Połącz się z nami

News USA

Motyl monarcha został objęty ochroną federalną. Czy to uratuje go przed wyginięciem?

Opublikowano

dnia

Amerykańscy urzędnicy ds. dzikiej przyrody ogłosili decyzję o rozszerzeniu ochrony federalnej na motyle monarcha. Po latach ostrzeżeń ekologów o drastycznym spadku populacji tego ukochanego zapylacza, Służba Ryb i Dzikich Zwierząt USA planuje dodać monarcha do listy gatunków zagrożonych do końca przyszłego roku, po zakończeniu okresu konsultacji publicznych.

Motyl monarcha (Danaus plexippus, danaid wędrowny, monarszka księżna), znany ze swoich charakterystycznych pomarańczowo-czarnych skrzydeł, fascynuje od pokoleń. Jego niezwykły cykl życia i spektakularne migracje uczyniły go jednym z najbardziej rozpoznawalnych owadów na kontynencie amerykańskim.

Jak podkreśliła Martha Williams, dyrektor Służby Ryb i Dzikich Zwierząt: „Pomimo swojej kruchości monarcha jest niezwykle odporny, jak wiele elementów przyrody, jeśli tylko damy im szansę”.

Jakie zmiany wprowadza nowa ochrona?

Objęcie monarcha ochroną federalną wiąże się z wprowadzeniem przepisów, które mają na celu zabezpieczenie jego siedlisk i migracji:

  1. Ograniczenia w niszczeniu siedlisk: Plan zakłada wyznaczenie 4395 akrów krytycznego siedliska w nadmorskich powiatach Kalifornii. Agencje federalne nie będą mogły niszczyć lub modyfikować tych terenów, ale właściciele gruntów będą zobowiązani do współpracy, jeśli ich projekty wymagałyby federalnych pozwoleń.
  2. Zakazy dotyczące transportu i zabijania: Transportowanie i zabijanie monarchów stanie się w większości przypadków nielegalne, choć nadal możliwe będzie hodowanie ich w celach edukacyjnych oraz przenoszenie małych grup owadów (do 250 sztuk).
  3. Ochrona trojeści: Trojeść, kluczowy pokarm dla gąsienic monarchów, nadal będzie mógł być usuwany przez rolników i właścicieli gruntów, o ile nie doprowadzi to do trwałego zniszczenia siedliska.

Dramatyczny spadek populacji monarcha

Ochrona motyla monarcha staje się konieczna, ponieważ jego liczebność gwałtownie maleje. Dane przedstawione przez World Wildlife Fund Mexico i Xerces Society wskazują, że:

  • W latach 2023–2024 monarcha zajmował jedynie 2,2 akra swoich tradycyjnych gajów zimowych w Meksyku, co oznacza spadek o 59% w stosunku do poprzedniego roku.
  • W Kalifornii populacja spadła o 81% w ciągu ostatniego ćwierćwiecza, zmniejszając się z ponad 1,2 miliona do około 233 tysięcy osobników.

Ekolodzy wskazują na zmiany klimatyczne, ekspansję rolnictwa oraz stosowanie herbicydów jako główne czynniki, które wpływają na zanikanie trojeści i siedlisk monarcha.

Proces wprowadzenia monarcha na listę gatunków zagrożonych trwał ponad dekadę. Już w 2014 roku organizacje ekologiczne, takie jak Centrum Różnorodności Biologicznej, złożyły petycję o jego ochronę. Decyzja została opóźniona z powodu priorytetów dotyczących innych gatunków. Dopiero ugoda sądowa z 2022 roku wyznaczyła termin na decyzję do końca 2024 roku.

Kontrowersje i reakcje rolników

Choć ochrona monarcha budzi nadzieję ekologów, niektórzy przedstawiciele sektora rolniczego wyrażają obawy. Organizacja Farmers for Monarchs zwraca uwagę na to, że rolnicy od lat dobrowolnie podejmowali działania na rzecz ochrony siedlisk monarcha.

„Nie wiemy jeszcze, jakie dokładnie skutki przyniesie ochrona monarcha dla rolnictwa” – powiedział Matt Mulica, koordynator Farmers for Monarchs.

Kryzys wymierania – sygnał ostrzegawczy

Ekolodzy podkreślają, że spadek liczebności monarcha to znak ostrzegawczy dla całego środowiska. Jak zauważyła Tierra Curry, starsza naukowiec w Centrum Różnorodności Biologicznej: „Monarcha stał się symbolem kryzysu wymierania gatunków. To sygnał, że musimy lepiej dbać o środowisko, które wszyscy dzielimy”.

