News Chicago
Profesor University of Chicago dostał Nagrodę Nobla w dziedzinie ekonomii
Profesor Uniwersytetu Chicagowskiego znalazł się wśród trzech ekonomistów, którym w poniedziałek przyznano Nagrodę Nobla w dziedzinie ekonomii. Badali oni instytucjonalne korzenie dobrobytu narodowego, analizując wyniki gospodarcze byłych kolonii europejskich. Daron Acemoglu i Simon Johnson z MIT oraz James Robinson z University of Chicago zostali nagrodzeni za swoje badania nad tym, jak różne instytucje w byłych koloniach kształtują dzisiejsze losy gospodarcze tych regionów.
Królewska Szwedzka Akademia Nauk przyznaje Nagrodę Nauk Ekonomicznych od 1969 roku. Wczorajsze ogłoszenie zwiększa łączną liczbę laureatów do 96. Nagroda, o wartości około 1,058 miliona dolarów, zostanie podzielona między laureatów.
Laureaci Nobla prześledzili, jak europejski kolonializm wywarł długotrwały wpływ na instytucje polityczne i gospodarcze byłych kolonii, co z kolei miało decydujący wpływ na ich rozwój lub stagnację.
Według ich badań, kolonie, w których osiedlała się duża liczba Europejczyków, tworzyły inkluzywne i demokratyczne instytucje, które sprzyjały gospodarczemu wzrostowi. Z kolei tam, gdzie osadników było mniej, powstawały autokratyczne, eksploatacyjne struktury władzy, które hamowały rozwój tych krajów.
Jak wyjaśnił Daron Acemoglu podczas konferencji prasowej w Sztokholmie, ich badania nie oceniają kolonializmu jako jednoznacznie dobrego czy złego, lecz pokazują, jak różne strategie kolonialne prowadziły do odmiennych trajektorii rozwoju instytucji politycznych i gospodarczych. Te różnice przetrwały wieki i nadal wpływają na współczesną gospodarkę narodów.
Demokratyczne versus autokratyczne rządy
Wyniki badań badaczy sugerują, że demokratyczne instytucje sprzyjają długoterminowemu rozwojowi, ale Acemoglu podkreśla, że demokracja sama w sobie nie jest gwarancją sukcesu. Wprowadzenie demokratycznych wyborów w głęboko podzielonych społeczeństwach może prowadzić do konfliktów, co zagraża stabilności.
Samo stworzenie instytucji demokratycznych nie wystarcza do zapewnienia powszechnego dobrobytu, a wiele demokracji zmaga się dziś z wyzwaniami, które podważają ich zdolność do realizacji tego celu.

