Połącz się z nami

News USA

Nagrodzone Noblem badania z fizyki i chemii były związane ze sztuczną inteligencją

Opublikowano

dnia

Tegoroczna Nagroda Nobla w dziedzinie chemii została przyznana trzem wybitnym naukowcom za ich przełomowe osiągnięcia w projektowaniu struktury białek oraz wykorzystaniu w tym celu modelu sztucznej inteligencji. Natomiast dwóch badaczy nagrodzonych w dziedzinie fizyki przyczyniło się do rozwoju technologii sztucznych sieci neuronowych, które stały się podstawą współczesnych rozwiązań AI.

Nagroda Nobla z chemii

Laureatami z dziedziny chemii zostali David Baker z University of Washington oraz Demis Hassabis i John Jumper z laboratorium Google DeepMind, którzy zrewolucjonizowali naukę dzięki nowatorskim technikom przewidywania i projektowania białek.

Heiner Linke, przewodniczący Komitetu Noblowskiego, podkreślił, że wyróżniono ich za rozwiązanie odwiecznego problemu chemii i biochemii: powiązania sekwencji aminokwasów ze strukturą białek. “To jedno z najważniejszych wyzwań, które nurtowało naukowców przez dekady” – stwierdził Linke.

Przełom w projektowaniu białek

David Baker od wielu lat jest liderem badań nad projektowaniem białek. Już w 2003 roku stworzył pierwsze sztuczne białko, a jego praca pozwoliła na rozwój licznych innowacyjnych struktur białkowych, które znalazły zastosowanie w medycynie, szczepionkach, nanotechnologii oraz urządzeniach diagnostycznych.

Demis Hassabis i John Jumper, pracujący w Google DeepMind, wprowadzili do badań nad białkami sztuczną inteligencję, która umożliwiła przewidywanie trójwymiarowych struktur białek na podstawie ich sekwencji. Opracowany przez nich model AI, znany jako AlphaFold, odmienił badania biologiczne, umożliwiając naukowcom dokładniejsze zrozumienie funkcji białek i ich roli w organizmach.

W 2020 roku, po dekadach niepowodzeń w przewidywaniu struktur białek, zespół z DeepMind stworzył narzędzie, które zrewolucjonizowało tę dziedzinę, przełamując wieloletni problem w naukach biomedycznych.

David Baker otrzymał połowę nagrody pieniężnej w wysokości 11 milionów koron szwedzkich (ok. 1 milion dolarów), a Demis Hassabis i John Jumper podzielili się drugą połową.

Nagroda Nobla z fizyki

Nagrodą Nobla w dziedzinie fizyki w 2024 roku podzielili się John Hopfield oraz Geoffrey Hinton. Choć działali w różnych obszarach badań, przyczynili się do rozwoju technologii sztucznych sieci neuronowych, które stały się podstawą współczesnych rozwiązań sztucznej inteligencji.

John Hopfield, emerytowany profesor Uniwersytetu Princeton, oraz Geoffrey Hinton, były profesor Uniwersytetu Toronto, zbudowali modele sztucznych sieci neuronowych inspirowane funkcjonowaniem ludzkiego mózgu. Te sieci, naśladując procesy przechowywania i przywoływania wspomnień, przyczyniły się do rozwoju technologii uczenia maszynowego.

Ich prace, zainicjowane w latach 80-tych, utorowały drogę systemom, które dziś wykorzystujemy do rozpoznawania twarzy, tłumaczeń językowych czy zaawansowanych chatbotów, takich jak ChatGPT.

Pionierzy sztucznej inteligencji

91-letni Hopfield został nagrodzony za stworzenie „pamięci asocjacyjnej”, która potrafi przechowywać i rekonstruować wzorce w danych, przypominając procesy zachodzące w mózgu. Jego sieć neuronowa, opracowana w 1982 roku, mogła przywoływać obrazy na podstawie fragmentów wzorców, co jest analogiczne do tego, jak ludzki mózg rozpoznaje znajome piosenki czy obrazy, nawet w hałaśliwym środowisku.

76-letni Geoffrey Hinton, nazywany „ojcem chrzestnym AI”, wykorzystał osiągnięcia Hopfielda, tworząc wielowarstwowe sieci neuronowe oparte na prawdopodobieństwie. Jego prace doprowadziły do stworzenia programów zdolnych do rozpoznawania i generowania obrazów na podstawie dostarczonych danych.

Mimo iż Hinton stał się jednym z głównych orędowników rozwoju AI, w ostatnich latach publicznie ostrzegał przed potencjalnymi zagrożeniami, jakie może przynieść sztuczna inteligencja, jeśli przekroczy możliwości człowieka.

Tydzień Nagród Nobla 2023

Ceremonia wręczenia Nagród Nobla odbędzie się 10 grudnia w Sztokholmie, w rocznicę śmierci Alfreda Nobla. W trakcie trwającego Tygodnia Noblowskiego ogłoszono już laureatów z dziedzin medycyny, fizyki i chemii, a dzisiaj zostanie przyznana także Nagroda Nobla w dziedzinie literatury.