Teraz, dzięki federalnej ochronie, motyl monarcha ma szansę przetrwać i nadal fascynować przyszłe pokolenia.

 

Źródło: npr
Foto: YouTube, istock/BarbMorad/JHVEPhoto/

News USA

Rośnie napięcie wokół Iranu. Trump mówi o możliwej reakcji militarnej USA

Opublikowano

dnia

Autor:

W niedzielę Donald Trump oświadczył, że przywódcy Iranu skontaktowali się z jego administracją w sprawie podjęcia negocjacji. Deklaracja padła po wcześniejszych ostrzeżeniach prezydenta USA o możliwej interwencji militarnej w związku z brutalnym tłumieniem masowych protestów w tym kraju.

Kontakty dyplomatyczne i twarda retoryka

Donald Trump, rozmawiając z dziennikarzami na pokładzie Air Force One, powiedział, że strona irańska zwróciła się do amerykańskich urzędników i trwają przygotowania do spotkania. Jednocześnie zaznaczył, że Stany Zjednoczone mogą być zmuszone do działania jeszcze przed ewentualnymi rozmowami, jeśli sytuacja w Iranie będzie się pogarszać.

Prezydent wskazywał na setki ofiar śmiertelnych wśród protestujących i zapowiedział analizę „bardzo zdecydowanych opcji”, nad którymi pracuje także amerykańskie wojsko. Wcześniej, 2 stycznia, Trump napisał na platformie Truth Social, że jeśli irańskie władze będą „strzelać i zabijać pokojowych demonstrantów”, USA są „gotowe do działania”.

Skala protestów i ofiary

Według danych Human Rights Activists News Agency (HRANA), do 11 stycznia w całym kraju zginęły co najmniej 544 osoby, a około 10 681 zostało zatrzymanych. Spośród ofiar śmiertelnych 483 miały być protestującymi, a 47 funkcjonariuszami sił bezpieczeństwa. Demonstracje objęły wszystkie 31 prowincji i weszły w 15. dzień, przy czym HRANA weryfikuje kolejne setki zgłoszeń osób uznawanych za zaginione lub potencjalnie zabite.

Protesty rozpoczęły się 28 grudnia 2025 roku w reakcji na gwałtowną inflację i załamanie kursu irańskiego riala. W odpowiedzi władze w Teheranie odcięły internet i łączność telefoniczną w całym kraju, co znacząco utrudniło przepływ informacji i potwierdzanie liczby ofiar.

Reakcje władz Iranu

Najwyższy przywódca Iranu Ali Khamenei stwierdził 9 stycznia, że demonstranci niszczą mienie, aby „zadowolić Trumpa”. Zapowiedział, że zatrzymanych czeka kara śmierci. Z kolei szef irańskiego parlamentu Mohammad Baqer Qalibaf zagroził 11 stycznia, że w przypadku amerykańskiego ataku „legalnymi celami” Iranu staną się instalacje wojskowe USA i Izraela.

Prezes irańskiego sądu najwyższego Gholamhossein Mohseni-Ejei zapowiedział „maksymalne i bezwzględne” kary dla uczestników protestów, bez jakiejkolwiek pobłażliwości.

Incydent podczas demonstracji w Los Angeles

Napięcie wokół Iranu znalazło odzwierciedlenie także poza Bliskim Wschodem. W Los Angeles, około 3:30 pm w niedzielę, doszło do incydentu podczas demonstracji poparcia dla irańskich protestujących. Jak poinformowała policja Los Angeles, kierowca ciężarówki U-Haul wjechał w tłum maszerujących w pobliżu Federal Building w dzielnicy Westwood.

Jedna osoba została potrącona i opatrzona na miejscu; nie odnotowano poważnych obrażeń ani hospitalizacji.

Kierowca — dorosły mężczyzna — został zatrzymany do dalszego dochodzenia. Nagrania krążące w mediach społecznościowych pokazują pojazd przejeżdżający przez gęsty tłum oraz próby zatrzymania kierowcy przez uczestników marszu. Na ciężarówce widniał transparent z hasłami antyreżimowymi, w tym apelami do USA, by „nie powtarzać 1953 roku”.

Protesty solidarnościowe na świecie

Demonstracje poparcia dla Irańczyków odbyły się również w miastach europejskich, m.in. w Paryżu i Berlinie, a także przed Białym Domem w Waszyngtonie. Trwające niepokoje w Iranie, które zaczęły się jako protesty ekonomiczne, przekształciły się w bezpośrednie wyzwanie dla duchownego przywództwa kraju.

