Połącz się z nami

News USA

Rekordowo niski poziom urodzeń w Polsce – demograficzne wyzwania narastają

Opublikowano

dnia

Nowe dane Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) pokazują, że liczba urodzeń w Polsce osiągnęła w 2024 roku najniższy poziom w historii powojennej. Po raz dwunasty z rzędu liczba zgonów przewyższyła liczbę narodzin, co pogłębia kryzys demograficzny kraju.

Drastyczny spadek liczby urodzeń

W 2024 roku odnotowano około 252 000 żywych urodzeń, co stanowi spadek o 20 000 w porównaniu do roku poprzedniego. To najniższy wynik w powojennej historii Polski. Tymczasem liczba zgonów utrzymała się na poziomie 409 000, co oznacza, że populacja kraju zmniejszyła się o około 147 000 osób.

Na koniec 2024 roku liczba ludności Polski wyniosła 37,49 mln, co oznacza roczny wskaźnik spadku populacji na poziomie -0,39%. Dla porównania, w 2023 roku wskaźnik ten wynosił -0,34%.

Główne przyczyny kryzysu demograficznego

Główny Urząd Statystyczny wskazuje na utrzymujący się niski współczynnik dzietności oraz spadek liczby kobiet w wieku rozrodczym, co będzie miało długofalowy wpływ na liczbę urodzeń.

„Obserwowane procesy demograficzne wskazują, że sytuacja ludnościowa Polski pozostaje trudna” – czytamy w raporcie GUS. „W najbliższej przyszłości nie należy spodziewać się istotnych zmian gwarantujących stabilny rozwój demograficzny”.

Dodatkowym czynnikiem pogłębiającym kryzys jest emigracja, zwłaszcza wśród młodych osób, która ogranicza liczbę potencjalnych rodziców. „Emigracja, zwłaszcza czasowa migracja osób młodych, nadal się nasila, pogarszając sytuację” – podkreśla GUS.

Starzejące się społeczeństwo

Niska dzietność i spadek liczby urodzeń w połączeniu ze wzrostem długości życia sprawiają, że polskie społeczeństwo starzeje się w szybkim tempie. W 2023 roku liczba osób w wieku 80 lat i starszych wyniosła 1,6 miliona, co stanowi prawie 5% populacji (w 2010 roku było to 3%).

Skuteczność polityki prorodzinnej pod znakiem zapytania

Władze podejmowały różne próby odwrócenia negatywnych trendów demograficznych. Wprowadzone przez rząd Prawa i Sprawiedliwości (PiS) w 2016 roku świadczenie 500+ początkowo spowodowało krótkotrwały wzrost liczby urodzeń, jednak tendencja ta szybko się odwróciła.

Obecny rząd Donalda Tuska kontynuuje politykę wsparcia rodzin, zwiększając świadczenie do 800+, lecz na początku 2024 roku premier zapowiedział ograniczenie dostępu do tego zasiłku dla Ukraińców, którzy nie mieszkają i nie pracują w Polsce.

Imigracja – nadzieja czy tylko łagodzenie skutków?

W ostatniej dekadzie Polska odnotowała rekordowe poziomy imigracji, co częściowo łagodzi skutki niskiej dzietności. Według danych GUS, 6,7% urodzeń w 2024 roku było dziećmi matek pochodzących z zagranicy.

Mimo to eksperci podkreślają, że imigracja nie jest wystarczającym rozwiązaniem i nie zahamuje starzenia się społeczeństwa.

Czy Polska znajdzie sposób na odwrócenie trendu?

Wyzwanie dla rządzących polega na znalezieniu rozwiązań, które rzeczywiście zachęcą Polaków do posiadania większej liczby dzieci, a jednocześnie stworzą warunki do zatrzymania młodych ludzi w kraju.

 

Źródło: NFP
Foto: istock/PIKSEL/ Aimee Tavares/gpointstudio/

News USA

Spadają koszty kredytów hipotecznych – oprocentowanie najniższe od ponad 3 lat

Opublikowano

dnia

Autor:

Rynek nieruchomości w Stanach Zjednoczonych otrzymał długo wyczekiwaną ulgę. Średnia stopa procentowa kredytu hipotecznego spadła do 6,06%, podał w czwartek Freddie Mac — najniżej od września 2022 roku. Jeszcze rok temu oprocentowanie wynosiło 7,04%.

Spadek stóp procentowych pobudził aktywność kupujących. Według Freddie Mac wzrasta liczba wniosków o zakup domów oraz refinansowanie istniejących kredytów, co może oznaczać stopniowe odblokowanie rynku mieszkaniowego po trudnym 2025 roku.

Największy spadek od lat również w kredytach refinansowych

Oprocentowanie popularnych w refinansowaniu kredytów na 15 lat spadło do 5,38%, wobec 6,27% rok temu. Eksperci przypisują zmiany działaniom Rezerwy Federalnej, która obniżyła stopy bazowe. Niższe stopy bazowe i niższa inflacja przyciągają inwestorów do obligacji skarbowych, co z kolei obniża kredyty mieszkaniowe.

