Kościół
Papież Leon XIV tworzy watykańską grupę ds. sztucznej inteligencji
Leon XIV powołał specjalną grupę roboczą zajmującą się sztuczną inteligencją. Watykan poinformował o decyzji w sobotę, podkreślając, że papież przygotowuje się jednocześnie do publikacji swojej pierwszej encykliki, która ma koncentrować się na etycznym podejściu do rozwoju AI oraz ochronie ludzkiej godności i pokoju.
Nowa encyklika ma nawiązywać do przełomowego dokumentu Leona XIII
Według Watykanu Leon XIV zdecydował o utworzeniu wewnętrznej grupy badawczej ze względu na szybkie tempo rozwoju sztucznej inteligencji oraz jej potencjalny wpływ na człowieka i całą ludzkość. Stolica Apostolska podkreśliła również troskę Kościoła o godność każdej osoby.
Ogłoszenie pojawiło się dzień po podpisaniu przez papieża nowej encykliki. Dokument został podpisany dokładnie 135 lat po encyklice „Rerum Novarum” papieża Leona XIII, która stała się fundamentem nowoczesnej katolickiej nauki społecznej.
Historyczny dokument odnosił się do praw pracowników, granic kapitalizmu oraz obowiązków państw i pracodawców wobec robotników w okresie rewolucji przemysłowej.
Leon XIV już wcześniej wskazywał, że współczesna rewolucja związana ze sztuczną inteligencją stawia podobne pytania egzystencjalne jak industrializacja ponad sto lat temu. Oczekiwana encyklika ma osadzić problem AI w kontekście katolickiej nauki społecznej dotyczącej pracy, sprawiedliwości oraz pokoju.
Eksperci: Kościół może stać się głosem rozsądku
Meghan Sullivan, profesor filozofii na University of Notre Dame i dyrektor instytutu etyki tej uczelni, oceniła, że Kościół katolicki może odegrać rolę najbardziej dojrzałego uczestnika debaty dotyczącej integracji sztucznej inteligencji z codziennym życiem społecznym.
Według niej papież będzie jednym z najważniejszych obrońców ludzkiej godności w tej dyskusji.
Już kilka dni po wyborze na papieża Leon XIV mówił kardynałom, że Kościół ma obowiązek zaoferować światu dorobek swojej nauki społecznej w odpowiedzi na wyzwania związane ze sztuczną inteligencją, szczególnie w obszarze ludzkiej godności, sprawiedliwości i pracy.
Możliwy konflikt z administracją Donalda Trumpa
Zdaniem komentatorów publikacja encykliki może doprowadzić do kolejnych napięć między pochodzącym z Chicago papieżem Leonem XIV a administracją Prezydenta Donalda Trumpa. Obecny rząd Stanów Zjednoczonych traktuje szybki rozwój AI jako strategiczny element gospodarki i bezpieczeństwa narodowego.
Administracja Trumpa sprzeciwiała się międzynarodowym próbom ograniczania rozwoju sztucznej inteligencji i usuwała regulacyjne przeszkody spowalniające rozwój technologii w kraju.
Watykańska aktywność wokół AI zbiegła się również z wizytą Donalda Trumpa w Chinach, podczas której poruszano kwestie związane z biznesem sztucznej inteligencji. Na pokładzie Air Force One podróżowali między innymi Elon Musk oraz dyrektor generalny firmy Nvidia Jensen Huang, który niedawno uzyskał zgodę federalną na sprzedaż zaawansowanych chipów AI H200 chińskim odbiorcom.
Watykan chce mieć wpływ na światowe regulacje AI
Od czasu debiutu ChatGPT rozwój sztucznej inteligencji przyspieszył na niespotykaną wcześniej skalę. Firmy technologiczne rywalizują o tworzenie coraz bardziej zaawansowanych systemów, podczas gdy eksperci ostrzegają zarówno przed odległymi zagrożeniami związanymi z autonomiczną AI, jak i codziennymi problemami, takimi jak uprzedzenia algorytmów rekrutacyjnych.
Organizacja Narodów Zjednoczonych przyjęła w ubiegłym roku nową architekturę zarządzania sztuczną inteligencją po wcześniejszych międzynarodowych szczytach organizowanych między innymi przez Wielką Brytanię, Koreę Południową i Francję. Unia Europejska przyjęła własny Artificial Intelligence Act oparty na ocenie ryzyka.
Watykan od kilku lat aktywnie uczestniczy w tej debacie, przedstawiając wytyczne etyczne dotyczące wykorzystania AI między innymi w edukacji, ochronie zdrowia oraz działaniach wojennych. Kościół podkreśla, że technologia powinna wspierać człowieka, a nie zastępować ludzką inteligencję.