Wobec zapowiedzi możliwych rozmów, ale i twardych ostrzeżeń o użyciu siły, sytuacja pozostaje dynamiczna. Decyzje podjęte w najbliższych dniach mogą przesądzić o kierunku relacji USA–Iran oraz o dalszym przebiegu kryzysu wewnątrz Iranu.

Źródło: The Epoch Times, Foxnews
Foto: YouTube, The White House
Czytaj dalej

News Chicago

NFL: 49ers, Patriots i Bills meldują się w drugiej rundzie play-off. Bears i Rams też grają dalej

Opublikowano

dnia

Autor:

Chicago Bears

Po weekendzie rundy wild card, poznaliśmy komplet zespołów, które awansowały do rundy dywizyjnej fazy play-off National Football League. Do dalszej rywalizacji przeszły San Francisco 49ers, New England Patriots, Buffalo Bills, a także Chicago Bears i Los Angeles Rams.

Zestawienia rundy dywizyjnej

W najbliższą sobotę 49ers jako zespół z numerem 6 i bilansem 13–5 zmierzą się z najwyżej rozstawionymi Seattle Seahawks (14–3). Tego samego dnia Bills (13–5) zagrają na wyjeździe z liderem konferencji, Denver Broncos (14–3).

Dzień później, w niedzielę, Bears (12–6) podejmą Rams (13–5), natomiast Patriots (15–3) zagrają u siebie ze zwycięzcą poniedziałkowego meczu Houston TexansPittsburgh Steelers.

Powrót 49ers i sensacja w Filadelfii

Najbardziej efektownym zwycięstwem weekendu był comeback 49ers na boisku broniących tytułu Philadelphia Eagles. Brock Purdy na 2:54 przed końcem meczu posłał 4-jardowe podanie na przyłożenie do Christiana McCaffreya, dając wygraną 23–19. McCaffrey wcześniej złapał także 29-jardowe przyłożenie po podaniu skrzydłowego Jauana Jenningsa.

Patriots dominują Chargers

Patriots całkowicie zneutralizowali ofensywę Los Angeles Chargers. Spotkanie zakończyło się wynikiem 16–3.

Allen prowadzi Bills do historycznego zwycięstwa

W pierwszym niedzielnym meczu 11 stycznia Josh Allen poprowadził Bills do wyjazdowego zwycięstwa 27–24 nad Jacksonville Jaguars. Allen zdobył decydujące przyłożenie biegiem na 1 jard, a Cole Bishop przechwycił podanie Trevora Lawrence’a, pieczętując pierwszy wyjazdowy triumf Buffalo w play-offach od finału AFC 1992 roku.

Bears odwracają losy meczu

Chicago Bears zanotowali dramatyczne zwycięstwo nad Green Bay Packers. Przegrywali 21–3 do przerwy i 27–16 na niespełna 7 minut przed końcem, lecz Caleb Williams rzucił dwa przyłożenia. Jego 25-jardowe podanie do D.J. Moore’a dało prowadzenie 31–27 na 1:43 przed końcem.

Ostatnia desperacka próba Jordana Love została wybita w polu punktowym. To pierwsze zwycięstwo Bears w play-offach od sezonu 2010. Williams zakończył mecz z 361 jardami, 2 przyłożeniami i 2 przechwytami.

Rams wracają do rundy dywizyjnej

W otwierającym weekend spotkaniu Rams pokonali Carolina Panthers 34–31, choć byli zdecydowanymi faworytami. Matthew Stafford rzucił 19-jardowe przyłożenie do Colby’ego Parkinsona w ostatniej minucie. Stafford zakończył mecz z 304 jardami, 3 przyłożeniami i 1 przechwytem.  Dla Rams to drugi z rzędu awans do rundy dywizyjnej.

Runda dywizyjna zapowiada się jako jedno z najbardziej wyrównanych i widowiskowych etapów tegorocznych play-offów NFL.

Źródło: chicagotribune
Foto: YouTube, Chicago Bears
Czytaj dalej

News USA

Jerome Powell wezwany przez ławę przysięgłych pod groźbą aktu oskarżenia

Opublikowano

dnia

Autor:

jerome powell

Przewodniczący Federal Reserve, Jerome Powell, poinformował, że 9 stycznia bank centralny otrzymał wezwania ławy przysięgłych wystosowane przez Departament Sprawiedliwości. Oświadczenie w tej sprawie zostało opublikowane późnym wieczorem 11 stycznia.

Groźba aktu oskarżenia po zeznaniach w Senacie

Jerome Powell potwierdził, że urzędnicy federalni zagrozili mu postawieniem zarzutów karnych w związku z jego wystąpieniem przed Senate Banking Committee w czerwcu 2025 roku. Jak zaznaczył, zeznania dotyczyły m.in. wieloletniego projektu modernizacji historycznych budynków Rezerwy Federalnej w Waszyngtonie.

