Sędzia federalny w Bostonie uznał w środę, że stosowana przez administrację Donalda Trumpa praktyka deportowania nieudokumentowanych imigrantów do krajów, których nie są obywatelami, narusza Konstytucję Stanów Zjednoczonych. W orzeczeniu wskazano, że rząd musi zapewnić migrantom więcej czasu na zakwestionowanie decyzji o wydaleniu, zwłaszcza w sytuacjach, gdy mogą im grozić poważne niebezpieczeństwa.

Decyzja sędziego Briana E. Murphy’ego unieważnia memorandum wydane wiosną ubiegłego roku przez U.S. Immigration and Customs Enforcement ICE. Dokument ten umożliwiał funkcjonariuszom deportowanie migrantów do tzw. państw trzecich po przekazaniu tej informacji nawet z zaledwie sześciogodzinnym wyprzedzeniem.

Wymóg realnego powiadomienia

W obszernym, liczącym 81 stron uzasadnieniu sąd wskazał, że administracja musi zapewnić migrantom znaczące i rzeczywiste powiadomienie przed planowaną deportacją do innego kraju oraz dać im możliwość zgłoszenia sprzeciwu odnoszącego się do konkretnego państwa docelowego.

Sędzia skrytykował praktykę opierania się na ogólnych zapewnieniach, że osoby deportowane nie będą prześladowane ani narażone na krzywdę po przybyciu do nowego kraju.

Odroczenie wejścia w życie wyroku

Orzeczenie zostało zawieszone na 15 dni, aby umożliwić administracji złożenie apelacji. Przedstawiciele rządu zapowiedzieli, że rozważają podjęcie takiego kroku.

Długotrwały spór sądowy

Sprawa toczy się od niemal roku. Wcześniej sąd dopuścił pozew zbiorowy kwestionujący politykę deportacji do państw trzecich i tymczasowo zakazał jej stosowania bez zapewnienia pisemnego powiadomienia oraz możliwości odwołania. Sąd Najwyższy uchylił jednak wcześniejszy nakaz wstrzymania, co pozwoliło administracji wznowić przyspieszone deportacje.

Koszty i zakres programu

Z raportu senatorów Partii Demokratycznej wynika, że w ubiegłym roku administracja przeznaczyła ponad 40 milionów dolarów na wysłanie setek migrantów do co najmniej dwóch tuzinów państw trzecich. Analiza wskazuje, że zawierano umowy finansowe z zagranicznymi rządami, w tym z krajami o problematycznej sytuacji w zakresie praw człowieka.

Zarzuty dotyczące nadzoru

Autorzy raportu twierdzą, że Departament Stanu nie zapewnił wystarczającego nadzoru nad przekazywanymi środkami ani nad warunkami, w jakich przebywają deportowani migranci. Administracja federalna utrzymuje natomiast, że współpraca z państwami trzecimi jest konieczna w sytuacjach, gdy kraje pochodzenia odmawiają przyjęcia swoich obywateli.

Potencjalne konsekwencje

Orzeczenie może utrudnić dalsze szerokie stosowanie deportacji do państw trzecich w ramach programu masowych wydaleń. Jednocześnie pozostaje otwarte pytanie, czy decyzja sądu zostanie utrzymana po ewentualnym postępowaniu apelacyjnym.

Źródło: washingtonpost
Foto: DHSgov

Federalne służby imigracyjne zatrzymały 261 beneficjentów programu Deferred Action for Childhood Arrivals w ciągu pierwszych dziesięciu miesięcy drugiej administracji Donalda Trumpa. Dane te pochodzą z oficjalnych statystyk rządowych przekazanych Kongresowi i obejmują okres od początku roku do listopada 2025 roku.

Większość zatrzymanych z historią kryminalną

Z przedstawionych informacji wynika, że zdecydowana większość zatrzymanych beneficjentów DACA posiadała historię kryminalną wykraczającą poza naruszenia przepisów imigracyjnych. Według Departamentu Bezpieczeństwa Krajowego DHS dotyczyło to 241 osób, co stanowi 92 procent wszystkich przypadków objętych raportem.

W tym samym czasie 86 beneficjentów programu zostało deportowanych.

Program DACA i jego założenia

Program Deferred Action for Childhood Arrivals został wprowadzony w okresie administracji Baracka Obamy. Obejmuje osoby, które przybyły do Stanów Zjednoczonych jako dzieci, nie posiadając uregulowanego statusu imigracyjnego lub przekraczając dozwolony czas pobytu.

