Zakład Ubezpieczeń Społecznych rozpoczął wypłatę pierwszych zasiłków opiekuńczych osobom pozostającym w małżeństwach jednopłciowych zawartych za granicą i wpisanych do polskiego rejestru stanu cywilnego. Potwierdziła to w piątek Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk. To kolejna praktyczna konsekwencja uznawania w Polsce takich zagranicznych aktów małżeństwa.

Zmiany są następstwem orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z listopada 2025 roku. TSUE uznał wówczas, że Polska musi uznawać małżeństwa jednopłciowe zawarte w innych państwach Unii Europejskiej, wskazując na prawo do swobodnego przemieszczania się i pobytu oraz poszanowania życia prywatnego i rodzinnego.

W marcu 2026 roku Naczelny Sąd Administracyjny nakazał warszawskiemu urzędowi stanu cywilnego uznanie małżeństwa dwóch Polaków zawartego w Niemczech poprzez transkrypcję zagranicznego aktu małżeństwa do polskiego rejestru stanu cywilnego.

Transkrypcje zagranicznych aktów małżeństwa

W maju rząd wydał rozporządzenie umożliwiające dokonywanie takich transkrypcji w całym kraju. Przepisy weszły w życie w sierpniu, choć jeszcze wcześniej niektóre miasta zaczęły wpisywać zagraniczne akty małżeństw jednopłciowych do polskich rejestrów. Jako pierwsze zrobiły to w maju Warszawa i Wrocław.

Pod koniec sierpnia Minister Cyfryzacji Krzysztof Gawkowski informował, że z nowych przepisów skorzystały już 84 pary jednopłciowe, które dokonały transkrypcji swoich zagranicznych aktów małżeństwa.

Samo wpisanie małżeństwa do polskiego rejestru pozostawiało jednak pytania o praktyczne skutki takiej decyzji. Polskie prawo krajowe nadal nie umożliwia parom jednopłciowym zawierania małżeństw ani tworzenia uznanych prawnie związków na takich samych zasadach jak małżeństwo.

ZUS rozpoczął wypłaty zasiłków opiekuńczych

Agnieszka Dziemianowicz-Bąk potwierdziła, że ZUS wypłaca już pierwsze zasiłki opiekuńcze parom jednopłciowym. Świadczenie przysługuje osobie, która musi sprawować opiekę nad współmałżonkiem.

Wysokość zasiłku wynosi 80 procent przeciętnego wynagrodzenia osoby pobierającej świadczenie z ostatnich 12 miesięcy. Z takiego wsparcia można korzystać przez maksymalnie 14 dni w roku kalendarzowym. Minister pozytywnie oceniła decyzję ZUS, podkreślając, że jedna z najważniejszych instytucji państwowych respektuje prawa wynikające z małżeństw wpisanych do polskiego rejestru.

Ryszard Ziobro i Tomasz Kwietko-Bębnowski – małżeństwo uznane we Wrocławiu w maju tego roku

Rozmowy o ulgach podatkowych

Dziemianowicz-Bąk należy do Lewicy, która jest młodszym partnerem w koalicji rządowej Premiera Donalda Tuska i opowiada się za rozszerzeniem praw osób LGBT+. Minister poinformowała również o działaniach podejmowanych w sprawie podatków.

Katarzyna Kotula, pełnomocniczka rządu do spraw równego traktowania, prowadzi rozmowy z Ministerstwem Finansów oraz Krajową Administracją Skarbową. Ich celem jest umożliwienie parom jednopłciowym, które zawarły małżeństwa za granicą, korzystania z ulg i uprawnień podatkowych dostępnych dla innych małżeństw.

Spór o krajowe przepisy

Dziemianowicz-Bąk oceniła, że prawicowa opozycja oraz konserwatywny Prezydent Karol Nawrocki, blokując krajowe rozwiązania dotyczące uznawania związków jednopłciowych, w praktyce skłaniają takie pary do zawierania małżeństw za granicą.

