Pod koniec września 2026 roku, około godziny 9:49 rano, w Evanston, na północnych przedmieściach Chicago, doszło do interwencji federalnych funkcjonariuszy imigracyjnych ICE, w wyniku której obywatel Stanów Zjednoczonych trafił do szpitala.

Zdarzenie miało miejsce w pobliżu skrzyżowania Howard Street i Dodge Avenue. Funkcjonariusze poszukiwali określonej osoby. Zauważyli mężczyznę, który ich zdaniem przypominał poszukiwanego. Według relacji przekazanej miejscowej policji mężczyzna odmówił okazania dokumentu tożsamości, wobec czego funkcjonariusze podjęli próbę jego zatrzymania w celu ustalenia tożsamości na podstawie odcisków palców.

Na nagraniu wykonanym przez świadka widać mężczyznę przytrzymywanego na ziemi przez dwóch funkcjonariuszy. Słychać, jak wielokrotnie oświadcza, że jest obywatelem amerykańskim, i domaga się uwolnienia.
Mężczyzna zgłosił obrażenia głowy, szyi i zębów. Po zdarzeniu trafił do szpitala, gdzie skontaktowali się z nim funkcjonariusze miejscowej policji.

Ostatecznie okazało się, że ICE zatrzymało niewłaściwą osobę. Mężczyzna był obywatelem Stanów Zjednoczonych i nie był osobą, której poszukiwano.

Departament Bezpieczeństwa Krajowego (DHS) potwierdził pomyłkę, utrzymując jednocześnie, że mężczyzna nie zastosował się do zgodnych z prawem poleceń funkcjonariuszy i odmówił podania swojej tożsamości. Świadkowie przedstawiają odmienny obraz interwencji, wskazując na użycie nadmiernej siły.

Czy obywatel USA ma obowiązek okazać dokument tożsamości funkcjonariuszowi ICE?

Obywatelstwo amerykańskie nie oznacza, że dana osoba nigdy nie może zostać zatrzymana przez organy ścigania. Jednak również funkcjonariusze federalni muszą przestrzegać ograniczeń wynikających z Konstytucji Stanów Zjednoczonych.

W Illinois nie istnieje ogólny obowiązek noszenia przy sobie dokumentu potwierdzającego obywatelstwo amerykańskie. W określonych okolicznościach, podczas zgodnego z prawem zatrzymania, funkcjonariusz może jednak żądać podania nazwiska.

Sama odmowa okazania dokumentu tożsamości nie daje automatycznie podstawy do zastosowania siły fizycznej.
Każde zatrzymanie musi mieć odpowiednią podstawę prawną, a użyta siła powinna być obiektywnie uzasadniona okolicznościami interwencji. Policja w Evanston wszczęła dochodzenie mające wyjaśnić przebieg zdarzenia.

Autorka: Mecenas Magdalena Grobelski
Petycje imigracyjne i konsultacje dostępne online
[email protected]

Źródło: Chicago Sun-Times, Associated Press.
Foto: YouTube

Osoby objęte programem Deferred Action for Childhood Arrivals (DACA) czekają na odnowienie ochrony przed deportacją dłużej niż kiedykolwiek wcześniej. Liczba oczekujących wniosków przekroczyła 125 tysięcy, a część beneficjentów w czasie oczekiwania traci pozwolenie na pracę, zatrudnienie i ubezpieczenie zdrowotne.

Liczba aktywnych beneficjentów DACA spadła między wrześniem 2025 roku a 30 czerwca o 14 procent, do 436 350 osób. Jednocześnie liczba oczekujących wniosków o odnowienie ochrony wzrosła w tym okresie ponad czterokrotnie, przekraczając 125 tysięcy. Beneficjenci DACA muszą odnawiać ochronę co dwa lata.

Nie wiadomo dokładnie, ile osób straciło ochronę z powodu opóźnień w rozpatrywaniu wniosków. Dane pokazują jednak, że czas oczekiwania osiągnął niespotykany wcześniej poziom, a dla części beneficjentów oznacza to przerwę w legalnym zatrudnieniu.

USCIS potrzebuje nawet siedmiu miesięcy

Urząd ds. Obywatelstwa i Imigracji USA (USCIS) informuje, że w ciągu ostatnich sześciu miesięcy 80 procent wniosków rozpatrywano w czasie do siedmiu miesięcy. Jednocześnie oficjalne zalecenia urzędu mówią, aby wniosek o odnowienie DACA składać dopiero od czterech do pięciu miesięcy przed wygaśnięciem dotychczasowej ochrony.

