W Muzeum Sztuki Współczesnej w Chicago (MCA) pomału dobiega końca jedna z najważniejszych wystaw sezonu — „Yoko Ono: Music of the Mind”, obejmującą blisko 70 lat twórczości artystki. Ekspozycja, złożona z około 200 dzieł, to podróż przez jej karierę: od wczesnych konceptualnych prac i performansów po filmy, instalacje i sztukę interaktywną.

Wystawa została przygotowana pierwotnie przez Tate Modern w Londynie, a następnie trafiła do Stanów Zjednoczonych. Publiczność w Chicago będzie mogła ją oglądać do 22 lutego w siedzibie Muzeum Sztuki Współczesnej MCA przy 220 E. Chicago Ave.

Więcej niż muza Johna Lennona

Choć dla wielu Yoko Ono pozostaje ikoną popkultury i żoną Johna Lennona, kuratorka chicagowskiej odsłony, Jamillah James, chce, by odwiedzający odkryli ją na nowo – jako niezależną, odważną i wizjonerską artystkę.

“Ta wystawa to fantastyczny przegląd dorobku Ono w różnych mediach” – mówi James. “Chciałabym, by ludzie przyszli z otwartym umysłem, odkładając na bok uprzedzenia, i po prostu zaangażowali się w jej niezwykłą, intelektualną pracę, która zachęca do myślenia, działania i współtworzenia świata.”

Sztuka, która zaprasza do działania

Ekspozycja prowadzi widzów chronologicznie przez kolejne etapy życia Yoko Ono – od Nowego Jorku, przez Tokio i Londyn, aż po jej powrót do USA. W pierwszej sali prezentowane są „obrazy instruktażowe”, czyli tekstowe kompozycje z lat 60., które stanowią zaproszenie do stworzenia własnego dzieła.

W jednej z nich, „Smoke Painting”, Ono instruuje: „Podświetl płótno papierosem przez dowolny czas. Obserwuj ruch dymu. Obraz kończy się, gdy całe płótno zniknie.”

Takie prace, oparte na uczestnictwie widza, stanowią sedno jej filozofii artystycznej.

Inne dzieła również wymagają interakcji – publiczność może wbijać gwoździe w obraz, ściskać dłoń przez płótno, albo zostawiać własne przemyślenia na ścianie galerii. W instalacji „Helmets (Pieces of Sky)” z 2001 roku odwiedzający wyciągają elementy układanki z hełmów wiszących nad głowami – symboliczny gest „odzyskiwania nadziei po wojnie”.

“Performans jest dla Yoko kluczowy” – podkreśla James. “Jej sztuka nie istnieje bez widza. To widz ją uruchamia.”

Współpraca, dźwięk i pamięć

Wystawa przypomina również o licznych artystycznych partnerstwach Ono – od wczesnych projektów z Anthonym Coxem po film „Aos” z 1964 roku, w którym pojawia się John Lennon.

W chicagowskiej wersji Jamillah James rozszerzyła część muzyczną ekspozycji. W specjalnie zaprojektowanym „Music Room” zwiedzający mogą usiąść na miękkich pufach i słuchać utworów Ono – od eksperymentalnych nagrań po jej bardziej znane piosenki.

Kuratorce zależało też na podkreśleniu literackiej strony twórczości artystki. Dlatego w MCA znalazło się miejsce dla aktywacji jej kultowej publikacji „Grapefruit” (1964) oraz interaktywnej instalacji „Mend Piece” (1966), gdzie odwiedzający składają potłuczone filiżanki i talerze – gest naprawy i wspólnoty.

Zakończenie pod niebem Chicago

Ekspozycję zamyka poetycka praca „Sky TV” – transmisja na żywo z nieba nad muzeum. Ono stworzyła ją w latach 60-tych, mieszkając w nowojorskim apartamencie bez okien. Dzieło symbolizuje tęsknotę za światłem, przestrzenią i wolnością.