W lipcu Nawrocki zawetował rządową ustawę, która miała umożliwić osobom pozostającym w związkach nieformalnych, w tym parom jednopłciowym, uzyskanie części praw przysługujących małżonkom. Przepisy dotyczyły między innymi podatków, majątku oraz dostępu do informacji medycznej. O sprzeciwie prezydenta informowaliśmy tutaj.

Ustawa nie przewidywała możliwości zawierania małżeństw jednopłciowych ani związków partnerskich. Partnerzy mieli podpisywać przed notariuszem umowę formalizującą ich relację. Prezydent uznał jednak, że takie rozwiązanie stanowiłoby zagrożenie dla instytucji małżeństwa chronionej przez konstytucję.

Sejm nie odrzucił prezydenckiego weta

W ubiegłym tygodniu koalicja rządząca próbowała odrzucić weto prezydenta. Do tego potrzebna była większość trzech piątych głosów, której nie udało się uzyskać. Prawicowa opozycja głosowała za utrzymaniem decyzji Karola Nawrockiego.

Dziemianowicz-Bąk oceniła, że w rezultacie parom jednopłciowym pozostaje możliwość zawarcia małżeństwa poza Polską, a następnie dokonania transkrypcji zagranicznego aktu do polskiego rejestru. Minister poinformowała, że pojawiają się sygnały wskazujące, iż część par rzeczywiście wybiera obecnie taką drogę.

Spór o zgodność z konstytucją

Przedstawiciele opozycji argumentują, że uznawanie małżeństw jednopłciowych jest sprzeczne z polską konstytucją. Wskazują na jej artykuł 18, zgodnie z którym małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, a także rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej.

W lipcu Trybunał Konstytucyjny, w którym większość stanowią sędziowie powołani za czasów rządów Prawa i Sprawiedliwości, uznał rozporządzenie umożliwiające transkrypcję zagranicznych aktów małżeństw jednopłciowych za niezgodne z konstytucją.

Rząd nie uznaje jednak obecnego Trybunału Konstytucyjnego za prawidłowo obsadzony, wskazując na obecność sędziów, których powołanie kwestionuje. Z tego powodu nie respektuje wydawanych przez Trybunał rozstrzygnięć.

Źródło: NFP
Foto: Teatr Kalambur, YouTube, istock/DragonImages/Manuel-F-O/

W poniedziałek popołudniu Donald Trump przyleciał do Nowego Jorku. We wtorek ma wygłosić przemówienie podczas Zgromadzenia Ogólnego ONZ, a następnie rozpocząć intensywną serię rozmów z przywódcami z czterech kontynentów. W ciągu dnia zaplanowano spotkania z co najmniej 11 liderami, a wśród najważniejszych tematów znajdą się wojna w Ukrainie, sytuacja na Bliskim Wschodzie, Wenezuela oraz Grenlandia.

Donald Trump rozpocznie dzień od wystąpienia przed delegatami zgromadzonymi na forum ONZ. Treść przemówienia nie została wcześniej ujawniona. W ubiegłym roku jego wystąpienie wywołało szerokie komentarze po tym, jak ostro krytykował między innymi politykę klimatyczną i masową migrację.

Po przemówieniu amerykański prezydent przejdzie do rozmów dwustronnych oraz spotkań w większych grupach. Intensywny harmonogram odzwierciedla duże znaczenie, jakie sprawy międzynarodowe zajmują podczas jego drugiej kadencji.

Spotkanie z Wołodymyrem Zełenskim

Jednym z najważniejszych punktów dnia będzie spotkanie Trumpa z Prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim. Wojna w Ukrainie trwa już ponad cztery i pół roku i nadal nie widać perspektywy jej szybkiego zakończenia, mimo podejmowanych przez amerykańskiego prezydenta prób mediacji.

W harmonogramie znalazły się także rozmowy z Premierem Wielkiej Brytanii Andym Burnhamem, tymczasową przywódczynią Wenezueli Delcy Rodriguez, Premier Danii Mette Frederiksen oraz Premierem Grenlandii Jensem-Frederikiem Nielsenem.