Stolica Apostolska zwraca również uwagę na wpływ sztucznej inteligencji na środowisko naturalne, wskazując na ogromne zużycie energii i wody przez centra danych oraz systemy obliczeniowe.
Watykan już wcześniej apelował o międzynarodowy traktat
Znaczenie głosu Kościoła wynika nie tylko z liczby około półtora miliarda katolików na świecie, ale również z bogatej tradycji refleksji nad naturą człowieka. W 2020 roku Watykan zachęcił firmy technologiczne do podpisania deklaracji Rome Call for AI Ethics.
Dokument określał podstawowe zasady regulacji sztucznej inteligencji, takie jak odpowiedzialność, bezstronność, prywatność oraz inkluzywność. Do inicjatywy dołączyły między innymi firmy Microsoft, IBM i Cisco.
Papież Franciszek w ostatnich latach swojego pontyfikatu apelował o stworzenie międzynarodowego traktatu regulującego sztuczną inteligencję. Ostrzegał, że technologia pozbawiona ludzkich wartości, takich jak współczucie, moralność czy przebaczenie, niesie zbyt duże ryzyko, aby pozostawić ją wyłącznie w rękach twórców i badaczy AI.
Franciszek zabierał również głos podczas szczytu grupy G7 w 2024 roku, gdzie mówił o zagrożeniach i możliwościach związanych ze sztuczną inteligencją. Domagał się zachowania ludzkiej kontroli nad decyzjami dotyczącymi użycia broni oraz apelował o zakaz stosowania autonomicznych śmiercionośnych systemów uzbrojenia określanych jako „killer robots”.
Leon XIV ostrzega przed dezinformacją i wojną wspieraną przez AI
Leon XIV już wcześniej wyrażał obawy związane z wykorzystaniem sztucznej inteligencji. W Watykanie ostrzegał księży przed używaniem AI do pisania homilii. Jednocześnie podkreślał zagrożenia wynikające z rozwoju technologii dla pokoju, pracy i samego rozumienia rzeczywistości.
Dla augustiańskiego papieża szczególnie niebezpieczne pozostają możliwości generatywnej sztucznej inteligencji w zakresie dezinformacji i tworzenia fałszywych obrazów typu deepfake. Leon XIV uważa, że poszukiwanie prawdy stanowi fundamentalny element duchowości jego zakonu.
Podczas konferencji poświęconej AI w czerwcu 2025 roku papież docenił znaczenie sztucznej inteligencji dla rozwoju medycyny i nauki, ale jednocześnie pytał o wpływ technologii na zdolność człowieka do odkrywania prawdy, piękna i rzeczywistości.
Leon XIV wielokrotnie apelował również o monitorowanie wykorzystania AI w konfliktach zbrojnych na Ukrainie, w Gazie, na terytoriach palestyńskich, w Libanie oraz Iranie. Ostrzegał, że współczesne wojny pokazują coraz bardziej nieludzki związek między nowymi technologiami a spiralą zniszczenia.
Źródło: baynews9
Foto: YouTube, Vatican Media
Kościół
Amerykańscy biskupi obradują w Baltimore. Imigracja, AI i przyszłość Kościoła w USA
Przyszłość Kościoła katolickiego w Stanach Zjednoczonych, rosnące zainteresowanie religią wśród młodych ludzi, sytuacja imigrantów oraz wyzwania związane ze sztuczną inteligencją to główne tematy jesiennego zebrania Konferencji Biskupów Katolickich USA (USCCB). Hierarchowie spotykają się w Baltimore w dniach 17–18 listopada, aby wyznaczyć najważniejsze kierunki działalności duszpasterskiej i organizacyjnej. O wydarzeniu mówi Jezuita, Ojciec Paweł Kosiński.
Coraz więcej młodych Amerykanów interesuje się katolicyzmem
Jednym z najważniejszych punktów obrad jest obserwowany w ostatnim czasie wzrost zainteresowania Kościołem katolickim, szczególnie wśród młodych dorosłych. Biskupi przeanalizują doniesienia o zwiększającej się liczbie osób przystępujących do Kościoła oraz o odnowionym zainteresowaniu religią.
Niektóre badania wskazują na wyraźne ożywienie religijne wśród młodego pokolenia, inne przedstawiają bardziej zróżnicowany obraz. Hierarchowie chcą ustalić, czy jest to początek trwałej zmiany pokoleniowej, czy jedynie przejściowa tendencja.