Marzenia o własnym domu wciąż poza zasięgiem wielu Amerykanów

Pomimo spadku kosztów finansowania, rzeczywistość rynku pozostaje trudna:

  • według raportu Attom mediana cen domów wynosi 365 tys. USD ,
  • domy są mniej przystępne cenowo w 99% z 594 analizowanych powiatów,
  • ceny nieruchomości wzrosły w ciągu pięciu lat o 54%, podczas gdy płace jedynie o 29%.

Propozycje Prezydenta Trumpa mają rozruszać rynek

Administracja Prezydenta Donalda Trumpa zapowiedziała dwa działania:

  • zakaz zakupu domów przez fundusze inwestycyjne i korporacje,
  • zakup przez rząd 200 mld USD w papierach hipotecznych.

Zdaniem ekonomistów takie posunięcia mogłyby ograniczyć presję cenową na domy kupowane pod wynajem, oraz obniżyć stopy hipoteczne nawet o 0,35 punktu procentowego.

Jednak inni zwracają uwagę, że większa dostępność kredytów może znów podbić ceny, zwłaszcza przy chronicznym niedoborze podaży. Według Goldman Sachs kraj potrzebuje nawet 4 milionów dodatkowych mieszkań, by nadążyć za popytem.

dom na sprzedaż

Refinansowanie wraca do łask

Niższe stopy to okazja nie tylko dla kupujących. „To dobry moment na refinansowanie — nikt nie wie, dokąd zmierzają stopy,” zaznacza Christy Bunce z New American Funding. Erik Schmitt z Chase Home Lending zaznacza jednak, że domownicy powinni dokładnie przeliczyć koszty: opłaty zamknięcia, czas spłaty i cele finansowe mogą zdecydować, czy refinansowanie się opłaci.


Spadające stopy to pierwszy promień ulgi dla rynku zmęczonego wysoką inflacją i niską podażą. Mimo to, eksperci ostrzegają — droga do pełnej dostępności mieszkań dla przeciętnego Amerykanina wciąż będzie długa.

Źródło: cbs
Foto: istock/AndreyPopov/, The White House
Czytaj dalej

News USA

Trump przyjął liderkę wenezuelskiej opozycji, Maríę Corinę Machado, w Białym Domu

Opublikowano

dnia

Autor:

donald trump i maria corina machado

Prezydent Donald Trump spotkał się w czwartek z liderką wenezuelskiej opozycji Maríą Coriną Machado na lunchu w Białym Domu. Do rozmowy doszło zaledwie kilka dni po tym, jak Machado publicznie zapowiedziała, że chętnie podzieliłaby się z Trumpem swoją Pokojową Nagrodą Nobla, uznając jego działania na rzecz odsunięcia od władzy Nicolása Maduro za „historyczne” i fundamentalne dla demokratycznej zmiany w kraju.

Symboliczny gest i brak politycznego poparcia

María Corina Machado w wywiadach podkreślała, że nagrodę uważa za wyróżnienie dla całego narodu Wenezueli, który jej zdaniem pragnie podziękować Stanom Zjednoczonym za wsparcie. Jednocześnie wskazała, że chciałaby przekazać te odczucia Trumpowi osobiście.

Prezydent USA nie odwzajemnił jednak politycznego entuzjazmu.

Mimo kluczowej roli Machado w demontażu reżimu Nicolása Maduro, Trump powiedział, że trudno byłoby jej poprowadzić kraj, ponieważ jego zdaniem „nie ma wystarczającego poparcia ani szacunku w samej Wenezueli”. Machado odpowiada, że obywatele „już dokonali wyboru”, a jej koalicja jest przygotowana do natychmiastowego przejęcia władzy.

Tymczasowy rząd i niejasna przyszłość polityczna

Choć upadek Maduro miał być początkiem demokratycznej odbudowy, władza w Caracas formalnie przeszła na Delcy Rodríguez, dotychczasową wiceprezydent i wieloletnią współpracowniczkę Maduro. Trump określił Rodríguez jako „wspaniałą osobę” po rozmowie telefonicznej dzień przed spotkaniem z Machado.

Administracja USA na razie unika precyzyjnych deklaracji dotyczących kolejnych kroków politycznych, wobec czego rola Machado pozostaje nieformalna, choć symbolicznie silna.

Rzeczniczka Białego Domu Karoline Leavitt zaznaczyła, że Donald Trump oczekiwał spotkania i ceni Machado jako odważny głos narodu, ale jego ocena jej szans na objęcie władzy „pozostaje bez zmian”.

Nagroda Nobla i reakcja Komitetu

María Corina Machado została tegoroczną laureatką Pokojowej Nagrody Nobla za zjednoczenie rozproszonej i skonfliktowanej opozycji w imię wolnych wyborów i rządów przedstawicielskich.

Po jej propozycji podzielenia się nagrodą z Trumpem norweski Komitet Noblowski szybko przypomniał, że Nagrody nie można przekazać ani współdzielić w jakiejkolwiek formie. Machado określiła inicjatywę nie jako gest formalny, ale „wdzięczność narodu, który odzyskuje głos”.