Uczestnicy programu otrzymują czasowe pozwolenia na pracę oraz ochronę przed deportacją, pod warunkiem spełnienia określonych kryteriów, w tym przejścia kontroli przeszłości oraz braku poważnych wyroków karnych.

Reakcja senatorów Partii Demokratycznej

Demokratyczni senatorowie wyrazili zaniepokojenie skalą zatrzymań. Podkreślili potencjalne konsekwencje społeczne, wskazując na wpływ działań egzekucyjnych na rodziny i lokalne społeczności. Zakwestionowali również sposób prezentacji danych dotyczących historii kryminalnych, domagając się bardziej szczegółowych informacji.

Pomimo wzrostu liczby zatrzymań, przypadki te stanowią niewielki odsetek ogólnej liczby uczestników programu. W połowie 2025 roku aktywny status DACA posiadało około 516 tysięcy osób.

Niepewna przyszłość programu

Program DACA pozostaje przedmiotem sporów prawnych. W ostatnich latach federalne sądy kwestionowały legalność polityki, jednocześnie dopuszczając możliwość odnawiania ochrony dla obecnych beneficjentów.

Stany kierowane przez Republikanów kontynuują działania prawne zmierzające do stopniowego wygaszenia programu. Termin oraz zakres ewentualnych decyzji sądowych pozostają niejasne.

Departament Bezpieczeństwa Krajowego DHS przypomina, że program DACA nie stanowi trwałego prawa do pobytu. Status ten może zostać cofnięty w przypadku naruszenia warunków programu.

Szerszy kontekst działań ICE

Statystyki dotyczące beneficjentów DACA kontrastują z danymi odnoszącymi się do ogólnej liczby zatrzymań prowadzonych przez ICE. W pierwszym roku drugiej administracji zatrzymano blisko 400 tysięcy imigrantów podejrzewanych o nieuregulowany status pobytowy.

Wśród wszystkich zatrzymanych odsetek osób z poważnymi, przemocowymi wyrokami karnymi pozostaje znacząco niższy niż w przypadku beneficjentów DACA objętych raportem.

Źródło: cbs
Foto: Pax Ahimsa Gethen, ICE

Gubernator Kalifornii, Gavin Newsom, wydał w grudniu 2025 roku ułaskawienie (pardon gubernatorski) dla Somboon Phaymany’ego, imigranta pochodzącego z Kambodży, który w 1997 roku został skazany za liczne poważne przestępstwa, w tym usiłowanie zabójstwa oraz przestępstwa związane z użyciem broni palnej.

Skazania Phaymany’ego skutkowały wcześniej wieloletnim wyrokiem pozbawienia wolności oraz cofnięciem jego zielonej karty, po czym federalny sędzia imigracyjny wydał wobec niego ostateczny nakaz deportacji.

Ułaskawienie przywraca mu prawa obywatelskie na poziomie stanowym oraz usuwa – dla celów prawa stanu Kalifornia – kwalifikujące wyroki karne, co umożliwia Phaymany’emu ponowne otwarcie jego postępowania imigracyjnego.

Kiedy Phaymany był sądzony w 1997 roku w hrabstwie San Diego, ława przysięgłych uznała go winnym licznych poważnych przestępstw (felonies) wynikających z jego udziału w gangowym ostrzale z przejeżdżającego samochodu (drive-by shooting).

Skazania obejmowały m.in.:

• usiłowanie zabójstwa z premedytacją przy użyciu broni palnej
• napaść z użyciem broni półautomatycznej
• napaść z użyciem broni palnej
• spisek związany z napaściami z użyciem broni palnej

Sąd w Kalifornii skazał Phaymany’ego na karę od 14 lat do dożywotniego pozbawienia wolności za te łączne skazania.

Somboon-Phaymany

Departament Bezpieczeństwa Wewnętrznego Stanów Zjednoczonych (DHS) ostro skrytykował ułaskawienie, twierdząc, że podważa ono egzekwowanie prawa imigracyjnego poprzez umożliwienie osobie z historią poważnych przestępstw z użyciem przemocy pozostania w USA oraz ponownego otwarcia postępowania imigracyjnego zamiast deportacji.

Urzędnicy federalni, w tym kierownictwo DHS, określili tę decyzję jako niebezpieczną i sprzeczną z priorytetami bezpieczeństwa publicznego, wskazując na szersze napięcia między polityką „sanctuary” stanu Kalifornia a federalnym egzekwowaniem prawa imigracyjnego.

[Źródło: Office of the Governor of California – Attested Pardon Certificate]

Autorka: Mecenas Magdalena Grobelski
Petycje imigracyjne i konsultacje dostępne online
info@magdalenagrobelski.com

Foto: DHS, YouTube