W Krakowie powstanie nowe Polsko-Amerykańskie Centrum, które ma stać się miejscem współpracy, dialogu i inicjatyw łączących oba kraje. Ambasador Stanów Zjednoczonych w Polsce Thomas Rose symbolicznie położył kamień węgielny pod placówkę przy Kopcu Kościuszki i ogłosił przyznanie 150 tys. dolarów, około 577 tys. złotych, na renowację i ochronę tego miejsca.

Nowa placówka ma działać przy jednym z najbardziej rozpoznawalnych krakowskich zabytków – Kopcu Kościuszki, poświęconym bohaterowi walk o niepodległość Polski i Stanów Zjednoczonych. Centrum przedstawiane jest jako miejsce przeznaczone dla polsko-amerykańskich inicjatyw realizowanych w Polsce.

Podczas poniedziałkowej uroczystości Thomas Rose podkreślił znaczenie współczesnych stosunków polsko-amerykańskich. Ambasador, występując w imieniu Prezydenta Donalda Trumpa i narodu amerykańskiego, określił relacje z Polską jako najważniejsze obecnie partnerstwo Stanów Zjednoczonych w Europie i zaznaczył, że USA nie mają na kontynencie lepszego przyjaciela.

150 tys. dolarów na ochronę historycznego miejsca

Thomas Rose wraz z Marszałek Senatu Małgorzatą Kidawą-Błońską uczestniczył w symbolicznym położeniu kamienia węgielnego. Ambasador poinformował również o przyznaniu 150 tys. dolarów z Funduszu Ambasadorów na rzecz Ochrony Dziedzictwa Kulturowego, programu prowadzonego przez Departament Stanu USA.

Małgorzata Kidawa-Błońska podkreśliła, że Tadeusz Kościuszko pozostaje symbolem historycznych więzi Polski ze Stanami Zjednoczonymi. Jej zdaniem trudno byłoby znaleźć lepszą lokalizację dla Polsko-Amerykańskiego Centrum niż Kraków i miejsce upamiętniające bohatera obu narodów.

Kopiec Kościuszki symbolem wspólnej historii

Kopiec Kościuszki został usypany w Krakowie w 1823 roku, nawiązując do dwóch prehistorycznych kopców znajdujących się już wcześniej w mieście. Upamiętnia Tadeusza Kościuszkę, wojskowego walczącego zarówno przeciwko rosyjskiemu panowaniu nad Polską, jak i w szeregach Armii Kontynentalnej podczas wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych.

Budowę Polsko-Amerykańskiego Centrum wspiera Komitet Kopca Kościuszki w Krakowie we współpracy z USA250PL, platformą koordynującą w Polsce wydarzenia związane z przypadającą w tym roku 250. rocznicą ogłoszenia amerykańskiej Deklaracji Niepodległości.

Komitet Kopca Kościuszki od lat prowadzi również działania mające chronić zabytek przed częściowymi osunięciami powodowanymi przez intensywne opady deszczu. Wśród partnerów przedsięwzięcia znajduje się także polski producent hydrauliki PONAR Wadowice.

Miejsce spotkań, konferencji i polsko-amerykańskich inicjatyw

Nowe centrum ma być żywym symbolem przyjaźni, wzajemnego zrozumienia i współpracy transatlantyckiej. Placówka ma zapewniać przestrzeń do dialogu, wymiany doświadczeń i realizowania wspólnych przedsięwzięć.

W budynku znajdą się przestrzenie przeznaczone na wydarzenia, sale konferencyjne oraz biura. Centrum już angażuje się w przedsięwzięcia dotyczące stosunków Polski, Europy Środkowo-Wschodniej i Stanów Zjednoczonych.

W czerwcu placówka objęła patronatem United States–Central and Eastern Europe Connection Weekend organizowany na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. W przyszłym roku planowane są także obchody rocznicy bitwy pod Saratogą, podczas której fortyfikacje zaprojektowane przez Kościuszkę przyczyniły się do zwycięstwa Amerykanów.

Długa historia polsko-amerykańskich więzi

Stany Zjednoczone przez ostatnie dwa stulecia odgrywały ważną rolę w polskich dążeniach do niepodległości. Polska spoglądała na USA jako na źródło wsparcia i inspiracji między innymi podczas XIX-wiecznych zaborów, odbudowy państwa po I Wojnie Światowej oraz w okresie rządów komunistycznych.

