Połącz się z nami

Kościół

Papież Leon XIV tworzy watykańską grupę ds. sztucznej inteligencji

Opublikowano

dnia

papież leon-XIV

Leon XIV powołał specjalną grupę roboczą zajmującą się sztuczną inteligencją. Watykan poinformował o decyzji w sobotę, podkreślając, że papież przygotowuje się jednocześnie do publikacji swojej pierwszej encykliki, która ma koncentrować się na etycznym podejściu do rozwoju AI oraz ochronie ludzkiej godności i pokoju.

Nowa encyklika ma nawiązywać do przełomowego dokumentu Leona XIII

Według Watykanu Leon XIV zdecydował o utworzeniu wewnętrznej grupy badawczej ze względu na szybkie tempo rozwoju sztucznej inteligencji oraz jej potencjalny wpływ na człowieka i całą ludzkość. Stolica Apostolska podkreśliła również troskę Kościoła o godność każdej osoby.

Ogłoszenie pojawiło się dzień po podpisaniu przez papieża nowej encykliki. Dokument został podpisany dokładnie 135 lat po encyklice „Rerum Novarum” papieża Leona XIII, która stała się fundamentem nowoczesnej katolickiej nauki społecznej.

Historyczny dokument odnosił się do praw pracowników, granic kapitalizmu oraz obowiązków państw i pracodawców wobec robotników w okresie rewolucji przemysłowej.

Leon XIV już wcześniej wskazywał, że współczesna rewolucja związana ze sztuczną inteligencją stawia podobne pytania egzystencjalne jak industrializacja ponad sto lat temu. Oczekiwana encyklika ma osadzić problem AI w kontekście katolickiej nauki społecznej dotyczącej pracy, sprawiedliwości oraz pokoju.

Eksperci: Kościół może stać się głosem rozsądku

Meghan Sullivan, profesor filozofii na University of Notre Dame i dyrektor instytutu etyki tej uczelni, oceniła, że Kościół katolicki może odegrać rolę najbardziej dojrzałego uczestnika debaty dotyczącej integracji sztucznej inteligencji z codziennym życiem społecznym.

Według niej papież będzie jednym z najważniejszych obrońców ludzkiej godności w tej dyskusji.

Już kilka dni po wyborze na papieża Leon XIV mówił kardynałom, że Kościół ma obowiązek zaoferować światu dorobek swojej nauki społecznej w odpowiedzi na wyzwania związane ze sztuczną inteligencją, szczególnie w obszarze ludzkiej godności, sprawiedliwości i pracy.

Możliwy konflikt z administracją Donalda Trumpa

Zdaniem komentatorów publikacja encykliki może doprowadzić do kolejnych napięć między pochodzącym z Chicago papieżem Leonem XIV a administracją Prezydenta Donalda Trumpa. Obecny rząd Stanów Zjednoczonych traktuje szybki rozwój AI jako strategiczny element gospodarki i bezpieczeństwa narodowego.

Administracja Trumpa sprzeciwiała się międzynarodowym próbom ograniczania rozwoju sztucznej inteligencji i usuwała regulacyjne przeszkody spowalniające rozwój technologii w kraju.

Watykańska aktywność wokół AI zbiegła się również z wizytą Donalda Trumpa w Chinach, podczas której poruszano kwestie związane z biznesem sztucznej inteligencji. Na pokładzie Air Force One podróżowali między innymi Elon Musk oraz dyrektor generalny firmy Nvidia Jensen Huang, który niedawno uzyskał zgodę federalną na sprzedaż zaawansowanych chipów AI H200 chińskim odbiorcom.

Watykan chce mieć wpływ na światowe regulacje AI

Od czasu debiutu ChatGPT rozwój sztucznej inteligencji przyspieszył na niespotykaną wcześniej skalę. Firmy technologiczne rywalizują o tworzenie coraz bardziej zaawansowanych systemów, podczas gdy eksperci ostrzegają zarówno przed odległymi zagrożeniami związanymi z autonomiczną AI, jak i codziennymi problemami, takimi jak uprzedzenia algorytmów rekrutacyjnych.

