News Chicago
Ołów śmiertelnie niebezpieczny dla orłów. Dwa bieliki z Illinois ofiarami zatrucia amunicją myśliwych
W tym miesiącu dwa orły z Illinois poniosły śmierć w cierpieniach w wyniku zatrucia ołowiem. Eksperci twierdzą, że można temu w dużej mierze zapobiec, a badania wykazują związek między powszechnym zatruciem ołowiem u orłów a używaniem takiej właśnie amunicji przez myśliwych.
Bielik walczył o oddech, kiedy przybył do Illinois Raptor Center w Decatur. Napady potrząsnęły głową ptaka a jego skrzydła uniosły się i zesztywniały pod dziwnymi kątami.
Dyrektor programowy ośrodka, Jacques Nuzzo, pospieszył z pomocą orłowi i został do późna w nocy, podając mu trudne do zdobycia leki, a także płyn nawadniający. Ale napady trwały nadal, wstrząsając ciałem ptaka co pięć lub 10 minut.
Następnego dnia do południa pacjent już nie żył.
Eksperci twierdzą, że takiemu cierpieniu w dużej mierze można zapobiec, a badania wykazują ścisły związek między powszechnym zatruciem ołowiem u orłów a używaniem amunicji ołowianej przez myśliwych polujących na jelenie.
Amunicja rozpada się i rozprasza w ciele jelenia, a orły połykają ją, gdy ucztują na narządach wewnętrznych, które myśliwi usuwają i zostawiają na miejscu.
Dostępne są inne formy amunicji – w tym opcje miedziane i wolframowe – ale informacje o niej nie jest łatwo dostępna dla myśliwych.
„Za każdym razem, gdy widzę jeden (z tych przypadków), jest to coraz bardziej frustrujące. To naprawdę okropne ”- mówi Nuzzo, który leczył orła zatrutego ołowiem 8 marca, zaledwie dwa dni po tym, jak inny orzeł zatruty ołowiem zginął jadąc do ośrodka drapieżników.
„To problem trwa od ponad 80 lat i jest trochę zadziwiające, że tak naprawdę nic z tym nie zrobiono” – dodaje.
Nuzzo podał, że Illinois Raptor Center, 25-hektarowy ośrodek rehabilitacji i edukacji dzikich zwierząt, przyjął 38 bielików od 2018 roku. Spośród nich 19 miało poziom ołowiu zagrażający życiu, a 8 poniosło śmierć z powodu zatrucia tym metalem.
Kwestia zatrucia ołowiem zyskała dodatkową uwagę w lutym, kiedy czasopismo Science opublikowało badanie ponad 1200 orłów w 38 stanach, które były testowane na obecność ołowiu w latach 2010-2018. Prawie połowa orłów biorących udział w badaniu cierpiała na przewlekłe zatrucie ołowiem.
Badanie wykazało, że przypadki zatrucia ołowiem nasilają się zimą, kiedy orły najprawdopodobniej żywią się skażonymi zwłokami jeleni i usuniętych wnętrzności. Inne badania wykazują podobne korelacje.
Starsze badania – przeprowadzone z użyciem przenośnych urządzeń rentgenowskich, które przeprowadzono 20 lat temu – wykazały, że wyrzucone przez myśliwych zwłoki często zawierały fragmenty ołowiu, według współautora badania Vincenta Slabe, biologa zajmującego się badaniami przyrody w organizacji non-profit Conservation Science Global w Bozeman, Montana.
Ponadto ośrodki rehabilitacji dzikich zwierząt wyposażone w aparaty rentgenowskie były w stanie wykazać, że gdy orły mają wysoki poziom ołowiu, często mają również fragmenty ołowiu w swoich układach trawiennych.
„Istnieją bardzo silne korelacje sugerujące, że jest to droga, w której orły zatruwają się ołowiem” – tłumaczy Slabe.
Stany Zjednoczone zakazały używania amunicji ołowianej w polowaniach na ptactwo wodne w 1991 roku, częściowo ze względu na obawy, że ptaki doświadczają zatrucia ołowiem, a Kalifornia zakazała używania tej amunicji do polowań w 2019 roku.
Zakaz stosowania ołowianej amunicji do polowań został wprowadzony do Senatu Illinois w 2019 roku ale nie zyskał poparcia.