Tempo rozpatrywania wniosków gwałtownie spadło w listopadzie ubiegłego roku. Wcześniej USCIS podejmował decyzje w sprawie średnio od 4 500 do 6 000 wniosków tygodniowo, natomiast później liczba ta spadła do mniej niż 1 900.

Od kwietnia do czerwca sytuacja częściowo się poprawiła. USCIS rozpatrzył wówczas cztery razy więcej wniosków o odnowienie DACA niż od stycznia do marca. Ponieważ jednak cały czas napływały kolejne wnioski, zaległości pozostały na zbliżonym poziomie.

Urząd zaostrzył kontrole imigrantów

Rzecznik USCIS Zach Kahler poinformował, że urząd położył większy nacisk na szczegółową kontrolę i weryfikację cudzoziemców. Według przedstawionego przez niego stanowiska zmieniono politykę poprzedniej administracji, która – w ocenie obecnych władz urzędu – przedkładała wygodę cudzoziemców nad bezpieczeństwo Amerykanów.

W kwietniu pracownicy rozpatrujący sprawy imigracyjne otrzymali polecenie ponownego kierowania części oczekujących wniosków do rozszerzonej kontroli Federalnego Biura Śledczego (FBI). Jeszcze wcześniej wprowadzono sprawdzanie kont w mediach społecznościowych pod kątem treści uznawanych za antyamerykańskie.

Część pracowników USCIS została również przesunięta do zadań związanych z wykrywaniem oszustw i bezpieczeństwem. Problemy nie dotyczą wyłącznie DACA. Od grudnia 2024 roku do sierpnia 2026 roku liczba oczekujących wniosków o pozwolenia na pracę dla cudzoziemców wzrosła o 60 procent.

W tym samym czasie zaległości dotyczące wniosków o zmianę statusu składanych przez osoby ubiegające się o azyl wzrosły o około 80 procent, a liczba oczekujących spraw dotyczących naturalizacji zwiększyła się o 50 procent.

DACA działa od 2012 roku

Program DACA został wprowadzony w 2012 roku przez administrację Baracka Obamy. Aby zostać nim objętym, dana osoba musi między innymi przybyć do Stanów Zjednoczonych przed ukończeniem 16 lat, mieszkać w kraju nieprzerwanie od 15 czerwca 2007 roku i nie mieć poważnych wyroków karnych.

Program zapewnia zatwierdzonym beneficjentom czasową ochronę przed deportacją i możliwość uzyskania pozwolenia na pracę, ale nie nadaje legalnego statusu imigracyjnego. Przez lata Kongres podejmował nieudane próby uchwalenia przepisów zapewniających trwały status osobom przywiezionym do USA jako dzieci.

Prawie połowa wszystkich beneficjentów DACA mieszka w Kalifornii lub Teksasie, a 82 procent urodziło się w Meksyku. Z powodu nakazu wydanego w 2021 roku przez federalny sąd w Teksasie USCIS rozpatruje obecnie jedynie wnioski o odnowienie DACA, a nie nowe zgłoszenia.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Opóźnienia uderzają również w pracodawców

Problemy dotykają także przedsiębiorców zatrudniających osoby objęte DACA. John Martinez, prezes i dyrektor generalny Regional Hispanic Contractors Association, zwraca uwagę, że nagła utrata pracownika w trakcie realizacji projektu budowlanego może spowodować opóźnienia i kary finansowe dla wykonawcy.

Według Martineza beneficjenci DACA należą do dobrze wykształconych pracowników branży budowlanej. Nawet jeśli pracownik odzyska możliwość zatrudnienia po miesiącu, dwóch lub 90 dniach, realizowany projekt może już ponieść konsekwencje, szczególnie gdy chodzi o kontrakty związane z administracją publiczną.

Bez ochrony rośnie ryzyko zatrzymania i deportacji

Zach Kahler podkreśla, że DACA nie zapewnia legalnego statusu pobytowego w Stanach Zjednoczonych. Program daje jedynie czasową ochronę przed deportacją oraz pozwolenie na pracę osobom, których wnioski zostały zatwierdzone.

Jeśli odnowienie nie zostanie zatwierdzone przed wygaśnięciem dotychczasowej ochrony, beneficjent staje się bardziej narażony na zatrzymanie i deportację. Takie ryzyko wpływa również na codzienne decyzje osób oczekujących miesiącami na rozstrzygnięcie.

Więcej kontroli, ale niewiele więcej odmów

Zaostrzenie kontroli nie doprowadziło do znaczącego wzrostu liczby odrzucanych wniosków. Od gwałtownego spowolnienia w listopadzie do czerwca odsetek odmów wynosił 1,1 procent. Od 2013 roku do listopada było to 0,67 procent.

