Kościół

Druga Niedziela Wielkiego Postu: Kto przemienił się na Górze Tabor – uczniowie czy Jezus?

Opublikowano

3 lata temu

dnia

6 marca 2023

Autor:

bwyderka

Piotr z uczniami na górze widział Jezusa, Mojżesza i Eliasza i myślał, że już wszystko rozumie. Po chwili jednak usłyszeli głos Boga, że Jezus jest Kimś wyjątkowym, Kimś „jakościowo odmiennym” od Mojżesza i Eliasza. Dopiero wtedy „podnieśli oczy, nikogo nie widzieli, tylko samego Jezusa” – o nieprzypadkowym użyciu biblijnego zwrotu „podnieść oczy i zobaczyć” oraz o jego znaczeniu pisze w komentarzu dla Centrum Heschela KUL dr Faydra Shapiro, dyrektor Izraelskiego Centrum Relacji Żydowsko-Chrześcijańskich.

To wyrażenie, które wielokrotnie pojawia się w Biblii hebrajskiej jest wskazówką do głębszego zrozumienia fragmentu Ewangelii św. Mateusza (Mt 17,1-9) czytanego w II niedzielę Wielkiego Postu. Nie wystarczy mieć oczy, żeby widzieć we właściwy sposób.

Publikujemy tekst komentarza żydowskiego do Ewangelii drugiej niedzieli Wielkiego Postu.

Jest wiele rzeczy, które można powiedzieć w oparciu o Tanach (Biblię hebrajską) o Ewangelii z tego tygodnia – można rzec, że jest tam przytłaczający ogrom bogactwa. Chciałabym się skupić na małym fragmencie tekstu, który moim zdaniem łatwo przeoczyć. Określenie „przeoczyć” jest tu bardzo poręczne, ponieważ chcę zwrócić uwagę na czynności patrzenia i widzenia.

Wszyscy znamy historię Przemienienia Jezusa w obecności Piotra, Jakuba i Jana oraz wiemy o nagłym pojawieniu się Mojżesza i Eliasza. Oczywiście jest wiele pytań, które moglibyśmy zadać w związku z obecnością Mojżesza i Eliasza. Dlaczego oni? Czy naprawdę tam byli? A jeśli tak, to jak mogło to być możliwe, gdyż według Księgi Powtórzonego Prawa Mojżesz umarł ponad tysiąc lat wcześniej. Wydaje się też, że Eliasz wcale nie umarł, ale został wzięty do nieba w ognistym rydwanie.

Piotr „widzi” – lub wydaje mu się, że widzi – tych trzech: Jezusa, Mojżesza i Eliasza i myśli, że rozumie! Postawi namioty dla nich trzech. Ale najwyraźniej jest to zła odpowiedź, ponieważ Bóg ogłasza, że Jezus jest kimś wyjątkowym, kimś jakościowo odmiennym od Mojżesza i Eliasza: „To jest mój Syn, w którym mam upodobanie”.

„Gdy uczniowie podnieśli oczy, nikogo nie widzieli, tylko samego Jezusa” (Mt 17,8).

Na pierwszy rzut oka mogłoby się wydawać, że na „pstryk” doszło do zniknięcia Mojżesza i Eliasza. Być może rzeczywiście tak się stało. Ale odczytując to wydarzenie na tle Biblii hebrajskiej, jest niezwykle jasne, że przesłanie tutaj jest czymś innym niż stwierdzeniem „byli tu, a teraz ich nie ma”.

Wskazówką są słowa „podnieśli oczy i zobaczyli” – jest to wyrażenie, które ma bogate konotacje w Biblii hebrajskiej.

W Księdze Rodzaju Abraham podniósł oczy i ujrzał barana złapanego za rogi. Wcześniej Bóg powiedział Abrahamowi, aby podniósł oczy i ujrzał ziemię, którą da jego potomkom. Prorok Izajasz wzywa nas – „podnieście oczy ku niebu i zobaczcie, kto je stworzył” i „podnieśmy nasze oczy, aby zobaczyć”, że dzieci, które uważaliśmy za stracone, powróciły.