Slabe uważa, że informacje o wpływie ołowiu na orły nie są powszechnie dostępne i powołał się na badanie z Arizony, które wykazało, że po kompleksowym programie public relations i edukacji ponad 80% myśliwych podjęło kroki w celu ochrony kondorów kalifornijskich przed zatruciem ołowiem.
Myśliwi albo przerzucili się na amunicję bezołowiową, albo umieszczali wnętrzności jeleni w workach na śmieci i usuwali je z obszarów dzikiej przyrody.
Ołowiane kule rozpadają się i rozpraszają w ciele zwierzęcia, pozostawiając dziesiątki, a nawet setki kawałków toksycznego metalu, niektóre z nich tylko trochę większe niż główka szpilki.
Jeśli orzeł zje skażone mięso, ołów może powodować problemy z oddychaniem, krążeniem lub reprodukcją.
Niektóre orły zatrute ołowiem tracą zdolność latania. Orły mogą również doznać uszkodzenia mózgu lub zatkania przełyku – i umrzeć z głodu.
Jak wynika z badań Slabe, problem zatrucia ołowiem jest na tyle poważny, że hamuje wzrost populacji około 340 000 orłów żyjących w USA.
Badania wykazały, że populacja bielika amerykańskiego, która obecnie wzrasta o 10% rocznie, wzrosłaby o około 14% , jeśli nie dochodziłoby do zatruć ołowiem. Podobnie populacja orła przedniego rosłaby w tempie około 1% rocznie, w porównaniu z dzisiejszym zerowym wzrostem.
Źródło: chicagotribune
Foto: You Tube, istock/ca2hill
Ciekawostki
Aleja gwiazd w Hollywood z polskimi akcentami
Choć Hollywood Walk of Fame kojarzy się przede wszystkim z amerykańskim kinem i popkulturą, swoje trwałe miejsce w tym globalnym panteonie sławy mają również Polacy — artyści i twórcy, którzy wnieśli istotny wkład w historię muzyki i filmu, zaznaczając polską obecność w samym sercu Hollywood.
Ikona światowej popkultury
Hollywoodzka Aleja Gwiazd (Hollywood Walk of Fame) jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych miejsc w USA i symbolem historii kina. Utworzona w 1960 roku w Los Angeles, rozciąga się na ok. 3 km i obejmuje ponad 2800 gwiazd z lastryko i mosiądzu wmurowanych w chodniki.
Każda gwiazda upamiętnia osiągnięcia w branży rozrywkowej, obejmującej film, telewizję, muzykę, radio, występy na żywo oraz rozrywkę sportową.
Geneza i rozwój Alei Gwiazd
Pomysł powstał na początku lat 50. XX wieku z inicjatywy Hollywood Chamber of Commerce jako sposób na ożywienie dzielnicy Hollywood i uhonorowanie jej twórczego dziedzictwa. Pierwszą stałą gwiazdę odsłonięto w 1960 roku, a Aleja od tego czasu systematycznie się rozrasta, dodając średnio około trzydziestu nowych gwiazd w ciągu roku.
Obecnie przyciąga około dziesięciu milionów odwiedzających rocznie, co czyni ją jedną z najpopularniejszych atrakcji turystycznych w USA.
Gwiazdy gwiazd
Każda pięcioramienna, różowa gwiazda zawiera nazwisko uhonorowanej osoby oraz symbol kategorii, w której została wyróżniona. Choć większość gwiazd poświęcona jest konkretnym osobom, na Alei znajdują się również postacie fikcyjne, zwierzęta, grupy oraz organizacje, takie jak Myszka Miki, Lassie, astronauci misji Apollo 11 czy Los Angeles Dodgers.

Niektórzy artyści posiadają więcej niż jedną gwiazdę za osiągnięcia w różnych dziedzinach; Gene Autry pozostaje jedyną osobą uhonorowaną w pięciu kategoriach.
Polskie ślady w sercu Hollywood
W gronie osób, które mają swoje gwiazdy w Alei Gwiazd, są także Polacy. Należy do nich Ignacy Jan Paderewski — wybitny kompozytor, pianista i premier Polski — uhonorowany w kategorii muzyka. Swoją gwiazdę ma również Pola Negri (Apolonia Chałupiec), jedna z największych gwiazd kina niemego, której międzynarodowa kariera rozpoczęła się w Europie, a rozkwitła w Hollywood.