Tak długich opóźnień jeszcze nie było

W przeszłości czas oczekiwania na odnowienie DACA również okresowo się wydłużał. W 2016 roku zbliżył się do pięciu miesięcy, a w latach 2021 i 2024 przekraczał cztery miesiące. Zazwyczaj po kilku miesiącach tempo rozpatrywania spraw ponownie jednak przyspieszało. Tym razem czas oczekiwania przekracza cztery miesiące nieprzerwanie od czerwca i nadal nie osiągnął szczytu.

Źródło: cbs
Foto: istock/stuartmiles99/AndreyPopov/Pax Ahimsa Gethen/

Przed listopadowymi wyborami federalne organy coraz intensywniej sprawdzają przypadki głosowania przez osoby niebędące obywatelami Stanów Zjednoczonych. Pod koniec sierpnia ICE dodało do systemu używanego podczas przyjmowania osób do aresztu nowe pytanie: czy zatrzymany kiedykolwiek nielegalnie głosował w Stanach Zjednoczonych? Od 1 października procedura została rozszerzona. Jeżeli zatrzymany odpowie twierdząco, funkcjonariusz ma również ustalić, czy głos został oddany osobiście, czy korespondencyjnie.

To jednak tylko jeden z kilku sposobów prowadzenia takich dochodzeń. Nowe pytania ICE dotyczą osób, które już znalazły się w areszcie imigracyjnym. Nie oznacza to jednak, że rząd poszukuje przypadków nielegalnego głosowania wyłącznie wśród zatrzymanych.

W sierpniu setki funkcjonariuszy zajmujących się dochodzeniami imigracyjnymi zostały skierowane do pracy związanej z potencjalnymi przypadkami nielegalnego głosowania. Jednocześnie administracja prowadzi szerokie porównywanie danych wyborczych z informacjami federalnymi. DHS otrzymał listy wyborców z co najmniej 47 stanów, a federalne agencje zostały wezwane do przyspieszenia ich analizy w poszukiwaniu potencjalnych osób niebędących obywatelami USA.

5 października Departament Sprawiedliwości poinformował o zarzutach wobec 16 osób w sprawach dotyczących nielegalnego głosowania, nieprawidłowej rejestracji wyborczej, fałszywego podawania się za obywatela USA oraz związanych z tym przestępstw. Co istotne, wiele z tych osób przebywało w Stanach Zjednoczonych legalnie i posiadało zielone karty.

Jednym z przykładów jest Andrea Catanese, 60-letni obywatel Włoch i legalny stały rezydent USA. Według aktu oskarżenia Catanese zagłosował w wyborach w 2024 r. Następnie złożył podanie o obywatelstwo i podał, że nigdy nie głosował w wyborach federalnych. Według prokuratury powtórzył tę samą odpowiedź podczas rozmowy z urzędnikiem imigracyjnym rozpatrującym jego wniosek.

Sprawę badało Homeland Security Investigations przy współpracy z Pasco County Supervisor of Elections. DOJ nie podaje jednak, co dokładnie zapoczątkowało dochodzenie przeciwko Catanese. Postawiono mu zarzuty dotyczące głosowania przez osobę niebędącą obywatelem USA, próby bezprawnego uzyskania naturalizacji oraz złożenia fałszywego oświadczenia w związku z naturalizacją.

Nowe działania pokazują, że informacje o potencjalnym nielegalnym głosowaniu mogą pojawić się na różnych etapach: podczas pobytu w areszcie ICE, w toku dochodzenia HSI, poprzez porównanie danych wyborczych z danymi federalnymi albo przy rozpatrywaniu wniosku o naturalizację.

Jest jeszcze jeden interesujący przykład. W Wisconsin obywatelka Macedonii Północnej została zatrzymana przy próbie ponownego wjazdu do USA w sierpniu 2026 r. Federalny agent później ją przesłuchał, a według skargi przyznała, że zarejestrowała się i głosowała w wyborach w 2024 r. We wrześniu pozwolono jej dobrowolnie wyjechać z USA, a obecnie w przypadku próby powrotu podlega nakazowi aresztowania w sprawie karnej.

Sama zasada, że osoby niebędące obywatelami nie mogą głosować w wyborach federalnych, nie jest oczywiście nowa. Nowa jest natomiast skala i sposób, w jaki federalne organy aktywnie poszukują takich przypadków — od analizy list wyborców i dochodzeń HSI po pytania zadawane osobom znajdującym się w areszcie ICE.

Autorka: Mecenas Magdalena Grobelski
Petycje imigracyjne i konsultacje dostępne online
[email protected]

Źródła: U.S. Department of Justice, U.S. Department of Homeland Security
Foto: YouTube