Yoko Ono ma zresztą własną historię z Chicago – w Jackson Park znajduje się jej pierwsza stała instalacja w USA, „Sky Landing”, a piosenka „Walking on Thin Ice” była częściowo inspirowana widokiem jeziora Michigan.

Bilety na wystawę „Yoko Ono: Music of the Mind” można kupić tutaj.

Źródło: blockclubchicago
Foto: Muzeum Sztuki Współczesnej

Jedna z najbardziej uznanych chicagowskich scen, TimeLine Theatre Company, wystawia satyrę zatytułowaną “Eureka Day” w Broadway Playhouse. To spektakl nagrodzony w 2025 roku prestiżową Tony Award® za najlepsze wznowienie sztuki. Widzom stawia pytanie wyjątkowo aktualne: jak zbudować zgodę, gdy nikt nie zgadza się co do faktów?

Liberalne ideały kontra epidemia i dezinformacja

Akcja spektaklu rozgrywa się w Berkeley w Kalifornii, w ultraliberalnej szkole Eureka Day School, gdzie decyzje zapadają drogą pełnego konsensusu. Ta społeczna równowaga zostaje dramatycznie zakłócona, gdy wśród uczniów pojawia się ognisko świnki.

Wraz z chorobą eskaluje konflikt między rodzicami i zarządem szkoły — o szczepienia, wolność osobistą i prawdę w czasach internetu. Postępowość zderza się z konspiracjami, a otwartość myślenia z pogłębiającym się podziałem.

Krytycy: „śmieszne do łez i przerażająco prawdziwe”

Recenzenci zgodnie podkreślają niezwykłe połączenie błyskotliwej komedii i gorzkiej prawdy. Komedia nie boi się trudnych tematów: wolności w demokracji, nacisku grupowego, dezinformacji, a także bezradności społeczności wobec faktów naukowych.

Od Berkeley do Londynu, a potem Broadwayu — światowy sukces

Sztuka zadebiutowała w 2018 roku w Aurora Theatre Company w Berkeley, szybko zdobyła międzynarodowy rozgłos i trafiła do Off-Broadway w 2019 r., na londyński Old Vic w 2022 r., a następnie na Broadway w 2024 roku (Manhattan Theatre Club).

Broadwayowska inscenizacja przyniosła sztuce kolejne wyróżnienia, m.in. Drama League Award 2025 i Drama Desk Award 2025 za najlepsze wznowienie.

Sezon w Chicago

Przedstawienie można oglądać w Broadway Playhouse do 22 lutego. Czas trwania to 1 godzina 45 minut, bez przerwy, rekomendacja wiekowa: 12+. Bilety można kupić tutaj. Spektakl reżyseruje Lili-Anne Brown, a autorem sztuki jest Jonathan Spector, który za dramaturgię zdobył szerokie uznanie krytyków.

Spektakl, który odbija współczesną Amerykę w krzywym zwierciadle

TimeLine Theatre od lat słynie z przedstawień łączących historię z debatą publiczną. Eureka Day znakomicie wpisuje się w tę misję — pokazując, jak łatwo wartości inkluzywności i zaufanie społeczne mogą rozsypać się pod naporem strachu i teorii spiskowych.

Dla widzów to okazja, by śmiać się i jednocześnie zastanawiać nad rzeczywistością, w której większość konfliktów nie dotyczy już idei, lecz… tego, co uznajemy za prawdę.

Źródło: Broadway in Chicago
Foto: TimeLine Theatre

Chicago ponownie stanie się miejscem wyjątkowego spotkania z polską muzyką. Już 1 marca na scenie Copernicus Center zabrzmią utwory, które od dekad kształtują wrażliwość kolejnych pokoleń. Program koncertowy „Dźwięk Pokoleń” w wykonaniu ALLDĘTE Brass Band to hołd dla legend polskiej piosenki i zaproszenie do wspólnej, sentymentalnej podróży.