Po upadku komunizmu Stany Zjednoczone stały się najważniejszym partnerem Polski w dziedzinie bezpieczeństwa. Jednym z symboli tej współpracy było utworzenie w Polsce w 2023 roku pierwszego stałego amerykańskiego garnizonu wojskowego, któremu nadano nazwę Fort Kościuszko.

Donald Trump o przyjaźni z Polską

Uroczystość w Krakowie odbywa się w okresie intensywnych kontaktów politycznych między Warszawą a Waszyngtonem. W ubiegłym tygodniu Prezydent Donald Trump wystąpił wirtualnie przed Kongresem Polonii Amerykańskiej, organizacją niezwiązaną z powstającym centrum w Krakowie.

Trump pozytywnie wypowiadał się o prezydencie Polski Karolu Nawrockim, swoim bliskim politycznym sojuszniku, a siebie określił jako wielkiego przyjaciela narodu polskiego.

Krótko wcześniej Karol Nawrocki wyraził przekonanie, że wkrótce zostanie potwierdzona planowana nowa amerykańska baza wojskowa w Polsce. Prezydent zasugerował jednocześnie, że mogłaby ona otrzymać nazwę Fort Trump.

Kopiec Kościuszki w Krakowie

Nowy symbol relacji Polski i USA

Polsko-Amerykańskie Centrum przy Kopcu Kościuszki ma połączyć historyczne dziedzictwo obu państw ze współczesną współpracą. Jego lokalizacja odwołuje się do postaci Kościuszki, natomiast planowane wydarzenia, konferencje i projekty mają rozwijać kontakty między Polakami i Amerykanami w kolejnych latach.

Przyznane przez stronę amerykańską 150 tys. dolarów ma jednocześnie pomóc w ochronie miejsca, które od ponad 200 lat przypomina o wspólnej historii Polski i Stanów Zjednoczonych.

Źródło: NFP
Foto: Mach240390, Marszałęk Małgorzata Kidawa-Błońska fb

W czasach, gdy coraz częściej mówi się o epidemii samotności i społecznej izolacji, nowe badanie wskazuje na silny związek między praktykowaniem wiary, życiem rodzinnym i zadowoleniem z małżeństwa. Z raportu opublikowanego 25 września przez Institute for Family Studies wynika, że regularnie uczęszczający do kościoła katolicy i protestanci częściej deklarują szczęśliwe i trwałe małżeństwa niż osoby niereligijne. Wyniki badania przytacza Jezuita, Ojciec Paweł Kosiński.

Autorzy raportu przeanalizowali dane pochodzące między innymi z General Social Survey, CARA, YouGov i Pew Research. Wyniki wskazują, że mimo spadku znaczenia religii i małżeństwa w amerykańskim społeczeństwie osoby pozostające aktywnie związane ze wspólnotami religijnymi częściej deklarują wysoki poziom zadowolenia z życia rodzinnego.

Współautor raportu Brad Wilcox, zwraca uwagę, że praktykujący katolicy i protestanci częściej zawierają małżeństwa, mają więcej dzieci i rzadziej się rozwodzą niż osoby świeckie.

Katolicy tworzą szczęśliwe małżeństwa

Jednym z najbardziej wyrazistych wyników jest różnica dotycząca satysfakcji małżeńskiej. Aż 79 proc. regularnie praktykujących katolików określa swoje małżeństwo jako bardzo szczęśliwe. Wśród praktykujących protestantów odsetek ten wynosi 74 proc., natomiast wśród niereligijnych mężów i żon – 66 proc.

Badanie pokazuje również, że osoby uczęszczające do kościoła są o 39 proc. bardziej skłonne pozostawać w związku małżeńskim niż pozostali badani. Natomiast osoby silnie związane zarówno z wiarą, jak i małżeństwem ponad dwukrotnie częściej deklarują obecnie, że są bardzo szczęśliwe, niż osoby pozbawione obu tych więzi.

Jednym z przykładów skali przemian jest spadek liczby katolickich ślubów o 74 proc. od 1970 roku.

Przekonania dotyczące małżeństwa mają znaczenie

Z raportu wynika również, że przyjęcie tradycyjnego katolickiego nauczania o trwałości małżeństwa i otwartości na życie wiąże się z większym prawdopodobieństwem szczęśliwego małżeństwa oraz wyższym poziomem satysfakcji z życia intymnego.

Wśród praktykujących katolików 55 proc. ocenia swoje życie seksualne jako doskonałe lub bardzo dobre. Wśród praktykujących protestantów jest to 45 proc., podczas gdy wśród katolików niepraktykujących odsetek wynosi 45 proc., wśród protestantów niepraktykujących 35 proc., a wśród osób bez przynależności religijnej 40 proc.

