Prezydent Donald Trump podpisał w czwartek, 5 listopada, proklamację nadającą Gabinetowi Owalnemu i Sali Posiedzeń Gabinetu (Cabinet Room) w Białym Domu status pomnika narodowego. Decyzja ma chronić historyczne wnętrza przed poważnymi przebudowami. To pierwsze oficjalne działanie prezydenta po wtorkowych wyborach do Kongresu, w których Republikanie ponieśli znaczące porażki.

Nowa ochrona historycznych pomieszczeń Białego Domu

Donald Trump przekonywał podczas podpisywania dokumentu, że Gabinet Owalny jest jednym z najważniejszych symboli amerykańskiej prezydentury i powinien zostać zachowany dla przyszłych pokoleń. Wyraził obawę, że kolejni gospodarze Białego Domu mogliby zdecydować się na radykalną zmianę jego wyglądu, a nawet przebudowę charakterystycznego owalnego pomieszczenia.

Proklamacja zobowiązuje sekretarza spraw wewnętrznych USA do zarządzania chronionymi wnętrzami oraz wymaga dokumentowania i analizowania planowanych zmian, które mogłyby istotnie naruszyć ich historyczną strukturę lub charakter architektoniczny.

Jednocześnie dokument pozostawia urzędującemu prezydentowi prawo do zmiany wystroju, wyboru mebli oraz przeprowadzania zwykłych prac związanych z funkcjonowaniem i bezpieczeństwem pomieszczeń. Oznacza to, że przyszli prezydenci nadal będą mogli zmieniać dekoracje Gabinetu Owalnego.

Trump sugerował, że każda poważna przebudowa powinna wymagać zgody Kongresu. Takiego obowiązku nie zapisano jednak w proklamacji. Co więcej, kolejny prezydent może uchylić dokument, podobnie jak sam Trump wcześniej cofał decyzje poprzedników dotyczące pomników narodowych.

Złote dekoracje i nowe żyrandole

Od powrotu do Białego Domu Donald Trump wprowadził liczne zmiany w wystroju prezydenckich pomieszczeń. Gabinet Owalny został wzbogacony o złote zdobienia ścian, portrety w pozłacanych ramach oraz kopię Deklaracji Niepodległości.

Prezydent zwrócił również uwagę na nowe żyrandole zamontowane w sali posiedzeń gabinetu. Według niego wcześniejsze oświetlenie było niewystarczające, a nowe wyposażenie znacząco poprawiło wygląd pomieszczenia.

Prezydent Donald J. Trump podpisuje zarządzenie wykonawcze, na mocy którego Gabinet Owalny oraz Sala Posiedzeń Gabinetu (Cabinet Room) zostają uznane za obiekty o znaczeniu narodowym; wydarzenie miało miejsce w czwartek, 5 listopada 2026 roku, w Gabinecie Owalnym Białego Domu.

Podczas podpisywania proklamacji na historycznym biurku Resolute Desk znajdowała się czerwona czapka z napisem VETO. Jej obecność odczytywano jako nawiązanie do zmieniającego się układu sił w Kongresie po wyborach.

Kontrowersje wokół przebudowy Białego Domu

Decyzja o ochronie historycznych wnętrz zapadła w czasie, gdy sam Donald Trump realizuje szeroko zakrojone projekty budowlane w Waszyngtonie. Jednym z najbardziej kontrowersyjnych przedsięwzięć jest budowa reprezentacyjnej sali balowej Białego Domu, dla której rozebrano wschodnie skrzydło rezydencji.

W środę, dzień po wyborach, prezydent zaprosił dziennikarzy na uroczystość podniesienia ostatniej belki konstrukcyjnej nowej sali. Z kolei w poniedziałek odwiedził okolice Lincoln Memorial Reflecting Pool, gdzie przedstawiał swoje plany modernizacji tego historycznego miejsca.

Niektóre przedsięwzięcia prezydenta stały się przedmiotem pozwów sądowych, w których zarzuca się administracji prowadzenie prac bez wymaganych zezwoleń.

Widok z zewnątrz na Gabinet Owalny

Demokraci domagają się informacji o finansowaniu sali balowej

Po wyborach Demokraci przygotowują się do zwiększenia kontroli nad działaniami administracji Donalda Trumpa. Senator Richard Blumenthal z Connecticut, czołowy Demokrata w Stałej Podkomisji Śledczej Senatu, skierował w czwartek pisma do znanych darczyńców finansujących budowę prezydenckiej sali balowej.