Organizacja Narodów Zjednoczonych przyjęła w ubiegłym roku nową architekturę zarządzania sztuczną inteligencją po wcześniejszych międzynarodowych szczytach organizowanych między innymi przez Wielką Brytanię, Koreę Południową i Francję. Unia Europejska przyjęła własny Artificial Intelligence Act oparty na ocenie ryzyka.

Watykan od kilku lat aktywnie uczestniczy w tej debacie, przedstawiając wytyczne etyczne dotyczące wykorzystania AI między innymi w edukacji, ochronie zdrowia oraz działaniach wojennych. Kościół podkreśla, że technologia powinna wspierać człowieka, a nie zastępować ludzką inteligencję.

Stolica Apostolska zwraca również uwagę na wpływ sztucznej inteligencji na środowisko naturalne, wskazując na ogromne zużycie energii i wody przez centra danych oraz systemy obliczeniowe.

Watykan już wcześniej apelował o międzynarodowy traktat

Znaczenie głosu Kościoła wynika nie tylko z liczby około półtora miliarda katolików na świecie, ale również z bogatej tradycji refleksji nad naturą człowieka. W 2020 roku Watykan zachęcił firmy technologiczne do podpisania deklaracji Rome Call for AI Ethics.

Dokument określał podstawowe zasady regulacji sztucznej inteligencji, takie jak odpowiedzialność, bezstronność, prywatność oraz inkluzywność. Do inicjatywy dołączyły między innymi firmy Microsoft, IBM i Cisco.

Papież Franciszek w ostatnich latach swojego pontyfikatu apelował o stworzenie międzynarodowego traktatu regulującego sztuczną inteligencję. Ostrzegał, że technologia pozbawiona ludzkich wartości, takich jak współczucie, moralność czy przebaczenie, niesie zbyt duże ryzyko, aby pozostawić ją wyłącznie w rękach twórców i badaczy AI.

Franciszek zabierał również głos podczas szczytu grupy G7 w 2024 roku, gdzie mówił o zagrożeniach i możliwościach związanych ze sztuczną inteligencją. Domagał się zachowania ludzkiej kontroli nad decyzjami dotyczącymi użycia broni oraz apelował o zakaz stosowania autonomicznych śmiercionośnych systemów uzbrojenia określanych jako „killer robots”.

Leon XIV ostrzega przed dezinformacją i wojną wspieraną przez AI

Leon XIV już wcześniej wyrażał obawy związane z wykorzystaniem sztucznej inteligencji. W Watykanie ostrzegał księży przed używaniem AI do pisania homilii. Jednocześnie podkreślał zagrożenia wynikające z rozwoju technologii dla pokoju, pracy i samego rozumienia rzeczywistości.

Dla augustiańskiego papieża szczególnie niebezpieczne pozostają możliwości generatywnej sztucznej inteligencji w zakresie dezinformacji i tworzenia fałszywych obrazów typu deepfake. Leon XIV uważa, że poszukiwanie prawdy stanowi fundamentalny element duchowości jego zakonu.

Podczas konferencji poświęconej AI w czerwcu 2025 roku papież docenił znaczenie sztucznej inteligencji dla rozwoju medycyny i nauki, ale jednocześnie pytał o wpływ technologii na zdolność człowieka do odkrywania prawdy, piękna i rzeczywistości.

Leon XIV wielokrotnie apelował również o monitorowanie wykorzystania AI w konfliktach zbrojnych na Ukrainie, w Gazie, na terytoriach palestyńskich, w Libanie oraz Iranie. Ostrzegał, że współczesne wojny pokazują coraz bardziej nieludzki związek między nowymi technologiami a spiralą zniszczenia.

 

Źródło: baynews9
Foto: YouTube, Vatican Media

News USA

Krzyż i szopka pozostaną na publicznym placu w Los Angeles pomimo wniosku o ich usunięcie

Opublikowano

dnia

Autor:

Krzyż oraz szopka znajdujące się w historycznym centrum Los Angeles pozostaną na swoim miejscu po decyzji federalnego sądu apelacyjnego. O pozwie o usunięcie religijnych symboli z przestrzeni publicznej, złożonej przez mieszkańca miasta, Jacka Gerritsena, mówi Jezuita, Ojciec Paweł Kosiński. Mężczyzna określa się jako osoba niewierząca i twierdzi, że obecność monumentów sprawia, iż czuje się wykluczony.