 

Źródło: AP, The Guardian
Foto: Nobel Prize

News USA

Ford ogłasza kolejne akcje serwisowe – naprawy wymaga ponad 450 tysięcy aut

Opublikowano

dnia

Autor:

Ford_Explorer

Ford zapowiedział dwie odrębne akcje serwisowe obejmujące łącznie ponad 450 tysięcy pojazdów na rynku amerykańskim. Decyzja wynika z problemów technicznych, które – według federalnych regulatorów – mogą zwiększać ryzyko wypadku.

Największa akcja dotyczy Ford Explorer

Najszersza akcja obejmuje 412 774 egzemplarze modeli Ford Explorer z lat produkcyjnych 2017–2019. Powodem jest element tylnego zawieszenia, tzw. toe link, który w określonych warunkach może ulec pęknięciu.

Komponent ten odpowiada za utrzymanie prawidłowego ustawienia tylnych kół. Jego uszkodzenie może prowadzić do zmian w zachowaniu pojazdu na drodze oraz pogorszenia stabilności jazdy.

Bezpłatna naprawa w autoryzowanych serwisach

Dealerzy Forda mają wymieniać wadliwe elementy zawieszenia na wzmocnioną, zmodyfikowaną wersję. Naprawy będą realizowane bezpłatnie dla właścicieli objętych pojazdów. Producent poinformował, że nie odnotowano dotąd przypadków obrażeń związanych z opisywaną usterką.

Harmonogram powiadomień

Procedura informowania sieci dealerskiej ma rozpocząć się pod koniec lutego. Właściciele pojazdów objętych akcją mają otrzymywać listowne powiadomienia od początku marca.

Druga akcja serwisowa

Równolegle Ford ogłosił kolejną akcję obejmującą 40 655 pojazdów. W tym przypadku zgłoszone problemy dotyczą awarii akumulatorów oraz usterek związanych z pedałem hamulca. Tego rodzaju defekty mogą wpływać na bezpieczeństwo jazdy i potencjalnie zwiększać ryzyko kolizji.

Rekordowa liczba wycofań

Ostatnie decyzje wpisują się w wyjątkowo intensywny okres działań serwisowych koncernu. W 2025 roku Ford ogłosił 103 akcje serwisowe, przekraczając swoje wcześniejsze roczne rekordy jeszcze przed zakończeniem roku kalendarzowego.

 

Źródło; foxbusiness
Foto: IFCAR
Czytaj dalej

News USA

Nowe zasady wjazdu do Wielkiej Brytanii dla podwójnych obywateli

Opublikowano

dnia

Autor:

lotnisko Heathrow

Od środy obywatele brytyjscy posiadający drugie obywatelstwo muszą dostosować się do nowych wymogów dokumentacyjnych. W wyniku wprowadzonych zmian nie mogą już wjeżdżać do Wielkiej Brytanii wyłącznie na podstawie zagranicznego paszportu.

Obowiązkowy brytyjski paszport

Nowe przepisy wprowadzają jednoznaczny obowiązek potwierdzania prawa wjazdu do kraju. Podwójni obywatele będą musieli okazać jeden z trzech dokumentów:

  • Ważny paszport brytyjski
  • Ważny paszport irlandzki
  • Zagraniczny paszport zawierający Certificate of Entitlement

W praktyce oznacza to koniec możliwości korzystania wyłącznie z paszportu innego państwa przy podróżach do Wielkiej Brytanii.

Powiązanie z systemem ETA

Zmiana zasad jest bezpośrednio związana z wdrażaniem systemu Electronic Travel Authorisation ETA. Mechanizm ten, funkcjonujący na podobnych zasadach jak amerykański ESTA, wymaga od podróżnych z krajów bezwizowych uzyskania wcześniejszej autoryzacji przed podróżą.

Podwójni obywatele brytyjscy nie kwalifikują się do programu ETA. Tym samym nie będą mogli wykorzystywać zagranicznego paszportu do ubiegania się o elektroniczną zgodę na podróż.

Konsekwencje dla podróżnych

Linie lotnicze oraz przewoźnicy zostali zobowiązani do rygorystycznej kontroli dokumentów. Przewoźnicy, narażeni na kary finansowe za wpuszczenie pasażerów bez wymaganych dokumentów, mogą odmówić wejścia na pokład osobom niespełniającym nowych wymogów.

Certificate of Entitlement

Certificate of Entitlement to dokument umieszczany w zagranicznym paszporcie, potwierdzający prawo stałego pobytu w Wielkiej Brytanii. Uzyskanie certyfikatu wiąże się z opłatą oraz czasem oczekiwania, który może wynosić kilka tygodni.

Podobnie jak paszport brytyjski, dokument ten nie jest wydawany automatycznie po uzyskaniu obywatelstwa, co dla wielu podwójnych obywateli może oznaczać konieczność dopełnienia formalności po raz pierwszy.

Kogo dotyczą nowe regulacje

Nowe zasady obejmują wszystkich obywateli brytyjskich posiadających drugie obywatelstwo, niezależnie od miejsca zamieszkania. Wymogi dotyczą również dzieci oraz osób na stałe mieszkających poza granicami kraju.