USA przejmują kontrolę nad wenezuelską ropą

W cieniu rozmów politycznych Stany Zjednoczone znacząco zwiększają aktywność gospodarczą związaną z Wenezuelą. Pentagon potwierdził przejęcie kolejnego tankowca z wenezuelską ropą na Karaibach — co najmniej szóstego od początku roku.

W tym tygodniu rozpoczęła się także oficjalna sprzedaż ropy w USA. Pierwsza partia, warta 500 milionów dolarów, została już sprzedana, a Prezydent Trump zapowiedział możliwość zwiększenia wolumenu nawet do 50 milionów baryłek.

Spotkanie, które może zdecydować o przyszłości

Choć Machado wciąż czeka na formalne uznanie ze strony Waszyngtonu, a tymczasowy rząd pozostaje w rękach dawnego obozu Maduro, spotkanie w Białym Domu potwierdza, że jej głos będzie elementem międzynarodowej debaty.

Trump, mimo dystansu wobec jej kandydatury, nadal odgrywa centralną rolę w losach kraju po upadku dyktatury. Wenezuela znajduje się w punkcie zwrotnym: z polityczną próżnią, ogromnymi możliwościami gospodarczymi i napięciami, które dopiero zaczną wychodzić na powierzchnię.

Źródło: cbs
Foto: YouTube, The White House
Czytaj dalej

News USA

Nowa ulga podatkowa dla seniorów w USA. Osoby 65+ mogą odzyskać średnio 670 USD

Opublikowano

dnia

Autor:

Miliony starszych Amerykanów mogą otrzymać większy zwrot podatkowy już w tym roku. Nowa ulga podatkowa w wysokości 6,000 dolarów dla osób powyżej 65. roku życia wejdzie w życie wraz z rozliczeniami za rok 2025 i zapewni realne wsparcie budżetowe emerytom.

Zgodnie ze wstępnymi szacunkami AARP, senior średnio zyska na niej około 670 dolarów, a osoby o wyższych dochodach w przedziale 22% progu podatkowego mogą oszczędzić nawet 1,320 dolarów rocznie na osobę.

Komu przysługuje nowa ulga?

Zgodnie z wytycznymi Urzędu Skarbowego IRS, ulga obejmie osoby, które ukończyły 65 lat do 31 grudnia 2025 roku. Kwota odpisu wynosi 6,000 USD na osobę i 12,000 USD dla małżeństw, jeśli oboje współmałżonkowie kwalifikują się do zniżki.

Dochody decydują o wysokości przysługującej ulgi:

  • Pełne 6,000 USD otrzymają seniorzy z dochodem poniżej 75,000 USD rocznie (indywidualnie),
  • Małżeństwa uzyskają pełną ulgę pod warunkiem dochodu poniżej 175,000 USD.

Odpis zmniejsza się o 6 centów na każdy dodatkowy dolar powyżej limitu i wygasa całkowicie przy:

  • 175,000 USD dla singli,
  • 250,000 USD dla par małżeńskich.

Warunkiem koniecznym jest także posiadanie numeru Social Security uprawniającego do pracy.

tax

Ulga dostępna ze standardowym odpisem

Nowa korzyść podatkowa łączy się zarówno z odliczeniami indywidualnymi, jak i ze standardową kwotą wolną od podatku, która wyniesie:

  • 15,750 USD dla singli,
  • 31,500 USD dla par rozliczających się wspólnie.

Po połączeniu ulg seniorzy będą mogli odliczyć:

  • 23,750 USD jako osoby samotne,
  • 46,700 USD jako małżeństwo.

To oznacza, że więcej dochodu pozostanie poza opodatkowaniem — choć sama ulga nie zwalnia z podatków na Social Security, obniża ich bazę opodatkowania.

Realna pomoc dla emerytów w trudnych czasach

Przedstawiciele AARP podkreślają, że dla wielu osób starszych borykających się z rekordowymi kosztami życia kwota kilkuset dolarów stanowi znaczące wsparcie. W ostatnich badaniach prowadzonych przez organizację seniorzy wskazywali, że:

  • ceny leków i żywności rosną szybciej niż ich dochody,
  • wielu z nich pracuje dłużej, niż planowali,
  • nawet kilkaset dolarów może decydować o bezpieczeństwie finansowym.

AARP obawia się, że część osób nie skorzysta z ulgi, bo nie będzie wiedzieć o zmianach. Organizacja apeluje o edukowanie podatników i doradców.

Urząd Skarbowy rozpocznie przyjmowanie rozliczeń 26 stycznia 2026 roku, a ulga obowiązuje do 2028 roku.

Źródło: cbs
Foto: istock/phakphum patjangkata/Carlos Pascual/Wavebreakmedia/
Czytaj dalej
Reklama

Popularne

Kalendarz

luty 2025
P W Ś C P S N
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
2425262728  

Nasz profil na fb

Popularne w tym miesiącu