Krzyż i szopka znajdują się na terenie El Pueblo de Los Angeles, historycznego centrum miasta związanego z jego założeniem w 1781 roku. Spór dotyczy tego, czy obecność religijnych symboli w tym miejscu jest zgodna z konstytucyjnymi zasadami dotyczącymi relacji państwa i religii.

Jack Gerritsen pozwał władze Los Angeles, argumentując, że ekspozycje naruszają klauzulę ustanowienia religii zawartą w Konstytucji Stanów Zjednoczonych. W pozwie wskazał, że jako osoba niewierząca czuje się przez nie wykluczony z przestrzeni publicznej.

Sąd niższej instancji odrzucił argumenty mieszkańca

Federalny sąd okręgowy wcześniej wydał rozstrzygnięcie niekorzystne dla Gerritsena. Mieszkaniec Los Angeles odwołał się następnie do Federalnego Sądu Apelacyjnego 9. Okręgu. 29 września poinformowano, że sąd apelacyjny również nie przychylił się do jego wniosku. Sędziowie uznali, że skarżący nie wykazał przesłanek, które uzasadniałyby usunięcie monumentów na obecnym etapie postępowania.

Zdaniem sądu Jack Gerritsen nie wykazał między innymi, że pozostawienie krzyża i szopki spowodowałoby dla niego nieodwracalną szkodę. Nie udowodnił również, że usunięcie ekspozycji leżałoby w interesie publicznym.

Przedsiębiorcy z Olvera Street chcieli bronić monumentów

Do sporu próbowali przyłączyć się przedsiębiorcy działający przy pobliskiej Olvera Street. Chcieli wystąpić w obronie krzyża i szopki jako elementów związanych z historią oraz kulturowym dziedzictwem tego miejsca.

Sąd apelacyjny ostatecznie nie zgodził się na przystąpienie przedsiębiorców do postępowania. Uznał, że ich udział stał się bezprzedmiotowy w związku z odrzuceniem wniosku Gerritsena.

Krzyż w El Pueblo de Los Angeles

Los Angeles jako przestrzeń różnych tradycji

Prawniczka Andrea Butler, reprezentująca przedsiębiorców w ich staraniach o dołączenie do sprawy, oceniła decyzję sądu jako zgodną ze zdrowym rozsądkiem. Podkreśliła, że Los Angeles należy zarówno do osób różnych wyznań, jak i ludzi niewierzących.

Według Butler naturalną konsekwencją tej różnorodności jest obecność jej śladów także w przestrzeni publicznej. Krzyż i szopka w El Pueblo de Los Angeles mają pozostawać częścią historycznego i kulturowego krajobrazu tego miejsca podczas dalszego postępowania.

Sprawa wróci do sądu niższej instancji

Decyzja sądu apelacyjnego nie kończy jeszcze całego postępowania. Sprawa zostanie ponownie skierowana do federalnego sądu okręgowego, który będzie zajmował się nią w dalszym toku procesu.

 

Źródło: ewtnnews
Foto: Becket, hmdb.org
Czytaj dalej

News USA

Katoliccy biskupi i zakonnice walczą z prawem do wspomaganego samobójstwa

Opublikowano

dnia

Autor:

eutanazja

Katoliccy biskupi, zgromadzenia zakonne i chrześcijańskie placówki medyczne w kilku stanach USA podejmują działania prawne przeciwko przepisom dotyczącym wspomaganego samobójstwa. W Illinois i Nowym Jorku sądy federalne przyznały religijnym przeciwnikom nowych regulacji tymczasową ochronę przed obowiązkiem uczestniczenia w procedurach sprzecznych z ich przekonaniami. O trwających postępowaniach mówi Ojciec Paweł Kosiński SJ.

