BIZNES
Ekologiczne loty w kosmos. Paliwo na bazie boru ma sprawić że rakiety nie będą zanieczyszczać środowiska
W ramach inicjatywy, która może doprowadzić do bezemisyjnych startów w kosmos, naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Riverside eksperymentują z boranem amoniaku (NH₃BH₃) jako substytutem konwencjonalnych chemicznych paliw rakietowych na bazie węgla. Czy loty w kosmos staną się ekologiczne?
Okazuje się, że prócz codziennego stosowania w kroplach do oczu i proszkach do prania, bor ma fascynującą historię w branży lotniczej.
W latach pięćdziesiątych siły powietrzne i marynarka wojenna USA szukały sposobów na zbudowanie samolotów, które byłyby szybsze i miały większy zasięg.
Jedną z głównych przeszkód w osiągnięciu tego celu jest paliwo.
Najlepiej byłoby, gdyby najlepszym paliwem był wodór, ale nawet schłodzony do cieczy kriogenicznej nadal zajmuje zbyt dużo miejsca, jest niezwykle trudny i niebezpieczny w obsłudze oraz powoduje różnego rodzaju problemy logistyczne. Konwencjonalne paliwa lotnicze oparte na węglowodorach rafinowanych z paliw kopalnych są znacznie bardziej praktyczne, ponieważ wodór jest związany z atomami węgla, dzięki czemu są znacznie bardziej zwarte i podatne na obróbkę.
Niestety, paliwa, takie jak nafta, były nadal zbyt ciężkie i zawierały zbyt mało energii na jednostkę, jak na zapotrzebowanie armii amerykańskiej na naddźwiękowe odrzutowce, które mogą latać przez pół świata. Aby temu zaradzić, inżynierowie chcieli stworzyć nowe paliwo, które do przechowywania wodoru wykorzystuje inny pierwiastek, ale mogłoby być wystarczająco tanie i łatwe w użyciu, aby było praktyczne.
W rezultacie powstała nowa rodzina paliw na bazie boru, który znajduje się tuż obok węgla w układzie okresowym.
Te związki wodorowo-borowe lub borany zostały opracowane pod kryptonimem Project Zip, stąd nazwano je „paliwami zip”.
Początkowo paliwa te były bardzo obiecujące, wytwarzając prawie dwukrotnie więcej energii cieplnej niż paliwa konwencjonalne. Samoloty, takie jak bombowiec strategiczny XB-70 Valkyrie, przechwytujący dalekiego zasięgu XF-108 Rapier, pocisk BOMARC i inne, zostały zaprojektowane do ich użycia. Były też plany konwersji silników odrzutowych już używanych do spalania boranu.
Ale paliwa borowe miały poważne problemy. Ponieważ są one stałe w temperaturze pokojowej i spalane w wyższych temperaturach, musiały być mieszane z paliwami na bazie węglowodorów. Co gorsza, wytwarzały lepkie odpady, które zaklejały silniki i można je było usunąć tylko z dużym wysiłkiem. W rezultacie projekty zostały anulowane w 1959 roku.
Obecnie boran w postaci boranu amoniaku jest używany w ogniwach paliwowych do zasilania pojazdów elektrycznych, gdzie wodór jest uwalniany za pomocą katalizatorów.
Zespół z Uniwersytetu Kalifornii Riverside, kierowany przez Prithwish Biswas, szuka sposobu na wykorzystanie boranów do napędzania rakiet zdolnych do umieszczania satelitów na orbicie.
Kluczem do tego jest lepsze zrozumienie, w jaki sposób borany spalają się i jak skłonić je do efektywnego spalania, bez potrzeby stosowania paliwa bazowego lub katalizatorów, co może skutkować bardziej przyjazną dla środowiska alternatywą dla paliw opartych na węglowodorach oraz, być może tańsze kosmiczne premiery.
W przeciwieństwie do węglowodorów borany podlegają złożonemu procesowi spalania, ponieważ podczas spalania rozkładają się na wiele różnych związków. Poprzez formowanie boranu w nanocząsteczki i spalanie go za pomocą utleniaczy, nadchloranu potasu (KClO₄) lub nadchloranu amonu (NH₄ClO₄), celem jest zmiana procesu spalania i szybsze uwalnianie większej ilości energii.
„Jest to analogiczne do zastosowania konwerterów katalitycznych, aby umożliwić całkowite spalanie paliw węglowodorowych” – tłumaczy Pankaj Ghildiyal, student chemii Uniwersytetu Maryland.