Jak wiemy – z Księgi Powtórzonego Prawa i Jeremiasza, Psalmów i Ezechiela – posiadanie oczu nie jest wystarczające. Zwroty mówiące o posiadaniu oczu, ale tak naprawdę nie widzeniu, pojawiają się również w kilku miejscach w Nowym Testamencie. Istotnie, kilka rozdziałów przed Przemienieniem Mateusz wkłada w usta Jezusa cytat z Izajasza o ludziach, którzy mają oczy, ale nie widzą, kiedy Jezus tłumaczy, dlaczego musi używać przypowieści! Jednocześnie Jezus mówi: „Szczęśliwe oczy wasze, że widzą” (Mt 13,16).

„Podnieś oczy i zobacz” to język widzenia wykraczający poza to, co po prostu jawi się naszemu wzrokowi, poza dane przetwarzane dla naszych mózgów przez nerw wzrokowy. Podniesienie oczu jest odniesieniem do wizji, wezwaniem by zobaczyć coś we właściwy sposób i poznać to głębszym zrozumieniem.

Kiedy więc uczniowie podnoszą oczy i widzą samego Jezusa po Przemienieniu, nie jest to stwierdzenie o zniknięciu Mojżesza i Eliasza ze sceny. Jest to raczej nauczanie o widzeniu we właściwy sposób – w sposób, który Piotr nie był w stanie uczynić od razu. Gdy podnieśli oczy, zobaczyli tylko samego Jezusa. Nie stwierdzenie: „Jezus bez żadnych proroków stojących obok”, ale „widzenie jednego i jedynego Jezusa i nikogo innego”.

O Autorce:

Dr Faydra Shapiro jest specjalistką od współczesnych relacji żydowsko-chrześcijańskich i dyrektorem Israel Center for Jewish-Christian Relations. Za swoją pierwszą publikację (2006) otrzymała National Jewish Book Award. Jej najnowsza książka, wspólnie z Gavinem d’Costą, to „Contemporary Catholic Approaches to the People, Land and State of Israel”. Dr Shapiro jest również wykładowcą w Philos Project i pracownikiem naukowym w Centrum Studiów nad Religiami w Tel Hai College w Izraelu.

Centrum Heschela KUL

Foto: wikipedia, istock/Marinela Malcheva/ sanse293/ FREDERICA ABAN

Powiązane tematy:wielkanoc 2023 Wielki Post

Nastepne

Rektor KUL zainaugurował drugą edycję Studium KUL dla Polonii i Polaków za granicą

Nie przegap

Spotkajmy Chrystusa w Misterium Męki Pańskiej. Zapraszają Cecylia Jabłońska i Urszula Michałowska

Kościół

Jubileusz: jak przebiega zamknięcie Drzwi Świętych w Bazylice św. Piotra

Opublikowano

1 godzinę temu

dnia

6 stycznia 2026

Autor:

bwyderka

Zwyczaj ustanowiony w 1975 r., a następnie uproszczony przez św. Jana Pawła II przy okazji Roku Świętego 2000, obejmuje zamknięcie skrzydeł drzwi. Ich zamurowanie nastąpi z kolei bez udziału wiernych, ok. 10 dni później.

W uroczystość Objawienia Pańskiego, 6 stycznia, Papież Leon XIV zamknie Drzwi Święte Bazyliki św. Piotra, oficjalnie kończąc obchody Roku Świętego, trwające od 24 grudnia 2024 r.

Zamknięcie skrzydeł drzwi

Zgodnie z praktyką przyjętą od 1975 r., a później uproszczoną przez św. Jana Pawła II podczas Jubileuszu Roku 2000, obrzęd, który rozpocznie się o godzinie 9.30, nie przewiduje już publicznego zamurowania drzwi, jak miało to miejsce podczas wcześniejszych jubileuszy, lecz polega na uroczystym zamknięciu ich skrzydeł.

Dziękczynna modlitwa

Papież odmówi modlitwę dziękczynną za łaski zwyczajnego jubileuszu Roku Świętego.
„Zamyka się te Drzwi Święte, lecz nie zamyka się brama Twojej łaskawości” – brzmi jej formuła, która kończy się prośbą, aby pozostały otwarte skarby Bożej łaski, „abyśmy, u kresu naszej ziemskiej pielgrzymki, mogli z ufnością zapukać do bramy Twojego domu i kosztować owoców drzewa życia”.