Wyjątek przewidziano dla posiadaczy paszportów irlandzkich. Osoby posiadające obywatelstwo brytyjskie i irlandzkie będą mogły nadal wjeżdżać do Wielkiej Brytanii na podstawie paszportu irlandzkiego.

Zalecenia dla podróżnych

Osoby posiadające podwójne obywatelstwo brytyjskie powinny z odpowiednim wyprzedzeniem zweryfikować ważność swoich dokumentów. W przypadku paszportów zbliżających się do terminu wygaśnięcia zalecane jest wcześniejsze złożenie wniosku o odnowienie.

Alternatywą pozostaje uzyskanie Certificate of Entitlement, jednak procedura ta wymaga czasu oraz dodatkowych kosztów.

Wyzwania dla pracodawców

Zmiany mogą mieć istotne znaczenie dla firm zatrudniających pracowników mobilnych, ekspatów oraz osoby pracujące zdalnie. Nieoczekiwana odmowa wejścia na pokład może oznaczać zakłócenia w realizacji obowiązków służbowych, opóźnienia projektów oraz komplikacje organizacyjne.

Eksperci ds. mobilności międzynarodowej wskazują na konieczność wcześniejszego planowania podróży oraz uwzględniania potencjalnych opóźnień administracyjnych.

 

Źródło: boundless
Foto: Citizen59
Czytaj dalej

News USA

Na nocnym niebie zobaczymy paradę planet, choć nie idealną

Opublikowano

dnia

Autor:

parada planet

W ostatnich dniach media społecznościowe i nagłówki serwisów informacyjnych zdominowały doniesienia o rzekomym „idealnym ustawieniu sześciu planet”, który możemy zaobserwować. Choć zjawisko określane jako parada planet rzeczywiście ma teraz miejsce, astronomowie studzą emocje. Planety nie tworzą prostej linii, a część z nich pozostaje praktycznie niewidoczna bez odpowiedniego sprzętu.

Czym właściwie jest parada planet

Zjawisko polega na tym, że kilka planet pojawia się jednocześnie w jednym obszarze nieba. To efekt perspektywy obserwatora na Ziemi, a nie rzeczywistego „wyrównania” ciał niebieskich w przestrzeni kosmicznej. Termin ma charakter potoczny i nie funkcjonuje jako ścisłe pojęcie naukowe.

Kiedy obserwować planety

Kulminacja widowiska przypadnie na sobotni wieczór. Przy sprzyjających warunkach pogodowych po zachodzie słońca w zachodniej części nieba będzie można dostrzec kilka jasnych obiektów. Gołym okiem widoczne mają być Merkury, Wenus, Jowisz oraz Saturn. Uran i Neptun pozostaną bardzo słabe – do ich obserwacji potrzebne będą lornetki lub teleskopy.

Gdzie skierować wzrok

Najłatwiejszym punktem orientacyjnym będzie Wenus, najjaśniejsza z planet. Pojawia się tuż po zachodzie słońca i znika około pół godziny później. W pobliżu Wenus można odnaleźć Saturna oraz Merkurego.

Neptun znajduje się w sąsiedztwie Saturna, jednak jego słaba jasność sprawia, że bez teleskopu pozostaje praktycznie niewidoczny. Uran pojawia się niżej, w rejonie południowego nieba. Jowisz natomiast wyróżnia się jasnością w części południowo-wschodniej.

Czy to naprawdę rzadkie zjawisko

Choć widowisko budzi zainteresowanie, podobne konfiguracje nie należą do wyjątkowych. Ostatnia szeroko komentowana parada siedmiu planet miała miejsce w ubiegłym roku. Kolejne zbliżone zjawisko prognozowane jest na rok 2028.

Astronomowie przypominają, że planety na niebie nie ustawiają się w geometryczną linię, jak często sugerują uproszczone wizualizacje.

Całkowite zaćmienie Księżyca z 13-14 marca 2025 r. widziane z Olympii w stanie Waszyngton. Zdjęcie wykonano w momencie maksymalnej głębokości zaćmienia.

Kolejne widowisko już wkrótce

Miłośnicy obserwacji nocnego nieba nie będą musieli długo czekać na następne spektakularne wydarzenie. Kilka dni po paradzie planet prognozowane jest całkowite zaćmienie Księżyca.

Zjawisko, często określane jako „krwawy Księżyc”, ma nastąpić we wtorkowy poranek. Srebrny glob przybierze czerwonawy odcień pomiędzy godziną 5 a 6 rano. Faza całkowita zakończy się około 6, po czym zaćmienie przejdzie w etap częściowy.

Wszystko zależy od pogody

Widoczność zarówno planet, jak i zaćmienia pozostaje uzależniona od zachmurzenia. Nawet najbardziej efektowne zjawiska astronomiczne mogą zostać całkowicie przesłonięte przez chmury, co w okresie zimowym bywa częstym scenariuszem.

 

Źródło: cna
Foto: Marcus Humberg, Sweeper76
Czytaj dalej
Reklama

Popularne

Kalendarz

październik 2024
P W Ś C P S N
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031  

Nasz profil na fb

Popularne w tym miesiącu