Istotną kwestią pozostaje również to, czy rosnące zainteresowanie katolicyzmem przekłada się na regularne uczestnictwo w życiu parafialnym, korzystanie z sakramentów oraz długofalowe zaangażowanie we wspólnoty kościelne.
Imigracja i ochrona rodzin migrantów
Kolejnym ważnym tematem jest sytuacja imigrantów w Stanach Zjednoczonych. Komisja ds. Migracji przedstawi biskupom informacje o działaniach podjętych od listopada 2025 roku, kiedy USCCB opublikowała specjalne przesłanie dotyczące polityki migracyjnej.
W ostatnich miesiącach amerykańskie diecezje i instytucje katolickie opracowywały konkretne formy pomocy osobom dotkniętym zaostrzeniem przepisów imigracyjnych. Szczególną uwagę zwracano na rozdzielanie rodzin oraz sposób traktowania migrantów mieszkających w USA od wielu lat.
Wybory władz i nowe kierunki działalności episkopatu
Podczas zgromadzenia biskupi wybiorą sekretarza konferencji oraz przewodniczących sześciu stałych komisji. Nowi przedstawiciele będą mieli istotny wpływ na kształtowanie priorytetów duszpasterskich i publicznego stanowiska amerykańskiego episkopatu.
Publiczną część obrad otworzyło wystąpienie przewodniczącego USCCB, arcybiskupa Paula Coakleya. Do zgromadzonych hierarchów zwrócił się również nuncjusz apostolski w Stanach Zjednoczonych, arcybiskup Gabriele Caccia.
Ochrona życia, liturgia i sprawiedliwość rasowa
Biskupi rozpatrują propozycję aktualizacji ogólnokrajowego planu duszpasterskiego dotyczącego ochrony życia. Dokument został przyjęty po raz pierwszy w 1975 roku, a jego ostatnia większa rewizja miała miejsce w 2001 roku.
Pod głosowanie trafią także nowe wydania Lekcjonarza mszalnego oraz Księgi Ewangelii. Hierarchowie rozważą ponadto ustanowienie corocznego Dnia Modlitwy o Sprawiedliwość Rasową, który miałby zwracać uwagę na godność każdego człowieka i potrzebę przezwyciężania podziałów społecznych.
W programie znalazło się również zatwierdzenie budżetu USCCB na 2027 rok oraz aktualizacja wytycznych dotyczących sprawozdawczości finansowej diecezji i zasad społecznie odpowiedzialnego inwestowania.
Możliwy postęp w dwóch procesach beatyfikacyjnych
Podczas spotkania mogą zostać podjęte decyzje dotyczące dalszego prowadzenia spraw kanonizacyjnych Marii Middleton oraz Thomasa Stevena Vander Woude’a. Szczególną uwagę zwraca historia Vander Woude’a, mieszkańca Wirginii, który niemal dwie dekady temu zginął, ratując życie swojego syna. Jego historię opisywaliśmy 15 września. Diecezja Arlington prowadzi obecnie postępowanie badające życie i okoliczności śmierci Vander Woude’a w związku z możliwością wyniesienia go na ołtarze.
Sztuczna inteligencja a godność człowieka
Jednym z nowych wyzwań, którym zajmują się amerykańscy biskupi, jest szybki rozwój sztucznej inteligencji. Podczas obrad przedstawione zostały działania niedawno utworzonego Zespołu ds. Ochrony Godności Człowieka w Erze Sztucznej Inteligencji.

Tom Vander Woude
Pracami zespołu kieruje biskup Oscar Cantù z diecezji San José w Kalifornii. Jego zadaniem jest opracowanie bardziej konkretnych zaleceń dotyczących etycznego wykorzystywania nowych technologii, wykraczających poza ogólne zasady moralne. Punktem odniesienia pozostaje nauczanie papieża Leona XIV, w tym encyklika Magnifica Humanitas.
Obrady dostępne również w internecie
Jesienne zgromadzenie USCCB w Baltimore ma znaczenie nie tylko organizacyjne. Podejmowane decyzje mogą wpłynąć na kierunki duszpasterstwa, stanowisko Kościoła wobec najważniejszych problemów społecznych oraz jego rolę w debacie publicznej w Stanach Zjednoczonych.
Publiczne sesje zebrania biskupów są transmitowane na żywo za pośrednictwem oficjalnej strony konferencji pod adresem www.usccb.org/meetings.