Następnie Papież podejdzie do Drzwi Świętych przy śpiewie antyfony O clavis David. Stanie w ich progu, uklęknie i po chwili cichej modlitwy osobiście zamknie dwa wielkie, brązowe skrzydła. Ten gest podkreśla, że czas jubileuszu dobiega końca, lecz Boże Miłosierdzie pozostaje zawsze otwarte.

Zaraz po zamknięciu Drzwi Świętych, Papież będzie przewodniczył Mszy Świętej w uroczystość Objawienia Pańskiego przy głównym ołtarzu Bazyliki św. Piotra.

Późniejsze zamurowanie

Właściwe zamurowanie drzwi odbędzie się później, bez udziału wiernych, za ok. dziesięć dni, podczas obrzędu „zamurowania” przez Urząd Papieskich Celebracji Liturgicznych.

Technicy Fabryki Świętego Piotra — tzw. sampietrini (a w pozostałych bazylikach papieskich: technicy Gubernatoratu) — zbudują od wewnętrznej strony mur z cegieł, aby zapieczętować Drzwi Święte. W murze zostanie umieszczona, zgodnie z tradycją, metalowa kapsuła (capsis), zawierająca protokół zamknięcia, monety wybite podczas Roku Świętego oraz klucze.

Vatican News

Foto: Vatican Media

Czytaj dalej

Kościół

Prawie 2 miliony ludzi w Polsce weźmie udział w Orszaku Trzech Króli

Opublikowano

2 godziny temu

dnia

6 stycznia 2026

Autor:

bwyderka

Blisko 2 miliony osób przejdzie we wtorek ulicami miast i miasteczek, biorąc udział w Orszaku Trzech Króli – jednym z największych publicznych wydarzeń katolickich w Polska i w Europie. Tegoroczne obchody Święta Objawienia Pańskiego odbędą się łącznie w 941 miejscowościach w kraju i za granicą, co oznacza wyraźny wzrost skali inicjatywy.

Tradycja, która jednoczy tysiące miejscowości

Orszak Trzech Króli to barwne pochody, podczas których uczestnicy przebierają się za postacie biblijne, zakładają papierowe korony i śpiewają kolędy, podążając za symbolicznymi postaciami Mędrców ze Wschodu do publicznie ustawionych szopek. W 2025 roku w wydarzeniu wzięło udział około 2 miliony osób w 905 lokalizacjach; w tym roku liczba ta wzrośnie o kolejne 36 miejscowości.

Centralny orszak w Warszawie będzie transmitowany na żywo po raz pierwszy w języku angielskim przez EWTN Polska, począwszy od 11:00 a.m. czasu lokalnego.

Od szkolnego projektu do ogólnopolskiego święta

Pierwszy uliczny Orszak Trzech Króli przeszedł ulicami Warszawy w 2009 roku jako rozwinięcie jasełek przygotowanych przez uczniów jednej ze szkół. Po ustanowieniu Święta Objawienia Pańskiego dniem wolnym od pracy w 2011 roku, inicjatywa zaczęła dynamicznie się rozwijać i szybko stała się ogólnokrajową tradycją.

Jak podkreśla Piotr Giertych, prezes Fundacja Orszak Trzech Króli, w tym roku przygotowano 600 000 koron, 150 000 śpiewników z kolędami oraz 200 000 naklejek. W samej Warszawie w 2025 roku maszerowało około 50 000 osób.

Hasło nadziei na zakończenie roku jubileuszowego

Tegoroczne motto „Radujcie się nadzieją” nawiązuje do hasła kończącego się roku jubileuszowego Kościoła – „Pielgrzymi nadziei”. Słowa te pochodzą z kolędy „Mędrcy świata, monarchowie” autorstwa Stefana Bortkiewicza.

Jak wyjaśnia dyrektor wydarzenia Anna Murawska, przesłanie orszaku koncentruje się na nadziei w codziennym życiu, zaufaniu Bogu, Jego miłosierdziu oraz perspektywie spotkania w niebie.

Przesłanie pojednania i wspólnoty

Uczestników wydarzenia pozdrowi Karol Nawrocki oraz Pierwsza Dama Marta Nawrocka, podkreślając wymiar pojednania i solidarności, jaki niesie ze sobą symbolika Trzech Króli.