„Tutaj byliśmy w stanie stworzyć pełniejsze spalanie i zwiększyć energię całej reakcji, wykorzystując chemię samego utleniacza, bez potrzeby stosowania katalizatora”.
Ponieważ drobne cząstki użyte w badaniu mają tendencję do degradacji w wilgotnym środowisku, następnym krokiem jest znalezienie sposobu na zapewnienie im powłoki ochronnej do przechowywania.
„Określiliśmy fundamentalną chemię, która napędza tę kombinację paliwa i utleniacza” – powiedział Biswas. „Teraz nie możemy się doczekać, aby zobaczyć, jak działa na dużą skalę”.
Źródło: newatlas
Foto: You Tube, pixabay/WikiImages
BIZNES
Cyber Monday 2025: Kiedy, gdzie i jak upolować najlepsze okazje online
Cyber Monday to jedno z kluczowych wydarzeń zakupowych w Stanach Zjednoczonych, stanowiące cyfrowe dopełnienie tradycyjnego Black Friday. W 2025 roku przypada on na poniedziałek, 1 grudnia, czyli tuż po Święcie Dziękczynienia oraz Black Friday.
Choć pierwotnie Cyber Monday był jednodniową kampanią skierowaną wyłącznie do użytkowników internetu, dziś przekształcił się w cykl promocji obejmujący często cały „Cyber Week”, a w niektórych sklepach nawet dłużej.
Termin Cyber Monday został wprowadzony przez National Retail Federation w 2005 roku, po zaobserwowaniu znaczącego wzrostu zakupów online w pierwszy poniedziałek po Święcie Dziękczynienia.
Kiedy startują promocje?
Amazon
- od soboty, 29 listopada 2025, do poniedziałku, 1 grudnia 2025
- m.in. do 50% zniżki na elektronikę (JBL, Canon, Bose), do 40% na urządzenia sprzątające (BISSELL, iRobot, Dyson), do 50% na wyposażenie kuchenne (Ninja, Vitamix, Staub), do 40% na zabawki (Play-Doh, NERF, Fisher-Price), do 30% na kosmetyki (NYX, Milk Makeup, Tarte)
Best Buy
- od niedzieli, 30 listopada 2025, do poniedziałku, 1 grudnia 2025
- do 63% na Chromebooki (Lenovo, HP), do 24% na produkty Apple (AirPods, MacBook), do 55% na telewizory (TCL, Samsung)
Target
- od niedzieli, 30 listopada 2025, do poniedziałku, 1 grudnia 2025 (część promocji potrwa dłużej)
- do 50% na odzież i obuwie (Champion, Crocs, Lands’ End), do 50% na elektronikę (Sony, Bose, Meta), do 200 USD zniżki na wybrane produkty Apple, do 50% na małe AGD + dodatkowe 15% na wybrane modele (m.in. Ninja, Cuisinart)

Walmart
- poniedziałek, 1 grudnia 2025 – wyłącznie online
- wcześniejszy dostęp dla członków Walmart+ od niedzieli, 30 listopada 2025, od 7:00PM ET
- do 44% na narzędzia (Greenworks), do 38% na zabawki (Donner), do 33% na zegarki (Movado), do 29% na meble (kolekcja Drew Barrymore)
Macy’s
- od niedzieli, 30 listopada 2025, do poniedziałku, 1 grudnia 2025 – tylko online
- 60–70% zniżki na pościel (Charter Club, Oake), 60% na ręczniki i szlafroki (Lauren Ralph), 50–60% na kurtki męskie, 40% na jeansy damskie Levi’s, 40–50% na perfumy, 50–60% na obuwie i torebki
Kohl’s
- od niedzieli, 30 listopada 2025, do poniedziałku, 1 grudnia 2025
- do 70% na tekstylia sypialniane, do 40% na obuwie i odzież sportową (Skechers), do 40% na sprzęt kuchenny (Ninja, KitchenAid)
- dodatkowo 20% rabatu z kuponem + 15 USD w Kohl’s Cash za każde wydane 50 USD
Ulta
- od 12.00 PM w niedzielę, 30 listopada 2025, do 2.00AM we wtorek, 2 grudnia
- szczegóły dostępne od 30 listopada na ulta.com/cybermonday

Sephora
- od poniedziałku, 24 listopada 2025 (pełny „Cyber Week”, w praktyce nawet dwa tygodnie)
- codziennie inne marki z rabatem 30% do czwartku, 4 grudnia 2025, do 50% rabatu na kosmetyki i perfumy, dla Beauty Insiders: prezenty do zamówień + 4× punkty za zapachy
Jak przygotować się do Cyber Monday?