Źródło: ewtnnews
Foto: YouTube, Tom Vander Woude Guild, USCCB
News USA
Aborcja w USA: Kongres rozpatrzy projekt regulujący postępowanie ze szczątkami płodów
W amerykańskim Kongresie pojawił się projekt ustawy nakładającej nowe obowiązki na dostawców środków do aborcji farmakologicznej. Propozycja dotyczy sposobu postępowania ze szczątkami płodów i odpadami medycznymi. Jednocześnie w kraju zapadło ważne orzeczenie dotyczące działalności ośrodków pro-life, a Departament Sprawiedliwości zapowiedział udział w wielomiliardowym procesie przeciwko Planned Parenthood. Najnowsze wiadomości dotyczące kwestii pro-life oraz aborcji omawia Ojciec Paweł Kosiński SJ.
Projekt ustawy o pochówku lub kremacji szczątków płodów
5 listopada republikańska Kongresmenka Sheri Biggs z Karoliny Południowej przedstawiła projekt ustawy zobowiązującej dostawców środków do aborcji farmakologicznej do zapewnienia możliwości pochówku lub kremacji szczątków płodów. Współautorem projektu jest republikański Kongresmen Michael Cloud z Teksasu.
Proponowane przepisy przewidują umieszczanie na opakowaniach leków ostrzeżeń przed spłukiwaniem szczątków w toalecie. Dostawcy mieliby również obowiązek dołączania specjalnych zestawów do ich zbierania wraz z informacją o najbliższej placówce przygotowanej do przyjęcia szczątków i stałych odpadów medycznych.
Narodowe Czuwanie Modlitewne w Obronie Życia w Waszyngtonie
Konferencja Biskupów Katolickich Stanów Zjednoczonych zapowiedziała doroczne Narodowe Czuwanie Modlitewne w Obronie Życia, które rozpocznie się 21 stycznia 2027 roku, w przeddzień Marszu dla Życia w Waszyngtonie.
Uroczystości odbędą się w Bazylice Narodowego Sanktuarium Niepokalanego Poczęcia. Msza święta rozpocznie się o 5:00 PM, a homilię wygłosi biskup Daniel Thomas, przewodniczący komisji pro-life amerykańskiego episkopatu. O 7:00 PM zaplanowano godzinę świętą w dolnej części bazyliki. Czuwanie zakończy się następnego dnia Mszą świętą o 8:00 AM. Obie Eucharystie będą transmitowane przez katolicką telewizję EWTN.
Sąd w Nowym Jorku wydał orzeczenie korzystne dla ośrodków pro-life
6 listopada federalny sąd okręgowy w Nowym Jorku wydał orzeczenie chroniące prawo ośrodków wspierających kobiety w ciąży do informowania o stosowaniu progesteronu po przyjęciu pierwszego leku wykorzystywanego w aborcji farmakologicznej.
Sprawa rozpoczęła się w 2024 roku, kiedy prokurator generalna Nowego Jorku Letitia James wniosła pozew cywilny przeciwko placówkom promującym tzw. odwracanie aborcji farmakologicznej. Postępowanie toczy się pod nazwą National Institute of Family and Life Advocates v. James.

Prokurator Generalna Nowego Jorku Letitia James
Departament Sprawiedliwości dołącza do sprawy przeciwko Planned Parenthood
Amerykański Departament Sprawiedliwości poinformował 6 listopada, że zamierza przystąpić do postępowania prowadzonego w Teksasie przeciwko organizacji Planned Parenthood. Sprawa dotyczy zarzutów nieprawidłowego rozliczenia około 10 milionów dolarów z programu Medicaid.
Według pozwu organizacja miała pobierać refundacje w okresie, gdy władze Teksasu podejmowały działania zmierzające do wykluczenia jej z grona świadczeniodawców Medicaid. Łączna wartość roszczeń w postępowaniu przekracza 1,8 miliarda dolarów.
Zapowiedź federalnego zaangażowania nastąpiła po wyborze nowego prokuratora generalnego Teksasu, Demokraty Nathana Johnsona. Proces ma rozpocząć się w kwietniu 2027 roku. Zarzuty wobec Planned Parenthood pozostają przedmiotem postępowania sądowego.
Źródło: ewtnnews
Foto: Prokurator Generalna Nowego Jorku Letitia James, istock
Kościół
Chicago uhonoruje pomnikiem św. Franciszkę Ksawerę Cabrini – patronkę imigrantów
13 listopada Kościół katolicki wspomina św. Franciszkę Ksawerę Cabrini, włoską misjonarkę, która poświęciła życie pomocy imigrantom, szczególnie ubogim rodzinom przybywającym do Stanów Zjednoczonych. Jej działalność pozostawiła trwały ślad w Chicago, gdzie zmarła w 1917 roku. Miasto planuje upamiętnić ją pomnikiem w Arrigo Park, w dzielnicy Little Italy, w miejscu dotychczasowego monumentu Krzysztofa Kolumba. O patronce imigrantów mówi Jezuita, Ojciec Paweł Kosiński.