Jednocześnie Chiny, działające w ramach autokratycznej struktury rządowej, stały się drugą co do wielkości gospodarką na świecie, wyciągając setki milionów ludzi z ubóstwa.
Daron Acemoglu przyznał, że autokracje mogą tymczasowo przyspieszyć wzrost gospodarczy, skupiając zasoby na wybranych sektorach, ale ten model rozwoju ma swoje ograniczenia. Podkreślił jednak, że choć demokracje nie zawsze osiągają swoje cele, to rządy autorytarne często nie potrafią długoterminowo zapewnić zrównoważonego wzrostu i dobrobytu.
Wyboista droga demokracji
Obecnie poparcie dla demokracji na całym świecie jest na historycznie niskim poziomie, co stanowi wyzwanie dla przyszłości tego ustroju. Demokracje przeżywają trudny okres, co wpływa na ich zdolność do realizacji obietnicy powszechnego dobrobytu i lepszego zarządzania. Kluczowe jest, aby odzyskały swoją pozycję jako systemy zapewniające sprawiedliwe i efektywne rządy, które służą interesom szerokich grup społecznych.
„Badaliśmy nierówności na świecie dzisiaj i w przeszłości, starając się zrozumieć ogromne nierówności między krajami zamożnymi, takimi jak Stany Zjednoczone, a krajami biednymi” — powiedział James A. Robinson z University of Chicago. „I myślę, że próba zrozumienia tych różnic, ich przyczyn i tego, co można z nimi zrobić, była przedmiotem naszych badań. I myślę, że to jest ważne dla wszystkich”.
Przyznanie tegorocznej Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii trzem badaczom, którzy skupili się na instytucjonalnych fundamentach dobrobytu, pokazuje, jak kluczowe dla rozwoju narodów są trwałe i inkluzywne instytucje. Badania Acemoglu, Johnsona i Robinsona dostarczają cennych wskazówek dla polityków i ekonomistów na całym świecie, jak kształtować przyszłość gospodarczą w oparciu o lekcje przeszłości.
Źródło: fox32, npr
Foto: University of Chicago, Nobel Prize
News Chicago
Wybory gubernatora Illinois zapowiadają się wyjątkowo gorąco. Kto startuje?
Rok 2026 będzie dla wyborców w Illinois jednym z najbardziej intensywnych politycznie okresów ostatnich lat. Oprócz licznych zmian na szczeblu federalnym, uwagę opinii publicznej przyciąga przede wszystkim wyścig o fotel gubernatora, w którym zmierzą się dobrze znane nazwiska i nowe polityczne ambicje.
J.B. Pritzker walczy o historyczną trzecią kadencję
Obecny Gubernator Illinois J.B. Pritzker stanie przed szansą zapisania się w historii jako pierwszy Demokrata wybrany na trzecią kadencję na tym stanowisku. W kampanii towarzyszy mu nowy kandydat na wicegubernatora – Christian Mitchell, dotychczasowy zastępca gubernatora.
Jednocześnie w politycznych kuluarach nie cichną spekulacje, że Pritzker może rozważać start w wyborach prezydenckich w 2028 roku.
Demokratyczny duet podkreśla dorobek ostatnich lat, wskazując na podwojenie stanowej ulgi podatkowej na dzieci, obniżenie kosztów opieki nad dziećmi dla większości rodzin oraz konsekwentną politykę zrównoważonych budżetów. Pritzker akcentuje również swoje zaangażowanie w ochronę praw reprodukcyjnych, wykup zadłużenia medycznego mieszkańców oraz spłatę długów odziedziczonych po wcześniejszych administracjach.
Christian Mitchell – nowa twarz na liście Demokratów
Christian Mitchell, były deputowany stanowy, dołączył do administracji Pritzkera w 2019 roku. W swojej pracy koncentrował się m.in. na rozwoju czystej energii, inwestycjach infrastrukturalnych oraz regulacjach dotyczących broni palnej. Jego obecność na liście wyborczej ma wzmocnić przekaz administracji skierowany do młodszych i bardziej progresywnych wyborców.
Republikańska stawka pełna znanych nazwisk
Republikanie przystępują do prawyborów z wyjątkowo szerokim i zróżnicowanym gronem kandydatów. Wśród nich znajdują się zarówno doświadczeni politycy, jak i osoby znane z działalności eksperckiej, samorządowej czy biznesowej.
Ted Dabrowski i Carrie Mendoza
Ted Dabrowski, były prezes konserwatywnego think tanku WirePoints, buduje kampanię wokół haseł gruntownego audytu finansów publicznych, ograniczenia podatków od nieruchomości oraz odejścia od obecnej polityki energetycznej stanu.
Towarzysząca mu dr Carrie Mendoza, lekarka medycyny ratunkowej z wieloletnim doświadczeniem, podkreśla potrzebę ograniczenia biurokracji w systemie ochrony zdrowia oraz wykorzystania innowacji technologicznych w medycynie.

Ted Dabrowski
James Mendrick i Robert Renteria
Szeryf Powiatu DuPage James Mendrick był pierwszym Republikaninem, który oficjalnie ogłosił start w prawyborach. Jego program skupia się na bezpieczeństwie publicznym, sprzeciwie wobec ustawy SAFE-T Act oraz ograniczaniu wydatków rządowych.
Jego partner wyborczy Robert Renteria, weteran armii USA, znany jest z działalności społecznej i programów profilaktycznych skierowanych do młodzieży zagrożonej przestępczością i uzależnieniami.