Zażądał przekazania informacji dotyczących ich wsparcia finansowego, ostrzegając, że brak współpracy może skutkować zastosowaniem innych środków w celu uzyskania dokumentów. Sprawa wpisuje się w narastający spór o sposób finansowania i zatwierdzania projektów budowlanych realizowanych przez prezydenta.

Zgoda na budowę wielkiego łuku triumfalnego

W czwartek wieczorem National Capital Planning Commission (NCPC), federalna komisja odpowiedzialna za planowanie przestrzenne w rejonie Waszyngtonu, ostatecznie zatwierdziła kolejny projekt Trumpa – budowę monumentalnego łuku triumfalnego o wysokości 250 stóp.

Plan zachodniego skrzydła Białego Domu

Konstrukcja ma stanąć pomiędzy Lincoln Memorial a Arlington National Cemetery. Komisja, w której zasiadają liczni sojusznicy prezydenta, zatwierdziła projekt stosunkiem głosów 8 do 4, po niemal dziewięciu godzinach publicznych wystąpień kongresmenów, weteranów, architektów oraz mieszkańców Waszyngtonu i Wirginii.

Realizacja inwestycji nie jest jednak przesądzona. Sędzia federalny rozpatruje możliwość tymczasowego wstrzymania budowy.

Nowa proklamacja dotycząca Gabinetu Owalnego pokazuje, że Donald Trump zamierza pozostawić trwały ślad w wyglądzie Białego Domu i amerykańskiej stolicy. Zakres ochrony historycznych wnętrz będzie jednak zależał również od decyzji jego następców, którzy zachowają możliwość zmiany lub uchylenia wprowadzonych przepisów.

Źródło: cbs
Foto: The White House

Amerykańscy kierowcy mogą wkrótce zapłacić mniej niż 4 dolary za galon benzyny po raz pierwszy od lipca. Eksperci rynku paliw przewidują dalszy spadek cen na stacjach, a także tańszy olej napędowy przed Świętem Dziękczynienia. Do obniżek przyczyniają się spadające ceny ropy, zmiany na światowym rynku energii oraz sezonowe ograniczenie popytu.

Benzyna może potanieć już w przyszłym tygodniu

Patrick De Haan, ekspert rynku paliw z firmy GasBuddy, przewiduje, że średnia krajowa cena benzyny spadnie poniżej 4 dolarów za galon już w przyszłym tygodniu. W czwartek, 5 listopada, według GasBuddy wynosiła ona 4,06 dolara, natomiast dane AAA wskazywały około 4,10 dolara.

W porównaniu z poprzednim dniem benzyna była tańsza o 2 centy, a w stosunku do poprzedniego miesiąca o 27 centów. Mimo ostatnich obniżek kierowcy nadal płacą jednak o 1,02 dolara więcej za galon niż rok temu. De Haan prognozuje również, że cena oleju napędowego może spaść poniżej 6 dolarów za galon przed Thanksgiving, które w tym roku przypada 26 listopada.

Wojna z Iranem i wybory wpływają na ceny ropy

Według eksperta GasBuddy ostatnie spadki cen paliw są w dużej mierze związane z oczekiwaniami inwestorów dotyczącymi sytuacji politycznej w Stanach Zjednoczonych. Rynki przewidywały, że wyniki wyborów do Kongresu pokażą niezadowolenie społeczeństwa z wojny z Iranem i zwiększą presję na administrację Donalda Trumpa, aby doprowadziła do zakończenia konfliktu.

Na poprawę sytuacji wpływa także zwiększenie ruchu tankowców przez cieśninę Ormuz, jeden z najważniejszych szlaków transportu ropy naftowej na świecie. Większa liczba przepływających statków zmniejsza ograniczenia w globalnych dostawach surowca.

W czwartek cena ropy Brent, będącej międzynarodowym punktem odniesienia, spadła poniżej 100 dolarów za baryłkę po raz pierwszy od września. W południe wynosiła 97,44 dolara, natomiast amerykańska ropa West Texas Intermediate kosztowała 90,42 dolara za baryłkę.

Jesienią paliwa tradycyjnie tanieją

Na spadek cen wpływają również czynniki sezonowe. Jesienią Amerykanie rzadziej wybierają się w długie podróże samochodowe, co ogranicza zapotrzebowanie na benzynę. Stacje paliw przechodzą ponadto na sprzedaż zimowej mieszanki, której produkcja jest tańsza niż paliwa letniego. Obecnie marża na sprzedaży jednego galona benzyny wynosi około 75 centów, podczas gdy bardziej typowy poziom to około 40 centów.