Spory koncentrują się przede wszystkim na zakresie obowiązków nakładanych na katolickie szpitale, lekarzy i inne placówki prowadzone przez organizacje religijne. Ich przedstawiciele argumentują, że państwo nie powinno zmuszać ich do działań, które uznają za sprzeczne z zasadami wiary i ochroną ludzkiego życia.

W ostatnich tygodniach powodowie odnieśli kilka zwycięstw przed federalnymi sądami okręgowymi. Orzeczenia dotyczą zarówno Illinois, jak i Nowego Jorku, gdzie w tym roku zaczęły obowiązywać przepisy dotyczące wspomaganego samobójstwa.

Biskup i zakonnice wygrywają w Nowym Jorku

W Nowym Jorku biskup diecezji Rockville Centre John Barres oraz koalicja czterech wspólnot sióstr zakonnych uzyskali w lipcu korzystne rozstrzygnięcie przed sądem federalnym. Sędzina federalna Anne Nardacci zdecydowała, że stan nie może egzekwować nowych przepisów wobec katolickich powodów w czasie, gdy ich pozew jest rozpatrywany przez sąd federalny.

Orzeczenie nie oznacza ostatecznego unieważnienia przepisów. Zapewnia jednak duchownym, siostrom zakonnym i związanym z nimi instytucjom czasową ochronę przed stosowaniem wobec nich kwestionowanych wymogów.

Dwa korzystne orzeczenia dla katolików w Illinois

Podobne spory toczą się w Illinois. W sierpniu sędzia federalny Franklin Valderrama przyznał czasową ochronę biskupowi Springfield Thomasowi Paprockiemu oraz innym powodom kwestionującym stanowe przepisy.

Wśród powodów znaleźli się również chrześcijańscy lekarze oraz luterańska placówka opiekuńcza. Na czas postępowania nie muszą oni stosować się do kwestionowanych wymogów związanych ze wspomaganym samobójstwem.

We wrześniu Valderrama ponownie wydał korzystne rozstrzygnięcie w osobnej sprawie wniesionej przez koalicję instytucji religijnych. Wśród powodów znalazły się Archidiecezja Chicago, Siostry Karmelitanki dla Osób Starszych i Chorych oraz Małe Siostry Ubogich.

Kardynał Blase Cupich chce trwałego rozwiązania

Wszystkie trzy dotychczasowe rozstrzygnięcia mają charakter tymczasowy. Ich celem jest wstrzymanie stosowania określonych przepisów wobec powodów do czasu zakończenia postępowań przed sądami federalnymi. 11 września arcybiskup Chicago kardynał Blase Cupich podkreślił jednak, że jego zdaniem problem wymaga trwałego rozwiązania, a kwestionowane przepisy Illinois powinny zostać ostatecznie unieważnione.

Kardynał zaznaczył, że sprzeciw Kościoła nie jest próbą narzucania katolickiego nauczania osobom innych wyznań. Chodzi natomiast o niedopuszczenie do sytuacji, w której stan zmusza katolickich pracowników i instytucje ochrony zdrowia do postępowania wbrew ich sumieniu.

blase-cupich

 Kardynał Blase Cupich

Kościół katolicki zdecydowanie sprzeciwia się wspomaganemu samobójstwu

Kościół katolicki od lat sprzeciwia się legalizacji wspomaganego samobójstwa i eutanazji. W przypadku wspomaganego samobójstwa lekarz może przepisać pacjentowi śmiertelną dawkę leków, którą ten wykorzystuje w celu zakończenia własnego życia.

Zwolennicy takich regulacji argumentują zazwyczaj, że powinny one dotyczyć dorosłych osób nieuleczalnie chorych, których przewidywana długość życia jest bardzo ograniczona. Przeciwnicy wskazują jednak na państwa, w których z czasem kryteria stosowania takich procedur zostały rozszerzone.

W Holandii w 2024 roku zgodę na śmierć z pomocą lekarza otrzymała fizycznie zdrowa 29-letnia kobieta cierpiąca na depresję. Natomiast w zeszłym miesiącu w kraju tym odnotowano również pierwszy przypadek eutanazji dziecka poniżej 12. roku życia, o którym informowaliśmy 30 września.