Warszawski orszak tradycyjnie rozpocznie się przy Pomniku Mikołaja Kopernika, następnie przejdzie Krakowskie Przedmieście na Plac Zamkowy, gdzie uczestnicy wspólnie zaśpiewają kolędy w samym sercu miasta.

Orszak Trzech Króli, czerpiący z polskich tradycji kolędowania i jasełek, a także z podobnych pochodów w Hiszpanii i Meksyku, pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych znaków publicznego przeżywania wiary w Polsce.

Źródło: cna
Foto: Paweł Kula/Fundacja Orszak Trzech Króli

Czytaj dalej

Polonia Amerykańska

„Ja Jestem Niepokalane Poczęcie” – wyjątkowy pokaz filmu z udziałem reżysera

Opublikowano

3 godziny temu

dnia

6 stycznia 2026

Autor:

bwyderka

18 stycznia w Copernicus Center odbędzie się specjalny pokaz polskiej wersji filmu „Ja Jestem Niepokalane Poczęcie” z udziałem reżysera, Michała Kondrata. To wyjątkowe wydarzenie filmowe i duchowe, pogłębiające jedną z najważniejszych, a zarazem najmniej rozumianych tajemnic wiary katolickiej.

Wersja anglojęzyczna filmu była prezentowana w ponad 1000 kin w Stanach Zjednoczonych, spotykając się z dużym zainteresowaniem widzów. Teraz publiczność w Chicago będzie miała okazję zobaczyć film w polskiej wersji językowej oraz spotkać się bezpośrednio z jego twórcą.

Tajemnica, która „zawiera syntezę chrześcijaństwa”

Choć dogmat o Niepokalanym Poczęciu należy do fundamentów katolickiej doktryny, wciąż bywa mylnie rozumiany – nie tylko przez wiernych, ale nawet przez część duchowieństwa. Święty Jan Paweł II podkreślał, że tajemnica ta „zawiera syntezę chrześcijaństwa”.

Dlaczego Maryja w Lourdes przedstawia się słowami: „Ja Jestem Niepokalane Poczęcie”? Dlaczego to określenie ma tak ogromne znaczenie teologiczne i duchowe?

Film podejmuje te pytania, prowadząc widza przez spójną i pogłębioną refleksję nad osobą Maryi, jej rolą w historii zbawienia, znaczeniem jej pośrednictwa oraz nad tymi aspektami maryjności, które dla wielu chrześcijan pozostają niejasne.

Ewangelia opowiedziana obrazem

Twórcy filmu łączą nowoczesną technologię cyfrową z wyjątkową scenografią, przenosząc widzów 2000 lat wstecz. Dzięki temu publiczność może niemal uczestniczyć w kluczowych wydarzeniach z życia Maryi i Jezusa, takich jak cud w Kanie Galilejskiej, Ostatnia Wieczerza czy Ukrzyżowanie. Każda scena została przygotowana na podstawie wnikliwej analizy Pisma Świętego i Tradycji Kościoła.

Spotkanie z reżyserem po seansie

Po projekcji reżyser osobiście spotka się z widzami i podzieli się kilkoma refleksjami na temat powstawania filmu. Krótko opowie także o innych produkcjach oraz nadchodzących projektach Fundacji Filmowej Kolbe.

Cel charytatywny

Całkowity dochód z biletów zostanie przeznaczony na realizację nowego filmu fabularnego „Faustyna”, poświęconego życiu i duchowości św. Faustyny Kowalskiej.

INFORMACJE ORGANIZACYJNE

“Ja Jestem Niepokalane Poczęcie” – specjalny pokaz filmu z udziałem reżysera

Data: Niedziela 18 stycznia
Godzina: 4:00 p.m.
Copernicus Center – Drzwi otawre o 02:30 p.m.
Drzwi teatru otwarte o 03:15 p.m.
Wiek widzów: od 13 lat

To wydarzenie dla wszystkich, którzy chcą lepiej zrozumieć wiarę, pogłębić swoją duchowość i doświadczyć kina, które łączy teologię, sztukę i nowoczesne środki wyrazu.