James Mendrick
Darren Bailey i Aaron Del Mar
Darren Bailey, były senator stanowy, wraca do walki o urząd gubernatora po przegranej w 2022 roku. Rolnik z południowego Illinois i założyciel prywatnej szkoły chrześcijańskiej stawia na obniżkę podatków od nieruchomości, sprzeciw wobec nowych danin oraz większą rolę rodziców w edukacji.
Jego kandydat na wicegubernatora, Aaron Del Mar, ma za sobą doświadczenie samorządowe i działalność na rzecz bezpieczeństwa lokalnych społeczności.

Darren Bailey
Rick Heidner i Christina Neitzke-Troike
Rick Heidner, przedsiębiorca i inwestor działający m.in. w sektorze energetycznym i nieruchomości, koncentruje swój program na problemach kosztów życia i dostępności mieszkań, nie pomijając kwestii bezpieczeństwa publicznego. Christina Neitzke-Troike, Burmistrz Homer Glen, zwraca uwagę na obciążenia podatkowe samorządów oraz potrzebę realnych ulg dla mieszkańców Illinois.

Rick Heidner
Prawybory już w marcu
Wszystkie te nazwiska znajdą się na kartach do głosowania podczas prawyborów zaplanowanych na wtorek, 17 marca. Ich wynik przesądzi o ostatecznym kształcie jednego z najważniejszych politycznych starć w Illinois, które już teraz zapowiada się jako jedno z najbardziej zaciętych w historii stanu.
Źródło: nbc
Foto: YouTube, Ted Dabrowski, Heidner Properties, James Mendrick, JB Pritzker fb
News Chicago
Policja w Downers Grove poszukuje Marka Sądelskiego: Apel o pomoc do mieszkańców
Policja w Downers Grove zwróciła się do opinii publicznej z prośbą o pomoc w odnalezieniu 47-letniego mężczyzny, który zaginął na początku stycznia. Funkcjonariusze podkreślają, że sprawa jest pilna i każda informacja może mieć kluczowe znaczenie.
Ostatni kontakt 9 stycznia
Zaginiony, Mark Sądelski, był ostatni raz widziany 9 stycznia, gdy opuszczał swój dom w okolicy skrzyżowania 71st Street i Woodward Avenue. Wyszedł bez telefonu i dokumentów. Tego samego dnia szczegóły dotyczące jego zaginięcia zostały przekazane innym jednostkom policji oraz lokalnym szpitalom. 13 stycznia informacje rozesłano na terenie całego stanu.
Stan zdrowia może stanowić zagrożenie
Policja poinformowała, że mężczyzna cierpi na nieokreśloną dolegliwość, która może narażać go na niebezpieczeństwo. Z tego względu służby traktują poszukiwania priorytetowo.
Rysopis zaginionego
Mark Sądelski jest białym mężczyzną o wzroście około 6 stóp i wadze około 275 funtów. Ma siwiejąco-brązowe włosy, zielone oczy i nosi okulary. W chwili zaginięcia ubrany był w ciemnoszarą kurtkę, ciemne dżinsy oraz buty marki Skechers.
Policja prosi o kontakt
Osoby, które posiadają jakiekolwiek informacje mogące pomóc w ustaleniu miejsca pobytu zaginionego, proszone są o kontakt z policją w Downers Grove pod numerem telefonu (630) 434-5600. Funkcjonariusze zaznaczają, że nawet drobny szczegół może przyczynić się do bezpiecznego odnalezienia mężczyzny.
Źródło: dailyherald
Foto: Policja Downers Grove
News Chicago
Centra ogrzewania są otwarte w Chicago i powiecie Cook podczas fali mrozów
W poniedziałek, w obliczu silnej fali arktycznego zimna, władze Chicago oraz powiatu Cook uruchomiły sieć punktów ogrzewania, które mają zapewnić mieszkańcom bezpieczne schronienie przed ekstremalnie niskimi temperaturami. Miejsca te będą działały do piątku, kiedy mróz ma być największy.
W poniedziałek, ze względu na obchodzony Dzień Martina Luthera Kinga Jr., liczba czynnych punktów była mniejsza niż w typowy dzień roboczy. Otwarte pozostawało jednak Garfield Center przy South Kedzie Avenue. Równocześnie miasto udostępniło 74 obiekty Chicago Park District oraz wszystkie 22 komisariaty policji, które pełniły funkcję punktów ogrzewania przez całą dobę.
Rozszerzenie sieci punktów od wtorku do piątku
Od wtorku do piątku funkcjonuje szersza sieć punktów ogrzewania, obejmująca wszystkie Centra Usług Społecznych Departamentu Rodziny i Wsparcia Społecznego, w tym placówki w Englewood, South Chicago, na północy miasta oraz przy West North Avenue. Otwarta jest także sieć 21 centrów dla seniorów, które przyjmują starszych mieszkańców w godzinach dziennych.

