News Chicago
Projekt Northwestern University skataloguje setki dokumentów rdzennych plemion
Beth Redbird z Northwestern University zajęła się socjologią, chcąc działać na rzecz społeczności. Należąc do Oglala Lakota i Oklahoma Choctaw, chce pokazać światu dane zawarte w konstytucjach plemiennych.
Jako współdyrektor Projektu Konstytucji Plemion, adiunkt Beth Redbird z Northwestern University koncentruje się na gromadzeniu, analizowaniu i katalogowaniu setek konstytucji rdzennych plemion Ameryki Północnej uchwalonych w latach 1934-2020.
Przyglądając się strukturom samorządności między narodami, Redbird skupia się na rozwoju suwerenności plemiennej i wpływach, które ukształtowały konstytucje w historii Stanów Zjednoczonych.
Projekt Redbird i Erin Delaney, profesor prawa z Północnego Zachodu finansowany jest przez National Science Foundation.
Partnerował mu New York University-Yale American Indian Sovereignty Project, w ramach którego ochotnicy-studenci prawa przeszkoleni w zakresie prawa tubylczego odnotowują treść każdego dokumentu plemiennego.
„Konstytucje są jednym z najważniejszych elementów suwerenności plemiennej” – mówi Redbird.
„Określają strukturę rządu plemiennego. Umożliwiają dostęp do samostanowienia. Ale są także jednym z głównych sposobów, w jaki plemię potwierdza swoją suwerenność. Te konstytucje są bezpośrednią wskazówką, w jaki sposób narody starają się kontrolować własne sprawy i wyrażają, jak plemię postrzega siebie jako lud i jako naród”.
Zbieranie konstytucji plemiennych rozpoczęło się w 2018 r. w Instytucie Badań nad Polityką NU, kiedy letni program dla stypendystów pomógł rozpocząć misję archiwalną, aby odkryć każdą konstytucję uchwaloną przez federalnie uznane plemię w kontynentalnych Stanach Zjednoczonych w ciągu następnych czterech lat.
Ponad 10 studentów pomogło zebrać, oczyścić i skatalogować ponad 1200 dokumentów konstytucyjnych, przeszukując dziesiątki prawniczych bibliotek i repozytoriów prawniczych, kontaktując się z narodami plemiennymi oraz z pomocą bibliotekarzy i archiwistów.
Projekt pokazuje pochodzenie konstytucji, obywatelstwa i prawa w Stanach Zjednoczonych.
Celem inicjatywy jest stworzenie narzędzia do użytku przez sądy plemienne i prawników, którzy chcą dochodzić suwerenności, domagać się praw traktatowych, odzyskiwać ziemię i angażować się w działania potwierdzające suwerenność; do wykorzystania przez naukowców do analizy polityki; oraz do użytku pedagogicznego dla nauczycieli i uczniów.
„Nauki tubylcze są w dużej mierze nauczane w szkołach publicznych, ale większość szkół całkowicie pomija dyskusje o plemionach jako narodach i współczesnych kwestiach plemiennych” – mówi Redbird.
„Pomija to nie tylko całą historię Stanów Zjednoczonych z rdzennymi ludami, ale też wkład rdzennych ludów we współczesne społeczeństwo amerykańskie i świat.
Jednym z celów Projektu Konstytucji jest pomoc ludziom w zrozumieniu, że rządy plemienne wciąż istnieją. Są żywe, różnorodne, interesujące i innowacyjne. A oni są ważni i wnoszą swój wkład”.
Planowane jest stworzenie publicznego portalu internetowego, który zawierałby historię i fakty dotyczące rządów plemiennych oraz informacje o treści konstytucji. Portal będzie również służył dla plemion do kontekstualizowania ich własnych konstytucji.
Według Redbird, umożliwienie plemionom opowiadania własnej historii i opisywania swoich rządów własnym głosem jest kluczowe nie tylko dla koncepcji suwerenności, ale dla dokładnej wiedzy o tym, co faktycznie zawarte jest w dokumentach.
Źródło: chicagotribune
Foto: You Tube, istock/Jeff Wallager
Ciekawostki
Najbardziej inspirujące historie imigracyjne 2025 roku
Mecenas Magdalena Grobelski przedstawia historie imigrantów w Stanach Zjednoczonych, którzy wnieśli nieoceniony wkład w światową naukę oraz znacząco wpłynęli na wyniki amerykańskich drużyn sportowych.
Omar M. Yaghi urodził się w Jordanii w ubogiej rodzinie uchodźców. Jako nastolatek, samotnie i z bardzo ograniczoną znajomością języka angielskiego, przyjechał do Stanów Zjednoczonych, rozpoczynając naukę w community college w stanie Nowy Jork.
Utrzymywał się z pracy fizycznej, zdobył doktorat z chemii, a następnie został profesorem na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley. W 2025 roku otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii.