W Alei Gwiazd upamiętniono także Ryszarda Bolesławskiego, reżysera i aktora, współtwórcę amerykańskiej szkoły aktorskiej. Ponadto znajdują się tam gwiazdy osób mających polskie korzenie, które odegrały istotną rolę w historii amerykańskiej kultury popularnej.
Kontrowersje i wyzwania współczesności
Mimo swojej sławy Aleja Gwiazd bywa krytykowana za tłok, akty wandalizmu oraz problemy urbanistyczne okolic Hollywood Boulevard. Równocześnie prowadzone są jednak prace renowacyjne i inicjatywy mające na celu poprawę estetyki oraz bezpieczeństwa tego miejsca.

Globalne dziedzictwo i inspiracje
Wpływ Hollywood Walk of Fame ma charakter globalny — zainspirowała ona powstanie podobnych „alei sławy” w miastach na całym świecie, od Londynu po Hongkong, a także w Łodzi, gdzie znajduje się gwiazda Poli Negri. Hollywoodzka Aleja Gwiazd pozostaje nie tylko popularną atrakcją turystyczną, lecz także żywym zapisem historii oraz kulturowego znaczenia światowej rozrywki.
Foto: ks. Paweł Rytel-Andrianik / Family News Service, Mickey Løgitmark
News USA
Beyoncé dołącza do klubu miliarderów. Kolejny historyczny moment w karierze gwiazdy
Według zestawienia opublikowanego przez Forbes, Beyoncé oficjalnie znalazła się w gronie miliarderów. Tym samym została piątą artystką muzyczną w historii, której majątek przekroczył granicę 1 mld USD, dołączając do najbardziej ekskluzywnego finansowego klubu światowej rozrywki.
Elitarne grono muzycznych miliarderów
Na liście Forbesa Beyoncé znalazła się obok takich nazwisk jak jej mąż Jay-Z, Taylor Swift, Bruce Springsteen oraz Rihanna. Łącznie magazyn wskazuje 22 miliarderów wśród światowych gwiazd rozrywki, jednak muzycy stanowią w tej grupie wyjątkowo wąskie i prestiżowe grono.
Trasa „Renaissance” finansowym przełomem
Droga Beyoncé do statusu miliarderki była w ostatnich latach napędzana spektakularnymi sukcesami koncertowymi. Jej „Renaissance World Tour” z 2023 roku przyniósł niemal 600 mln USD przychodu, umacniając jej pozycję jako jednej z najlepiej zarabiających artystek koncertowych na świecie.
To właśnie skala globalnych tras, wysoka sprzedaż biletów oraz rozbudowane zaplecze produkcyjne sprawiły, że koncerty Beyoncé stały się nie tylko wydarzeniami artystycznymi, ale także potężnymi przedsięwzięciami biznesowymi.
„Cowboy Carter” i triumf w nowym gatunku
W 2024 roku artystka zaskoczyła branżę muzyczną albumem country „Cowboy Carter”, udowadniając, że jej twórczość nie zna gatunkowych ograniczeń. Towarzysząca płycie trasa koncertowa okazała się najbardziej dochodowym tournée koncertowym na świecie w 2025 roku, co dodatkowo przyczyniło się do wzrostu jej majątku.
Eksperci podkreślają, że umiejętność redefiniowania własnego wizerunku i konsekwentnego poszerzania publiczności jest jednym z kluczowych elementów finansowego sukcesu Beyoncé.

Ponad dwie dekady łamania barier
Status miliarderki to kolejny kamień milowy w karierze artystki, która od ponad 20 lat nieprzerwanie wyznacza nowe standardy w muzyce, popkulturze i biznesie. Beyoncé od dawna nie jest wyłącznie wykonawczynią – to globalna marka, przedsiębiorczyni i jedna z najbardziej wpływowych postaci współczesnej rozrywki.
Jej wejście do klubu miliarderów potwierdza, że nowoczesna kariera muzyczna może łączyć artystyczną wizję z bezprecedensowym sukcesem finansowym, a sama Beyoncé pozostaje symbolem tej transformacji na światowej scenie.
Źródło: scrippsnews
Foto: Raph_PH,
Ciekawostki
Google „Year in Search 2025”. Najczęściej wyszukiwane osoby, wydarzenia i trendy w USA
Wraz z końcem 2025 roku Google opublikowało doroczne zestawienie Year in Search, pokazujące, jakie tematy wywołały największe skoki zainteresowania użytkowników wyszukiwarki w Stanach Zjednoczonych. Dane te stanowią przekrojowy obraz wydarzeń politycznych, technologicznych i popkulturowych, które najmocniej rezonowały w mijającym roku.