Powrót do źródeł polskiej piosenki

Koncert pod hasłem „Krawczyk, Wodecki, Niemen – Dźwięk Pokoleń” to spotkanie z repertuarem, który na trwałe zapisał się w historii polskiej kultury. Publiczność usłyszy utwory, które przez lata rozbrzmiewały w domach, na festiwalach i rodzinnych spotkaniach, stając się muzycznym tłem codzienności i wielkich emocji.

Wśród wykonywanych kompozycji znajdą się takie tytuły jak „Zacznij od Bacha”, „Płonąca stodoła” czy „Za tobą pójdę jak na bal”, a także wiele innych przebojów, które do dziś budzą wzruszenie i wywołują uśmiech.

Nie tylko klasycy, ale całe spektrum wspomnień

Program koncertu nie ogranicza się wyłącznie do twórczości Krawczyka, Wodeckiego i Niemena. Na scenie zabrzmią również największe polskie hity zespołu VOX, Andrzeja Zauchy czy Czerwonych Gitar. Dzięki temu koncert stanie się szerokim przeglądem polskiej piosenki rozrywkowej, obejmującym kilka dekad i różne muzyczne estetyki.

Całość uzupełnią opowieści i humorystyczne anegdoty, które przybliżą historię utworów oraz ich twórców, nadając koncertowi formę muzycznego spektaklu.

ALLDĘTE Brass Band i nowa energia znanych melodii

ALLDĘTE Brass Band działa od 2018 roku i został założony przez braci Wiktora i Jakuba Wojsyk. Dziewięcioosobowy skład łączy klasyczne brzmienie instrumentów dętych z nowoczesnym podejściem do aranżacji, dzięki czemu doskonale znane melodie zyskują świeży, dynamiczny charakter.

Zespół regularnie koncertuje w Polsce i za granicą, współpracując z czołowymi polskimi artystami. Na swoim koncie ma również dwie płyty z autorskim repertuarem, co potwierdza, że nie jest jedynie zespołem coverowym, lecz pełnoprawnym projektem artystycznym.

Chicago już ich zna

Polonia w Chicago miała okazję poznać ALLDĘTE Brass Band podczas Taste of Polonia 2024. Występ zespołu został bardzo ciepło przyjęty, a publiczność doceniła nie tylko poziom muzyczny, ale również sceniczną charyzmę i energię, która szybko udzielała się słuchaczom.

Marcowy koncert w Copernicus Center będzie więc powrotem do miasta, które już wcześniej okazało zespołowi ogromne wsparcie i entuzjazm.

Muzyczne show dla wszystkich pokoleń

„Dźwięk Pokoleń” to wydarzenie otwarte dla publiczności w każdym wieku. Organizatorzy podkreślają, że to propozycja zarówno dla tych, którzy dorastali przy tych utworach, jak i dla młodszych słuchaczy, którzy chcą poznać klasykę polskiej piosenki w nowoczesnej odsłonie.

Data i miejsce

Koncert odbędzie się w niedzielę, 1 marca 2026 roku. Drzwi Copernicus Center zostaną otwarte o godzinie 5.00PM, a początek wydarzenia zaplanowano na 6.00PM. Organizatorzy zapraszają całe rodziny, podkreślając, że koncert ma charakter międzypokoleniowy.

Bilety dostępne są w przedziale cenowym od 30 do 40 dolarów, co czyni wydarzenie dostępnym dla szerokiego grona odbiorców.

Wieczór, który zostaje w pamięci

Koncert „Dźwięk Pokoleń” to nie tylko muzyka, ale także emocje i wspólnota przeżyć. To spotkanie z dźwiękami, które łączą pokolenia i przenoszą słuchaczy myślami do miejsc i chwil, które ukształtowały ich wrażliwość.

Źródło: Copernicus Center
Foto: Copernicus Center