Joel Mokyr
Joel Mokyr, pochodzący z Izraela, ukończył studia na Uniwersytecie Hebrajskim w Jerozolimie i przyjechał do USA jako student zagraniczny. Został profesorem ekonomii na Northwestern University, pokazując w swoich badaniach, że innowacje, talent i otwartość na nowe idee są fundamentem rozwoju gospodarczego.
Seigo Masubuchi, imigrant z Japonii, stał się legendą minor league baseball. Pracując dla drużyny St. Paul Saints w Minnesocie, połączył sport z rozrywką i radością dla kibiców.
Jednocześnie rok 2025 pokazał, jak ogromną rolę odgrywają imigranci w Major League Baseball — Los Angeles Dodgers zdobyli mistrzostwo świata dzięki kluczowym występom zawodników urodzonych poza USA, w tym Yoshinobu Yamamoto (MVP World Series), Shohei Ohtani oraz Miguel Rojas z Wenezueli, którzy przesądzili o losach decydujących meczów.

Yoshinobu Yamamoto
Zhen Xu, urodzona w Chinach, przyjechała do Stanów Zjednoczonych na studia doktoranckie na Uniwersytecie Michigan. Jej badania nad ultradźwiękami doprowadziły do przełomowego odkrycia, które dziś jest testowane jako nieinwazyjna metoda leczenia nowotworów, mogąca ograniczyć cierpienie pacjentów.

Zhen Xu
Autorka: Mecenas Magdalena Grobelski
Petycje imigracyjne i konsultacje dostępne online
info@magdalenagrobelski.com
Foto: Karen Zhou, Joel Mokyr, Orixbaseballclub
Ciekawostki
Aleja gwiazd w Hollywood z polskimi akcentami
Choć Hollywood Walk of Fame kojarzy się przede wszystkim z amerykańskim kinem i popkulturą, swoje trwałe miejsce w tym globalnym panteonie sławy mają również Polacy — artyści i twórcy, którzy wnieśli istotny wkład w historię muzyki i filmu, zaznaczając polską obecność w samym sercu Hollywood.
Ikona światowej popkultury
Hollywoodzka Aleja Gwiazd (Hollywood Walk of Fame) jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych miejsc w USA i symbolem historii kina. Utworzona w 1960 roku w Los Angeles, rozciąga się na ok. 3 km i obejmuje ponad 2800 gwiazd z lastryko i mosiądzu wmurowanych w chodniki.
Każda gwiazda upamiętnia osiągnięcia w branży rozrywkowej, obejmującej film, telewizję, muzykę, radio, występy na żywo oraz rozrywkę sportową.
Geneza i rozwój Alei Gwiazd
Pomysł powstał na początku lat 50. XX wieku z inicjatywy Hollywood Chamber of Commerce jako sposób na ożywienie dzielnicy Hollywood i uhonorowanie jej twórczego dziedzictwa. Pierwszą stałą gwiazdę odsłonięto w 1960 roku, a Aleja od tego czasu systematycznie się rozrasta, dodając średnio około trzydziestu nowych gwiazd w ciągu roku.
Obecnie przyciąga około dziesięciu milionów odwiedzających rocznie, co czyni ją jedną z najpopularniejszych atrakcji turystycznych w USA.
Gwiazdy gwiazd
Każda pięcioramienna, różowa gwiazda zawiera nazwisko uhonorowanej osoby oraz symbol kategorii, w której została wyróżniona. Choć większość gwiazd poświęcona jest konkretnym osobom, na Alei znajdują się również postacie fikcyjne, zwierzęta, grupy oraz organizacje, takie jak Myszka Miki, Lassie, astronauci misji Apollo 11 czy Los Angeles Dodgers.

Niektórzy artyści posiadają więcej niż jedną gwiazdę za osiągnięcia w różnych dziedzinach; Gene Autry pozostaje jedyną osobą uhonorowaną w pięciu kategoriach.
Polskie ślady w sercu Hollywood
W gronie osób, które mają swoje gwiazdy w Alei Gwiazd, są także Polacy. Należy do nich Ignacy Jan Paderewski — wybitny kompozytor, pianista i premier Polski — uhonorowany w kategorii muzyka. Swoją gwiazdę ma również Pola Negri (Apolonia Chałupiec), jedna z największych gwiazd kina niemego, której międzynarodowa kariera rozpoczęła się w Europie, a rozkwitła w Hollywood.
W Alei Gwiazd upamiętniono także Ryszarda Bolesławskiego, reżysera i aktora, współtwórcę amerykańskiej szkoły aktorskiej. Ponadto znajdują się tam gwiazdy osób mających polskie korzenie, które odegrały istotną rolę w historii amerykańskiej kultury popularnej.
Kontrowersje i wyzwania współczesności
Mimo swojej sławy Aleja Gwiazd bywa krytykowana za tłok, akty wandalizmu oraz problemy urbanistyczne okolic Hollywood Boulevard. Równocześnie prowadzone są jednak prace renowacyjne i inicjatywy mające na celu poprawę estetyki oraz bezpieczeństwa tego miejsca.