Administracja Trumpa podejmuje działania na rynku paliw

Rząd federalny wprowadził również rozwiązania mające ograniczyć koszty paliw. Administracja Donalda Trumpa rozszerzyła dostęp do nieopodatkowanego oleju napędowego barwionego na czerwono oraz umożliwiła import rosyjskiego diesla.

Władze zdecydowały się także na czasowe odstępstwo od przepisów Jones Act, które wymagają, aby towary przewożone drogą morską między amerykańskimi portami transportowano statkami zbudowanymi w USA, pływającymi pod amerykańską banderą i obsługiwanymi przez amerykańskie załogi.

Jeśli prognozy ekspertów się sprawdzą, kierowcy odczują kolejne obniżki jeszcze przed okresem świątecznych podróży. Spadek cen poniżej 4 dolarów za galon byłby pierwszym takim przypadkiem od lipca i oznaczałby istotną ulgę dla milionów amerykańskich gospodarstw domowych.

Źródło: cbs
Foto: istock

Gubernator Kalifornii Gavin Newsom zamienił wszystkie 548 wyroków śmierci w stanie na dożywotnie więzienie. Decyzję ogłosił w czwartek, 5 listopada, argumentując, że kara śmierci jest sprzeczna z wartościami Kalifornii. Tego samego dnia w Indianie, na Florydzie i w Alabamie stracono trzech skazanych. Wydarzenia pokazują głębokie podziały w Stanach Zjednoczonych dotyczące najwyższego wymiaru kary.

Kalifornia zamienia 548 wyroków śmierci na dożywocie

Gavin Newsom ogłosił swoją decyzję w otwartym liście do mieszkańców Kalifornii. Wyjaśnił, że wieloletnie doświadczenie w sprawowaniu władzy przekonało go o ograniczeniach państwa w wymierzaniu sprawiedliwości. Jego zdaniem odbieranie życia przez władze publiczne nie powinno być elementem systemu karnego.

Decyzja obejmuje 529 mężczyzn i 19 kobiet oczekujących na wykonanie kary śmierci. Nie oznacza jednak zwolnienia kogokolwiek z więzienia, unieważnienia wyroków skazujących ani przyznania prawa do warunkowego zwolnienia. W mocy pozostają również wcześniejsze nakazy wypłaty odszkodowań ofiarom przestępstw.

Kalifornia nie przeprowadziła żadnej egzekucji od stycznia 2006 roku. Newsom wprowadził moratorium na wykonywanie kary śmierci w 2019 roku, niedługo po objęciu urzędu gubernatora. Obecna decyzja nie usuwa jednak kary śmierci ze stanowego prawa, lecz dotyczy wszystkich obecnie obowiązujących wyroków.

Gubernator przyznał, że jego postanowienie może wywołać sprzeciw rodzin ofiar i nazwał je jedną z najtrudniejszych decyzji swojej kariery. Podkreślił, że bierze pełną odpowiedzialność za jej konsekwencje. Demokrata kończy ośmioletnie urzędowanie. Jego następcą zostanie Xavier Becerra, który zwyciężył we wtorkowych wyborach gubernatorskich.

Trzy egzekucje jednego dnia w USA

Podczas gdy Kalifornia odchodzi od wykonywania najwyższego wymiaru kary, w czwartek Indiana, Floryda i Alabama przeprowadziły egzekucje trzech więźniów. To drugi taki przypadek od sierpnia i wyjątkowo rzadkie wydarzenie we współczesnej historii amerykańskiego systemu karnego.

Przed 2026 rokiem ostatni przypadek trzech egzekucji jednego dnia odnotowano 16 lat wcześniej. Obserwatorzy wskazują, że zbieżność terminów nie oznacza koordynacji działań między stanami, ale wpisuje się w wyraźny wzrost liczby wykonywanych wyroków śmierci.

Od stycznia 2025 roku w 11 stanach stracono łącznie 79 osób, więcej niż w jakimkolwiek innym dwuletnim okresie od ponad dekady. Eksperci wiążą ten wzrost między innymi z klimatem politycznym za prezydentury Donalda Trumpa oraz rekordowym tempem egzekucji na Florydzie.