Od włoskiej misjonarki do pierwszej amerykańskiej świętej
Franciszka Ksawera Cabrini urodziła się we Włoszech, ale znaczną część życia poświęciła pracy w Stanach Zjednoczonych. W 1909 roku otrzymała amerykańskie obywatelstwo, a w 1946 roku papież Pius XII ogłosił ją świętą. Tym samym została pierwszą kanonizowaną osobą posiadającą obywatelstwo USA.
Początkowo Cabrini marzyła o działalności misyjnej w Chinach. Inspirowała ją postać św. Franciszka Ksawerego, którego imię przyjęła. Jej plany zmienił jednak papież Leon XIII, kierując ją do Stanów Zjednoczonych, gdzie tysiące włoskich imigrantów żyło w ubóstwie i potrzebowało pomocy.
Przybyła do Ameryki niemal bez środków do życia
W 1889 roku Franciszka Cabrini dotarła do Nowego Jorku wraz z sześcioma siostrami zakonnymi. Dysponowały bardzo ograniczonymi funduszami, a na miejscu zetknęły się z trudnymi warunkami mieszkaniowymi, biedą i brakiem odpowiedniego wsparcia dla włoskich rodzin.
Misjonarka szybko zaangażowała się w organizowanie pomocy najbardziej potrzebującym. Szczególną uwagę poświęcała dzieciom, osobom chorym i rodzinom imigrantów, którzy na przełomie XIX i XX wieku często doświadczali w Stanach Zjednoczonych dyskryminacji i społecznego wykluczenia.
Założyła niemal 70 szkół, szpitali i sierocińców
Do końca życia zakonnica doprowadziła do powstania blisko 70 placówek, w tym szkół, szpitali i sierocińców w Stanach Zjednoczonych, Europie oraz Ameryce Łacińskiej. Założone przez nią zgromadzenie kontynuuje działalność na całym świecie.
Franciszka Cabrini przez wiele lat podróżowała, organizując kolejne placówki i wspierając społeczności imigrantów. Szczególnie silnie związała się z Chicago, gdzie prowadziła działalność na rzecz potrzebujących i rozwijała instytucje opiekuńcze.

Św. Franciszka Ksawera Cabrini
22 grudnia 1917 roku zmarła w Chicago po latach intensywnej pracy i podróży. Jako przyczynę śmierci lekarz wskazał przewlekłe zapalenie wsierdzia, związane z chorobą serca. Jej ciało jest przechowywane i otaczane czcią w Narodowym Sanktuarium św. Franciszki Ksawery Cabrini.
Patronka imigrantów i nowy pomnik w Little Italy
W 1950 roku papież Pius XII oficjalnie ogłosił św. Franciszkę Ksawerę Cabrini patronką imigrantów, doceniając jej wieloletnią działalność na rzecz osób opuszczających ojczyznę w poszukiwaniu lepszego życia.
Jej dziedzictwo pozostaje żywe dzięki licznym szkołom, szpitalom i instytucjom noszącym jej imię. W Chicago planowane jest również ustawienie pomnika świętej w Arrigo Park w dzielnicy Little Italy. Monument ma zastąpić znajdujący się tam wcześniej pomnik Krzysztofa Kolumba.
Źródło: ewtnnews
Foto: wikimedia
-
News Chicago4 tygodnie temuPolski neurochirurg dr Maciej Leśniak przyjęty do prestiżowej National Academy of Medicine
-
News USA6 dni temuSzef Nvidii odchodzi po skandalu szpiegowskim. Kontakty z Chinką pod lupą amerykańskich służb
-
GOŚCIE BUDZIK MORNING SHOW3 tygodnie temuŚmierć to nie koniec. O. Jarosław Mikuczewski o nadziei i sztuce dobrego umierania
-
Polonia Amerykańska1 tydzień temuBeata Siemionkowicz z Round Lake IL odzyska wolność po ponad roku w areszcie ICE. Może być jednak deportowana
-
News USA2 dni temuOgólnokrajowy test alarmowy w USA już 17 listopada. Radio i telewizja przerwą nadawanie programów
-
News USA2 tygodnie temuDemokraci faworytami wyborów do Kongresu USA. Czy sondaże znów się mylą?
-
News USA3 tygodnie temuMelania Trump pomogła wynegocjować lokalne zawieszenie broni na Ukrainie
-
Kościół4 tygodnie temuNie żyje o. Kazimierz Garbacz SVD. Wieloletni misjonarz w Ghanie i duszpasterz Polonii w Chicago miał 81 lat