Kanada i rozszerzanie dostępu do wspomaganego umierania

W Kanadzie, która zalegalizowała wspomagane umieranie w 2016 roku, z procedury skorzystało dotychczas około 100 tysięcy osób. Wśród nich były tysiące pacjentów, których naturalna śmierć nie była uznawana za możliwą do przewidzenia w niedalekiej przyszłości.

Praktyka wspomaganego samobójstwa została w ostatnich latach zalegalizowana także w kolejnych stanach USA. W Illinois i Nowym Jorku odpowiednie przepisy weszły w życie w tym roku, co doprowadziło do sporów z instytucjami religijnymi.

Biskup Thomas Paprocki: misją jest opieka nad cierpiącymi

Biskup Thomas Paprocki podkreśla, że podstawą katolickiej działalności medycznej jest troska o chorych, towarzyszenie osobom umierającym oraz obrona godności każdego ludzkiego życia. Katolickie placówki muszą więc zachować możliwość opieki nad chorymi i umierającymi zgodnie ze swoją wiarą, bez podporządkowywania się nakazom państwa sprzecznym z ich przekonaniami.

Biskup Paprocki

Biskup Thomas Paprocki

Spory mogą ostatecznie trafić do Sądu Najwyższego

Postępowania w Illinois i Nowym Jorku nadal toczą się przed sądami federalnymi, a w przyszłości mogą dotrzeć do Sądu Najwyższego Stanów Zjednoczonych, zwłaszcza jeśli sądy będą musiały rozstrzygnąć konflikt między stanowymi regulacjami dotyczącymi wspomaganego samobójstwa a konstytucyjną ochroną wolności religijnej.

Papież Leon XIV mówi o „fałszywym współczuciu”

Przeciwko wspomaganemu samobójstwu wypowiada się również papież.

 

Źródło: ewtnnews
Foto: istock, YouTube, Diecezja Springfield
Czytaj dalej

News USA

Wiara i rodzina chronią przed samotnością. Praktykujące pary są szczęśliwsze

Opublikowano

dnia

Autor:

W czasach, gdy coraz częściej mówi się o epidemii samotności i społecznej izolacji, nowe badanie wskazuje na silny związek między praktykowaniem wiary, życiem rodzinnym i zadowoleniem z małżeństwa. Z raportu opublikowanego 25 września przez Institute for Family Studies wynika, że regularnie uczęszczający do kościoła katolicy i protestanci częściej deklarują szczęśliwe i trwałe małżeństwa niż osoby niereligijne. Wyniki badania przytacza Jezuita, Ojciec Paweł Kosiński.

Autorzy raportu przeanalizowali dane pochodzące między innymi z General Social Survey, CARA, YouGov i Pew Research. Wyniki wskazują, że mimo spadku znaczenia religii i małżeństwa w amerykańskim społeczeństwie osoby pozostające aktywnie związane ze wspólnotami religijnymi częściej deklarują wysoki poziom zadowolenia z życia rodzinnego.

Współautor raportu Brad Wilcox, zwraca uwagę, że praktykujący katolicy i protestanci częściej zawierają małżeństwa, mają więcej dzieci i rzadziej się rozwodzą niż osoby świeckie.

Katolicy tworzą szczęśliwe małżeństwa

Jednym z najbardziej wyrazistych wyników jest różnica dotycząca satysfakcji małżeńskiej. Aż 79 proc. regularnie praktykujących katolików określa swoje małżeństwo jako bardzo szczęśliwe. Wśród praktykujących protestantów odsetek ten wynosi 74 proc., natomiast wśród niereligijnych mężów i żon – 66 proc.

Badanie pokazuje również, że osoby uczęszczające do kościoła są o 39 proc. bardziej skłonne pozostawać w związku małżeńskim niż pozostali badani. Natomiast osoby silnie związane zarówno z wiarą, jak i małżeństwem ponad dwukrotnie częściej deklarują obecnie, że są bardzo szczęśliwe, niż osoby pozbawione obu tych więzi.

Jednym z przykładów skali przemian jest spadek liczby katolickich ślubów o 74 proc. od 1970 roku.