- sporządzić listę produktów i marek,
- sprawdzić ceny przed promocjami,
- założyć konta w głównych sklepach (Amazon, Target, Best Buy itd.),
- skorzystać z programów lojalnościowych (Walmart+, My Best Buy Rewards, Beauty Insider),
- ustawić alerty cenowe i zapisać produkty w koszykach przed rozpoczęciem promocji.

Dzięki odpowiedniemu przygotowaniu można nie tylko skutecznie zaplanować zakupy prezentowe, ale także znacząco ograniczyć koszty.
Źródło: usatoday
Foto: Macy’s, Harrison Keely, istock/Panuwat Dangsungnoen/Yaroslav Litun
News USA
Dzisiaj Black Friday – wciąż najważniejszy dzień zakupowy w USA
Tegoroczny Black Friday, przypadający 28 listopada, nadal pozostaje największym dniem zakupowym w Stanach Zjednoczonych, mimo że nie przypomina już dawnych scen tłumów szturmujących sklepy zaraz po zakończeniu kolacji dziękczynnej. Zamiast agresywnego polowania na okazje, konsumenci podchodzą bardziej selektywnie, koncentrując się na przemyślanych zakupach online i poszukiwaniu rabatów w określonych kategoriach towarów.
Konsumenci ostrożni, ale nadal wydają
Black Friday otwiera oficjalnie sezon zakupów świątecznych w warunkach niestabilności gospodarczej, spadku poczucia bezpieczeństwa ekonomicznego oraz skutków ceł na towary importowane, wdrożonych przez administrację Prezydenta Donalda Trumpa.
Zamiast podnieść ceny, wiele firm ograniczyło zatrudnienie i częściowo przejęło koszty ceł, aby utrzymać zainteresowanie klientów.
Z raportu The Conference Board wynika, że zaufanie konsumentów spadło w listopadzie do najniższego poziomu od kwietnia, kiedy ogłoszono nowe taryfy celne. Mimo to sprzedaż takich sieci, jak Walmart czy Best Buy, wskazuje, że Amerykanie nadal wydają pieniądze, chociaż wyraźnie preferują najlepsze oferty.
Mniej szaleństwa, więcej strategii
Według analityków tegoroczna aktywność konsumencka napędzana jest głównie przez polowanie na rabaty i zakupy online.
Do 23 listopada konsumenci wydali 79,7 mld dolarów w Internecie, co stanowi wzrost o 7,5% rok do roku i przewyższa prognozy na ten sezon.
Jill Renslow, dyrektor ds. rozwoju w Mall of America, poinformowała, że ruch w centrach handlowych przed Black Friday przekroczył wyniki z 2019 roku, a ostatnie soboty listopada były „bardzo mocne”. Pierwszym 250 osobom, które przybędą w Black Friday o 7:00am, centrum handlowe planuje wręczyć karty podarunkowe.
Prognozy sprzedażowe
- National Retail Federation przewiduje, że Amerykanie wydadzą od 1,01 do 1,02 biliona dolarów w listopadzie i grudniu, co oznacza wzrost o 3,7%–4,2% rok do roku.
- W 2024 roku sprzedaż świąteczna wyniosła 976 miliardów dolarów, rosnąc o 4,3% względem 2023.
- Mastercard SpendingPulse prognozuje wzrost wydatków o 3,6% w okresie 1 listopada – 24 grudnia, nieco wolniejszy niż 4,1% rok wcześniej.

Wpływ ceł i rosnących kosztów produkcji
Cła odczuwalne są szczególnie w sektorze zabawek, produktów dziecięcych, AGD oraz sprzętu sportowego. Według firmy badawczej Circana, 40% produktów ogólnohandlowych sprzedawanych we wrześniu było droższych o co najmniej 5% niż na początku roku.
W przypadku zabawek wzrost cen o minimum 5% odnotowano w 83% przypadków – podczas gdy w czerwcu było to jedynie 32%.
Sklepy opóźniały w tym roku wprowadzanie promocji, a obniżki sięgają obecnie 30%–50%, choć eksperci przewidują głębsze przeceny na weekend.
