerzenie dostępu do specjalistycznej opieki, zachęty dla świadczeniodawców do pracy na obszarach wiejskich oraz wzmocnienie koordynacji opieki poporodowej.

W ślad za tym Illinois Department of Healthcare and Family Services wprowadził nowe świadczenia Medicaid dla kobiet w ciąży i po porodzie, obejmujące wizyty domowe, edukację zdrowotną, monitorowanie ciśnienia, badania przesiewowe zdrowia psychicznego i przemoc domową. Program obowiązuje od 21 listopada 2025 roku i ma zmniejszać bariery w dostępie do terminowej, wysokiej jakości opieki.

Jak podkreśliła Stratton, celem działań jest zapewnienie każdej rodzinie bezpiecznego i godnego początku życia – niezależnie od miejsca zamieszkania czy statusu społecznego.

Źródło: Capitol News Illinois
Foto: istock/KatarzynaBialasiewicz/PeopleImages/Nimito/NataliaDeriabina/

Z początkiem 2026 roku wygasły rozszerzone ulgi podatkowe, które przez ostatnie lata znacząco obniżały koszt ubezpieczenia zdrowotnego dla osób korzystających z programu Affordable Care Act. Decyzja – a właściwie jej brak – oznacza gwałtowny wzrost składek dla milionów Amerykanów i wprowadza temat dostępności opieki zdrowotnej w sam środek roku wyborczego o wysokiej stawce politycznej.

Ulgi, które wygasły mimo sporów politycznych

Rozszerzone subsydia zostały wprowadzone w 2021 roku jako tymczasowa pomoc w czasie pandemii COVID-19, a następnie przedłużone przez Demokratów do początku 2026 roku.

W ostatnich miesiącach wokół ich przyszłości toczyła się intensywna walka polityczna: Demokraci doprowadzili nawet do 43-dniowego zamknięcia rządu federalnego, umiarkowani Republikanie apelowali o kompromis, a Prezydent Donald Trump sygnalizował możliwe rozwiązanie, z którego ostatecznie się wycofał po sprzeciwie konserwatywnego skrzydła swojej partii.

Ostatecznie żadna z inicjatyw nie zdołała uratować ulg przed ich wygaśnięciem.

Kogo dotykają podwyżki

Zmiana najbardziej uderza w osoby, które nie mają ubezpieczenia pracowniczego i nie kwalifikują się do Medicaid ani Medicare. To m.in. samozatrudnieni, właściciele małych firm, rolnicy czy osoby pracujące na kontraktach. Dla wielu z nich ulgi oznaczały realną dostępność opieki zdrowotnej, a ich zniknięcie prowadzi do skokowego wzrostu kosztów.

Składki rosną nawet o ponad 100%

Według analizy organizacji KFF, ponad 20 mln osób objętych subsydiami w ramach ACA zobaczy w 2026 roku średni wzrost składek aż o 114%. W praktyce oznacza to, że rachunki za ubezpieczenie w niektórych rodzinach podwajają się, potrajają lub rosną jeszcze bardziej, dodatkowo obciążone ogólnym wzrostem kosztów opieki zdrowotnej w USA.

Ryzyko odpływu ubezpieczonych

Eksperci ostrzegają, że wyższe składki mogą skłonić szczególnie młodszych i zdrowszych Amerykanów do rezygnacji z ubezpieczenia. Analiza Urban Institute oraz Commonwealth Fund wskazuje, że nawet 4,8 mln osób może wypaść z systemu w 2026 roku.

To z kolei grozi dalszym wzrostem kosztów dla starszych i bardziej schorowanych ubezpieczonych, którzy pozostaną w programie.

Czy Kongres jeszcze zmieni decyzję

Choć termin zapisów i zmian planów ubezpieczeniowych upłynie w większości stanów do 15 stycznia, niepewność utrzymuje się. W grudniu Senat odrzucił zarówno demokratyczny projekt przedłużenia ulg o 3 lata, jak i republikańską propozycję opartą na kontach oszczędnościowych na zdrowie.

W Izbie Reprezentantów grupa umiarkowanych Republikanów doprowadziła do zapowiedzi głosowania w styczniu, jednak jego powodzenie pozostaje wątpliwe.

Rosnąca frustracja wyborców

Dla wielu Amerykanów wygasłe ulgi stały się symbolem oderwania polityków od codziennych realiów. W roku wyborów środka, gdy koszty życia – w tym opieki zdrowotnej – są jednym z głównych tematów kampanii, presja społeczna na przywrócenie subsydiów rośnie.

Jak podkreślają sami ubezpieczeni, bez systemowych reform dostępność opieki zdrowotnej pozostanie jednym z najpoważniejszych wyzwań dla amerykańskich rodzin.

Źródło: chicagotribune
Foto: istock/Wavebreakmedia/