Najczęściej wyszukiwana postać roku
Na pierwszym miejscu amerykańskiej listy znalazł się Charlie Kirk. Gwałtowny wzrost wyszukiwań był następstwem tragicznych wydarzeń z 10 września 2025 roku, gdy podczas wystąpienia na kampusie Utah Valley University doszło do jego zabójstwa. Wydarzenie to wywołało ogólnokrajową debatę i ogromne zainteresowanie medialne.
Top 10 wyszukiwań w USA
Według Google, w 2025 roku Amerykanie najczęściej wpisywali w wyszukiwarkę:
- Charlie Kirk
- „KPop Demon Hunters”
- Labubu
- iPhone 17
- One Big Beautiful Bill Act
- Zohran Mamdani
- DeepSeek
- Government shutdown
- FIFA Club World Cup
- Tariffs
Zestawienie pokazuje silne zainteresowanie polityką i legislacją, ale także nowymi technologiami, sztuczną inteligencją, kinem i wielkimi wydarzeniami sportowymi.
Najważniejsze wyszukiwania newsowe
W kategorii informacji bieżących dominowały tematy o dużym ciężarze społecznym. Na czele znalazła się One Big Beautiful Bill Act, następnie government shutdown oraz hasła związane z zabójstwem Charlie’ego Kirka. Wysokie miejsca zajęły także taryfy celne, protest No Kings, pożary w Los Angeles, wybór nowego papieża oraz inauguracja prezydencka w USA.
Ludzie, kultura i popkultura
Wśród najczęściej wyszukiwanych osób znaleźli się m.in. Zohran Mamdani, d4vd, Erika Kirk, Papież Leo XIV oraz Karoline Leavitt.

W kategorii filmów bezkonkurencyjny okazał się hit „KPop Demon Hunters”, wyprzedzając takie produkcje jak „The Minecraft Movie”, „Happy Gilmore 2” czy „Jurassic World Rebirth”. W muzyce dominowali d4vd, KATSEYE oraz Bad Bunny.
Sport, seriale i podcasty
Rok 2025 przyniósł również rekordowe zainteresowanie sportem. Najczęściej wyszukiwanym sportowcem został Shedeur Sanders, przed Terence’em Crawfordem i Micahem Parsonsem.
W świecie seriali największą popularnością cieszyły się „The Hunting Wives”, „The White Lotus” i „Squid Game”, natomiast wśród podcastów liderami były „New Heights” oraz „The Charlie Kirk Show”.

Cyfrowe lustro nastrojów społecznych
Zestawienie Year in Search 2025 pokazuje, że wyszukiwarka stała się barometrem nastrojów społecznych. Tragiczne wydarzenia, napięcia polityczne i szybki rozwój technologii współistniały z potrzebą rozrywki i kulturowych odniesień. Dane Google po raz kolejny stworzyły cyfrową kronikę roku, który właśnie przechodzi do historii.
Źródło: foxbusiness
Foto: Zohran Mamdani fb, YouTube, istock
-
GOŚCIE BUDZIK MORNING SHOW4 tygodnie temuTomasz Potaczek z Chicago ponownie na podium Mistrzostw Świata w Kettlebell
-
News USA3 tygodnie temuHistoryczne wystąpienie prezydenta: Trump o uroczystości Niepokalanego Poczęcia
-
Polonia Amerykańska4 dni temuCoraz więcej Polaków opuszcza USA na skutek zaostrzonej polityki imigracyjnej
-
News USA4 tygodnie temuUniwersytet Kolorado zapłaci 10,3 mln USD za przymus szczepień przeciw COVID-19
-
News Chicago1 tydzień temuKevin Niemiec wśród absolwentów St. Viator High School oskarżonych o gwałt na koleżance z klasy
-
News USA1 tydzień temuAmFest 2025: JD Vance przedstawia wizję „chrześcijańskiej polityki” w USA
-
News USA1 tydzień temuKolejna partia akt Epsteina zawiera 30 tys. stron i fałszywe oskarżenia wobec Trumpa
-
News USA4 dni temuPolska gotowa bronić zachodniej granicy przed Niemcami. Ostre słowa prezydenta