Szef Fed stanowczo odrzucił sugestię, że postępowanie karne ma związek z treścią zeznań lub samą inwestycją. Podkreślił jednocześnie swoje przywiązanie do zasad państwa prawa i odpowiedzialności w demokracji, zaznaczając, że nikt — także przewodniczący banku centralnego — nie stoi ponad prawem.

Spór o stopy procentowe i niezależność Fed

W ocenie Powella działania prokuratury należy postrzegać w szerszym kontekście presji politycznej wywieranej na Rezerwę Federalną. Jego zdaniem groźba zarzutów karnych jest konsekwencją prowadzenia polityki pieniężnej opartej na analizach ekonomicznych, a nie na preferencjach prezydenta.

Od dłuższego czasu Donald Trump krytykował Powella i innych decydentów Fed za zbyt wolne tempo obniżek stóp procentowych w porównaniu z innymi bankami centralnymi krajów rozwiniętych.

Choć od września stopy zostały obniżone łącznie o 75 punktów bazowych, Trump w wywiadzie dla The Wall Street Journal w grudniu 2025 roku stwierdził, że docelowa stopa funduszy federalnych powinna wynosić 1%, a nawet mniej.

Kontrowersyjna modernizacja siedziby Fed

Dodatkowym źródłem napięć była modernizacja głównej siedziby Fed, w tym Marriner S. Eccles Building przy National Mall oraz budynku przy 1951 Constitution Avenue. Projekt zatwierdzony w 2017 roku zakładał budżet 1,9 mld USD, który wzrósł do 2,5 mld USD z powodu inflacji, obecności azbestu, skażenia gruntu oraz wydłużenia harmonogramu prac.

trump powell

Prezydent Donald Trump rozmawia z prezesem Rezerwy Federalnej Jerome’em Powellem podczas wizyty w siedzibie Rezerwy Federalnej w Waszyngtonie, 24 lipca 2025 r.

Podczas wspólnej wizyty Donalda Trumpa i Jerome’a Powella na placu budowy w lipcu 2025 roku doszło do publicznej różnicy zdań co do skali przekroczenia kosztów. Prezydent wskazywał na dodatkowe 600 mln USD, natomiast Powell zaprzeczył, by takie dane były znane kierownictwu Fed.

Koniec kadencji i poszukiwanie następcy

Kadencja Jerome’a Powella wygasa w maju. Proces wyboru następcy trwa, a Sekretarz Skarbu Scott Bessent zapowiedział, że prezydent podejmie decyzję jeszcze w tym miesiącu. Rynki predykcyjne wskazują, że faworytem jest były Gubernator Fed Kevin Warsh z szansami ocenianymi na 44%, wyprzedzający dyrektora National Economic Council, Kevina Hassetta.

O kandydatach branych pod uwagę informowaliśmy 1 stycznia.

Kevin Warsh

Kevin Warsh

Sąd Najwyższy i sprawa Lisy Cook

Dodatkowym elementem niepewności jest sprawa Lisy Cook, którą Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych rozpatrzy 21 stycznia. Spór dotyczy tego, czy prezydent ma prawo odwołać członka Rady Gubernatorów Fed bez podania przyczyny.

Latem Donald Trump próbował zwolnić Cook w związku z zarzutami dotyczącymi oszustw hipotecznych, jednak Sąd Najwyższy tymczasowo zablokował tę decyzję.

lisa cook

Lisa Cook składa przysięgę jako członek Rady Gubernatorów Rezerwy Federalnej w maju 2022 r. przed Jerome’em Powellem

Reakcja rynków finansowych

Po ujawnieniu informacji o postępowaniu wobec Powella kontrakty terminowe na amerykańskie akcje spadły, a główne indeksy znalazły się pod kreską. U.S. Dollar Index obniżył się o ponad 0,2%, natomiast rentowności obligacji skarbowych USA kształtowały się nierównomiernie.

Sytuacja wokół Rezerwy Federalnej, presji politycznej oraz nadchodzącej zmiany na stanowisku przewodniczącego zwiększa niepewność inwestorów i rodzi pytania o przyszłą niezależność amerykańskiej polityki pieniężnej.

Źródło: The Epoch Times
Foto: Fed, The White House,
Czytaj dalej
Reklama

Popularne

Kalendarz

grudzień 2024
P W Ś C P S N
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031  

Nasz profil na fb

Popularne w tym miesiącu