Globalne dziedzictwo i inspiracje
Wpływ Hollywood Walk of Fame ma charakter globalny — zainspirowała ona powstanie podobnych „alei sławy” w miastach na całym świecie, od Londynu po Hongkong, a także w Łodzi, gdzie znajduje się gwiazda Poli Negri. Hollywoodzka Aleja Gwiazd pozostaje nie tylko popularną atrakcją turystyczną, lecz także żywym zapisem historii oraz kulturowego znaczenia światowej rozrywki.
Foto: ks. Paweł Rytel-Andrianik / Family News Service, Mickey Løgitmark
News USA
Beyoncé dołącza do klubu miliarderów. Kolejny historyczny moment w karierze gwiazdy
Według zestawienia opublikowanego przez Forbes, Beyoncé oficjalnie znalazła się w gronie miliarderów. Tym samym została piątą artystką muzyczną w historii, której majątek przekroczył granicę 1 mld USD, dołączając do najbardziej ekskluzywnego finansowego klubu światowej rozrywki.
Elitarne grono muzycznych miliarderów
Na liście Forbesa Beyoncé znalazła się obok takich nazwisk jak jej mąż Jay-Z, Taylor Swift, Bruce Springsteen oraz Rihanna. Łącznie magazyn wskazuje 22 miliarderów wśród światowych gwiazd rozrywki, jednak muzycy stanowią w tej grupie wyjątkowo wąskie i prestiżowe grono.
Trasa „Renaissance” finansowym przełomem
Droga Beyoncé do statusu miliarderki była w ostatnich latach napędzana spektakularnymi sukcesami koncertowymi. Jej „Renaissance World Tour” z 2023 roku przyniósł niemal 600 mln USD przychodu, umacniając jej pozycję jako jednej z najlepiej zarabiających artystek koncertowych na świecie.
To właśnie skala globalnych tras, wysoka sprzedaż biletów oraz rozbudowane zaplecze produkcyjne sprawiły, że koncerty Beyoncé stały się nie tylko wydarzeniami artystycznymi, ale także potężnymi przedsięwzięciami biznesowymi.
„Cowboy Carter” i triumf w nowym gatunku
W 2024 roku artystka zaskoczyła branżę muzyczną albumem country „Cowboy Carter”, udowadniając, że jej twórczość nie zna gatunkowych ograniczeń. Towarzysząca płycie trasa koncertowa okazała się najbardziej dochodowym tournée koncertowym na świecie w 2025 roku, co dodatkowo przyczyniło się do wzrostu jej majątku.
Eksperci podkreślają, że umiejętność redefiniowania własnego wizerunku i konsekwentnego poszerzania publiczności jest jednym z kluczowych elementów finansowego sukcesu Beyoncé.

Ponad dwie dekady łamania barier
Status miliarderki to kolejny kamień milowy w karierze artystki, która od ponad 20 lat nieprzerwanie wyznacza nowe standardy w muzyce, popkulturze i biznesie. Beyoncé od dawna nie jest wyłącznie wykonawczynią – to globalna marka, przedsiębiorczyni i jedna z najbardziej wpływowych postaci współczesnej rozrywki.
Jej wejście do klubu miliarderów potwierdza, że nowoczesna kariera muzyczna może łączyć artystyczną wizję z bezprecedensowym sukcesem finansowym, a sama Beyoncé pozostaje symbolem tej transformacji na światowej scenie.
Źródło: scrippsnews
Foto: Raph_PH,
-
News USA4 tygodnie temuHistoryczne wystąpienie prezydenta: Trump o uroczystości Niepokalanego Poczęcia
-
Polonia Amerykańska7 dni temuCoraz więcej Polaków opuszcza USA na skutek zaostrzonej polityki imigracyjnej
-
News USA2 dni temuUSA uderzają w Wenezuelę. Dyktator Maduro i jego żona pojmani
-
News Chicago2 tygodnie temuKevin Niemiec wśród absolwentów St. Viator High School oskarżonych o gwałt na koleżance z klasy
-
News USA1 tydzień temuAmFest 2025: JD Vance przedstawia wizję „chrześcijańskiej polityki” w USA
-
News USA2 tygodnie temuKolejna partia akt Epsteina zawiera 30 tys. stron i fałszywe oskarżenia wobec Trumpa
-
News USA1 tydzień temuPolska gotowa bronić zachodniej granicy przed Niemcami. Ostre słowa prezydenta
-
News Chicago6 dni temuWłamanie do butiku w Barrington IL. Złodzieje wynieśli niemal cały towar