Indiana: egzekucja za zabójstwo dwojga dzieci

W Indianie stracono 50-letniego Jeffreya Weisheita, skazanego za zabójstwo dwojga dzieci swojej partnerki. 10 kwietnia 2010 roku mężczyzna podpalił dom w Evansville, pozostawiając wewnątrz 8-letnią Alyssę Lynch i jej 5-letniego brata Caleba. Oboje zginęli w pożarze.

Weisheit został stracony przez podanie śmiertelnego zastrzyku i uznany za zmarłego o godzinie 12:45 AM. Nie wypowiedział ostatnich słów. Jego obrońcy bezskutecznie apelowali do Gubernatora Indiany Mike’a Brauna o wstrzymanie egzekucji.

Jeffrey Weisheit

Prawnicy wskazywali na problemy podczas wcześniejszych egzekucji w Tennessee, gdzie stosowano ten sam środek, pentobarbital. Podnosili również wątpliwości dotyczące apteki, od której Indiana zakupiła substancję. Stanowe władze zapewniały jednak, że procedura zostanie przeprowadzona zgodnie z prawem.

Floryda: 19. egzekucja w tym roku

Na Florydzie wykonano wyrok śmierci na 64-letnim Jesse Guardado, skazanym za brutalne zabójstwo 75-letniej działaczki społecznej Jackie Malone. Kobieta wcześniej pomagała mu po wyjściu z więzienia, zapewniając wsparcie finansowe oraz pomoc w znalezieniu pracy i mieszkania.

Guardado zaatakował Malone w jej domu w DeFuniak Springs, bijąc ją metalowym prętem i wielokrotnie dźgając nożem. Następnie ukradł jej rzeczy osobiste. Później przyznał się do zabójstwa. Egzekucję przeprowadzono przez śmiertelny zastrzyk, a zgon stwierdzono o godzinie 6:13 PM czasu wschodniego.

Jesse Guardado

Obrońcy skazanego wskazywali na traumatyczne dzieciństwo, przemoc seksualną i fizyczną oraz uzależnienie od narkotyków. Argumentowali również, że w więzieniu zmienił swoje życie i szczerze żałował popełnionej zbrodni. Gubernator Ron DeSantis nie zdecydował się jednak na ułaskawienie.

Była to 19. egzekucja na Florydzie w 2026 roku, co oznacza wyrównanie rekordu ustanowionego w poprzednim roku. Do końca grudnia stan planuje przeprowadzić co najmniej dwie kolejne egzekucje.

Alabama: kara śmierci za zabójstwo starszego małżeństwa

Trzecim straconym w czwartek był 55-letni Michael Shannon Taylor, skazany za zabójstwo 83-letniego Ivana Moore’a i jego 79-letniej żony Lucille. Do zbrodni doszło 4 listopada 1991 roku w Gadsden w Alabamie, gdy Taylor miał 19 lat.

Michael Shannon Taylor

Mężczyzna, który samowolnie opuścił służbę w marynarce wojennej, przekonał starsze małżeństwo, aby wpuściło go do domu. Następnie śmiertelnie pobił oboje metalowym prętem i okradł. Taylor został uznany za zmarłego o godzinie 6:10 PM czasu centralnego.

Jego prawnicy kwestionowali zmianę metody egzekucji z wcześniej wybranego azotu na śmiertelny zastrzyk. Cztery miesiące wcześniej sąd federalny zakazał Alabamie stosowania azotu, uznając tę metodę za sprzeczną z konstytucyjnym zakazem okrutnych i niezwykłych kar.

Prokurator generalny Alabamy Steve Marshall ocenił, że wykonanie wyroku przyniosło długo oczekiwaną sprawiedliwość bliskim ofiar. Była to trzecia egzekucja przeprowadzona w tym stanie w 2026 roku.

Dwa przeciwstawne podejścia do kary śmierci

Decyzja Kalifornii spotkała się z ostrą reakcją Gubernator Alabamy Kay Ivey. Po egzekucji Taylora podkreśliła, że jej stan zamierza nadal egzekwować obowiązujące prawo i wykonywać prawomocne wyroki, w przeciwieństwie do Kalifornii.

Wydarzenia z 5 listopada pokazują, jak odmienne podejście do kary śmierci prezentują poszczególne stany USA. Podczas gdy Kalifornia rezygnuje z wykonania setek wyroków, inne stany zwiększają liczbę egzekucji, podtrzymując ogólnokrajowy spór o granice odpowiedzialności karnej, prawa skazanych i sprawiedliwość dla rodzin ofiar.

Źródło: scrippsnews, USA Today
Foto: Office of the Governor of California , istock, IDOC, FDOC, AlexLMX/