Przekonania dotyczące małżeństwa mają znaczenie

Z raportu wynika również, że przyjęcie tradycyjnego katolickiego nauczania o trwałości małżeństwa i otwartości na życie wiąże się z większym prawdopodobieństwem szczęśliwego małżeństwa oraz wyższym poziomem satysfakcji z życia intymnego.

Wśród praktykujących katolików 55 proc. ocenia swoje życie seksualne jako doskonałe lub bardzo dobre. Wśród praktykujących protestantów jest to 45 proc., podczas gdy wśród katolików niepraktykujących odsetek wynosi 45 proc., wśród protestantów niepraktykujących 35 proc., a wśród osób bez przynależności religijnej 40 proc.

rodzina

Podobna zależność pojawia się przy podejściu do trwałości związku. Wśród katolików uznających małżeństwo za zobowiązanie na całe życie 60 proc. deklaruje satysfakcję z życia seksualnego, wobec 46 proc. wśród katolików, którzy nie podzielają takiego przekonania. W przypadku protestantów różnica jest mniejsza i wynosi odpowiednio 43 oraz 40 proc.

Wiara i rodzina jako odpowiedź na społeczną izolację

Autorzy raportu oceniają, że w okresie nasilającej się samotności i cyfrowego rozproszenia znaczenie stabilnych relacji rodzinnych oraz wspólnot religijnych może rosnąć.

Ich zdaniem wzmacnianie rodziny i życia religijnego powinno być postrzegane nie jako powrót do przeszłości, lecz jako jeden ze sposobów wspierania dobrostanu jednostek i całych społeczności.

Badacze podkreślają jednak, że samo uczestnictwo w życiu religijnym nie eliminuje problemów małżeńskich. Raport zwraca uwagę między innymi na korzystanie z pornografii. Około jedna czwarta praktykujących religijnie mężów ogląda pornografię, podczas gdy wśród niereligijnych mężów robi to około jedna trzecia.

ślub kościelny

Według badaczy, mężczyźni zmagający się z korzystaniem z pornografii częściej doświadczają również problemów w małżeństwie. Jednocześnie znacząca część katolickich małżonków przyznaje, że obawia się o trwałość swojego związku.

Duże rodziny potrzebują większego wsparcia

Raport zwraca uwagę na jeszcze jeden problem. Katoliccy rodzice wychowujący troje lub więcej dzieci deklarują niższy poziom szczęścia małżeńskiego. Autorzy przypuszczają, że jedną z przyczyn może być niewystarczające wsparcie otrzymywane od lokalnych wspólnot parafialnych.

Zaledwie 46 proc. praktykujących katolickich rodziców deklaruje, że otrzymuje od swojej wspólnoty kościelnej przynajmniej pewną pomoc. Zdaniem autorów pokazuje to potrzebę silniejszego zaangażowania parafii w praktyczne wspieranie rodzin, szczególnie tych wychowujących większą liczbę dzieci.

Osobno przebadano absolwentów FOCUS

Raport został przygotowany na zlecenie katolickiej organizacji FOCUS, czyli Fellowship of Catholic University Students. Badacze porównali również podstawowe dane z wynikami grupy 1219 absolwentów FOCUS.

W tej grupie prawdopodobieństwo zawarcia małżeństwa oraz deklarowania szczęśliwego związku było wyższe niż wśród pozostałych katolików. Jednocześnie absolwenci FOCUS rzadziej niż inni katoliccy małżonkowie deklarowali zadowolenie ze swojego życia seksualnego.

Autorzy wskazują, co może wzmacniać małżeństwa

Wśród rekomendacji znalazły się aktywne życie religijne, świadome przygotowanie do decyzji o małżeństwie, większe wsparcie rodzin na poziomie parafii oraz lepsza formacja dotycząca małżeństwa skierowana do nastolatków i młodych dorosłych.

 

Źródło: ewtnnews
Foto: istock/shironosov/BONDART PHOTOGRAPHY/EvgeniyShkolenko/Liderina/
Czytaj dalej

Popularne

Kalendarz

Popularne w tym miesiącu