Rozmowy z państwami Zatoki Perskiej

Donald Trump spotka się również z przedstawicielami sześciu państw Zatoki Perskiej: Zjednoczonych Emiratów Arabskich, Arabii Saudyjskiej, Omanu, Bahrajnu, Kuwejtu i Kataru. Jednym z głównych tematów będzie sytuacja bezpieczeństwa na Bliskim Wschodzie.

Przywódcy państw Zatoki z niepokojem obserwują ostatnie działania wspieranych przez Iran Huti. Grupa przejęła rozległe obszary Jemenu, atakowała Arabię Saudyjską oraz zagroziła żegludze przez strategiczną cieśninę Bab al-Mandab.

Cieśnina Ormuz

Wojna z Iranem wpływa na ceny paliw

Istotnym tłem wtorkowych rozmów pozostaje wojna Stanów Zjednoczonych i Izraela przeciwko Iranowi. Konflikt doprowadził do wzrostu cen paliw na świecie, a jego konsekwencje stały się również problemem politycznym w USA przed listopadowymi wyborami do Kongresu.

Opublikowany w poniedziałek sondaż Reuters/Ipsos wskazał, że poparcie dla Donalda Trumpa spadło do rekordowo niskiego poziomu 32 procent. Pogorszyły się także oceny sposobu, w jaki prezydent radzi sobie z kosztami życia, również wśród części wyborców Partii Republikańskiej.

Pierwsze spotkanie Trumpa z Delcy Rodriguez

Szczególną uwagę ma przyciągnąć pierwsze spotkanie Donalda Trumpa z tymczasową przywódczynią Wenezueli Delcy Rodriguez. Objęła ona władzę po styczniowej operacji amerykańskich sił, podczas której prezydent Nicolas Maduro został zatrzymany i przewieziony do Nowego Jorku, gdzie stanął w obliczu zarzutów dotyczących handlu narkotykami.

Delcy Rodriguez

Polityczni sojusznicy Trumpa twierdzą, że Stany Zjednoczone współpracują z Rodriguez w sprawie otwarcia wenezuelskiego sektora naftowego na amerykańskie inwestycje. Demokraci oraz część Republikanów uważają natomiast, że administracja nie zrobiła wystarczająco dużo, aby doprowadzić do nowych wyborów w Wenezueli.

Porozumienie dotyczące Grenlandii

Podczas spotkania z Premier Danii Mette Frederiksen i Premierem Grenlandii Jensem-Frederikiem Nielsenem Trump ma podpisać porozumienie dotyczące bezpieczeństwa wyspy. Uzgodnienia mają zwiększyć obecność wojskową Stanów Zjednoczonych na Grenlandii, jednocześnie ograniczając możliwości działania tam geopolitycznych przeciwników USA.

Władze Danii i Grenlandii liczą, że porozumienie zakończy napięcia związane z wcześniejszymi wypowiedziami Donalda Trumpa, w których sugerował możliwość przejęcia Grenlandii siłą.

Jens-Frederik Nielsen

Wieczorem możliwe kolejne spotkania

Intensywny dzień dyplomatyczny może nie zakończyć się na oficjalnie zaplanowanych rozmowach. Wieczorem Prezydent Trump ma uczestniczyć w przyjęciu dla światowych przywódców, podczas którego może odbyć dziesiątki krótszych spotkań. Do jego wtorkowego harmonogramu mogą zostać również dodane kolejne rozmowy.

Prezydent USA rozpoczął serię spotkań już w poniedziałek, kiedy rozmawiał z prezydentem Francji Emmanuelem Macronem. Wtorkowy program będzie jednak znacznie bardziej intensywny i obejmie rozmowy dotyczące kilku najważniejszych obecnie konfliktów oraz napięć międzynarodowych.