Podobna zależność pojawia się przy podejściu do trwałości związku. Wśród katolików uznających małżeństwo za zobowiązanie na całe życie 60 proc. deklaruje satysfakcję z życia seksualnego, wobec 46 proc. wśród katolików, którzy nie podzielają takiego przekonania. W przypadku protestantów różnica jest mniejsza i wynosi odpowiednio 43 oraz 40 proc.

Wiara i rodzina jako odpowiedź na społeczną izolację

Autorzy raportu oceniają, że w okresie nasilającej się samotności i cyfrowego rozproszenia znaczenie stabilnych relacji rodzinnych oraz wspólnot religijnych może rosnąć.

Ich zdaniem wzmacnianie rodziny i życia religijnego powinno być postrzegane nie jako powrót do przeszłości, lecz jako jeden ze sposobów wspierania dobrostanu jednostek i całych społeczności.

Badacze podkreślają jednak, że samo uczestnictwo w życiu religijnym nie eliminuje problemów małżeńskich. Raport zwraca uwagę między innymi na korzystanie z pornografii. Około jedna czwarta praktykujących religijnie mężów ogląda pornografię, podczas gdy wśród niereligijnych mężów robi to około jedna trzecia.

Według badaczy, mężczyźni zmagający się z korzystaniem z pornografii częściej doświadczają również problemów w małżeństwie. Jednocześnie znacząca część katolickich małżonków przyznaje, że obawia się o trwałość swojego związku.

Duże rodziny potrzebują większego wsparcia

Raport zwraca uwagę na jeszcze jeden problem. Katoliccy rodzice wychowujący troje lub więcej dzieci deklarują niższy poziom szczęścia małżeńskiego. Autorzy przypuszczają, że jedną z przyczyn może być niewystarczające wsparcie otrzymywane od lokalnych wspólnot parafialnych.

Zaledwie 46 proc. praktykujących katolickich rodziców deklaruje, że otrzymuje od swojej wspólnoty kościelnej przynajmniej pewną pomoc. Zdaniem autorów pokazuje to potrzebę silniejszego zaangażowania parafii w praktyczne wspieranie rodzin, szczególnie tych wychowujących większą liczbę dzieci.

Osobno przebadano absolwentów FOCUS

Raport został przygotowany na zlecenie katolickiej organizacji FOCUS, czyli Fellowship of Catholic University Students. Badacze porównali również podstawowe dane z wynikami grupy 1219 absolwentów FOCUS.

W tej grupie prawdopodobieństwo zawarcia małżeństwa oraz deklarowania szczęśliwego związku było wyższe niż wśród pozostałych katolików. Jednocześnie absolwenci FOCUS rzadziej niż inni katoliccy małżonkowie deklarowali zadowolenie ze swojego życia seksualnego.

Autorzy wskazują, co może wzmacniać małżeństwa

Wśród rekomendacji znalazły się aktywne życie religijne, świadome przygotowanie do decyzji o małżeństwie, większe wsparcie rodzin na poziomie parafii oraz lepsza formacja dotycząca małżeństwa skierowana do nastolatków i młodych dorosłych.

Źródło: ewtnnews
Foto: istock/shironosov/BONDART PHOTOGRAPHY/EvgeniyShkolenko/Liderina/

Niedźwiedź 89 Backpack został zwycięzcą Fat Bear Week 2026 w Parku Narodowym i Rezerwacie Katmai na Alasce. W finale trwającego tydzień internetowego konkursu pokonał niedźwiedzicę 910, zdobywając ponad 103 tys. głosów. Tegoroczna rywalizacja cieszyła się tak dużym zainteresowaniem, że już podczas pierwszej rundy przeciążona została strona do głosowania.

W finałowym pojedynku Backpack otrzymał 103 334 głosy, natomiast samica 910 zgromadziła 98 253 głosy. Tym samym niedźwiedź dołączył do grona zwycięzców jednego z najbardziej niezwykłych konkursów przyrodniczych w Stanach Zjednoczonych.

Przedstawiciele Katmai National Park & Preserve podkreślili, że tegoroczna edycja stała się wspólną historią tworzoną przez tysiące osób, które głosowały, prowadziły kampanie swoich ulubionych niedźwiedzi i dzieliły się zainteresowaniem dziką przyrodą Alaski. W 2026 roku organizatorzy zwracali szczególną uwagę na odporność niedźwiedzi i znaczenie chronionych krajobrazów.