Black Friday, choć bardziej przewidywalny i cyfrowy, nadal pozostaje królem amerykańskiej sceny handlowej.
Źródło: AP
Foto: istock/SeventyFour/
BIZNES
HP zwolni nawet 6000 osób w ramach transformacji opartej na sztucznej inteligencji
We wtorek koncern Hewlett-Packard (HP) ogłosił plan zwolnienia od 4 000 do 6 000 pracowników do końca 2028 roku. Decyzja jest częścią szeroko zakrojonej strategii wdrażania sztucznej inteligencji w strukturze korporacyjnej i ma objąć nawet 10% globalnego zatrudnienia.
Powód zmian – AI zamiast tradycyjnych struktur
Według komunikatu, restrukturyzacja nie ma służyć jedynie cięciu kosztów, ale przede wszystkim przebudowie modelu operacyjnego z wykorzystaniem technologii AI. Prezes HP Enrique Lores podkreślił, że firma koncentruje się na „zdyscyplinowanej realizacji” innowacji, które mają zwiększyć produktywność, elastyczność i bezpieczeństwo oferowanych rozwiązań.
„Gdy przyspieszamy innowacje w urządzeniach wykorzystujących sztuczną inteligencję, naszym priorytetem na rok 2026 jest efektywne wdrożenie” – wskazał Lores.
Podczas briefingu medialnego dodał, że HP od dwóch lat prowadzi pilotaże dotyczące zastosowania AI, a teraz nadszedł moment na zaplanowanie procesów od nowa, z wykorzystaniem generatywnej sztucznej inteligencji.
Skala cięć i cele finansowe
- 4 000–6 000 redukcji etatów do 2028 r.
- Do 1 mld USD oszczędności brutto planowanych do końca roku fiskalnego 2028
- 650 mln USD kosztów restrukturyzacji, z czego 250 mln USD przypadnie na rok 2026
Firma przeprowadziła już zwolnienie 2 000 pracowników w lutym 2025, w ramach wcześniejszego etapu reorganizacji.
Reakcja rynku i kondycja finansowa
Po ogłoszeniu planu akcje HP spadły o 5,5% w handlu posesyjnym, podała agencja Reuters. Według raportu finansowego za rok fiskalny 2025 firma osiągnęła:
- 55,3 mld USD przychodów (wzrost o 3,2% rok do roku)
- 2,9 mld USD wolnych przepływów pieniężnych
- spadek zysku na akcję (GAAP) o 5,7%

Strategia transformacji
W prezentacji wyników HP zapowiedziało koncentrację na:
- rozwoju produktów z funkcjami AI,
- poprawie satysfakcji klientów,
- automatyzacji procesów,
- redukcji zatrudnienia i konsolidacji programów operacyjnych.
Lores podkreślił, że realne korzyści z AI pojawiają się dopiero wtedy, gdy procesy biznesowe zostaną przebudowane pod kątem jej wykorzystania, a nie tylko zastosowane jako dodatek technologiczny.
Nadchodzące lata będą dla HP kluczowe – od powodzenia wdrożenia AI zależy zarówno efektywność operacyjna, jak i utrzymanie pozycji na rynku technologii konsumenckich i biznesowych.
Źródło: foxbusiness
Foto: Cinerama14, LPS1
-
News Chicago4 tygodnie temuICE zatrzymało dwóch Polaków w Edison Park. Pracowali przy remoncie domu
-
News USA3 tygodnie temuDemokraci triumfują w wyborach: Historyczna frekwencja i znaczące zwycięstwa
-
News USA3 tygodnie temuTrump zapowiada „dywidendę celną” – po 2000 USD dla Amerykanów o niższych dochodach
-
News Chicago2 tygodnie temuOperacja „Midway Blitz” dobiega końca. Agenci federalni opuszczają Chicago
-
News Chicago4 tygodnie temuPritzker przeznaczył 20 mln dolarów na banki żywności po wstrzymaniu świadczeń SNAP
-
Polonia Amerykańska1 tydzień temuGłosujemy na Emily Reng startującą w Miss Universe – historyczny moment dla Polonii!
-
News USA2 tygodnie temuICE ujawnia dane dotyczące Polaków w USA. Deportacje, zatrzymania i… polonijne donosy
-
News Chicago4 tygodnie temuNaloty imigracyjne w Halloween: Burmistrz Evanston IL mówi o „bezprawiu”