Źródło: Reuters
Foto: US Central Command, YouTube, Christian Ursilva, The White House

Właściciele modeli iPhone 15 Pro, iPhone 15 Pro Max oraz urządzeń z serii iPhone 16 mogą kwalifikować się do wypłaty pieniędzy w ramach proponowanej ugody zbiorowej z Apple. Przyjmowanie wniosków już się rozpoczęło, a uprawnieni konsumenci mogą otrzymać od 25 do nawet 95 dolarów za każde kwalifikujące się urządzenie.

Pozew dotyczy funkcji Siri i Apple Intelligence, które według zarzutów miały być zapowiadane jako dostępne na określonych modelach iPhone’ów, choć w rzeczywistości użytkownicy nie mogli z nich korzystać. W pozwie zarzucono również Apple naruszenie przepisów dotyczących ochrony konsumentów obowiązujących w kilku stanach.

Wśród funkcji objętych sporem znalazły się bardziej spersonalizowane możliwości Siri, rozpoznawanie treści widocznych na ekranie oraz wykonywanie wieloetapowych zadań w różnych aplikacjach. Chodziło również o możliwość korzystania przez asystenta z danych użytkownika, na przykład podczas przeszukiwania kalendarza czy tworzenia przypomnień.

Apple nie przyznaje się do naruszenia prawa

Apple zgodził się zapłacić 250 milionów dolarów, aby zakończyć spór i uniknąć kosztów oraz ryzyka związanego z procesem sądowym. Firma zaprzecza jednak wszystkim zarzutom i utrzymuje, że nie dopuściła się niewłaściwego ani niezgodnego z prawem działania.

Zawarcie proponowanej ugody nie oznacza przyznania się Apple do odpowiedzialności. Wypłaty dla konsumentów będą możliwe dopiero po ostatecznym zatwierdzeniu porozumienia przez sąd.

Kto może otrzymać pieniądze?

Aby kwalifikować się do wypłaty, trzeba być mieszkańcem Stanów Zjednoczonych oraz pierwotnym nabywcą objętego ugodą urządzenia. Telefon musi zostać zakupiony w okresie od 10 czerwca 2024 roku do 29 marca 2025 roku.

Ugoda obejmuje następujące modele:

• iPhone 16
• iPhone 16e
• iPhone 16 Plus
• iPhone 16 Pro
• iPhone 16 Pro Max
• iPhone 15 Pro
• iPhone 15 Pro Max

Nawet 95 dolarów za urządzenie

Osoby należące do grupy objętej ugodą, które prawidłowo złożą formularz roszczenia, mają otrzymać 25 dolarów za każde kwalifikujące się urządzenie. Ostateczna kwota może być jednak wyższa lub niższa.

W zależności od liczby ważnych zgłoszeń oraz innych czynników wypłata może wzrosnąć maksymalnie do 95 dolarów za każde kwalifikujące się urządzenie. Jeśli liczba roszczeń będzie większa, kwoty mogą zostać proporcjonalnie zmniejszone.

Termin na złożenie wniosku upływa 21 grudnia

Uprawnieni konsumenci mogą otrzymać wiadomość e-mail zawierającą Claim ID oraz PIN, które ułatwią złożenie roszczenia. Otrzymanie takiego zawiadomienia nie jest jednak warunkiem koniecznym do ubiegania się o pieniądze.

Roszczenia można składać za pośrednictwem strony internetowej ugody smartphoneaisettlement.com. Ostateczny termin na przesłanie formularza upływa 21 grudnia.

Na wypłaty trzeba będzie poczekać

Nie ogłoszono jeszcze terminu rozpoczęcia wypłat. Pieniądze nie zostaną przekazane uczestnikom ugody, dopóki porozumienie nie uzyska ostatecznego zatwierdzenia przez sąd.

Rozprawę dotyczącą finalnej akceptacji ugody zaplanowano na 24 lutego 2027 roku. Dopiero po zakończeniu tego etapu możliwe będzie przejście do wypłat dla osób, których roszczenia zostaną uznane za ważne.

Źródło: nbc
Foto: Apple, istock