16 niedźwiedzi walczyło o zwycięstwo

W Fat Bear Week 2026 uczestniczyło łącznie 16 niedźwiedzi. Backpack od początku należał do faworytów i w dwóch pierwszych rundach wygrywał swoje pojedynki przewagą przekraczającą 100 tys. głosów.

Rywalizacja stała się znacznie bardziej wyrównana w półfinale. Backpack nieznacznie pokonał niedźwiedzia 164 Bucky, natomiast niedźwiedzica 910 zdecydowanie wygrała z 132. Ostatecznie to Backpack zdobył tytuł, kontynuując rodzinną tradycję sukcesów w konkursie.

Jego matka również wygrała Fat Bear Week

Matką Backpacka jest 435 Holly, zwyciężczyni Fat Bear Week z 2019 roku. To właśnie ona w 2006 roku po raz pierwszy przyprowadziła młodego niedźwiedzia nad Brooks River w Parku Narodowym i Rezerwacie Katmai.

Imię Backpack nawiązuje do zachowania niedźwiadka podczas przepraw przez rzekę. Jako młode zwierzę wspinał się na grzbiet Holly, kiedy razem brodzili w wodzie, przypominając wówczas plecak niesiony przez matkę.

Gdy miał około dwóch lat, doznał poważnego urazu nogi. Strażnicy parku mieli wówczas wątpliwości, czy zdoła przeżyć. Niedźwiedź jednak wyzdrowiał, a w 2008 roku usamodzielnił się. Z czasem wyrósł na dużego dorosłego samca, który teraz trafił do galerii mistrzów Fat Bear Week.

Zainteresowanie przeciążyło internetowe głosowanie

Tegoroczna drabinka została powiększona w porównaniu z 2025 rokiem, kiedy rywalizowało 12 niedźwiedzi. Głosowanie, o którym informowaliśmy tutaj, rozpoczęło się we wtorek 22 września. Zainteresowanie pierwszą rundą było tak duże, że strona internetowa nie wytrzymała napływu użytkowników.

Organizatorzy przedłużyli pierwszą rundę o dodatkowy dzień, ponieważ część osób nie mogła dostać się do systemu głosowania. Aby oddany głos został zaliczony, uczestnicy musieli za każdym razem podać adres e-mail.

Fat Bear Week rozpoczął się w 2014 roku jako jednodniowa inicjatywa prezentująca niedźwiedzie żyjące w południowo-zachodniej części Alaski. Z czasem wydarzenie przekształciło się w międzynarodowy internetowy konkurs. W 2025 roku oddano ponad 1,7 mln głosów z przeszło 100 krajów.

Otis pozostaje rekordzistą konkursu

W ciągu 12 lat Fat Bear Week miał sześciu różnych zwycięzców, a trzech z nich zdobywało tytuł więcej niż raz. Najbardziej utytułowany pozostaje 480 Otis, który wygrał pierwszą edycję w 2014 roku, a następnie triumfował również w 2016, 2017 i 2021 roku.

Otis należy do starszych niedźwiedzi związanych z Brooks River i nie był obserwowany od czasu swojego ostatniego zwycięstwa. Jedną z jego największych rywalek była 409 Beadnose, która zdobyła tytuł w 2015 i 2018 roku. Jest ona także matką tegorocznej finalistki 910.

Beadnose była oceniana na ponad 20 lat i również nie była widziana od czasu swojego ostatniego zwycięstwa. Niedźwiedzie brunatne żyjące na wolności mogą osiągać wiek około 30 lat.

Rodzinne tradycje mistrzów Katmai

Po kilku latach popularności wśród uczestników głosowania 435 Holly zwyciężyła w 2019 roku, stając się pierwszą triumfatorką od początku konkursu inną niż Otis lub Beadnose. Siedem lat później jej syn Backpack powtórzył ten sukces.

Do wielokrotnych zwycięzców należą również 747, który triumfował w 2020 i 2022 roku, oraz 128 Grazer, zdobywczyni tytułu w 2023 i 2024 roku. Grazer jest także matką jednego z niedźwiedzi uczestniczących w tegorocznej rywalizacji.

Zwycięzca Fat Bear Week 2025, niedźwiedź 32 Chunk, również pojawił się w tegorocznym konkursie. Tym razem nie zdołał jednak obronić tytułu i odpadł już w pierwszej rundzie. W 2026 roku miejsce na szczycie należy do 89 Backpacka.

Źródło: cbs
Foto: Fat Bear Week