Dodatkowo swoje drzwi udostępniły wszystkie uczelnie City Colleges of Chicago w godzinach ich funkcjonowania. Poza granicami miasta, punkt ogrzewania uruchomiło także miasto Evanston w Gibbs-Morrison Cultural Center oraz główna filia biblioteki publicznej w Evanston.
Powiat Cook otworzył trzy budynki sądów jako całodobowe punkty ogrzewania. Obiekty w Skokie, Maywood i Markham pozostają dostępne, zapewniając bezpieczne schronienie przed mrozem.
Ostrzeżenia przed odmrożeniami
Władze miasta przypominają mieszkańcom o objawach odmrożeń, które najczęściej dotykają palców rąk i nóg, nosa oraz uszu. Każda odsłonięta część ciała mogła ulec uszkodzeniu przy długotrwałej ekspozycji na tak duży mróz.
Specjaliści zwracają uwagę, że blednięcie skóry, drętwienie, pęcherze czy zmiana koloru na niebieski lub czarny to sygnały wymagające natychmiastowego ogrzania organizmu i – w razie braku poprawy – kontaktu z lekarzem.

Zalecenia dotyczące bezpieczeństwa w domach
Służby miejskie apelują o noszenie kilku warstw luźnej, ciepłej odzieży, utrzymywanie suchości ubrań oraz ochronę głowy, rąk i stóp. Ostrzegają także przed nieprawidłowym używaniem grzejników elektrycznych i przypominają o konieczności posiadania sprawnych czujników tlenku węgla.
W związku z mrozami zalecono również zapobieganie zamarzaniu rur poprzez zapewnienie cyrkulacji ciepłego powietrza i lekkiego przepływu wody.
Zwierzęta również potrzebują ochrony
Miasto przypomina, że ekstremalne zimno stanowi zagrożenie także dla zwierząt domowych. Koty powinny pozostawać w domach, a psy wychodzić jedynie na krótkie spacery. Szczególną ostrożność zalecono wobec szczeniąt, starszych psów i ras krótkowłosych.

Uruchomienie punktów ogrzewania, kampania informacyjna i wsparcie służb miały na celu ograniczenie skutków dużego mrozu i ochronę najbardziej narażonych grup.
Źródło: cbs
Foto: flickr/Bureau of Land Management, City of Chicago, istock/photosvit/
-
Polonia Amerykańska4 tygodnie temuCoraz więcej Polaków opuszcza USA na skutek zaostrzonej polityki imigracyjnej
-
News USA3 tygodnie temuUSA uderzają w Wenezuelę. Dyktator Maduro i jego żona pojmani
-
News USA1 tydzień temuPełnotłuste mleko wraca do szkolnych stołówek po podpisie Prezydenta Trumpa
-
News USA2 tygodnie temuProtest przeciwko ICE w Minneapolis zakończył się zastrzeleniem kobiety przez agenta
-
News Chicago4 tygodnie temuKevin Niemiec wśród absolwentów St. Viator High School oskarżonych o gwałt na koleżance z klasy
-
News USA7 dni temuTrump grozi użyciem Insurrection Act po kolejnych protestach w Minneapolis
-
News USA4 tygodnie temuAmFest 2025: JD Vance przedstawia wizję „chrześcijańskiej polityki” w USA
-
News Chicago3 tygodnie temuMieszkańcy Chicago zorganizowali protest po zatrzymaniu prezydenta Wenezueli










